‘Ngưỡng chịu thuế 3 tỷ áp chung hộ kinh doanh mọi ngành nghề’

"Thu nhập trên 100 triệu một tháng mà không mua nhà theo tôi là rất phí. Đến lúc già bệnh tật, sinh tử thì lúc đó mới khổ con cái vì có nhiều trường hợp chủ nhà cho thuê bất ngờ lấy lại tài sản. Tôi từng có một người bạn cũng mang suy nghĩ ở thuê thay vì mua nhà. Bạn cho rằng để tiền phục vụ nhu cầu bản thân sẽ thoải mái hơn. Bạn thích mua sắm, du lịch nước ngoài, tận hưởng cuộc sống và rất sợ vay nợ ngân hàng.

Năm 2015, tôi từng khuyên bạn mua đất và xây một căn nhà cấp bốn ở TP HCM. Thời điểm đó, chỉ cần bỏ ra khoảng 1,2 tỷ đồng là đã có một nơi ở ổn định. Nhưng bạn tôi sợ nợ nần, sợ không trả nổi lãi ngân hàng, nên quyết định tiếp tục ở thuê. Tiền dư ra bạn lại tiêu dần vào những nhu cầu trước mắt.

Đến đầu năm 2026, bạn để dành được khoảng một tỷ đồng rồi mới bắt đầu đi tìm mua nhà. Nhưng lúc đó, với số tiền ấy để tìm được một căn nhà có sổ gần như là điều rất khó. Tôi nói thẳng với bạn: 'Giờ mới nghĩ đến chuyện mua nhà là quá muộn, nhất là khi đã ngoài 40 tuổi'. Nhưng tôi vẫn khuyên bạn nên mạnh dạn vay thêm để cố gắng có một chỗ ở ổn định, sau này còn có cái để lại cho con. Nhưng rồi sau khi cân đo đong đếm bạn lại từ bỏ ý định vì 'sợ vay không trả nổi', tiếp tục ở thuê.

Trong khi đó, năm 2015, lương của tôi chưa tới 10 triệu đồng mỗi tháng. Trong tay chỉ có 120 triệu nhưng tôi vẫn liều vay ngân hàng 370 triệu để mua đất Sài Gòn vì khi đó thị trường bất động sản đang 'đóng băng', nhiều người dự đoán sang năm 2016 giá nhà đất sẽ tăng. Mua xong, vợ chồng tôi để đó và vẫn tiếp tục ở trọ.

>> Mua nhà vì thuê 20 năm cũng mất 4 tỷ đồng

Tôi còn nhớ rất rõ những ngày sống trong phòng trọ chật chội cùng con gái mới hơn một tuổi. Có đêm nước ngập lên tận phòng, cả nhà tôi phải bật dậy kê đồ đạc. Có lúc đường ống thoát nước bị trào ngược, mùi hôi bốc lên nồng nặc. Nhìn cảnh con nhỏ ngủ trong điều kiện như vậy, tôi thấy rất thương, nên bàn với vợ chuyện vay thêm tiền để xây nhà trên mảnh đất đã mua. 'Nếu không trả nổi ngân hàng thì cùng lắm mình lại trắng tay như trước thôi', tôi nói với vợ.

Thế là tôi vay tiền xây nhà. Tổng nợ cũ và mới lúc đó khoảng một tỷ đồng. Mỗi tháng tiền gốc lẫn lãi khoảng 11 triệu đồng, còn cao hơn thu nhập của tôi thời điểm ấy, trong khi cả gia đình chỉ có một mình tôi đi làm vì trước đó tôi lỡ hứa với vợ: 'Anh lo cho em suốt đời'.

Những ngày đầu vay nợ thật sự rất áp lực. Chỉ cần nghĩ tới tiền lãi là đầu óc nặng trĩu. Có thời gian tôi còn mơ thấy ngân hàng đến siết nhà. Nhưng rồi vẫn phải cố gắng làm việc, cày cuốc, xoay xở đủ cách để trả nợ. Đâu rồi cũng vào đấy. Trả xong nợ xây nhà, tôi lại vay mua ôtô rồi cũng trả xong.

Năm 2021, tôi lại vay thêm tiền mua mảnh đất gần nhà ba tôi. Khi đó ông bị ung thư, bác sĩ nói chỉ còn vài tháng nữa. Tôi quyết định xây căn nhà bốn tầng để ông vui lòng trước khi nhắm mắt. Tổng nợ lúc ấy lên gần 7 tỷ đồng. Áp lực rất lớn, nhưng rồi tôi vẫn tiếp tục làm việc và đến nay cũng đã trả xong, thậm chí mua được xe mới.

Đến giờ nhìn lại, cuộc đời tôi gần như luôn gắn với hai chữ 'nợ'. Tôi không cổ súy chuyện vay nợ mua nhà bằng mọi giá. Nhưng tôi nghĩ, nếu chỉ vì sợ nợ mà mãi ở thuê, để tiền dư trong túi rồi tiêu dần cho những nhu cầu trước mắt thì nhiều khi đến lúc tuổi lớn, sức khỏe giảm sút mới thấy áp lực thật sự. Có một căn nhà, ít nhất vẫn là sự ổn định cho bản thân và con cái sau này".

Đó là chia sẻ của độc giả Tancuong xung quanh câu chuyện "ở thuê hay gánh nợ mua nhà sớm?". Ngày càng nhiều gia đình trẻ từ bỏ kế hoạch mua nhà để chọn ở thuê dài hạn. Nghiên cứu của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (Vars) cho thấy, hơn 60% người trẻ dưới 35 tuổi tại các đô thị lớn (Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng) ưu tiên thuê nhà, coi đây là giải pháp tối ưu để giảm gánh nặng tài chính và tận hưởng sự tự do trong bối cảnh giá bất động sản leo thang.

Theo dữ liệu từ Numbeo - nền tảng thống kê chi phí sinh hoạt lớn trên thế giới, Việt Nam nằm trong top 10 thế giới về mức độ khó tiếp cận nhà ở. Các chuyên gia cho biết giai đoạn 2023-2024 người dân cần khoảng 23 năm thu nhập để mua nhà, con số này tăng lên 26 năm vào 2025 và hiện đã vượt 30 năm do giá bất động sản tăng nhanh hơn tốc độ tăng thu nhập. Mức này cao gấp đôi mặt bằng bình quân toàn cầu.

Tin Gốc: Vnexpress

Một bài viết gần đây kể về cảnh người mẹ phải ngồi kèm con học đến 11h đêm vì sợ con không theo kịp kỳ thi vào lớp 10 đầy cạnh tranh. Câu chuyện này đang diễn ra trong rất nhiều căn hộ thành phố sau giờ cơm tối. Bàn học của con sáng đèn, tiếng thở dài, tiếng nhắc bài, tiếng cáu gắt.

Có những phụ huynh đã rời ghế nhà trường hai mươi năm, giờ phải học lại toán lớp 6, tiếng Anh lớp 8 để còn biết cách chỉ bài cho con. Ban ngày đi làm, tối về tiếp tục ca hai với vai trò gia sư. Không ít người thú nhận rằng áp lực học của con giờ còn khiến người lớn mệt hơn cả công việc.

Điều đáng nói là dù học thêm bị hạn chế, áp lực học tập không hề biến mất. Nó chỉ chuyển từ lớp học sang phòng khách gia đình. Trong khi đó, một công cụ rất mạnh đã xuất hiện ngay trước mắt nhưng giáo dục Việt Nam vẫn còn dè dặt: AI.

Nhiều người vẫn nghĩ AI là thứ gì đó quá xa vời, dành cho dân công nghệ hoặc lập trình viên. Nhưng thực tế, AI hôm nay có thể làm những việc rất đời thường trong việc học: giải thích lại bài toán theo cách dễ hiểu hơn, tạo bài tập theo đúng trình độ của học sinh, sửa đoạn văn, luyện tiếng Anh hội thoại, hay kiên nhẫn trả lời một câu hỏi đến lần thứ mười mà không cáu gắt.

Điều quan trọng không phải AI giỏi đến đâu, mà là nó giúp giảm gánh nặng cho cha mẹ đến mức nào.

Một người mẹ không giỏi tiếng Anh vẫn có thể nhờ AI giải thích ngữ pháp cho con. Một ông bố quên gần hết kiến thức hình học vẫn có thể yêu cầu AI hướng dẫn từng bước giải bài. Thay vì ngồi tìm kiếm trên Google hàng tiếng đồng hồ rồi cố nhớ lại công thức cũ, phụ huynh có thể tập trung vào việc đồng hành và động viên con học.

Nhiều cuộc xung đột trong nhà không bắt nguồn từ chuyện con học kém, mà từ sự kiệt sức của người lớn. Khi cha mẹ vừa phải kiếm sống vừa phải đóng vai giáo viên, mối quan hệ gia đình rất dễ biến thành một lớp học căng thẳng. Câu chuyện "học tới 11h đêm" thực chất không chỉ là chuyện học hành.

Nó phản ánh một xã hội nơi cả phụ huynh lẫn trẻ em đều đang bị cuốn vào cuộc đua thành tích quá dài. AI không thể thay thế giáo viên. Cũng không thể thay thế sự quan tâm của cha mẹ. Nhưng AI có thể trở thành một "trợ giảng" cá nhân cho mỗi gia đình.

Vấn đề là chúng ta đang nhìn AI như một mối lo, thay vì một công cụ giáo dục. Nhiều trường học vẫn lo học sinh dùng AI để chép bài. Lo lắng đó không sai. Nhưng cấm đoán chưa bao giờ là cách khiến công nghệ biến mất. Điều cần hơn có lẽ là dạy trẻ cách sử dụng AI để hiểu bài, phản biện và tự học, thay vì chỉ tìm đáp án.

Bởi vài năm nữa, khả năng dùng AI để học có thể sẽ trở thành kỹ năng cơ bản giống như từng biết tra cứu Internet hay sử dụng máy tính. Khi ấy, khoảng cách không còn nằm giữa học thêm hay không học thêm, mà nằm giữa những đứa trẻ biết tận dụng công nghệ để học tốt hơn và những đứa trẻ vẫn bị mắc kẹt trong cách học cũ.

Có lẽ sau tất cả những tranh luận về dạy thêm, câu hỏi đáng đặt ra không chỉ là "có nên học thêm hay không". Mà là: Tại sao chúng ta vẫn để hàng triệu phụ huynh tự vật lộn mỗi tối, trong khi công nghệ đã đủ khả năng giúp việc học trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều?

Tin Gốc: Vnexpress

Tôi là một người làm công sở, ngày đi làm 8 tiếng văn phòng và lo toan cuộc sống gia đình như bao người.

Ở tuổi gần 40, nhìn lại chặng đường tự thân bươn chải trên thị trường bất động sản, từ một căn nhà nhỏ đầu tiên cho đến khi gầy dựng được một số dãy nhà trọ cho thuê, tôi nhận ra: Nguồn thu nhập thứ hai chưa bao giờ là một câu chuyện dễ dàng, nó là sự đánh đổi bằng kỷ luật sắt đá và sự kiên nhẫn qua từng giai đoạn thị trường.

Hôm nay, tôi xin trải lòng về hành trình tích lũy cuốn chiếu này.

Giai đoạn đầu: Bước ngoặt từ những đồng vốn thời sinh viên. Khi vừa tốt nghiệp đại học chưa lâu, tôi may mắn có được số vốn tích lũy ban đầu vài trăm triệu đồng nhờ việc mày mò tập tành chơi trên thị trường tiền số (crypto) từ những năm còn ngồi trên giảng đường.

Nhận thấy thị trường tài chính công nghệ lúc đó có nhiều biến động, cộng với mong muốn tìm một kênh đầu tư "ăn chắc mặc bền" hơn để lập nghiệp, hai vợ chồng tôi quyết định chuyển hướng sang bất động sản.

Được gia đình hỗ trợ cho mượn thêm một khoản, tôi gom góp để mua căn nhà hẻm nhỏ tại khu vực quận Gò Vấp cũ, TP HCM. Lúc đó áp lực lương đi làm để trả nợ và tích lũy hàng tháng không hề nhỏ, nhưng nó dạy cho chúng tôi bài học đầu tiên về việc quản lý tài chính cá nhân.

Đến năm 2017, khi thị trường thuận lợi, tôi bán căn nhà đó được 1,6 tỷ. Thay vì mua một căn nhà lớn hơn để ở cho sướng, hai vợ chồng thống nhất "trì hoãn sự sung sướng" lại, ôm toàn bộ số tiền đó, vay thêm 400 triệu để dịch chuyển ra vùng ven mua một mảnh đất 60 m2. Bước đi này giúp chúng tôi đón đầu được sự bùng nổ của hạ tầng đô thị. Đến năm 2019, mảnh đất này được giá 4,1 tỷ, giúp chúng tôi chính thức có được một cục vốn lớn sau khi tất toán hết nợ vay.

Giai đoạn giữa: Thử thách bản lĩnh qua mùa giông bão. Năm 2022, tôi dùng 3,9 tỷ tiền mặt sẵn có và vay thêm 1,2 tỷ để tiếp tục mua một mảnh đất khác giá 5,1 tỷ tại TP HCM. Ngay sau đó, thị trường bất động sản rơi vào giai đoạn đóng băng. Giai đoạn 2022 - 2023 là thử thách tâm lý lớn nhất, khi tiền lương đi làm hàng tháng phải gồng gánh tiền lãi, còn thị trường thì im lìm.

Bài học tôi rút ra lúc này là: Luôn chọn bất động sản có giá trị ở thực. Nhờ mảnh đất nằm trong khu dân cư hiện hữu, có nhu cầu thực tế tốt, nên đến năm 2024, tôi vẫn may mắn giao dịch thành công với giá 6,3 tỷ, trả gọn gàng 1,2 tỷ cho ngân hàng và nắm giữ dòng tiền sạch.

Giai đoạn sau: Hiện thực hóa mục tiêu sở hữu nhà trọ dòng tiền. Khi đã có vốn và kinh nghiệm, tôi hiểu rằng việc mua đi bán lại không phải là đích đến cuối cùng. Cái chúng tôi cần là một nguồn thu nhập ổn định để lo cho tương lai lâu dài của các con.

Trong hai năm 2023 và 2024: Bằng số tiền tích góp từ lương đi làm của hai vợ chồng, chúng tôi bắt tay vào xây dựng hai khu nhà trọ đầu tiên. Cuối năm 2024: Lấy số tiền từ thương vụ bán mảnh đất tại TP HCM trước đó, tôi quay lại một khu vực khác cũng thuộc TP HCM, chốt một mảnh đất 80 m2 và tự tay lên phương án, gọi thợ, giám sát thi công nhà trọ cho thuê.

Tận dụng chút kiến thức kỹ thuật của bản thân, suốt thời gian dài, cuối tuần nào tôi cũng bạc mặt ngoài công trường, tự đi mặc cả từng bao xi măng, giám sát từng đường điện nước để tối ưu chi phí đến mức thấp nhất.

Trong khi đó, vợ tôi lùi về phía sau, thiết lập quy trình quản lý từ xa qua camera, khóa vân tay và thu tiền qua chuyển khoản để tôi yên tâm đi làm văn phòng. Hiện tại, các dãy nhà trọ của gia đình đã đi vào vận hành ổn định, đóng góp một nguồn thu nhập thụ động rất ý nghĩa cho gia đình.

Thế nhưng, đổi lại, ví tiền mặt của tôi ở giai đoạn này gần như bằng không, vì có bao nhiêu thặng dư, tôi lại đang dồn hết để chuẩn bị nhận bàn giao căn hộ chung cư sắp tới của gia đình. Nhiều đêm đi làm về mệt mỏi, đối mặt với áp lực nợ nần và sổ sách, tôi cũng không tránh khỏi những lúc chán nản, tự hỏi mình có đang tự làm khổ mình quá không.

Nhưng nhìn lại, tôi nhận ra làm nhà trọ dòng tiền là một cuộc chơi dài hạn, không dành cho những ai muốn giàu nhanh. Anh em muốn bắt tay vào làm cần lưu ý: Phải tự lực cánh sinh giai đoạn đầu. Nếu không tự tay sâu sát công trình, chi phí xây dựng sẽ nuốt hết biên độ lợi nhuận của bạn.

Quản lý con người là khó nhất: Nhà trọ vận hành bằng công nghệ chỉ là một phần, việc sàng lọc khách thuê ngay từ đầu để giữ khu trọ an ninh, không tệ nạn mới là chìa khóa để giữ dòng tiền ổn định.

Kỷ luật tài chính cực đoan: Phải chấp nhận sống giản dị, dùng nguồn thu từ lương và nhà trọ để giảm dần áp lực nợ nần trong những năm đầu tiên.

Thật ra hành trình của tôi không có gì quá cao siêu, nó chỉ đơn giản là câu chuyện của một người công sở kiên trì tích lũy cuốn chiếu, góp tiểu thành đại. Hy vọng chút trải nghiệm thực chiến này sẽ mang lại một góc nhìn thực tế cho những anh em đang muốn gầy dựng một lối đi riêng cho tài chính gia đình.

Tin Gốc: Vnexpress