Trời còn chưa sáng hẳn, chúng tôi có mặt tại khu vực sông Xà Lò, đoạn qua xóm Bà Rà (thôn Làng Trăng, xã Sơn Thủy, Quảng Ngãi). Khi đồng hồ điểm đúng 6 giờ, từng tốp phụ huynh lặng lẽ xuất hiện bên bờ sông, chuẩn bị cho hành trình quen thuộc nhưng đầy rủi ro là cõng con lội nước đến trường.
Dòng sông vào những ngày tháng 4 không quá hung dữ. Chiều rộng mặt sông khoảng 50 m, nước chỉ ngang lưng quần người lớn, có đoạn cạn hơn, nhưng bên dưới là lớp đá cuội, sạn sông phủ đầy rong rêu trơn trượt. Chỉ cần một bước chân sơ sẩy, người lớn có thể ngã, kéo theo đứa trẻ trên lưng đối mặt với nguy cơ bị nước cuốn.
Một người mẹ cởi vội đôi dép, cuốn gọn ống quần, đặt con lên vai rồi chậm rãi bước xuống dòng nước lạnh, mỗi bước đi là một lần dò dẫm. Đứa trẻ bám chặt vai mẹ, đôi mắt còn ngái ngủ. Dòng nước lững lờ trôi, phía dưới là từng viên đá trơn như “bẫy ngầm” luôn chực chờ.
Chị Đinh Thị Cam (30 tuổi, ở thôn Làng Trăng, xã Sơn Thủy) gùi chiếc cặp nhỏ cho con rồi cẩn thận đặt con lên lưng. Trước khi bước xuống nước, chị dặn dò: “Con bám chặt mẹ nghe chưa”. Đứa bé gật đầu, ôm cổ mẹ thật chặt.
Chị Cam cho biết mỗi ngày chị phải thức dậy từ 4 giờ để chuẩn bị đồ ăn, quần áo cho hai con. Một đứa học mầm non, đứa còn lại học lớp 3. Hành trình đưa con đi học bắt đầu từ khi trời còn tối. “Phải đi sớm, chứ đi trễ gặp lúc thủy điện xả nước thì nguy hiểm lắm”, chị nói, giọng không giấu được sự lo lắng.
Gia đình khó khăn, chồng chị Cam phải đi làm thuê. Chị từng muốn đi làm để phụ chồng, nhưng rồi đành gác lại suy nghĩ đó. “Tôi sợ con tự đi qua sông không an toàn nên phải nghỉ việc ở nhà đưa đón. Mỗi lần qua sông là một lần lo, nước chảy xiết, đá trơn, chỉ cần trượt chân là nguy hiểm. Nếu có cây cầu thì tốt biết mấy, tôi có thể đi làm, con đi học cũng yên tâm hơn”, chị bộc bạch.
Cách đó không xa, ông Đinh Văn Sanh (51 tuổi) đang cõng cháu băng qua dòng nước với từng bước chân cẩn trọng. “Đi đường vòng xa lắm, mất hơn 1 tiếng mới tới trường, cõng qua sông nhanh hơn, nên phải đi vậy thôi. Sợ cháu bị nước cuốn nên tôi phải cõng”, ông nói.
Ông Sanh cho biết vào mùa mưa nước dâng cao, người dân phải đi ghe nhưng không phải lúc nào cũng có ghe. Khi đó, nhiều gia đình đành cho con nghỉ học. “Nếu có cây cầu thì người dân ở đây mừng lắm. Chúng tôi chờ lâu rồi”, ông nói, ánh mắt hướng về phía bờ bên kia.
Theo thống kê của địa phương, khu vực xóm Bà Rà (thôn Làng Trăng) có 59 hộ với 218 nhân khẩu, xóm Giá Gối có 48 hộ với 190 nhân khẩu. Đây là những khu vực mà người dân thường xuyên phải lội sông để đi lại.
Toàn xã Sơn Thủy là địa bàn miền núi, được sáp nhập từ 3 xã Sơn Trung, Sơn Thủy và Sơn Hải; địa hình rộng, bị chia cắt bởi 3 dòng sông lớn, gồm sông Rin, sông Xà Lò và sông Re. Trong đó, riêng 4 thôn thuộc khu vực Sơn Trung cũ có hơn 737 hộ dân với gần 9.000 nhân khẩu bị ngăn cách bởi sông Rin và sông Xà Lò. Nếu không lội sông, người dân phải đi vòng hơn 18 km mới đến trung tâm xã. Với các thôn thuộc khu vực Sơn Hải và Sơn Thủy cũ, quãng đường vòng có thể lên đến 27 km.
Khoảng cách địa lý xa xôi khiến việc đi lại, học tập, khám chữa bệnh và giao thương hàng hóa gặp vô vàn khó khăn. Không ít người dân chấp nhận đánh cược tính mạng để rút ngắn hành trình bằng cách lội qua sông.
Chính quyền địa phương cho biết dù đã nhiều lần tuyên truyền, cảnh báo người dân không lội sông, nhưng thực tế vẫn không thể kiểm soát hết. Từ tháng 7.2025 – 4.2026 đã xảy ra 3 vụ đuối nước thương tâm do người dân cố vượt sông.
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Lê Quốc Vũ, Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy, cho biết việc địa bàn bị chia cắt bởi nhiều con sông khiến đời sống người dân gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là học sinh. “Hiện có hơn 200 học sinh từ mầm non đến THCS phải vượt sông Xà Lò để đến trường. Chúng tôi đã tuyên truyền, vận động phụ huynh phải trực tiếp đưa đón con em, không để các em tự đi”, ông Vũ nói.
Về lâu dài, địa phương đã đề xuất xây dựng 2 cây cầu bắc qua sông Xà Lò. Một cây cầu dự kiến nối khu vực Sơn Trung cũ sang Sơn Hải cũ, cách điểm người dân thường lội sông khoảng 2 km. “Nếu có cầu, quãng đường từ các thôn về trung tâm xã sẽ rút ngắn còn khoảng 3 – 4 km, thay vì
25 – 27 km như hiện nay. Việc này sẽ giải quyết nhu cầu đi lại cho hơn 9.500 người dân”, ông Vũ cho biết. Tuy nhiên, do nguồn lực còn hạn chế nên các dự án vẫn đang chờ được bố trí vốn. “Việc đầu tư cầu là rất cấp thiết, không chỉ đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân, mà còn tạo điều kiện phát triển kinh tế – xã hội, hoàn thiện hạ tầng giao thông nông thôn mới”, ông Vũ nhấn mạnh.
Chúng tôi trở lại bờ sông Xà Lò, những chuyến “đò người” đặc biệt vẫn tiếp diễn. Từng đứa trẻ được đặt xuống bờ bên kia, chỉnh lại cặp sách rồi nhanh chóng nhập vào dòng người đến trường. Giấc mơ đến trường của trẻ em nơi đây vẫn được chắp cánh bằng đôi vai của cha mẹ, ông bà; nhưng đó là một hành trình mà mỗi bước đi đều tiềm ẩn rủi ro.
Khi chưa có cầu, mỗi buổi sáng dòng sông Xà Lò vẫn chứng kiến những bước chân lặng lẽ, tấm lưng còng gánh “tương lai” vượt qua dòng nước – một hình ảnh vừa xúc động, vừa day dứt giữa núi rừng Quảng Ngãi.
Sự kiện do báo Tuổi Trẻ phối hợp cùng Thành Đoàn TP.HCM tổ chức, với sự đồng hành của Tập đoàn Vingroup.
Tại ngày hội, nhiều em học sinh bày tỏ lo lắng rằng nếu không trúng tuyển vào các trường THPT công lập, các em sẽ khó nhận được sự cảm thông và chia sẻ từ gia đình.
Trả lời vấn đề này, ThS Nguyễn Anh Sơn, chuyên viên Phòng giáo dục thường xuyên - nghề nghiệp và đại học Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, cho rằng vấn đề này cần được nhìn nhận theo hướng cởi mở hơn.
Theo ông Sơn, định hướng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 nhấn mạnh việc lựa chọn con đường phù hợp với năng lực và sở trường của mỗi học sinh. Vì vậy thay vì chờ đến khi biết kết quả mới tìm hướng đi, học sinh và phụ huynh cần chủ động định hướng từ sớm.
Hiện nay sau khi tốt nghiệp THCS, học sinh có thể lựa chọn ba hướng chính. Thứ nhất là tiếp tục học lên THPT, bao gồm trường công lập và ngoài công lập. Đây là hướng đi phù hợp với những học sinh có năng lực học thuật tốt và định hướng tiếp tục học lên cao đẳng, đại học.
Thứ hai là theo học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp như trung cấp, cao đẳng. Với hướng đi này, học sinh có thể học trung cấp trong khoảng hai năm, đồng thời được bổ sung kiến thức văn hóa. Sau đó các em có thể liên thông lên cao đẳng.
Đến khoảng 18 tuổi, học sinh đã có thể tham gia thị trường lao động với tay nghề nhất định. Đây là lựa chọn phù hợp với những em có thế mạnh về thực hành và mong muốn sớm ổn định nghề nghiệp.
Thứ ba là học tại các trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Ở hướng này học sinh có thể học chương trình văn hóa rút gọn, đồng thời có thể kết hợp học nghề.
Sau khi hoàn thành, các em vẫn có cơ hội tham gia xét tuyển vào đại học hoặc liên thông lên cao đẳng. Đặc biệt, hướng đi này giúp rút ngắn thời gian học, khi đến 18 tuổi học sinh có thể đồng thời sở hữu bằng tốt nghiệp THPT và bằng nghề.
TP.HCM hiện có hệ thống khá đa dạng với 39 trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên, 63 trường cao đẳng, 64 trường trung cấp, 55 cơ sở đào tạo nghề và 176 doanh nghiệp tham gia đào tạo nghề. Đây là những lựa chọn phù hợp cho học sinh vì nhiều lý do chưa vào được trường THPT công lập hoặc không lựa chọn học tại các trường phổ thông.
"Không đậu vào trường công lập không có nghĩa là thất bại. Đó chỉ là một ngã rẽ khác trong hành trình học tập. Nếu chọn đúng hướng đi phù hợp, các em vẫn có thể phát triển tốt và đạt được thành công trong tương lai", ông Sơn chia sẻ.
Trước băn khoăn của nhiều học sinh về việc lựa chọn tổ hợp môn khi bước vào lớp 10, ThS Nguyễn Võ Đăng Khoa - Phó trưởng phòng quản lý chất lượng giáo dục Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM - cho rằng các em cần xác định rõ rằng việc học không chỉ để đạt điểm số mà là để phục vụ cho định hướng tương lai của chính mình.
Theo đó, ngay khi vào lớp 10 các em sẽ phải lựa chọn các môn học theo nhóm môn bắt buộc và môn tự chọn. Đây là quyết định có tính định hướng lâu dài vì những môn đã chọn sẽ gắn bó với các em trong suốt ba năm THPT.
Dù hiện nay vẫn có cơ chế cho phép điều chỉnh trong một số trường hợp nhưng ban tư vấn không khuyến khích việc thay đổi tổ hợp môn giữa chừng. Bởi việc chuyển đổi có thể ảnh hưởng đến quá trình học tập, kết quả tích lũy và đặc biệt là xét tuyển đại học sau này.
Vì vậy các em nên tìm hiểu kỹ ngay từ đầu mình phù hợp với lĩnh vực nào, có định hướng ngành nghề gì sau khi tốt nghiệp THPT. Từ đó lựa chọn tổ hợp môn phù hợp để theo đuổi xuyên suốt.
"Chọn môn học không phải là quyết định nhất thời mà là bước đi quan trọng liên quan đến cả hành trình phía trước. Khi đã xác định rõ mục tiêu, các em sẽ tự tin hơn và tránh được những thay đổi không cần thiết", ông Khoa nhấn mạnh.
9h, khoảng 900 thí sinh từ nhiều trường đổ về điểm thi THPT Trưng Vương, phường Sài Gòn, trong tiết trời dịu mát sau cơn mưa lớn đêm qua. Tất cả thí sinh điểm thi này đều đăng ký vào các trường chuyên của thành phố.
9h, khoảng 900 thí sinh từ nhiều trường đổ về điểm thi THPT Trưng Vương, phường Sài Gòn, trong tiết trời dịu mát sau cơn mưa lớn đêm qua. Tất cả thí sinh điểm thi này đều đăng ký vào các trường chuyên của thành phố.
Các em xem sơ đồ, danh sách phòng thi, được bảo vệ hướng dẫn di chuyển đến các phòng.
Các em xem sơ đồ, danh sách phòng thi, được bảo vệ hướng dẫn di chuyển đến các phòng.
Trước khi lên phòng thi, thí sinh cất balo, tài liệu ở khu vực riêng. Trường THPT Trưng Vương bố trí 2 phòng làm nơi chứa đồ cho thí sinh.
Trước khi lên phòng thi, thí sinh cất balo, tài liệu ở khu vực riêng. Trường THPT Trưng Vương bố trí 2 phòng làm nơi chứa đồ cho thí sinh.
Tô Phúc Gia Nghi, THCS Nguyễn Văn Nghi, thoải mái trò chuyện cùng nhóm bạn. Nữ sinh tự tin nhất môn Văn, Tiếng Anh. Khi biết đề thi sẽ được điều chỉnh độ khó, Nghi kỳ vọng mỗi môn trên 7 điểm.
Tô Phúc Gia Nghi, THCS Nguyễn Văn Nghi, thoải mái trò chuyện cùng nhóm bạn. Nữ sinh tự tin nhất môn Văn, Tiếng Anh. Khi biết đề thi sẽ được điều chỉnh độ khó, Nghi kỳ vọng mỗi môn trên 7 điểm.
Gần đó, Bá Hùng, THCS Ngô Tất Tố, cho hay kém tự tin nhất với môn Tiếng Anh dù dành khoảng 2 tiếng ôn mỗi ngày. Ngoài Toán, Văn, Tiếng Anh, em còn làm bài thi chuyên Sử để cạnh tranh vào trường THPT chuyên Lê Hồng Phong và Trần Đại Nghĩa. Em từng đạt giải ba học sinh giỏi cấp thành phố môn này.
Gần đó, Bá Hùng, THCS Ngô Tất Tố, cho hay kém tự tin nhất với môn Tiếng Anh dù dành khoảng 2 tiếng ôn mỗi ngày. Ngoài Toán, Văn, Tiếng Anh, em còn làm bài thi chuyên Sử để cạnh tranh vào trường THPT chuyên Lê Hồng Phong và Trần Đại Nghĩa. Em từng đạt giải ba học sinh giỏi cấp thành phố môn này.
Khoảng 9h30, giám thị bắt đầu gọi thí sinh vào phòng. Các em được đối chiếu thông tin, hình ảnh trên giấy báo dự thi và căn cước công dân. Quy trình được thực hiện tương tự ngày thi chính thức để thí sinh làm quen.
Khoảng 9h30, giám thị bắt đầu gọi thí sinh vào phòng. Các em được đối chiếu thông tin, hình ảnh trên giấy báo dự thi và căn cước công dân. Quy trình được thực hiện tương tự ngày thi chính thức để thí sinh làm quen.
Giám thị nhắc nhở học sinh về những vật dụng được và không được phép mang vào phòng thi, nhất là điện thoại di động.
Giám thị nhắc nhở học sinh về những vật dụng được và không được phép mang vào phòng thi, nhất là điện thoại di động.
Thí sinh được lưu ý thêm về trang phục, giờ có mặt ở trường đến các vấn đề phát sinh trong phòng thi.
Thí sinh được lưu ý thêm về trang phục, giờ có mặt ở trường đến các vấn đề phát sinh trong phòng thi.
Cách đó 50 m, gần 500 thí sinh tập trung tại trường THCS Võ Trường Toản, phường Sài Gòn.
Chấn Phong, THCS Nguyễn Du, cho biết tự tin sau thời gian dài ôn luyện. Một tuần gần đây em xem lại các lỗi thường mắc phải và luyện đề để học cách phân phối thời gian. Nam sinh đặt nguyện vọng 1 vào trường Trung học Thực hành của Đại học Sài Gòn.
Cách đó 50 m, gần 500 thí sinh tập trung tại trường THCS Võ Trường Toản, phường Sài Gòn.
Chấn Phong, THCS Nguyễn Du, cho biết tự tin sau thời gian dài ôn luyện. Một tuần gần đây em xem lại các lỗi thường mắc phải và luyện đề để học cách phân phối thời gian. Nam sinh đặt nguyện vọng 1 vào trường Trung học Thực hành của Đại học Sài Gòn.
Sáng mai, thí sinh bắt đầu kỳ thi với môn Văn trong 120 phút. Bảo Yến, học sinh trường THCS Trần Văn Ơn, hy vọng ngữ liệu đọc hiểu là các tác phẩm truyện - thế mạnh của em.
Sáng mai, thí sinh bắt đầu kỳ thi với môn Văn trong 120 phút. Bảo Yến, học sinh trường THCS Trần Văn Ơn, hy vọng ngữ liệu đọc hiểu là các tác phẩm truyện - thế mạnh của em.
Dọc cổng trường, phụ huynh chầu chực chờ đón con.
Các trường THPT công lập của TP HCM đáp ứng khoảng 118.550 suất học, khoảng 78% thí sinh sẽ đỗ. Tỷ lệ này thấp hơn năm ngoái 13%.
Dọc cổng trường, phụ huynh chầu chực chờ đón con.
Các trường THPT công lập của TP HCM đáp ứng khoảng 118.550 suất học, khoảng 78% thí sinh sẽ đỗ. Tỷ lệ này thấp hơn năm ngoái 13%.
Năm ngoái, điểm chuẩn lớp 10 đại trà của thành phố trong khoảng 10,5 -24,5/30, trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa dẫn đầu. Ở khối chuyên, lớp Sinh học của THPT chuyên Lê Hồng Phong có đầu vào cao nhất, với 37,5/50 điểm, còn lại khoảng 27 trở lên.
Năm ngoái, điểm chuẩn lớp 10 đại trà của thành phố trong khoảng 10,5 -24,5/30, trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa dẫn đầu. Ở khối chuyên, lớp Sinh học của THPT chuyên Lê Hồng Phong có đầu vào cao nhất, với 37,5/50 điểm, còn lại khoảng 27 trở lên.
