Ngày 23-4, Hãng tin Reuters tiết lộ nội dung một bức thư điện tử nội bộ của Lầu Năm Góc, trong đó liệt kê hàng loạt phương án nhằm đáp trả các đồng minh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) bị Washington cho là không hỗ trợ đầy đủ chiến dịch quân sự của Mỹ trong cuộc chiến với Iran.
Đáng chú ý trong đó có phương án đình chỉ tư cách thành viên của Tây Ban Nha và xem xét lại lập trường của Mỹ đối với chủ quyền của Anh tại quần đảo Falkland, theo một quan chức Mỹ giấu tên.
Theo quan chức này, bức thư bày tỏ sự bực bội trước việc một số đồng minh ngần ngại hoặc từ chối cấp cho Mỹ “quyền tiếp cận, đặt căn cứ và bay qua không phận” (gọi chung là ABO) phục vụ cuộc chiến với Iran.
Văn bản khẳng định ABO “chỉ là điều kiện tối thiểu tuyệt đối của NATO”. Các phương án trừng phạt nêu trên đang được lãnh đạo cấp cao tại Lầu Năm Góc xem xét.
Một trong các phương án là không cho những nước không hợp tác với Mỹ khỏi các vị trí quan trọng hoặc có uy tín trong NATO.
Riêng với Tây Ban Nha, bức thư đánh giá việc đình chỉ tư cách thành viên sẽ ít tác động về mặt quân sự nhưng mang ý nghĩa biểu tượng lớn.
Mỹ hiện có hai căn cứ quan trọng tại nước này là căn cứ hải quân Rota và căn cứ không quân Morón. Quan chức trên không tiết lộ Washington sẽ theo đuổi bước đi này bằng cơ chế nào, và Reuters cũng chưa xác định được liệu NATO có sẵn cơ chế như vậy hay không.
Bức thư còn đề cập phương án xem xét lại quan điểm ủng hộ về mặt ngoại giao mà Mỹ dành cho những “tài sản đế quốc” lâu đời của nhiều nước châu Âu, điển hình là quần đảo Falkland. Đây là vùng lãnh thổ do Anh quản lý nhưng vẫn bị Argentina tuyên bố chủ quyền.
Đáng chú ý, quan chức Mỹ nói bức thư không đề xuất việc Mỹ rút khỏi NATO, cũng không đề xuất đóng cửa các căn cứ ở châu Âu. Quan chức trên từ chối xác nhận liệu các phương án có bao gồm khả năng rút bớt lực lượng Mỹ khỏi châu Âu, vốn đã được giới phân tích cảnh báo từ trước, hay không.
Phản hồi những thông tin trên, Thư ký báo chí Lầu Năm Góc Kingsley Wilson cho biết: “Đúng như Tổng thống Trump đã khẳng định, bất chấp tất cả những gì Mỹ đã làm cho các đồng minh NATO, họ đã không sát cánh cùng chúng tôi”.
Bà khẳng định Bộ Chiến tranh sẽ đảm bảo ông Trump có những phương án “đáng tin cậy” để các đồng minh “không chỉ là hổ giấy mà phải thực hiện phần việc của mình”.
Phản hồi về thông tin có thể bị “đình chỉ” tư cách thành viên NATO, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cho biết: “Chúng tôi không làm việc dựa trên những bức thư điện tử. Chúng tôi làm việc dựa trên văn bản chính thức và lập trường của các chính phủ, trong trường hợp này là của Mỹ”.
Từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công phủ đầu Israel hồi cuối tháng 2, Washington đã yêu cầu sự hỗ trợ từ nhiều nước châu Âu, nhưng hầu hết đều bị từ chối.
Riêng ông Sanchez đã công khai gọi nỗ lực quân sự của Mỹ và Israel là “không thể biện hộ được” và “nguy hiểm”. Trước đó, Madrid cũng đã kiên quyết từ chối để Mỹ sử dụng hai căn cứ quân sự Rota và Morón chống lại Iran.
Trong thông cáo được đăng trên website của Bộ Tài chính Mỹ ngày 21.7, Cục Dịch vụ Tài chính thuộc bộ này cho hay đã rà soát 885 triệu khoản thanh toán với tổng trị giá gần 2.700 tỉ USD. Quá trình rà soát từ tháng 3.2025 phát hiện hơn 4.900 khoản giải ngân trị giá 99 triệu USD liên quan đến những người nhận đã qua đời.
Các khoản thanh toán trên đã được hoàn trả cho các cơ quan liên bang để xem xét lại trước khi giải ngân.
Con số 99 triệu USD chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng số 2.700 tỉ USD được Bộ Tài chính rà soát, nằm trong nỗ lực của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm trấn áp tình trạng lãng phí, gian lận và lạm dụng quỹ công.
Trong thông cáo, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết cơ quan này đã thực hiện đúng cam kết trọng tâm của Tổng thống Trump về việc chặn đứng các khoản thanh toán sai quy định và gian lận trước khi chuyển tiền, đồng thời củng cố tính toàn vẹn của hệ thống thanh toán liên bang.
Để ngăn chặn dòng tiền thất thoát, Bộ Tài chính đã sử dụng chương trình "Do Not Pay" (Không thanh toán). Đây là hệ thống giúp xác nhận danh tính, điều kiện thụ hưởng và tài khoản ngân hàng của người nhận trước khi chuyển tiền, cùng một số công cụ xác minh mới.
Vào tháng 2 vừa qua, Tổng thống Donald Trump đã ký ban hành Đạo luật Chấm dứt thanh toán sai cho người đã khuất, cho phép Bộ Tài chính quyền truy cập vĩnh viễn vào "Hồ sơ tử vong đầy đủ" của Cơ quan An sinh Xã hội. Nhờ biện pháp này, bộ dự kiến mang lại 330 triệu USD lợi ích ròng từ việc cắt giảm các khoản chi trả sai mục đích.
AFP hôm qua (23.5) dẫn số liệu mới nhất từ WHO cho hay CHDC Congo đã có thêm 82 ca nhiễm Ebola và 7 ca tử vong đã được xác nhận. WHO cho biết thêm tổng số ca nghi nhiễm đã tăng lên gần 750, trong đó có 177 ca tử vong.
Dịch Ebola hiện nay chủ yếu bùng phát ở tỉnh Ituri thuộc đông bắc CHDC Congo, và do chủng vi rút Bundibugyo ít phổ biến hơn gây ra. Ca bệnh đầu tiên được biết đến trong đợt dịch mới tử vong tại thủ phủ Bunia của tỉnh Ituri vào ngày 24.4, và vi rút đã lây lan khi những người đến dự tang lễ chạm vào thi thể của bệnh nhân này trong đám tang ở thị trấn Mongbwalu gần đó, theo Reuters.
Trong cuộc họp báo ở Geneva (Thụy Sĩ) ngày 22.5, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho rằng tình hình "đặc biệt khó khăn" khi các nhân viên y tế đang nỗ lực để ngăn chặn sự lây lan của chủng Bundibugyo và truy tìm những người tiếp xúc với tất cả những trường hợp bị cho là đã nhiễm bệnh, ở các khu vực bất ổn an ninh. Ông Tedros đánh giá dịch Ebola ở CHDC Congo lớn hơn nhiều so với số trường hợp được xác nhận.
Trước tình trạng này, WHO đã nâng cấp mức đánh giá nguy cơ của dịch Ebola từ cao lên rất cao đối với CHDC Congo, trong khi vẫn giữ mức rủi ro khu vực ở mức cao và mức rủi ro toàn cầu ở mức thấp. Bà Anne Ancia, đại diện của WHO tại CHDC Congo, dự đoán số ca nhiễm sẽ tiếp tục tăng cho đến khi tất cả các hoạt động ứng phó được triển khai. Bà khẳng định chủng Bundibugyo đã âm thầm lây lan trong vài tuần qua và vẫn chưa được kiểm soát. Bà nhấn mạnh vì chưa có phương pháp điều trị hoặc vắc xin nào đối với Bundibugyo, việc truy vết những người tiếp xúc và cách ly họ trong 21 ngày là cách duy nhất để ngăn chặn sự lây truyền.
Trong khi nâng cảnh báo về dịch Ebola ở CHDC Congo, Tổng giám đốc WHO Tedros ngày 22.5 đánh giá tình hình ở nước láng giềng Uganda ổn định, với 2 trường hợp được xác nhận ở những người đến từ Congo và 1 ca tử vong. Ông nói thêm rằng việc tích cực truy vết tiếp xúc dường như đã ngăn chặn sự lây lan thêm ở Uganda. Tuy nhiên, Bộ Y tế Uganda hôm qua thông báo xác nhận thêm 3 ca nhiễm Ebola mới, nâng tổng số ca nhiễm lên 5 kể từ khi chủng Bundibugyo được phát hiện ở nước này vào ngày 15.5, theo AFP. Hôm 21.5, Uganda đã đình chỉ tất cả các phương tiện giao thông công cộng đến CHDC Congo.
Ở nước láng giềng khác là Rwanda, Bộ Y tế nước này 22.5 thông báo bất kỳ công dân nước ngoài nào đã đi qua CHDC Congo sẽ bị từ chối nhập cảnh. Công dân Rwanda và người nước ngoài có giấy phép cư trú tại Rwanda sẽ được phép nhập cảnh, với điều kiện phải cách ly bắt buộc.
Cũng nhằm phòng ngừa Ebola, ông Andrew Giuliani, Giám đốc điều hành Lực lượng chuyên trách của Nhà Trắng về World Cup, ngày 22.5 thông báo đội tuyển bóng đá CHDC Congo tham dự World Cup phải tự cách ly 21 ngày trước khi được nhập cảnh vào Mỹ. Cùng ngày, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) thông báo tạm thời cấm nhập cảnh đối với những người có thẻ xanh đã ở CHDC Congo, Uganda hoặc Nam Sudan trong 21 ngày trước đó, theo Reuters.
Trước đây, những người mang quốc tịch Mỹ và người có thẻ xanh được miễn trừ khỏi lệnh cấm nhập cảnh 30 ngày do dịch Ebola, nhưng CDC lập luận việc mở rộng lệnh cấm đối với người có thẻ xanh là cần thiết để ngăn chặn vi rút xâm nhập.
Các đội cứu hộ Lào và Thái Lan ngày 29.5 đăng tải trên mạng xã hội hình ảnh người vừa được cứu ra ngoài tên Mued, thân thể lấm lem bùn đất, đội đèn pin trên trán, đi loạng choạng với sự trợ giúp của 2 thợ lặn.
"Tôi ổn. Tôi vẫn còn khỏe mạnh", ông Mued nói sau khi ra khỏi hang động. Người này sau đó được bàn giao cho nhóm y tế bên ngoài hang, theo Hãng tin AP.
Để thực hiện chiến dịch giải cứu, các đội cứu hộ đã liên tục bơm nước khỏi những lối đi bị ngập trong hang. Tuy nhiên, một cơn mưa rào sáng sớm 29.5 đã khiến công việc thêm khó khăn. Bên trong hang, các thợ lặn phải làm việc trong bóng tối, vượt qua những lối đi hẹp, ngoằn ngoèo, ngập nước và có nhiều vách đá gồ ghề.
Ông Chakkit Taengtang thuộc Hiệp hội Sai Than, một trong các nhóm cứu hộ Thái Lan có mặt tại hiện trường, cho biết việc sơ tán 4 người còn lại đã phải tạm hoãn đến ngày 30.5. Những người mắc kẹt được cung cấp nước, thức ăn mềm và chăn giữ ấm trong lúc chờ phương án đưa ra ngoài.
Chiến dịch có sự tham gia của lực lượng cứu hộ Lào, Thái Lan, cùng sự hỗ trợ từ Nhật Bản và Malaysia. Các chuyên gia từ Indonesia và Pháp cũng được cho là sẽ đến hiện trường tại khu vực hiểm trở thuộc tỉnh Xaisomboun, miền trung Lào, cách thủ đô Viêng Chăn khoảng 120 km về phía bắc. Một số thợ lặn tham gia chiến dịch ở Lào từng góp mặt trong cuộc giải cứu đội bóng thiếu niên Thái Lan mắc kẹt trong hang Tham Luang năm 2018.
Theo các báo cáo, nhóm dân làng vào hang từ hôm 19.5 để tìm kiếm khoáng sản quý trước khi lũ quét bất ngờ tràn vào, chặn lối ra. Ngày 27.5, các thợ lặn đã tìm thấy 5 trong số 7 người dân làng mất tích đang mắc kẹt trên một gờ đá giữa hang ngập nước.
Năm người được tìm thấy được xác định bằng tên gọi là Khamla, Mued, Ee, Ing và Laen. Họ được cho là còn sức khỏe ổn định nhưng kiệt sức vì mất nước và thiếu thức ăn.
Tuy nhiên, việc phát hiện họ chỉ là bước đầu trong chiến dịch cứu hộ phức tạp khi lực lượng chức năng vừa phải đưa những người sống sót ra ngoài an toàn, vừa tiếp tục tìm kiếm 2 người còn mất tích.
Ông Gary Mitchell, thuộc Đội Cứu hộ hang động nam và trung Wales, cho biết một kế hoạch cứu hộ tốt phụ thuộc vào độ dài mỗi lần lặn, mức độ chật hẹp của lối đi, cũng như khả năng hỗ trợ y tế và tiếp tế tại hiện trường. Theo ông, lực lượng cứu hộ phải cân nhắc giữa 2 rủi ro gồm đưa những người không có kỹ năng lặn đi qua vùng nước gần như không thể nhìn thấy gì, hoặc chờ nước rút thêm trong khi sức khỏe của họ có thể xấu đi.
Bốn người vẫn còn mắc kẹt đã bắt đầu xuất hiện các vấn đề về sức khỏe, bao gồm các vấn đề về da, dạ dày và đường ruột, theo CNN.
Ông Charlie Roberson, một chuyên gia lặn hang động, cho hay việc dạy những người dân làng bị mắc kẹt cách tự mình lặn ra khỏi hang là một thách thức lớn - một nhiệm vụ khó khăn ngay cả đối với những thợ lặn giàu kinh nghiệm. Ông nói thêm rằng nguy cơ hoảng loạn là rủi ro lớn nhất mà đội cứu hộ phải đối mặt khi tiếp tục nhiệm vụ của mình.
