Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh, Trung Quốc là công trình tiêu biểu nhất của kiến trúc cung đình Trung Quốc và cũng là một trong những cung điện cổ bằng gỗ được bảo tồn tốt nhất trên thế giới cho tới ngày nay.
Nơi đây với tổng diện tích 720.000m2, là khu phức hợp cung điện rộng lớn nhất thế giới. Nơi đây vừa là nhà của các hoàng đế cùng gia đình, vừa là trung tâm nghi lễ, chính trị của Trung Quốc kéo dài hơn nửa thế kỷ.
Tại Tử Cấm Thành, không khó để tìm thấy kiến trúc vườn thượng uyển với hệ thực vật phong phú, các khu đền, nơi nghỉ chân, vãn cảnh đầy thơ mộng. Nơi đây cũng có rất nhiều giếng nước, nằm trong hệ thống cung cấp nước dày đặc và rất phức tạp dưới lòng đất.
Tuy nhiên, có một chi tiết kỳ lạ khiến những người ưa khám phá lịch sử đều cảm thấy khó hiểu, đó là không ai dám uống nước từ những giếng này. Năm xưa người ta đào những giếng này với mục đích chủ yếu là để ngừa hoả hoạn xảy ra, còn nước dùng trong cung đa phần được vận chuyển từ trên núi Ngọc Tuyền xuống bằng sức người.
Không chỉ vậy người ta kể lại rằng Hoàng đế Càn Long còn so sánh hẳn chất lượng và mùi vị nước của các địa phương, cuối cùng kết luận nước trên núi Ngọc Tuyền ngọt nhất, vả lại pha trà ngon nhất, về sau vẫn luôn đem nước suối trên núi Ngọc Tuyền về dùng.
Trong cung có nhiều giếng là vậy nhưng có người thắc mắc, tại sao người trong hoàng cung xưa phải bỏ gần tìm xa, không dùng nước giếng có sẵn ngay trong cung?
Nhìn từ góc độ tự nhiên, ban đầu giếng vẫn chứa nước ngầm trong suốt sạch sẽ, nhưng trải qua mấy trăm năm sau, chất lượng nước có lẽ sẽ bị ô nhiễm. Hơn nữa chất lượng nước ngầm ở Bắc Kinh thiên về cứng, khi ấy cũng không có những thiết bị lọc nước, không hợp uống trong thời gian dài.
Xét theo nhân tố con người, có một thái giám già từng nói không ai muốn uống, cũng không ai dám uống nước giếng trong cung.
Theo trang Sohu nước từ những giếng này chỉ được dùng để tưới cây, lau chùi, và dập lửa nếu xảy ra hỏa hoạn.
Điều thú vị qua các bộ phim cổ trang của Trung Quốc, chúng ta biết được rằng Tử Cấm Thành vốn dĩ là chốn thâm cung bí sử, với nhiều câu chuyện ly kỳ đầy âm mưu hiểm độc. Chuyện các phi tần, thái giám, người hầu… đôi khi biến mất không quá hiếm gặp, và nhiều người cho rằng có đến 80% trong số đó bị thủ tiêu ở giếng nước.
Chưa hết, các giếng chứa nước trong Tử Cấm Thành còn thường xuyên bị kẻ xấu thả chất độc, nhằm âm mưu hãm hại lẫn nhau.
Trải qua nhiều năm, độc tố trong giếng có thể vẫn còn, kết hợp hệ thống kênh ngầm phức tạp, khiến người vô tình uống phải nước dù ở bất kỳ đâu, vẫn có nguy cơ nhiễm độc.
Ngoài ra có tài liệu lại cho rằng, người ta không uống nước từ các giếng trong cung vì chất lượng nước ở Bắc Kinh bị cho là không tốt.
Đáng chú ý tác giả Tử Kha, trong cuốn “Tuyển tập truyện nhỏ thời nhà Thanh” có viết rằng: “Người trong Kinh thành muốn uống nước thì chỉ dùng nước ở núi Ngọc Tuyền”..
Theo đó, Hoàng đế Càn Long đã tiến hành kiểm tra so sánh nhiều nguồn nước và kết luận rằng nước suối ở núi Ngọc Tuyền là thích hợp nhất để sử dụng trong cung đình, còn nước giếng là nước cứng (loại nước chứa hàm lượng khoáng chất cao, chủ yếu là Canxi và Magie) nên uống sẽ không tốt cho sức khỏe.
Ngoài ra, nước giếng cũng không được sử dụng vì lý do an toàn tính mạng. Nếu ai đó đầu độc một giếng, hàng chục giếng khác trong Tử Cấm Thành cũng sẽ bị nhiễm độc vì chúng thông nhau. Các giếng này cũng thông với sông Ngự bên ngoài kinh thành.
Theo ghi chép, vào thời nhà Minh, Vạn Quý phi – sủng phi của Minh Hiển Tông đã hạ độc xuống giếng để ổn định địa vị của mình trong cung.
Ngày 7/5, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trí Thức thay mặt Bộ trưởng ký công văn khẩn gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường công tác bảo vệ trẻ em và phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em.
Theo Bộ Y tế, các địa phương cần đẩy mạnh công tác phòng ngừa, truyền thông nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người dân, gia đình và các cấp, ngành trong việc phát hiện, báo cáo các vụ vi phạm quyền trẻ em. Đồng thời, cần phổ biến kỹ năng bảo vệ trẻ em cho cha mẹ và các thành viên trong gia đình để hạn chế nguy cơ bạo lực, xâm hại.
Bộ Y tế cũng yêu cầu thực hiện hiệu quả việc tiếp nhận, xử lý tin báo, tố giác các hành vi xâm hại trẻ em; bảo đảm điều kiện tốt nhất để hỗ trợ trẻ khi bị tổn thương về thể chất và tinh thần.
Đáng chú ý, Bộ Y tế nhấn mạnh việc xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi che giấu, không tố giác hoặc thiếu trách nhiệm trong xử lý các vụ việc bạo lực, xâm hại trẻ em.
Để nâng cao hiệu quả thực thi tại cơ sở, Bộ Y tế đề nghị các tỉnh, thành phố tăng cường thanh tra, kiểm tra, rà soát những tồn tại, khó khăn trong công tác bảo vệ trẻ em để có biện pháp khắc phục phù hợp, đồng thời đề xuất sửa đổi quy định nếu cần thiết.
Các địa phương cũng được yêu cầu bảo đảm nguồn lực cho công tác bảo vệ trẻ em, trong đó chú trọng bố trí nhân sự phụ trách tại cấp xã, duy trì hoạt động đường dây nóng bảo vệ trẻ em 24/7.
Ngoài ra, Bộ Y tế đề nghị địa phương ưu tiên bố trí ngân sách hằng năm cho các chương trình, kế hoạch hành động vì trẻ em, đặc biệt là công tác phòng, chống bạo lực và xâm hại trẻ em.
Theo lãnh đạo Bộ Y tế, đây là nhiệm vụ cấp bách nhằm bảo đảm quyền trẻ em, giảm thiểu tối đa những tổn hại cho thế hệ tương lai.
Động thái này được đưa ra sau nhiều vụ bạo hành trẻ em gây phẫn nộ dư luận. Mới nhất là vụ ngày 3/5, Bệnh viện E tiếp nhận cháu B.T.H. (SN 2022) vào cấp cứu trong tình trạng ngừng tuần hoàn, hôn mê sâu, trên cơ thể có nhiều vết bầm tím. Kết luận giám định pháp y sơ bộ cho thấy tỷ lệ tổn thương cơ thể lên tới 99%. Chiều 6/5, cháu bé không qua khỏi do thương tích quá nặng.
Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an Tp.Hà Nội đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam với Nguyễn Minh Hiệp (SN 2004, trú tại Ninh Bình) để điều tra, làm rõ về tội Giết người. Đồng thời, tiếp tục làm rõ trách nhiệm của B.T.T (SN 2006, trú tại Tuyên Quang), là mẹ của cháu bé. Tại cơ quan điều tra, Hiệp và T. khai đã nhiều lần bạo hành cháu bé, đỉnh điểm là sự việc xảy ra ngày 3/5 dẫn đến cháu bé tử vong.
Tại Tp.HCM chiều 2/5, Công an xã Hòa Hiệp tiếp nhận tin báo từ người dân về việc bé N.G.K. bị mẹ ruột là Nguyễn Thị Thanh Trúc (33 tuổi) và cha dượng Danh Chơn (30 tuổi) bạo hành, gây thương tích nghiêm trọng. Khi lực lượng chức năng có mặt, cháu bé trong tình trạng nguy kịch, lơ mơ, phản ứng chậm. Bé được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa, sau đó chuyển lên Bệnh viện Nhi đồng 1 để điều trị chuyên sâu.
Quá trình điều tra ban đầu xác định, trong ngày 2/5, hai đối tượng đã nhiều lần đánh vào chân, lưng và đầu cháu bé. Dù phát hiện cháu bị chảy máu, cả hai vẫn không đưa đi cấp cứu kịp thời. Ngày 5/5, Cơ quan CSĐT Công an Tp.HCM đã ra lệnh bắt khẩn cấp Nguyễn Thị Thanh Trúc và Danh Chơn để điều tra về hành vi cố ý gây thương tích.
Chỉ cần gọi điện thoại 1-2 phút là có thể giải quyết xong công việc, nhưng nhiều người vẫn chọn “có gì nhắn tin cho mình…” và kiên quyết không nghe, chẳng muốn bắt máy.
Nhật Nguyên (21 tuổi, nhân viên marketing tại Huế) thừa nhận sợ chuông điện thoại và cuộc gọi từ công việc. Nguyên kể cứ nghe tiếng chuông, kể cả không phải từ điện thoại của mình, anh cũng giật mình.
“Mỗi khi thấy sếp hoặc đồng nghiệp gọi, trong đầu mình thường mặc định “chắc lại có chuyện rồi”, nên hiếm khi bắt máy ngay, mà chờ một lúc hoặc đợi cuộc gọi kết thúc rồi chủ động gọi lại sau”, Nguyên kể.
Nhật Nguyên cho biết đôi khi bạn lo âu quá mức, suy diễn mắc lỗi gì trong công việc được giao hay quên deadline. Vì vậy, khi thấy cuộc gọi bạn thường hồi hộp và căng thẳng.
Đi làm cả ngày, tuy không phải lúc nào cũng để điện thoại ở chế độ im lặng, nhưng vào ngày nghỉ hoặc khi bị stress vì công việc, Nguyên tắt luôn chuông điện thoại hoặc bật chế độ không làm phiền.
Chính vì nỗi sợ đó, Nguyên thừa nhận có lần bị sếp mắng ngay trong cuộc gọi. Cậu chỉ biết im lặng lắng nghe và “dạ… vâng” cho qua chuyện.
Bảo Ngọc (26 tuổi, nhân viên văn phòng tại TP.HCM) nói trong văn phòng cô có khá nhiều người ngại gọi hoặc nghe điện thoại, kể cả cô.
Có những việc rất gấp, chỉ cần gọi trao đổi 1-2 phút là có thể giải quyết luôn vấn đề, nhưng nhiều bạn vẫn chọn nhắn tin, chứ không gọi điện.
"Chỉ những việc thật sự khẩn cấp mới nên gọi điện. Còn nếu việc gì cũng gọi, thậm chí giao cả trăm đầu việc qua điện thoại thì bực mình lắm. Vì phải dừng ngay công việc đang làm để nghe rồi ghi chú lại đủ thứ", Ngọc kể.
Làm nhân viên truyền thông, thường xuyên “onset” với ê kíp làm chương trình, Ngọc Như (23 tuổi, TP.HCM) thừa nhận sợ nghe điện thoại, thậm chí tắt luôn chuông. Như nói, nếu có việc cần thì mọi người cứ nhắn tin trước, nếu cô không phản hồi trong khoảng 2-3 tiếng thì lúc đó hãy gọi điện, trừ khi là việc thật sự gấp.
Sau khi xong việc, Như sẽ chủ động gọi lại.
"Không nghe điện thoại, dễ bị hiểu lầm là mình đang né tránh hoặc không muốn nghe, trong khi thực tế là mình đang bận", Như bày tỏ.
Cô nói thêm khi phải trả lời các vấn đề trong công việc mà chưa kịp chuẩn bị qua điện thoại, rất dễ nói sai hoặc thiếu ý. Vì vậy, nhắn tin trước cho chắc ăn, trừ trường hợp thật sự khẩn cấp hãy gọi.
Còn Gia Bảo (25 tuổi, nhân viên chăm sóc khách hàng tại TP.HCM) nói dù công việc đòi hỏi phải giao tiếp và trao đổi qua điện thoại với nhiều người, nhưng anh luôn ưu tiên nhắn tin thay vì gọi điện.
“Đơn giản vì nhắn tin không làm gián đoạn hay “chen ngang” luồng công việc, giúp mình giữ tập trung và làm việc hiệu quả hơn”, Bảo nói.
Anh nói thêm, tin nhắn có lịch sử ghi lại toàn bộ nội dung rõ ràng nên rất dễ xem lại, rà soát khi cần. Trong khi đó, khối lượng công việc thường nhiều, đầu việc nhỏ lẻ từ nhiều deadline khác nhau thì rất dễ sót.
Khác với mặn, ngọt, chua hay đắng, vị cay không được tiếp nhận qua các nụ vị giác trên lưỡi. Cảm giác này xuất hiện khi hợp chất capsaicin (có nhiều trong ớt) gắn kết vào thụ thể TRPV1 trong khoang miệng. Sự gắn kết này tạo ra tín hiệu truyền đến não bộ, thông báo cơ thể đang tiếp xúc với nhiệt độ cao, gây ra cảm giác bỏng rát.
Kích thích não bộ tiết hormone
Khi nhận tín hiệu bỏng từ capsaicin, cơ thể phản ứng bằng cách giải phóng endorphin. Đây là một loại hormone có chức năng giảm đau tự nhiên và tạo ra trạng thái dễ chịu. Cơ chế này giải thích nguyên nhân nhiều người duy trì thói quen ăn cay và có xu hướng tăng dần mức độ cay theo thời gian.
Cùng lúc, cơ thể cũng tiết ra adrenaline. Hormone này làm tăng nhịp tim, đẩy mạnh tuần hoàn máu, tạo ra sự hưng phấn thể chất khi tiêu thụ món ăn.
Khuếch đại hương vị và hỗ trợ tiêu hóa
Trong cấu trúc ẩm thực, vị cay đóng vai trò kích thích các đầu dây thần kinh trong khoang miệng, làm tăng độ nhạy cảm của vị giác. Khi kết hợp với ớt hoặc tiêu, vị mặn, ngọt và chua của thực phẩm trở nên rõ rệt hơn.
Đồng thời, sự kích thích từ capsaicin khiến tuyến nước bọt hoạt động mạnh. Nước bọt hòa trộn giúp phân giải thức ăn, làm hương vị lan tỏa trọn vẹn. Ở dạ dày, hợp chất này kích thích tiết dịch vị, hỗ trợ quá trình tiêu hóa các món chứa nhiều đạm và chất béo.
Việc sử dụng gia vị cay cũng giúp tạo sự cân bằng. Đối với các món chiên rán, độ cay giúp giảm cảm giác ngấy. Tại các khu vực có khí hậu nhiệt đới, việc ăn cay kích thích tuyến mồ hôi hoạt động, giúp cơ thể hạ nhiệt độ sau bữa ăn.
Dù mang lại trải nghiệm ẩm thực thú vị, việc lạm dụng vị cay có thể gây ra những sự khó chịu nhất định cho hệ tiêu hóa. Bác sĩ Edwin McDonald - Chuyên khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Đại học Y khoa Chicago, Mỹ cho biết đồ ăn cay là một trong những tác nhân phổ biến gây chứng ợ nóng. Ở những người nhạy cảm, vị cay có thể làm giãn cơ vòng thực quản dưới, khiến axit dễ dàng trào ngược lên.
Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng chỉ ra một sự thật trái ngược với quan niệm phổ biến: Capsaicin không hề làm tăng tiết axit dạ dày, cũng không gây ra hay làm trầm trọng thêm tình trạng viêm loét. Nó thực chất còn ức chế sản xuất axit. Lý do khiến người bị viêm loét cảm thấy đau khi ăn cay đơn thuần là do capsaicin kích hoạt các thụ thể cảm giác đau trong dạ dày, chứ không phải do vết loét bị phá hủy thêm".
Do đó, người dùng vẫn nên sử dụng ớt, tiêu ở mức độ vừa phải. Đặc biệt, những ai có tiền sử trào ngược dạ dày thực quản (GERD) hoặc hội chứng ruột kích thích (IBS) nên "lắng nghe cơ thể" và hạn chế ăn cay nếu thấy xuất hiện cơn đau.
