Theo Hãng tin Reuters ngày 23-4, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết các đợt gián đoạn Internet tại Nga được áp dụng vì lý do an ninh cần thiết, dù tình trạng này đã gây ra làn sóng bất bình trong dư luận.
Tuy nhiên phát biểu trên truyền hình, ông cũng yêu cầu các cơ quan thực thi pháp luật phải thể hiện “sự linh hoạt, sáng tạo” trong việc tìm giải pháp và bảo đảm hoạt động của các dịch vụ thiết yếu.
“Tôi không thể không lưu ý đến những gì người dân đang trải qua ở các thành phố lớn. Điều này không thường xuyên xảy ra, nhưng đáng tiếc là vẫn xảy ra. Tôi đang đề cập đến một số vấn đề và gián đoạn Internet tại các đô thị lớn” – ông nêu vấn đề.
“Tất nhiên, nếu điều này liên quan đến các hoạt động nhằm ngăn chặn các vụ tấn công khủng bố – và chúng ta biết rằng đôi khi không may chúng ta không ngăn chặn kịp – thì ưu tiên hàng đầu luôn là bảo vệ an toàn cho người dân” – ông bổ sung.
Tháng trước, giới chức Nga đã cắt Internet tại Matxcơva trong gần ba tuần, đồng thời thường xuyên chặn dịch vụ này ở các khu vực khác, với lý do lo ngại máy bay không người lái (drone) của Ukraine có thể sử dụng mạng để dẫn đường cho các cuộc tấn công.
Ngày 23-4, Nga đã đưa ra cảnh báo rằng bất kỳ quốc gia châu Âu nào chấp nhận triển khai các máy bay ném bom chiến lược có khả năng mang vũ khí hạt nhân của Pháp sẽ trở thành mục tiêu tấn công của Matxcơva trong trường hợp xảy ra xung đột.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hồi tháng 3 đã công bố kế hoạch mở rộng kho vũ khí hạt nhân của nước này, đồng thời cho biết Paris có thể cho phép các đối tác châu Âu tiếp nhận tạm thời các máy bay có khả năng mang vũ khí hạt nhân.
Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko cho rằng động thái này là một phần của quá trình “tăng cường không kiểm soát” tiềm lực hạt nhân của NATO, gây ra mối đe dọa chiến lược đối với Nga.
“Rõ ràng, quân đội chúng tôi sẽ buộc phải đặc biệt lưu ý đến vấn đề này trong bối cảnh cập nhật danh sách các mục tiêu ưu tiên trong trường hợp xảy ra xung đột lớn” – ông Grushko nói với Hãng truyền hình Russia Today.
“Kết quả là, thay vì củng cố khả năng phòng thủ cho các đồng minh như Pháp tuyên bố – mà thực tế họ cũng không hề đảm bảo chắc chắn – thì an ninh của các quốc gia này lại đang bị suy yếu”.
Giáo hoàng Leo XIV ngày 23-4 đã bày tỏ tiếc thương trước cái chết của “rất nhiều” dân thường trong cuộc chiến giữa Mỹ và Iran, đồng thời lấy làm tiếc về việc các cuộc đàm phán hòa bình giữa hai bên đổ vỡ.
“Tôi lên án tất cả những hành động bất công. Tôi lên án việc tước đoạt sinh mạng con người” – Giáo hoàng nhấn mạnh.
“Với tư cách một mục tử, tôi không thể ủng hộ chiến tranh” – Ngài nói, đồng thời cho biết mình luôn mang theo một bức ảnh của một đứa trẻ thiệt mạng trong cuộc không kích của Israel nhằm vào lực lượng Hezbollah tại Lebanon.
Theo Ngài, đứa trẻ này từng nằm trong đám đông chào đón Ngài trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên của Ngài – chuyến thăm Lebanon hồi tháng 11 và 12.
Bộ Tư pháp Mỹ ngày 23-4 cho biết sẽ ngay lập tức nới lỏng một số hạn chế đối với cần sa và đẩy nhanh quá trình phân loại lại chất này ở mức ít nguy hiểm hơn – đánh dấu một trong những thay đổi lớn nhất trong chính sách ma túy của Mỹ trong nhiều thập kỷ.
Động thái này không hợp pháp hóa cần sa trên toàn nước Mỹ, nhưng nhiều khả năng sẽ định hình lại ngành công nghiệp trị giá 47 tỉ USD – vốn vẫn đối mặt với nhiều rào cản ở cấp liên bang, dù gần như tất cả các bang đã cho phép sử dụng cần sa dưới một số hình thức.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cho biết Chính phủ Mỹ cũng sẽ đẩy nhanh nỗ lực phân loại lại toàn bộ các dạng sử dụng cần sa. Các biện pháp này được kỳ vọng sẽ giảm rào cản cho nghiên cứu, giảm gánh nặng thuế và giúp doanh nghiệp dễ tiếp cận nguồn vốn hơn.
Bộ Tư pháp cho biết sẽ bắt đầu tiến trình vào ngày 29-6 nhằm thu thập bằng chứng và ý kiến chuyên gia về việc phân loại lại cần sa.
Tuy nhiên vẫn có những cảnh báo cho rằng việc hợp pháp hóa có thể làm gia tăng sử dụng trong thanh thiếu niên, giảm năng suất lao động và tăng rủi ro tai nạn giao thông.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 23-4 cho biết người dân Mỹ nên chuẩn bị tinh thần cho việc phải trả giá xăng cao hơn “trong một thời gian ngắn”.
Theo Reuters, khi được hỏi liệu người Mỹ có nên “dự đoán sẽ phải chi nhiều hơn cho xăng trong tương lai gần hay không”, ông Trump đáp ngắn gọn: “Trong một thời gian ngắn”.
Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran từ ngày 28-2 đã gây nhiều tổn thất hạ tầng, nhân mạng và cũng khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải then chốt vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu – gần như tê liệt, đẩy giá năng lượng tăng vọt.
Đà tăng của giá xăng đang đặt ra bài toán khó cho Đảng Cộng hòa của ông Trump, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 đang đến gần.
Ông Trump thừa nhận giá xăng có thể duy trì ở mức cao cho đến tháng 11, nhưng tỏ ra không mấy lo ngại trước những quan tâm của dư luận.
Các lực lượng cứu hộ tại Venezuela ngày 2-7 đã giải cứu thành công một người đàn ông còn sống dưới đống đổ nát do hai trận động đất mạnh xảy ra hôm 24-6.
Người được cứu là Hernan Gil, 43 tuổi, nhân viên bảo vệ làm việc trong một tòa nhà 7 tầng tại khu vực ven biển Catia La Mar, theo Hãng tin AFP. Tòa nhà đã sụp đổ hoàn toàn trong thảm họa.
Sau nhiều giờ triển khai các biện pháp cứu hộ thận trọng nhằm tránh gây sập thêm các công trình xung quanh vốn đã hư hại nặng, các đội cứu hộ đã đưa ông Gil ra ngoài bằng cáng trong sự vỡ òa của hàng trăm nhân viên cứu hộ và người dân có mặt tại hiện trường.
"Đây thực sự là một điều kỳ diệu. Tôi rất bất ngờ vì đây là lần đầu tiên tôi thấy nhiều quốc gia cùng nhau hợp tác như thế này để cứu một người", cô Gusbimar Gonzalez, vợ của người sống sót, vỡ òa.
Chiến dịch giải cứu có sự tham gia của các đội cứu hộ đến từ Venezuela, Chile, Mỹ, Bồ Đào Nha, Costa Rica, El Salvador và Mexico. Trong ba ngày liên tiếp, các đội làm việc không ngừng nghỉ để tiếp cận vị trí của nạn nhân.
Trưởng đoàn cứu hộ Chile, ông Cristian Vera, cho biết việc xác định và tiếp cận đúng vị trí của ông Gil rất khó khăn do các công trình xung quanh đều bị hư hại nghiêm trọng và có nguy cơ tiếp tục đổ sập.
Dù cuộc giải cứu mang lại hy vọng, khả năng tìm thấy thêm người sống sót đang ngày càng giảm. Trước đó, lực lượng cứu hộ cũng tìm thấy một bé trai 3 tuổi còn sống sau 6 ngày bị vùi lấp dưới đống đổ nát.
Phần lớn các tòa nhà bị sập tại thành phố La Guaira, khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất nằm phía bắc thủ đô Caracas, hiện đều đã được đánh dấu không phát hiện dấu hiệu còn người sống.
Ông Javier Rodes, điều phối viên một đội cứu hộ Tây Ban Nha, cho biết các đội chỉ tiếp tục tìm kiếm ở những nơi còn hy vọng phát hiện người sống.
Theo Chủ tịch Quốc hội Venezuela Jorge Rodriguez, tính đến hết ngày 1-7, số người thiệt mạng do động đất đã tăng lên 2.295 người, hơn 11.000 người bị thương và gần 13.000 người mất nhà cửa.
Tuy nhiên, hàng chục ngàn người vẫn chưa được xác định tung tích, khiến quy mô thực sự của thảm họa vẫn chưa thể thống kê đầy đủ.
Lãnh đạo lâm thời Delcy Rodriguez của Venezuela đã tuyên bố quốc tang 7 ngày.
Hai trận động đất có độ lớn 7,2 và 7,5 hôm 24-6 đã phá hủy nhiều khu dân cư tại Venezuela, đặc biệt ở các khu vực ven biển. Thảm họa xảy ra trong bối cảnh quốc gia giàu dầu mỏ này đã trải qua nhiều năm khủng hoảng kinh tế, khiến cơ sở hạ tầng và hệ thống y tế xuống cấp nghiêm trọng.
An ninh năng lượng và an ninh lương thực nổi lên như hai yếu tố then chốt để bảo vệ không gian phát triển chung của khối.
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu (Philippines) đang đặt an ninh năng lượng và an ninh lương thực vào trung tâm nghị sự - một điều không hề ngẫu nhiên.
Khi khủng hoảng Trung Đông phơi bày những mắt xích yếu trong chuỗi cung ứng khu vực, từ kho dự trữ dầu chiến lược mỏng của Philippines và Indonesia (chỉ 30 - 50 ngày tiêu thụ) đến sự phụ thuộc vào phân bón từ Tây Á, ASEAN buộc phải chuyển từ tư duy ứng phó sang chủ động xây dựng năng lực tự cường.
Theo TS Nguyễn Tuấn Khanh (Trường ĐH KHXH&NV - ĐH Quốc gia TP.HCM), hành lang thịnh vượng không đơn thuần là kết nối hạ tầng vật lý, mà là không gian tăng trưởng tích hợp - gắn kết hạ tầng, thương mại, đầu tư và con người, lan tỏa phát triển từ các trung tâm lớn đến vùng sâu vùng xa.
Trong cấu trúc đó, năng lượng và lương thực là hai trụ đỡ không thể thiếu: hành lang sẽ không thể vận hành nếu thiếu nguồn cung năng lượng ổn định, và không thể bền vững nếu an ninh lương thực bị đe dọa.
Hội nghị lần này tiếp cận vấn đề theo hướng thực dụng, thể hiện qua việc ký kết các thỏa thuận chia sẻ nhiên liệu, thực thi Hiệp định An ninh dầu mỏ ASEAN (APSA) và tối ưu hóa Quỹ Dự trữ gạo khẩn cấp ASEAN+3 (APTERR).
Về dài hạn, TS Trương Quang Hoàn (Viện hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) cho rằng ASEAN cần đẩy mạnh chia sẻ tài nguyên điện qua sáng kiến Lưới điện ASEAN (APG), nâng cao kho dự trữ năng lượng chung và đa dạng hóa nguồn cung.
Về lương thực, trọng tâm là bảo đảm các chuỗi cung ứng thông qua tự do hóa dòng chảy hàng hóa, nâng cao năng lực công nghệ sản xuất, bảo quản và hỗ trợ tài chính cho nông dân cùng các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME).
Bên cạnh hai trọng tâm trên, hội nghị cũng được kỳ vọng thúc đẩy một loạt sáng kiến quan trọng: Kế hoạch Hành động kinh tế biển 2026 - 2030, Thỏa thuận khung Kinh tế xanh (GEFA) và các kế hoạch bảo vệ lao động di cư. Đáng chú ý, Thỏa thuận khung Kinh tế số ASEAN (DEFA) được xem là điểm nhấn với tiềm năng đưa kinh tế số khu vực đạt 2.000 tỉ USD vào năm 2030.
Các chuyên gia đều nhìn nhận Việt Nam có tiềm năng đóng góp thực chất vào không gian thịnh vượng chung. Với vị thế xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, Việt Nam đang bảo đảm nguồn cung ổn định, giá cả hợp lý cho các nước nhập khẩu lương thực lớn trong khối như Philippines và Indonesia.
Về năng lượng, tiềm năng điện gió và điện mặt trời cho phép Việt Nam vươn lên thành trung tâm năng lượng xanh mới nổi của khu vực - mà dự án điện gió Monsoon (Lào - Việt Nam) là minh chứng điển hình cho mô hình tích hợp năng lượng tái tạo xuyên biên giới. Những bước tiến về thị trường carbon cũng tạo tiền đề để Việt Nam dẫn dắt các tiêu chuẩn xanh trong khu vực.
Ông Keith Leong, nhà nghiên cứu trưởng KRA Group, nhận định: nhờ nổi lên như một "công xưởng" mới đầy tiềm năng trên bản đồ sản xuất toàn cầu, sự hiện diện tích cực và cam kết của Việt Nam với các nguyên tắc cốt lõi của ASEAN góp phần không nhỏ vào việc khẳng định vị thế và tầm quan trọng của khối.
Ông Leong nhấn mạnh: "Việt Nam luôn ý thức rõ ASEAN là một phần không thể tách rời trong tương lai địa chính trị và địa kinh tế của mình. Chính vì vậy, sự hiện diện tích cực và tham gia sâu rộng của Việt Nam vào các cơ chế của ASEAN không chỉ mang lại lợi ích to lớn cho chính quốc gia này mà còn cho cả khu vực.
Trong bối cảnh hiện nay, năng lực nội tại và tầm nhìn chiến lược của Việt Nam trong các lĩnh vực trọng yếu như an ninh năng lượng và an ninh lương thực sẽ là những giá trị vô cùng quý báu, góp phần củng cố sức mạnh chung cho toàn khối".
TS Hoàn cho rằng về lâu dài Việt Nam cần tham gia chủ động vào toàn bộ các sáng kiến tại hội nghị, đặc biệt là chia sẻ kinh nghiệm tự chủ chiến lược trong chuỗi cung ứng hàng hóa, dịch vụ và thúc đẩy phát triển công nghệ số "lấy người dân làm trung tâm".
Đài Al Jazeera ngày 1-6 dẫn lời một quan chức Mỹ tiết lộ Washington đã soạn thảo lộ trình giảm leo thang giữa Israel và Hezbollah, đồng thời cho hay Ngoại trưởng Marco Rubio đã có các cuộc hội đàm riêng với Tổng thống Lebanon Joseph Aoun và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Trong cuộc trao đổi với Ngoại trưởng Mỹ, Tổng thống Aoun đã cố gắng thúc đẩy đề xuất để đạt được thỏa thuận.
Tuy nhiên Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri lại “đổ trách nhiệm” lên Israel và yêu cầu nước này phải ngừng nổ súng trước, theo Hãng tin Reuters.
Theo lộ trình trên, Hezbollah sẽ dừng mọi cuộc tấn công nhằm vào Israel. Đổi lại, Israel sẽ không triển khai các hoạt động quân sự làm leo thang tình hình tại thủ đô Beirut của Lebanon.
Quan chức Mỹ cho biết đề xuất của chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc giảm leo thang từng bước và hướng đến chấm dứt hoàn toàn và toàn diện mọi hành động xung đột.
“Cách nhanh nhất để bảo vệ dân thường và giảm leo thang là Hezbollah phải ngừng bắn ngay lập tức”, quan chức này nhấn mạnh, đồng thời nói rằng Mỹ không kỳ vọng Israel sẽ chấp nhận các cuộc tấn công liên tiếp nhằm vào dân thường của mình.
Trước đó vào ngày 31-5, quân đội Israel thông báo đã kiểm soát thành cổ 900 năm tuổi Beaufort và dải núi chiến lược xung quanh công trình này ở miền nam Lebanon.
Đây là cuộc tiến công sâu nhất của Tel Aviv vào lãnh thổ quốc gia láng giềng trong 26 năm qua, đồng thời là bước tiến lớn trong chiến dịch chống lại nhóm vũ trang Hezbollah được Iran hậu thuẫn, bất chấp lệnh ngừng bắn đã được công bố hơn sáu tuần trước.
Động thái này diễn ra ngay sau khi Hezbollah tung ra đợt pháo kích dồn dập nhất vào miền bắc Israel kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào tháng 4, khiến chính quyền địa phương phải đóng cửa các trường học và áp đặt nhiều lệnh hạn chế di chuyển.
Bình luận về vụ việc trên, quan chức Mỹ cáo buộc lực lượng Hezbollah “đang làm theo chỉ đạo của Iran mà không quan tâm đến lợi ích của người dân Lebanon”.
