Tôi là một người làm công sở, ngày đi làm 8 tiếng văn phòng và lo toan cuộc sống gia đình như bao người.
Ở tuổi gần 40, nhìn lại chặng đường tự thân bươn chải trên thị trường bất động sản, từ một căn nhà nhỏ đầu tiên cho đến khi gầy dựng được một số dãy nhà trọ cho thuê, tôi nhận ra: Nguồn thu nhập thứ hai chưa bao giờ là một câu chuyện dễ dàng, nó là sự đánh đổi bằng kỷ luật sắt đá và sự kiên nhẫn qua từng giai đoạn thị trường.
Hôm nay, tôi xin trải lòng về hành trình tích lũy cuốn chiếu này.
Giai đoạn đầu: Bước ngoặt từ những đồng vốn thời sinh viên. Khi vừa tốt nghiệp đại học chưa lâu, tôi may mắn có được số vốn tích lũy ban đầu vài trăm triệu đồng nhờ việc mày mò tập tành chơi trên thị trường tiền số (crypto) từ những năm còn ngồi trên giảng đường.
Nhận thấy thị trường tài chính công nghệ lúc đó có nhiều biến động, cộng với mong muốn tìm một kênh đầu tư “ăn chắc mặc bền” hơn để lập nghiệp, hai vợ chồng tôi quyết định chuyển hướng sang bất động sản.
Được gia đình hỗ trợ cho mượn thêm một khoản, tôi gom góp để mua căn nhà hẻm nhỏ tại khu vực quận Gò Vấp cũ, TP HCM. Lúc đó áp lực lương đi làm để trả nợ và tích lũy hàng tháng không hề nhỏ, nhưng nó dạy cho chúng tôi bài học đầu tiên về việc quản lý tài chính cá nhân.
Đến năm 2017, khi thị trường thuận lợi, tôi bán căn nhà đó được 1,6 tỷ. Thay vì mua một căn nhà lớn hơn để ở cho sướng, hai vợ chồng thống nhất “trì hoãn sự sung sướng” lại, ôm toàn bộ số tiền đó, vay thêm 400 triệu để dịch chuyển ra vùng ven mua một mảnh đất 60 m2. Bước đi này giúp chúng tôi đón đầu được sự bùng nổ của hạ tầng đô thị. Đến năm 2019, mảnh đất này được giá 4,1 tỷ, giúp chúng tôi chính thức có được một cục vốn lớn sau khi tất toán hết nợ vay.
Giai đoạn giữa: Thử thách bản lĩnh qua mùa giông bão. Năm 2022, tôi dùng 3,9 tỷ tiền mặt sẵn có và vay thêm 1,2 tỷ để tiếp tục mua một mảnh đất khác giá 5,1 tỷ tại TP HCM. Ngay sau đó, thị trường bất động sản rơi vào giai đoạn đóng băng. Giai đoạn 2022 – 2023 là thử thách tâm lý lớn nhất, khi tiền lương đi làm hàng tháng phải gồng gánh tiền lãi, còn thị trường thì im lìm.
Bài học tôi rút ra lúc này là: Luôn chọn bất động sản có giá trị ở thực. Nhờ mảnh đất nằm trong khu dân cư hiện hữu, có nhu cầu thực tế tốt, nên đến năm 2024, tôi vẫn may mắn giao dịch thành công với giá 6,3 tỷ, trả gọn gàng 1,2 tỷ cho ngân hàng và nắm giữ dòng tiền sạch.
Giai đoạn sau: Hiện thực hóa mục tiêu sở hữu nhà trọ dòng tiền. Khi đã có vốn và kinh nghiệm, tôi hiểu rằng việc mua đi bán lại không phải là đích đến cuối cùng. Cái chúng tôi cần là một nguồn thu nhập ổn định để lo cho tương lai lâu dài của các con.
Trong hai năm 2023 và 2024: Bằng số tiền tích góp từ lương đi làm của hai vợ chồng, chúng tôi bắt tay vào xây dựng hai khu nhà trọ đầu tiên. Cuối năm 2024: Lấy số tiền từ thương vụ bán mảnh đất tại TP HCM trước đó, tôi quay lại một khu vực khác cũng thuộc TP HCM, chốt một mảnh đất 80 m2 và tự tay lên phương án, gọi thợ, giám sát thi công nhà trọ cho thuê.
Tận dụng chút kiến thức kỹ thuật của bản thân, suốt thời gian dài, cuối tuần nào tôi cũng bạc mặt ngoài công trường, tự đi mặc cả từng bao xi măng, giám sát từng đường điện nước để tối ưu chi phí đến mức thấp nhất.
Trong khi đó, vợ tôi lùi về phía sau, thiết lập quy trình quản lý từ xa qua camera, khóa vân tay và thu tiền qua chuyển khoản để tôi yên tâm đi làm văn phòng. Hiện tại, các dãy nhà trọ của gia đình đã đi vào vận hành ổn định, đóng góp một nguồn thu nhập thụ động rất ý nghĩa cho gia đình.
Thế nhưng, đổi lại, ví tiền mặt của tôi ở giai đoạn này gần như bằng không, vì có bao nhiêu thặng dư, tôi lại đang dồn hết để chuẩn bị nhận bàn giao căn hộ chung cư sắp tới của gia đình. Nhiều đêm đi làm về mệt mỏi, đối mặt với áp lực nợ nần và sổ sách, tôi cũng không tránh khỏi những lúc chán nản, tự hỏi mình có đang tự làm khổ mình quá không.
Nhưng nhìn lại, tôi nhận ra làm nhà trọ dòng tiền là một cuộc chơi dài hạn, không dành cho những ai muốn giàu nhanh. Anh em muốn bắt tay vào làm cần lưu ý: Phải tự lực cánh sinh giai đoạn đầu. Nếu không tự tay sâu sát công trình, chi phí xây dựng sẽ nuốt hết biên độ lợi nhuận của bạn.
Quản lý con người là khó nhất: Nhà trọ vận hành bằng công nghệ chỉ là một phần, việc sàng lọc khách thuê ngay từ đầu để giữ khu trọ an ninh, không tệ nạn mới là chìa khóa để giữ dòng tiền ổn định.
Kỷ luật tài chính cực đoan: Phải chấp nhận sống giản dị, dùng nguồn thu từ lương và nhà trọ để giảm dần áp lực nợ nần trong những năm đầu tiên.
Thật ra hành trình của tôi không có gì quá cao siêu, nó chỉ đơn giản là câu chuyện của một người công sở kiên trì tích lũy cuốn chiếu, góp tiểu thành đại. Hy vọng chút trải nghiệm thực chiến này sẽ mang lại một góc nhìn thực tế cho những anh em đang muốn gầy dựng một lối đi riêng cho tài chính gia đình.
"Tôi thấy nhiều người đang hiểu nhầm khái niệm 'nghỉ hưu sớm' khi cho rằng đó là không làm gì nữa, sống như người lớn tuổi sau khi rời thị trường lao động. Vì vậy, không ít người cho rằng cuộc sống như vậy sẽ rất buồn chán. Nhưng với những người trẻ mà tôi biết, nghỉ hưu sớm lại mang ý nghĩa khác. Đó là không còn bị ràng buộc bởi lịch làm việc từ 8 giờ sáng đến 5 giờ chiều, chứ không phải ngừng tạo ra thu nhập hay ngừng làm việc.
Tôi có vài người cháu ở cả Việt Nam và Mỹ. Vợ chồng các cháu đều có kế hoạch tự do tài chính theo hướng này, và đã có người thực hiện được. Cha mẹ có phần hỗ trợ con cái, nhưng các cháu đều tự xây dựng kế hoạch của mình. Người đi trước tạo động lực cho người đi sau, rồi các cháu học hỏi lẫn nhau. Ngay cả khi đã nghỉ hưu, các cháu vẫn gửi con đi nhà trẻ, vẫn tiếp tục đầu tư chứng khoán và quản lý tài sản.
Các cháu tôi có nhiều nghề nghiệp khác nhau. Có đứa sau khi tốt nghiệp được các công ty lớn tuyển dụng, có đứa chuyển đến San Francisco làm việc, có đứa theo lĩnh vực hạt nhân, làm CPA hay học lên PhD. Riêng những đứa làm trong ngành Y hoặc Luật thì không đặt mục tiêu nghỉ hưu sớm, dù thu nhập có thể rất cao, bởi đây là những nghề càng nhiều tuổi càng tích lũy được kinh nghiệm và vẫn có thể chuyển sang giảng dạy khi không còn muốn làm toàn thời gian.
>> 52 tuổi tiền tiêu không hết nhưng tôi chưa từng nghĩ đến nghỉ hưu sớm
Những người cháu của tôi sau khi tốt nghiệp đại học, khoảng 22 tuổi, đều có mức thu nhập từ sáu con số mỗi năm và tiếp tục tăng trong khoảng 10 năm đầu sự nghiệp. Nếu thu nhập tăng nhanh, họ có thể đạt mục tiêu sớm hơn; còn phổ biến là ở độ tuổi 32-34. Sau khoảng 10 năm đi làm, các cháu quyết định trở về quê hương, sống gần gia đình hơn và dành phần lớn thời gian cho việc đầu tư. Dĩ nhiên, đầu tư không phải lúc nào cũng sinh lời.
Trong thời gian đó, các cháu mua nhà để ở, sau đó mua thêm bất động sản cho thuê và đầu tư chứng khoán. Khi quyết định nghỉ hưu, các cháu không rút tiền hưu trí như những người đến tuổi nghỉ hưu theo quy định, mà chuyển sang tập trung quản lý danh mục đầu tư toàn thời gian. Nhờ vậy, họ chủ động hơn về thời gian, có thể đi nhiều nơi nhưng vẫn duy trì nguồn thu nhập từ tài sản. Đồng thời, các cháu vẫn tiếp tục đóng thuế và tích lũy cho quỹ hưu trí theo quy định.
Từ những gì quan sát được, tôi cho rằng nghỉ hưu sớm không phải là sống nhàn rỗi, mà là đạt đến trạng thái tự do tài chính ở một mức độ nhất định. Người theo đuổi mục tiêu này vẫn làm việc, chỉ khác ở chỗ họ không còn phụ thuộc hoàn toàn vào tiền lương hàng tháng. Với họ, tài sản được tích lũy và đầu tư hợp lý sẽ tạo ra nguồn thu nhập để có thêm quyền lựa chọn cách sống và cách làm việc".
Đó là chia sẻ của độc giả THMN xung quanh câu chuyện nghỉ hưu sớm. Phong trào nghỉ hưu sớm (FIRE - Financial Independence, Retire Early) ngày càng được nhiều người trẻ quan tâm, với mục tiêu tích lũy tài sản đủ lớn để không còn phụ thuộc hoàn toàn vào công việc toàn thời gian. Tuy nhiên, khái niệm này cũng gây nhiều tranh luận. Có người cho rằng nghỉ hưu ở tuổi 30-40 là điều phi thực tế, thậm chí đồng nghĩa với việc ngừng cống hiến. Trong khi số khác cho rằng "nghỉ hưu sớm" không có nghĩa là ngừng làm việc, mà là có thêm quyền chủ động về thời gian và lựa chọn công việc nhờ đạt được một mức độ độc lập tài chính.
Tôi từng nghe nhiều người nói: "Giá nhà giờ cao quá, đợi thêm vài năm nữa rồi mua". Câu nói ấy theo tôi suốt gần chục năm đi làm ở Hà Nội. Mỗi lần xem một dự án chung cư mới mở bán, tôi lại lắc đầu: "Giá gì mà cứ tăng đều, trong khi lãi suất vay mua nhà vẫn ở mức cao". Tôi tự trấn an mình rằng chờ thêm, biết đâu thị trường điều chỉnh. Nhưng thực tế lại không diễn ra như tôi nghĩ.
Cách đây một năm, khi thị trường chung cư ở cả Hà Nội và TP HCM vẫn tiếp tục leo thang, tôi bắt đầu thấy lo. Những căn hộ tôi từng "chê đắt" trước đó đã tăng vài trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng. Lúc ấy, tôi đứng trước lựa chọn: hoặc tiếp tục chờ, hoặc chấp nhận bước vào cuộc chơi.
Cuối cùng, tôi quyết định "liều" một lần. Tôi vay mượn thêm khoảng 50% giá trị căn hộ để mua một căn giá 3,5 tỷ đồng, dọn vào ở ngay. Thú thật, thời điểm ký hợp đồng, tôi cũng run. Khoản nợ không nhỏ, áp lực trả góp hàng tháng khiến tôi nhiều đêm mất ngủ. Nhưng đổi lại, tôi có một nơi ở ổn định, không còn cảnh thuê nhà, chuyển trọ, hay thấp thỏm mỗi lần chủ nhà báo tăng giá.
Điều tôi không ngờ nhất là sau khi có nhà, dù vẫn đang là con nợ, tôi lại thấy nhẹ nhõm hơn rất nhiều. Tôi bắt đầu ngủ ngon hơn, làm việc tập trung hơn, sức khỏe cũng cải thiện. Những thứ này, nếu quy ra tiền, có lẽ cũng không thể đo đếm được.
Một năm trôi qua, nhìn lại, tôi mới thấy quyết định khi đó có phần "liều" nhưng lại đúng. Căn hộ tôi mua hiện tại đã tăng hơn một tỷ đồng so với lúc trước. Nếu ngày đó tôi tiếp tục chờ đến khi "đủ tiền", có lẽ bây giờ tôi vẫn đang đứng ngoài nhìn, và căn nhà ấy đã nằm ngoài tầm với.
Tôi nhận ra một điều: thị trường bất động sản, đặc biệt là chung cư tại các đô thị lớn, đang vận hành theo quy luật riêng. Nguồn cung ngày càng hạn chế, quỹ đất nội đô khan hiếm, chi phí đầu vào tăng... khiến giá nhà rất khó giảm sâu như nhiều người kỳ vọng.
Khi chưa mua nhà, tôi luôn thấy giá quá đắt. Nhưng khi đã mua rồi, vài năm sau nhìn lại, tôi lại thấy mình may mắn vì đã mua sớm. Nếu nhu cầu là ở thực, tài chính vẫn trong khả năng kiểm soát, thì tôi tin việc mua nhà sớm là một khoản đầu tư cho sự ổn định và bình an của chính mình.
Giờ đây, tôi vẫn đang trả nợ mỗi tháng (cả gốc lẫn lãi khoảng 18-20 triệu đồng). Áp lực vẫn còn, nhưng đổi lại là cảm giác an tâm khi có một mái nhà thuộc về mình. Và với tôi, điều đó hoàn toàn xứng đáng.
Đặng XuânCú liều tay không mua chung cư Sài Gòn
Được mất khi trì hoãn mua nhà vì lãi suất vay 15%
Nước cờ sai khi tôi mua chung cư 5 tỷ thay vì nhà mặt đất
Tôi kiệt sức vì không theo kịp giá nhà Sài Gòn
'Sai lầm thuê chung cư 15 triệu một tháng thay vì gánh nợ mua nhà'
'3,5 tỷ thuê nhà sống sướng hơn gánh nợ mua chung cư'
"Tôi không đồng ý với quan điểm của tác giả bài viết Nhìn Gen Z GPA cao vẫn khó kiếm việc, tôi thấy 8X may mắn bởi hành trình làm việc hơn 20 năm qua của tôi luôn phải cạnh tranh chứ không nói là ngày xưa dễ, nay khó được.
8X là thế hệ đầu tiên trải nghiệm cái gọi là 'học tập suốt đời', liên tục phải cập nhật cái mới và luôn đứng trước nguy cơ bị đào thải vì những tiến bộ công nghệ.
Chúng tôi luôn phải chứng minh mình tạo ra giá trị thì mới được trọng dụng. Thậm chí đến ngày nay tôi vẫn có thể cạnh tranh sòng phẳng với thế hệ 10X (một phần Gen Z) về năng lực làm việc và kiến thức chuyên sâu.
Những GenZ khó tìm chỗ đứng trong thị trường việc làm là bởi vì có lẽ họ chưa được dạy cách 'marketing bản thân'. Họ chưa được dạy rằng 'người ta chỉ trả công cho giá trị bạn tạo ra chứ không cho bằng cấp'.
Vậy nên GenZ thay vì 'đi xin việc' hãy nghiên cứu kỹ doanh nghiệp và trả lời cho doanh nghiệp 'bạn làm được gì cho chúng tôi'. Như thế mới không lãng phí giá trị học tập mà bản thân các bạn và gia đình đã đầu tư".
Độc giả nickname datnpv nêu quan điểm như trên, cho rằng thị trường lao động thời nào cũng cạnh tranh. Điều quyết định không phải thế hệ hay bằng cấp, mà là năng lực tạo ra giá trị và biết chứng minh giá trị đó với doanh nghiệp.
Bình luận này được viết để phản hồi tác giả An Truong Hoang - người cho rằng "Thế hệ 8X may mắn hơn Gen Z vì bước vào thị trường lao động đúng thời điểm nhiều cơ hội mới xuất hiện, nhiều ngành nghề mới hình thành".
