Khác với mặn, ngọt, chua hay đắng, vị cay không được tiếp nhận qua các nụ vị giác trên lưỡi. Cảm giác này xuất hiện khi hợp chất capsaicin (có nhiều trong ớt) gắn kết vào thụ thể TRPV1 trong khoang miệng. Sự gắn kết này tạo ra tín hiệu truyền đến não bộ, thông báo cơ thể đang tiếp xúc với nhiệt độ cao, gây ra cảm giác bỏng rát.
Kích thích não bộ tiết hormone
Khi nhận tín hiệu bỏng từ capsaicin, cơ thể phản ứng bằng cách giải phóng endorphin. Đây là một loại hormone có chức năng giảm đau tự nhiên và tạo ra trạng thái dễ chịu. Cơ chế này giải thích nguyên nhân nhiều người duy trì thói quen ăn cay và có xu hướng tăng dần mức độ cay theo thời gian.
Cùng lúc, cơ thể cũng tiết ra adrenaline. Hormone này làm tăng nhịp tim, đẩy mạnh tuần hoàn máu, tạo ra sự hưng phấn thể chất khi tiêu thụ món ăn.
Khuếch đại hương vị và hỗ trợ tiêu hóa
Trong cấu trúc ẩm thực, vị cay đóng vai trò kích thích các đầu dây thần kinh trong khoang miệng, làm tăng độ nhạy cảm của vị giác. Khi kết hợp với ớt hoặc tiêu, vị mặn, ngọt và chua của thực phẩm trở nên rõ rệt hơn.
Đồng thời, sự kích thích từ capsaicin khiến tuyến nước bọt hoạt động mạnh. Nước bọt hòa trộn giúp phân giải thức ăn, làm hương vị lan tỏa trọn vẹn. Ở dạ dày, hợp chất này kích thích tiết dịch vị, hỗ trợ quá trình tiêu hóa các món chứa nhiều đạm và chất béo.
Việc sử dụng gia vị cay cũng giúp tạo sự cân bằng. Đối với các món chiên rán, độ cay giúp giảm cảm giác ngấy. Tại các khu vực có khí hậu nhiệt đới, việc ăn cay kích thích tuyến mồ hôi hoạt động, giúp cơ thể hạ nhiệt độ sau bữa ăn.
Dù mang lại trải nghiệm ẩm thực thú vị, việc lạm dụng vị cay có thể gây ra những sự khó chịu nhất định cho hệ tiêu hóa. Bác sĩ Edwin McDonald – Chuyên khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Đại học Y khoa Chicago, Mỹ cho biết đồ ăn cay là một trong những tác nhân phổ biến gây chứng ợ nóng. Ở những người nhạy cảm, vị cay có thể làm giãn cơ vòng thực quản dưới, khiến axit dễ dàng trào ngược lên.
Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng chỉ ra một sự thật trái ngược với quan niệm phổ biến: Capsaicin không hề làm tăng tiết axit dạ dày, cũng không gây ra hay làm trầm trọng thêm tình trạng viêm loét. Nó thực chất còn ức chế sản xuất axit. Lý do khiến người bị viêm loét cảm thấy đau khi ăn cay đơn thuần là do capsaicin kích hoạt các thụ thể cảm giác đau trong dạ dày, chứ không phải do vết loét bị phá hủy thêm”.
Do đó, người dùng vẫn nên sử dụng ớt, tiêu ở mức độ vừa phải. Đặc biệt, những ai có tiền sử trào ngược dạ dày thực quản (GERD) hoặc hội chứng ruột kích thích (IBS) nên “lắng nghe cơ thể” và hạn chế ăn cay nếu thấy xuất hiện cơn đau.
Cô Vương Nhiên Nhiên (Wang Ranran, 24 tuổi, sống tại thành phố Thái An, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc) và chồng sắp cưới Trương Hi Thụy đã yêu nhau suốt 6 năm. Sau khi đăng ký kết hôn vào cuối năm ngoái, cả hai dự định tổ chức hôn lễ vào ngày 25/4, theo SCMP.
Tháng 1 năm nay, Vương bị đau họng và nghĩ chỉ là cảm lạnh thông thường. Cô cùng vị hôn phu đến một phòng khám gần nhà để thăm khám. Sau vài phút tư vấn, một nữ nhân viên kê đơn và tiêm thuốc cho cô.
Chỉ vài phút sau mũi tiêm, cô Vương xuất hiện các triệu chứng bất thường như tê lưỡi, nôn mửa và khó thở. Tình trạng nhanh chóng chuyển biến xấu. Khi xe cấp cứu tới nơi, cô đã rơi vào trạng thái sốc nguy kịch.
"Trong lúc đó, những người tại phòng khám hoàn toàn bối rối và không có bất kỳ biện pháp cấp cứu hiệu quả nào", anh Trương cho biết.
Tại bệnh viện, bác sĩ chẩn đoán cô Vương bị suy hô hấp, nhiều khả năng do sốc phản vệ. Dù đã được cấp cứu, não của cô vẫn bị thiếu oxy trong khoảng 4 phút, dẫn đến tổn thương nghiêm trọng. Cô rơi vào trạng thái hôn mê kéo dài.
"Vợ chưa cưới của tôi bị hôn mê, chi phí điều trị hơn 700.000 nhân dân tệ (khoảng 2,7 tỷ đồng). Chúng tôi phải thay phiên nhau chăm sóc. Thật vô cùng khó khăn", anh Trương cho biết.
May mắn, sau hơn 3 tháng hôn mê, dấu hiệu tích cực đầu tiên đã xuất hiện. Ngày 23/4, cô Vương mở mắt, nhận biết được xung quanh và mỉm cười với vị hôn phu, dù vẫn chưa thể nói chuyện hay cử động.
Anh Trương bật khóc, đôi mắt đẫm lệ. Anh nói: "Cuối cùng thì đôi mắt sáng đẹp của em đã có sức sống. Khi em khoác lên mình chiếc váy cưới, anh vẫn ở đó để làm đám cưới cùng em".
Gia đình cô Vương đã trình báo vụ việc và nhờ đến sự hỗ trợ pháp lý. Kết quả điều tra cho thấy, người trực tiếp tiêm thuốc không phải là nhân viên y tế, trong khi người ký đơn thuốc cũng không có giấy phép hành nghề.
Đến tháng 4/2026, phòng khám này đã đóng cửa. Người phụ nữ liên quan đã đưa cho gia đình cô Vương 200.000 nhân dân tệ (hơn 770 triệu đồng) rồi biến mất không rõ tung tích, SCMP đưa tin mới đây.
Vụ việc hiện vẫn đang được cơ quan chức năng tiếp tục điều tra, trong khi mức bồi thường cuối cùng và phán quyết pháp lý vẫn chưa được đưa ra. Câu chuyện đã thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội Trung Quốc, với nhiều lời chúc phúc gửi tới cặp đôi.
Những năm gần đây, công nghệ đã thay đổi cách con người xử lý tổn thương tình cảm. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia tâm lý lo ngại nguy cơ ngoại tình cảm xúc khi người dùng lạm dụng việc tương tác với bản sao kỹ thuật số.
Giữa tháng 3, khi các mô hình AI cũ bị loại bỏ, làn sóng "tan vỡ trái tim trên mạng" đã lan rộng trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều người từng gắn bó cảm xúc với AI cho biết các phiên bản mới trở nên lạnh lùng và xa lạ. Cùng lúc đó, ngày càng nhiều người tìm đến AI để tạo bản sao kỹ thuật số của những người thân đã qua đời.
Một cư dân mạng nhận xét con người đang đối mặt với thách thức đạo đức từ tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, giá trị con người không nằm ở chức năng mà ở quá trình trưởng thành. Những cảm xúc như bực bội, hoang mang, hạnh phúc hay giận dữ là phần không thể số hóa và không thể thay thế của mỗi cá nhân.
Theo Sohu, một trường hợp đau lòng liên quan đến bệnh dại vừa được Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) công bố đang khiến nhiều người bàng hoàng.
Thông tin được đăng tải ngày 21/5 cho biết một bé trai họ Long đã mang từ nhà ông ngoại về nuôi một con chó màu trắng. Con chó vốn hiền lành nhưng bất ngờ có biểu hiện hung dữ bất thường. Sau đó, con vật liên tiếp cắn cậu bé và chị gái cùng 1 người dân trong làng.
Sau khi bị chó cắn, cậu em trai kể lại với bà nội nên được bà đưa đến trạm y tế để rửa sạch vết thương, tiêm vắc-xin phòng dại và huyết thanh kháng dại.
Trong khi đó, cô chị 11 tuổi vì sợ bị gia đình trách mắng nên không nói với ai việc mình bị chó cắn, cũng không xử lý vết thương hay đi tiêm phòng.
Đến một tối vào tháng 2 năm nay, bé gái đột ngột xuất hiện triệu chứng nôn ói. Chỉ sau 1 đêm, tình trạng chuyển nặng khi bệnh nhi bắt đầu sợ nước, sợ gió, nghe tiếng nước chảy là cổ họng co thắt dữ dội.
Gia đình lập tức đưa em đến bệnh viện cấp cứu. Các bác sĩ nghi ngờ đây là ca mắc bệnh dại nên nhanh chóng cho nhập viện. Tuy nhiên, đến rạng sáng hôm sau, bé gái không qua khỏi. Kết quả xét nghiệm mẫu nước bọt cho thấy dương tính với virus dại.
Theo bác sĩ, từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên đến lúc bé gái ra đi, thời gian chưa đầy 48 giờ.
Các chuyên gia y tế nhấn mạnh bệnh dại gần như có tỷ lệ không qua khỏi 100% khi đã phát bệnh, nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu xử lý đúng ngay sau khi bị động vật cắn.
Khi bị chó, mèo cắn, người dân cần sơ cứu đúng cách bằng cách rửa vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng trong ít nhất 15 phút, sát trùng bằng cồn hoặc iốt, sau đó đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn và tiêm phòng.
Những điều không nên làm đối với vết cắn của động vật là: sử dụng các chất kích thích vào vết thương như ớt bột, nước ép hoặc nhựa cây, axit hoặc kiềm; băng bó, đắp thuốc kín vết thương.
Các chuyên gia khuyến cáo, việc quản lý tốt đàn chó và tiêm phòng vắc-xin đầy đủ cho vật nuôi là biện pháp hiệu quả nhất để loại trừ bệnh dại ở người.
Mỗi người dân nuôi chó, mèo cần có trách nhiệm: không thả rông, đeo rọ mõm cho chó khi ra ngoài, tiêm phòng đầy đủ định kỳ và giám sát trẻ nhỏ tiếp xúc với động vật. Với những người thuộc nhóm nguy cơ cao như bác sỹ thú y, người buôn bán hoặc tiếp xúc thường xuyên với chó mèo, nên tiêm vắc-xin dự phòng chủ động.
