Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh, Trung Quốc là công trình tiêu biểu nhất của kiến trúc cung đình Trung Quốc và cũng là một trong những cung điện cổ bằng gỗ được bảo tồn tốt nhất trên thế giới cho tới ngày nay.
Nơi đây với tổng diện tích 720.000m2, là khu phức hợp cung điện rộng lớn nhất thế giới. Nơi đây vừa là nhà của các hoàng đế cùng gia đình, vừa là trung tâm nghi lễ, chính trị của Trung Quốc kéo dài hơn nửa thế kỷ.
Tại Tử Cấm Thành, không khó để tìm thấy kiến trúc vườn thượng uyển với hệ thực vật phong phú, các khu đền, nơi nghỉ chân, vãn cảnh đầy thơ mộng. Nơi đây cũng có rất nhiều giếng nước, nằm trong hệ thống cung cấp nước dày đặc và rất phức tạp dưới lòng đất.
Tuy nhiên, có một chi tiết kỳ lạ khiến những người ưa khám phá lịch sử đều cảm thấy khó hiểu, đó là không ai dám uống nước từ những giếng này. Năm xưa người ta đào những giếng này với mục đích chủ yếu là để ngừa hoả hoạn xảy ra, còn nước dùng trong cung đa phần được vận chuyển từ trên núi Ngọc Tuyền xuống bằng sức người.
Không chỉ vậy người ta kể lại rằng Hoàng đế Càn Long còn so sánh hẳn chất lượng và mùi vị nước của các địa phương, cuối cùng kết luận nước trên núi Ngọc Tuyền ngọt nhất, vả lại pha trà ngon nhất, về sau vẫn luôn đem nước suối trên núi Ngọc Tuyền về dùng.
Trong cung có nhiều giếng là vậy nhưng có người thắc mắc, tại sao người trong hoàng cung xưa phải bỏ gần tìm xa, không dùng nước giếng có sẵn ngay trong cung?
Nhìn từ góc độ tự nhiên, ban đầu giếng vẫn chứa nước ngầm trong suốt sạch sẽ, nhưng trải qua mấy trăm năm sau, chất lượng nước có lẽ sẽ bị ô nhiễm. Hơn nữa chất lượng nước ngầm ở Bắc Kinh thiên về cứng, khi ấy cũng không có những thiết bị lọc nước, không hợp uống trong thời gian dài.
Xét theo nhân tố con người, có một thái giám già từng nói không ai muốn uống, cũng không ai dám uống nước giếng trong cung.
Theo trang Sohu nước từ những giếng này chỉ được dùng để tưới cây, lau chùi, và dập lửa nếu xảy ra hỏa hoạn.
Điều thú vị qua các bộ phim cổ trang của Trung Quốc, chúng ta biết được rằng Tử Cấm Thành vốn dĩ là chốn thâm cung bí sử, với nhiều câu chuyện ly kỳ đầy âm mưu hiểm độc. Chuyện các phi tần, thái giám, người hầu… đôi khi biến mất không quá hiếm gặp, và nhiều người cho rằng có đến 80% trong số đó bị thủ tiêu ở giếng nước.
Chưa hết, các giếng chứa nước trong Tử Cấm Thành còn thường xuyên bị kẻ xấu thả chất độc, nhằm âm mưu hãm hại lẫn nhau.
Trải qua nhiều năm, độc tố trong giếng có thể vẫn còn, kết hợp hệ thống kênh ngầm phức tạp, khiến người vô tình uống phải nước dù ở bất kỳ đâu, vẫn có nguy cơ nhiễm độc.
Ngoài ra có tài liệu lại cho rằng, người ta không uống nước từ các giếng trong cung vì chất lượng nước ở Bắc Kinh bị cho là không tốt.
Đáng chú ý tác giả Tử Kha, trong cuốn “Tuyển tập truyện nhỏ thời nhà Thanh” có viết rằng: “Người trong Kinh thành muốn uống nước thì chỉ dùng nước ở núi Ngọc Tuyền”..
Theo đó, Hoàng đế Càn Long đã tiến hành kiểm tra so sánh nhiều nguồn nước và kết luận rằng nước suối ở núi Ngọc Tuyền là thích hợp nhất để sử dụng trong cung đình, còn nước giếng là nước cứng (loại nước chứa hàm lượng khoáng chất cao, chủ yếu là Canxi và Magie) nên uống sẽ không tốt cho sức khỏe.
Ngoài ra, nước giếng cũng không được sử dụng vì lý do an toàn tính mạng. Nếu ai đó đầu độc một giếng, hàng chục giếng khác trong Tử Cấm Thành cũng sẽ bị nhiễm độc vì chúng thông nhau. Các giếng này cũng thông với sông Ngự bên ngoài kinh thành.
Theo ghi chép, vào thời nhà Minh, Vạn Quý phi – sủng phi của Minh Hiển Tông đã hạ độc xuống giếng để ổn định địa vị của mình trong cung.
Một bé trai 13 tuổi tại Hải Phòng vừa được đưa vào Bệnh viện Nhi Hải Phòng trong tình trạng đau tức vùng bụng dưới sau khi tự đưa một quả dưa chuột dài gần 20 cm vào hậu môn vì tò mò.
Theo thông tin từ bệnh viện, bệnh nhi nhập viện với biểu hiện khó chịu, đau vùng bụng dưới. Qua thăm khám và khai thác bệnh sử, các bác sĩ xác định bé đã tự đưa nguyên quả dưa chuột vào hậu môn. Sau đó, dị vật trôi sâu vào bên trong trực tràng và mắc kẹt, không thể tự lấy ra.
Các bác sĩ khoa Tiêu hóa đã tiến hành kiểm tra, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và xác định dị vật nằm sâu trong trực tràng, tiềm ẩn nguy cơ gây tổn thương nghiêm trọng cho đường tiêu hóa.
Ngay sau đó, ê-kíp y bác sĩ tiến hành nội soi can thiệp và lấy dị vật ra ngoài an toàn. Dị vật được xác định là một quả dưa chuột có kích thước khoảng 3 x 20 cm. Nhờ được xử trí kịp thời, bệnh nhi tránh được nguy cơ biến chứng nặng.
Theo các chuyên gia, việc đưa dị vật vào hậu môn có thể dẫn đến nhiều hậu quả nguy hiểm như rách hậu môn, tổn thương trực tràng, chảy máu tiêu hóa, thủng ruột, viêm phúc mạc hoặc nhiễm trùng nặng. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể phải phẫu thuật cấp cứu để lấy dị vật ra ngoài.
Các bác sĩ cũng cho biết ở lứa tuổi vị thành niên, tâm lý tò mò, thiếu hiểu biết hoặc tiếp cận nội dung không phù hợp trên mạng xã hội có thể khiến trẻ thực hiện những hành vi gây nguy hiểm cho sức khỏe.
Từ trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh nên quan tâm, trò chuyện cởi mở và giáo dục giới tính phù hợp với lứa tuổi cho trẻ. Khi trẻ có các biểu hiện bất thường như đau bụng, đau hậu môn, chảy máu hoặc có dấu hiệu ngại chia sẻ, gia đình cần theo dõi sát và đưa trẻ đến cơ sở y tế để thăm khám sớm.
Ngoài ra, người nhà tuyệt đối không tự ý lấy dị vật tại nhà vì có thể khiến tổn thương trở nên nghiêm trọng hơn. Khi nghi ngờ có dị vật trong đường tiêu hóa hoặc hậu môn, cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa để được xử trí kịp thời.
Trước đó cũng có một trường hợp nam thanh niên 19 tuổi đưa dưa chuột vào hậu môn vì tò mò.
Các bác sĩ khoa Ngoại tiêu hóa, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Tp.HCM đã tiến hành phẫu thuật thành công cho bệnh nhân nam 19 tuổi bị mắc dị vật là quả dưa leo dài hơn 10 cm trong hậu môn.
Bệnh nhân kể cách nhập viện 6 tiếng, do muốn thử cảm giác mới lạ nên đã đưa quả dưa leo vào vùng hậu môn, sau đó trượt tay nên kẹt vào sâu vào bên trong.
Các bác sĩ nhận định dị vật khủng là quả dưa leo dài hơn 10cm trong hậu môn tương đối hiếm gặp. Với dị vật khủng như thế này, nếu không xử trí sớm, cố gắng tự lấy ra tại nhà với thao tác không cẩn trọng sẽ để lại hậu quả rất nghiêm trọng như tắc ruột, vỡ ruột, thậm chí có thể tử vong.
Một phụ nữ 38 tuổi phải nhập viện phẫu thuật khi khối u buồng trứng phát triển với kích thước khổng lồ, chiếm gần toàn bộ ổ bụng và chèn ép nhiều cơ quan nội tạng, gây đầy bụng, khó tiêu kéo dài.
Người phụ nữ tên Minh này từng được phát hiện có khối u nhỏ ở buồng trứng trái từ năm 2024 trong một lần khám phụ khoa định kỳ. Khi đó, khối u còn kích thước nhỏ, bác sĩ chỉ định theo dõi sát.
Tuy nhiên, sau khoảng hai năm, chị nhận thấy bụng ngày càng to bất thường dù không tăng cân hay mang thai. Người bệnh thường xuyên gặp tình trạng đầy bụng, nhanh no, khó tiêu kéo dài nên đã đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Tp.HCM.
Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy buồng trứng trái có khối u nang kích thước khoảng 30x15x18 cm, chiếm gần toàn bộ ổ bụng và chèn ép dạ dày, ruột và nhiều cơ quan lân cận.
BS.CKII Phan Thế Thi, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Tp.HCM cho biết khối u kích thước lớn làm tăng áp lực ổ bụng, gây cảm giác nặng tức kéo dài, rối loạn tiêu hóa, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ xoắn hoặc vỡ u nguy hiểm.
Do khối u có kích thước quá lớn, ê kíp phẫu thuật phải thực hiện đường mổ dọc giữa bụng từ xương vệ lên trên rốn để tiếp cận và loại bỏ trọn khối u buồng trứng.
Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ ghi nhận khối u có nhiều thùy, thành mỏng và chứa khoảng 3 lít dịch nhầy bên trong.
Sau mổ, sức khỏe bệnh nhân ổn định và hồi phục tốt. Vòng bụng từng căng to tương đương thai khoảng 7 tháng đã giảm rõ rệt, người bệnh ăn uống dễ dàng hơn và không còn cảm giác chèn ép, căng tức.
Bác sĩ Thi cho biết, u nang buồng trứng giai đoạn đầu thường khó nhận biết do triệu chứng không điển hình. Khi khối u phát triển lớn, người bệnh có thể gặp các biểu hiện như rối loạn kinh nguyệt, đau bụng âm ỉ hoặc tăng dần, đau vùng chậu lan ra thắt lưng, đầy bụng, ăn nhanh no, khó tiêu hoặc tiểu buốt, tiểu khó do khối u chèn ép bàng quang.
Tuy đa số u nang buồng trứng lành tính, nhưng có thể gây biến chứng nguy hiểm như xoắn buồng trứng, vỡ nang, nhiễm trùng hoặc chèn ép các tạng xung quanh. Một số trường hợp kéo dài có thể ảnh hưởng chức năng sinh sản, làm tăng nguy cơ hiếm muộn, vô sinh.
Bác sĩ khuyến cáo phụ nữ nên khám phụ khoa định kỳ. Với người từng phát hiện u nang buồng trứng hoặc có khối u đang theo dõi, cần tái khám khoảng 6 tháng/lần để kiểm soát kích thước và xử trí kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
Để phòng ngừa các bệnh lý phụ khoa thường gặp và duy trì sức khỏe sinh sản ổn định, phụ nữ nên chú ý bổ sung đầy đủ dưỡng chất từ chế độ ăn hằng ngày.
Dưới đây là những nhóm thực phẩm được đánh giá tốt cho tử cung và buồng trứng.
Nhóm thực phẩm giàu chất xơ
Chế độ ăn giàu chất xơ giúp hỗ trợ cơ thể đào thải độc tố, đồng thời góp phần cân bằng nội tiết tố estrogen, từ đó giảm nguy cơ hình thành u xơ tử cung. Các loại đậu, bắp cải và bông cải xanh được cho là có khả năng làm chậm sự phát triển của u xơ tử cung, thậm chí hỗ trợ ngăn ngừa sự hình thành khối u. Trong khi đó, các loại rau lá xanh đậm như cải bó xôi, cải xoăn lại giúp duy trì môi trường kiềm tự nhiên trong tử cung, đồng thời cung cấp nhiều dưỡng chất cần thiết cho sức khỏe sinh sản.
Chế phẩm từ sữa
Việc bổ sung sữa, sữa chua và phô mai mỗi ngày giúp cơ thể hấp thu canxi và vitamin D một cách hiệu quả. Đây là hai dưỡng chất quan trọng giúp duy trì hệ xương chắc khỏe và hỗ trợ giảm nguy cơ u xơ tử cung.
Các loại hạt
Hạnh nhân, hạt lanh, hạt điều và nhiều loại hạt khác chứa hàm lượng cao axit béo omega-3 cùng các chất béo có lợi. Những dưỡng chất này không chỉ hỗ trợ cân bằng hormone mà còn góp phần giảm nguy cơ ung thư tử cung. Đây cũng là nhóm thực phẩm quan trọng giúp cơ thể duy trì hoạt động nội tiết ổn định.
Các loại quả mọng
Dâu tây, việt quất, mâm xôi… là những loại quả giàu chất chống oxy hóa mạnh. Các hoạt chất này giúp bảo vệ buồng trứng khỏi tác động của gốc tự do, từ đó giảm nguy cơ tổn thương tế bào.
Nhờ đó, quả mọng thường được xem là nhóm "siêu thực phẩm" tốt cho sức khỏe sinh sản nữ giới.
Trà xanh chứa nhiều chất chống oxy hóa tự nhiên, giúp tăng cường sức khỏe buồng trứng và tử cung.
Một số nghiên cứu còn cho thấy trà xanh có thể hỗ trợ làm giảm sự phát triển của u xơ tử cung.
Các loại cá béo như cá hồi, cá thu giàu omega-3 và nhiều dưỡng chất thiết yếu. Những thành phần này giúp điều hòa hoạt động hormone và giảm sản xuất prostaglandin chất có thể gây co bóp tử cung mạnh.
Năm 2024, Sarah Dallas tốt nghiệp tiến sĩ ngành Kỹ thuật sinh học tại Đại học Edinburgh, Scotland. Thời điểm đó, khoản nợ sinh viên của cô lên tới 76.000 bảng, bao gồm khoản vay ban đầu và lãi.
Sarah nộp hơn 200 đơn ứng tuyển cho nhiều vị trí trong suốt 16 tháng, từ nhân viên mới đến chuyên gia cao cấp, thậm chí cả thực tập không lương. Khoảng 90% nhà tuyển dụng không phản hồi. Với 10% còn lại, cô được phỏng vấn ba lần và đều bị từ chối do "quá đủ tiêu chuẩn" cho vị trí thấp, nhưng "thiếu kinh nghiệm" cho vai trò cao hơn. "Việc bị từ chối liên tục khiến tôi có cảm giác như mắc kẹt trong một hố đen", Sarah Dallas nói.
Để duy trì cuộc sống, cô làm biên tập viên tự do cho một tạp chí khoa học với thu nhập 600 bảng mỗi tháng, đồng thời vay thấu chi 8.000 bảng. Đến cuối năm 2025, cô mới nhận công việc đầu tiên là kỹ thuật viên phòng thí nghiệm với mức lương 28.500 bảng mỗi năm.
Hiện tại, thu nhập chính của cô khoảng 1.800 bảng mỗi tháng. Tuy nhiên, chỉ riêng tiền thuê nhà (1.025 bảng), hóa đơn (500 bảng) và trả nợ thấu chi (300 bảng) đã lên tới 1.825 bảng.
Sarah phải tiếp tục làm thêm tự do khoảng 40 giờ mỗi tháng. Khoản thu nhập phụ 600 bảng giúp cô chi trả tiền ăn uống, đi lại và tiết kiệm được 50 bảng. Cô cho biết mỗi tháng đóng 37 bảng cho khoản nợ học phí và đến nay mới trả được 95 bảng.
"Tôi không nghĩ cuộc sống ở tuổi 32 lại như vậy. Thu nhập chính dành hết cho các hóa đơn, còn công việc làm thêm mới giúp tôi tồn tại", cô cho biết.
Tình trạng "thừa tiêu chuẩn nhưng thiếu kinh nghiệm" đang là nghịch lý với nhiều người có bằng tiến sĩ tại Anh. Theo khảo sát do Times Higher Education trích dẫn, 42% tiến sĩ tại nước này tiếp tục làm việc trong môi trường học thuật sau một năm tốt nghiệp. Số còn lại chuyển sang khối doanh nghiệp nhưng gặp rào cản vì chưa từng đi làm.
Báo cáo "Kỹ năng người trưởng thành" của OECD năm 2025 cũng chỉ ra Anh nằm trong nhóm có tỷ lệ lao động làm việc không phù hợp trình độ cao nhất khối, khoảng 37%. Điều này khiến thu nhập trung bình của họ giảm 18% so với người làm đúng chuyên môn.
Tiến sĩ Isaiah Hankel, chuyên gia tư vấn nghề nghiệp, tác giả cuốn The Power of a PhD, nhận định rào cản không nằm ở tấm bằng, mà ở cách ứng viên định vị bản thân. Ông cho biết nhiều tiến sĩ viết hồ sơ theo hướng nghiên cứu, trong khi doanh nghiệp cần bản tóm tắt ngắn gọn, tập trung vào kỹ năng làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, phân tích dữ liệu và quản lý dự án.
Ông khuyên người tìm việc cần nhanh chóng bù đắp kinh nghiệm thực tế qua các dự án ngắn hạn, thực tập, công việc tự do hoặc hoạt động tình nguyện. Việc có thêm trải nghiệm thực tế trong vài tháng sẽ giúp lấp đầy khoảng trống kinh nghiệm mà các nhà tuyển dụng lo ngại.
