Ngày 23-4, Hãng tin Reuters tiết lộ nội dung một bức thư điện tử nội bộ của Lầu Năm Góc, trong đó liệt kê hàng loạt phương án nhằm đáp trả các đồng minh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) bị Washington cho là không hỗ trợ đầy đủ chiến dịch quân sự của Mỹ trong cuộc chiến với Iran.
Đáng chú ý trong đó có phương án đình chỉ tư cách thành viên của Tây Ban Nha và xem xét lại lập trường của Mỹ đối với chủ quyền của Anh tại quần đảo Falkland, theo một quan chức Mỹ giấu tên.
Theo quan chức này, bức thư bày tỏ sự bực bội trước việc một số đồng minh ngần ngại hoặc từ chối cấp cho Mỹ “quyền tiếp cận, đặt căn cứ và bay qua không phận” (gọi chung là ABO) phục vụ cuộc chiến với Iran.
Văn bản khẳng định ABO “chỉ là điều kiện tối thiểu tuyệt đối của NATO”. Các phương án trừng phạt nêu trên đang được lãnh đạo cấp cao tại Lầu Năm Góc xem xét.
Một trong các phương án là không cho những nước không hợp tác với Mỹ khỏi các vị trí quan trọng hoặc có uy tín trong NATO.
Riêng với Tây Ban Nha, bức thư đánh giá việc đình chỉ tư cách thành viên sẽ ít tác động về mặt quân sự nhưng mang ý nghĩa biểu tượng lớn.
Mỹ hiện có hai căn cứ quan trọng tại nước này là căn cứ hải quân Rota và căn cứ không quân Morón. Quan chức trên không tiết lộ Washington sẽ theo đuổi bước đi này bằng cơ chế nào, và Reuters cũng chưa xác định được liệu NATO có sẵn cơ chế như vậy hay không.
Bức thư còn đề cập phương án xem xét lại quan điểm ủng hộ về mặt ngoại giao mà Mỹ dành cho những “tài sản đế quốc” lâu đời của nhiều nước châu Âu, điển hình là quần đảo Falkland. Đây là vùng lãnh thổ do Anh quản lý nhưng vẫn bị Argentina tuyên bố chủ quyền.
Đáng chú ý, quan chức Mỹ nói bức thư không đề xuất việc Mỹ rút khỏi NATO, cũng không đề xuất đóng cửa các căn cứ ở châu Âu. Quan chức trên từ chối xác nhận liệu các phương án có bao gồm khả năng rút bớt lực lượng Mỹ khỏi châu Âu, vốn đã được giới phân tích cảnh báo từ trước, hay không.
Phản hồi những thông tin trên, Thư ký báo chí Lầu Năm Góc Kingsley Wilson cho biết: “Đúng như Tổng thống Trump đã khẳng định, bất chấp tất cả những gì Mỹ đã làm cho các đồng minh NATO, họ đã không sát cánh cùng chúng tôi”.
Bà khẳng định Bộ Chiến tranh sẽ đảm bảo ông Trump có những phương án “đáng tin cậy” để các đồng minh “không chỉ là hổ giấy mà phải thực hiện phần việc của mình”.
Phản hồi về thông tin có thể bị “đình chỉ” tư cách thành viên NATO, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cho biết: “Chúng tôi không làm việc dựa trên những bức thư điện tử. Chúng tôi làm việc dựa trên văn bản chính thức và lập trường của các chính phủ, trong trường hợp này là của Mỹ”.
Từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công phủ đầu Israel hồi cuối tháng 2, Washington đã yêu cầu sự hỗ trợ từ nhiều nước châu Âu, nhưng hầu hết đều bị từ chối.
Riêng ông Sanchez đã công khai gọi nỗ lực quân sự của Mỹ và Israel là “không thể biện hộ được” và “nguy hiểm”. Trước đó, Madrid cũng đã kiên quyết từ chối để Mỹ sử dụng hai căn cứ quân sự Rota và Morón chống lại Iran.
Thông điệp đặc biệt này được ghi lại trên trang theo dõi chuyến bay Flightradar24. Dữ liệu cho thấy máy bay của Hãng hàng không Ravenair cất cánh từ Liverpool lúc 11 giờ 25 phút sáng 12.7. Trong hành trình kéo dài khoảng 2 giờ, máy bay bay qua Wirral, Cheshire, phía bắc xứ Wales và cửa sông Dee, theo The Guardian.
Tại khu vực cửa sông Dee, phi công dành khoảng 20 phút để tạo thành chữ "tôi chán quá" bằng những vòng lượn gấp khúc trên mặt nước.
"Tôi chưa bao giờ thấy một phi công nói mình buồn chán bằng cách viết điều đó trên bầu trời", blogger theo dõi hàng không Aaron Rheins nói trên nền tảng TikTok.
Theo Flightradar24, dòng chữ được tạo ra khi máy bay bay ở độ cao khoảng 335 m, với tốc độ gần 185 km/giờ.
Hãng Ravenair cho hay phi công là một huấn luyện viên bay ngoài 20 tuổi. Người này đang lái thử chiếc Piper Tomahawk sau khi một bộ phận trên máy bay được thay thế.
Giám đốc điều hành Ravenair Wayne Barrett tuyên bố phi công sẽ không bị kỷ luật, đồng thời khen ngợi kỹ năng điều khiển máy bay của anh. "Tôi nghĩ cậu ấy thật sự hơi chán, vì đó chỉ là một chuyến bay thử nghiệm. Tuy nhiên, đây là kỹ năng lái máy bay khá điêu luyện", ông Barrett nói với BBC.
Ông Barrett cho biết máy bay đã được đưa về nhà chứa an toàn, còn phi công hiện được nghỉ. Theo ông, chuyến bay thử nghiệm là cần thiết sau khi máy bay được thay một bộ phận. "Tôi nghĩ bộ phận đó là một xi lanh cần được thay thế. Vì vậy, khi điều này xảy ra, chúng tôi sẽ cho máy bay cất cánh để chạy thử nhằm đảm bảo mọi thứ đều ổn, và đúng là như vậy", theo ông.
Dù vậy, ông Barrett cho rằng phi công có lẽ không thật sự "buồn chán" như thông điệp để lại. "Anh ấy có vẻ hơi buồn chán, nhưng có lẽ cuối cùng phải tập trung rất nhiều để đánh vần các chữ cái. Vì vậy, có thể anh ấy chẳng chán chút nào", ông nói.
Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 28/4 đệ trình lên quốc hội bản đề xuất, trong đó đề nghị các nghị sĩ luật hóa việc đổi tên cơ quan này thành "Bộ Chiến tranh". "Việc sửa tên gọi của Bộ là lời nhắc nhở cơ bản về tầm quan trọng cũng như sự tôn trọng đối với nhiệm vụ cốt lõi của chúng ta, đó là chiến đấu và giành chiến thắng trong các cuộc chiến tranh", đề xuất nêu rõ.
Tổng thống Donald Trump hồi tháng 9/2025 ký sắc lệnh đổi tên Bộ Quốc phòng Mỹ thành Bộ Chiến tranh, cho biết quyết định đã gửi đi "thông điệp chiến thắng" đến toàn thế giới. Ông cho rằng tên gọi Bộ Quốc phòng đã được sử dụng hơn 70 năm và "mang tính chính trị thái quá".
Tuy nhiên, quyết định đổi tên chỉ có hiệu lực chính thức sau khi được quốc hội Mỹ phê duyệt. Hiện tại, Bộ Chiến tranh chỉ là tên gọi phụ, không phải tên chính thức của Bộ Quốc phòng Mỹ.
Lầu Năm Góc cho hay sự thay đổi này sẽ không tác động đáng kể tới ngân sách quốc phòng năm tài khóa 2027, vì hầu hết chi phí sẽ được chi trả từ ngân sách năm tài khóa 2026.
Theo Lầu Năm Góc, việc đổi tên từ Bộ Quốc phòng sang Bộ Chiến tranh ước tính tiêu tốn khoảng 52 triệu USD. Con số này thấp hơn nhiều so với dự báo của Văn phòng Ngân sách Quốc hội hồi tháng 1, khi cơ quan này ước tính chi phí đổi tên có thể lên tới 125 triệu USD, nếu được áp dụng "rộng rãi và nhanh chóng".
Trong đó, khoảng 3,5 triệu USD được dành cho các ban bệ quân sự, 3 triệu USD cho văn phòng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và bộ tư lệnh các quân chủng ở Washington, khoảng 44,6 triệu USD được phân bổ cho các cơ quan quốc phòng và hoạt động thực địa của bộ.
Đề xuất đổi tên Bộ Quốc phòng thành Bộ Chiến tranh sẽ dẫn đến khoảng 7.600 thay đổi trong luật liên bang. Lầu Năm Góc đã thay đổi trang web cùng các tài khoản mạng xã hội của mình để thể hiện quyết định đổi tên và biển tên của Bộ trưởng Pete Hegseth cũng đã được sửa thành "Bộ trưởng Chiến tranh".
Tên gọi "Bộ Chiến tranh" cũng đã được Lầu Năm Góc sử dụng trong thư từ chính thức cũng như các thông báo công khai. Dự luật về việc đổi tên này đã được nghị sĩ Cộng hòa Greg Steube đệ trình ở Hạ viện và thượng nghị sĩ Mike Lee đệ trình ở Thượng viện.
Tổng thống Mỹ George Washington thành lập Bộ Chiến tranh vào năm 1789. Năm 1947, cơ quan này được tái cấu trúc dưới thời tổng thống Harry Truman và được đổi tên thành Bộ Quốc phòng vào năm 1949.
Hôm qua (20.7), lãnh đạo Công đảng Andy Burnham (56 tuổi) chính thức tiếp quản ghế Thủ tướng Anh, thay thế người tiền nhiệm Keir Starmer. Cuộc chuyển giao diễn ra giữa thời khắc được ông miêu tả là "quan trọng nhất trong nền chính trị Anh suốt 40 năm qua", trong bối cảnh đất nước đối diện nhiều thách thức về chính trị - xã hội, theo Reuters.
Sự nghiệp chính trị của ông Burnham ghi dấu cột mốc lớn đầu tiên vào năm 2001 khi ông trúng cử vào Nghị viện Anh đại diện cho khu vực Leigh, thị trấn công nghiệp cũ thuộc vùng Manchester. Từ đó, ông liên tục thăng tiến trong chính phủ của các Thủ tướng thuộc Công đảng gồm ông Tony Blair và ông Gordon Brown.
Sau khi Công đảng mất ghế thủ tướng vào năm 2010, ông tranh cử ghế lãnh đạo đảng vào năm 2010 và năm 2015 nhưng đều không thành. Nhận ra con đường thăng tiến tại London bế tắc, đúng lúc chiếc ghế Thị trưởng Đại đô thị Manchester được thành lập, ông quyết định từ bỏ ghế nghị sĩ để "quay về phương Bắc" tranh cử vào năm 2016 và chính thức nhậm chức thị trưởng năm 2017.
Tại Manchester, ông Burnham đã gặt hái được những thành tựu vang dội nhờ đường lối "Manchesterism" - chủ nghĩa xã hội thân thiện với doanh nghiệp, kết hợp hiệu quả nguồn vốn công - tư để tái thiết giao thông, nhà ở và hạ tầng. Dưới sự lãnh đạo của ông, Manchester rũ bỏ hình ảnh một trung tâm công nghiệp cũ suy thoái để bùng nổ mạnh mẽ với hàng loạt tòa nhà chọc trời mọc lên. Thành tựu nổi bật nhất của ông là giành lại quyền kiểm soát hệ thống giao thông công cộng vốn manh mún từ tay tư nhân về dưới sự quản lý của chính quyền và cải thiện nó vượt bậc, theo AP.
Đặc biệt, trong đại dịch Covid-19, ông đã mạnh mẽ chỉ trích thủ tướng khi đó là ông Boris Johnson vì các chính sách áp đặt tập trung quá mức cho London, gây tổn hại cho các thành phố miền bắc. Sự kiên quyết bảo vệ quyền lợi địa phương đã giúp ông được ca tụng với biệt danh "Vua phương Bắc".
Sau khi ông Starmer công bố từ chức dưới áp lực nội bộ, ông Burnham trở thành gương mặt được các thành viên Công đảng "chọn mặt gửi vàng" với hy vọng giành lại niềm tin nơi cử tri. Tuy nhiên, theo quy định, Thủ tướng Anh phải có ghế trong nghị viện. Để tạo điều kiện cho ông Burnham trở lại London sau 10 năm nhằm hoàn thành sứ mệnh "còn dang dở", một nghị sĩ Công đảng đã đồng ý từ chức, dẫn đến cuộc bầu cử đặc biệt cho chiếc ghế nghị sĩ. Ông Burnham giành chiến thắng trước ứng viên từ đảng Reform UK và sau đó trở thành lãnh đạo Công đảng trong cuộc đua mà ông là ứng viên duy nhất.
Trong những phát biểu gần đây, ông tuyên bố sẽ theo đuổi "một nền chính trị mới dựa trên sự đoàn kết và hy vọng" cùng "một nền kinh tế phục vụ tất cả mọi người", bất kể họ sinh sống ở đâu. Một trong những trọng tâm trong chương trình hành động của ông là phi tập trung quyền lực khỏi London, trao thêm quyền hạn cho chính quyền các địa phương. Trả lời phỏng vấn The Times trước ngày nhậm chức, ông Burnham nói sẽ trình bày kế hoạch 10 năm cho đất nước, nhấn mạnh điều đó không có nghĩa ông sẽ tại vị trong 10 năm mà chỉ nhằm vạch ra con đường để đất nước đạt được đúng vị thế.
Giới quan sát dự báo ông Burnham sẽ đối mặt với nhiều thách thức chính trị và kinh tế tương tự những gì đã cản trở ông Starmer, bao gồm nền kinh tế tăng trưởng chậm, hệ thống dịch vụ công quá tải và áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng, theo AFP. Vị tân Thủ tướng Anh cũng được cho là người mới trong các vấn đề đối ngoại, từ cuộc xung đột ở Ukraine đến quan hệ với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Bên cạnh đó, việc điều hành một quốc gia với khoảng 70 triệu dân là nhiệm vụ hoàn toàn khác so với quản lý một vùng chỉ có khoảng 3 triệu dân.
