Sự kiện Future Fest 2026 do Tập đoàn giáo dục Văn Lang tổ chức tại Hà Nội trong hai ngày 24 và 25-4. Ngày hội quy tụ 100 chuyên gia, doanh nghiệp, diễn giả đến từ nhiều lĩnh vực, giúp các bạn học sinh khám phá hơn 60 ngành học và định hướng nghề nghiệp cho tương lai.
Tập đoàn giáo dục Văn Lang cho biết các thông tin nghiên cứu của Gallup, Vietnamworks, McKinsey, PWC và nhiều tổ chức khác cho thấy mỗi năm có hơn 1 triệu học sinh tốt nghiệp THPT, trong đó 80% lựa chọn học đại học, nhưng chỉ khoảng 50% trong số đó đỗ và nhập học.
Thống kê cũng cho thấy 50% học sinh THPT cảm thấy lựa chọn ngành học chưa đúng hoặc chưa phù hợp với định hướng nghề nghiệp tương lai; 36% sinh viên mong muốn được chọn lại ngành học khác. Trong khi đó, 70% lao động trẻ chưa hiểu rõ các kỹ năng cần thiết cho công việc.
Chia sẻ tại sự kiện, PGS.TS Nguyễn Hữu Cương – Hiệu trưởng Trường đại học Phương Đông – cho rằng hiện có một thực tế khiến nhiều sinh viên đang lãng phí cả thời gian và tiền bạc. Đó là có nhiều sinh viên học hết năm nhất và thấy không phù hợp, lại phải nghỉ học, thi lại, chuyển sang ngành mới.
Nguyên nhân là nhiều bạn trẻ chưa được định hướng nghề nghiệp tốt, hoặc tiếp nhận thông tin sai lệch, dẫn đến quyết định chọn ngành mang tính cảm tính, một chiều.
Dấu hiệu sinh viên chọn sai ngành gồm: không hứng thú với bài giảng, cảm thấy kiến thức quá nặng so với khả năng. Khi đó, sinh viên cần chủ động trao đổi với giáo viên và gia đình để được tư vấn, xem xét lộ trình chuyển ngành phù hợp.
“Các phụ huynh cũng cần thay đổi tâm lý “chọn nghề thay con”, “chọn theo gia đình, dòng họ” phổ biến ở miền Bắc. Thay vào đó, các gia đình cần tôn trọng thiên hướng cá nhân của học sinh”, ông Cương nói.
PGS.TS Đặng Thị Ngọc Dung (Viện Karolinska, Thụy Điển), với 40 năm kinh nghiệm trong ngành y và nhiều năm giảng dạy tại Đại học Y Hà Nội, cho biết bà từng chứng kiến không ít sinh viên không yêu thích ngành y nhưng vẫn lựa chọn theo định hướng gia đình hoặc tác động từ xã hội.
“Tôi nhớ mãi về một sinh viên học y đã bật khóc khi nợ tới 5 môn chuyên ngành. Khi tôi hỏi, em nói không thích học ngành y mà muốn làm nhà văn vì em viết văn rất giỏi. Nhưng bố mẹ không cho em vào trường văn mà bắt phải thi y”, bà Dung nhớ lại và cho biết vì áp lực gia đình, sinh viên này cũng không dám tự chuyển trường, thường xuyên trong trạng thái tinh thần mệt mỏi.
Theo bà Dung, một sinh viên không có đủ sự bản lĩnh và đam mê thực sự với ngành nghề sẽ rất khó theo đuổi, dễ rơi vào tình trạng kiệt sức, tâm lý bất công.
Bà cho biết các trường có thể chưa có những thống kê chính thức về tỉ lệ chọn ngành theo ý muốn cha mẹ, nhưng những số liệu khảo sát từ các đơn vị độc lập cho thấy đây là một thực trạng đáng báo động.
Tiến sĩ Lê Nguyên Phương – nhà sáng lập Liên hiệp Phát triển tâm lý học đường (CASP-V) tại Việt Nam – cho rằng xã hội đang đặt ra một thách thức với những học sinh tuổi 17, 18. Ở tuổi này, các em phải chọn một quyết định đúng nhất, quyết định hay nhất về ngành học, nghề nghiệp cho tương lai.
“Tuổi 18, khi mà hệ thần kinh chưa phát triển đầy đủ, nỗi sợ còn quá lớn. Vì sợ không được yêu thương, sợ bị tẩy chay, mà các em phải buộc chọn một quyết định – nếu sai sẽ mất tất cả. Điều này quá bất công với các em”, ông Phương nói.
Ông Phương khuyên các bạn học sinh hãy luôn cân nhắc quyết định “lựa chọn vì nỗi sợ tác động từ bên ngoài” hay “chọn lựa với giá trị thực sự của bản thân”. Đặc biệt không nên lựa chọn khi đang sợ hãi, bấn loạn, vì không ai có thể đưa ra quyết định sáng suốt trong lúc này.
“Hãy lắng nghe tiếng nói trong thâm tâm của mình. Đừng nghe theo những tiếng nói do mình nhập tâm từ nỗi sợ của người khác vào, rồi lại nghĩ đây là tiếng nói của chính mình”, ông nói.
Ông Hoàng Cao Chung, Giám đốc nhân sự FPT Retail, cũng cho rằng việc buộc học sinh 17-18 tuổi phải chọn ngành học gắn với tương lai là chưa công bằng với các em.
Theo ông, về mặt sinh học và tâm lý, học sinh chưa đủ độ trưởng thành để đưa ra lựa chọn dài hạn, nhưng lại phải quyết định trong tâm thế lo lắng, áp lực nhiều hơn là tin tưởng.
Từ trải nghiệm cá nhân từng định hướng học y nhưng chuyển sang ngành kinh tế, ông Chung cho rằng học sinh nên vững với lựa chọn của mình sau khi đã cân nhắc kỹ, đồng thời chủ động lên kế hoạch phát triển bản thân. Nếu chọn sai, vẫn có thể điều chỉnh khi có sự bình tĩnh và định hướng rõ ràng hơn.
Những ngày nắng nóng kéo dài khiến quạt điện trở thành thiết bị hoạt động gần như liên tục trong nhiều gia đình. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết rằng cách sử dụng quạt hàng ngày có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hóa đơn tiền điện cũng như sức khỏe của các thành viên trong nhà.
Chỉ cần thay đổi một vài thói quen đơn giản như điều chỉnh tốc độ gió, đặt quạt đúng vị trí hay vệ sinh định kỳ, bạn hoàn toàn có thể tận dụng tối đa hiệu quả làm mát mà vẫn tiết kiệm điện trong mùa hè.
Chọn chế độ gió phù hợp
Hầu hết các loại quạt điện hiện nay đều có nhiều mức gió khác nhau. Nhiều người thường bật mức cao nhất để làm mát nhanh, nhưng điều này không hẳn hiệu quả. Gió quá mạnh có thể khiến không khí nóng lưu chuyển nhanh hơn, gây cảm giác khô và bí bách.
Để vừa tiết kiệm điện vừa tạo cảm giác dễ chịu, nên ưu tiên mức gió trung bình. Vào ban đêm hoặc trong phòng thoáng khí, chỉ cần dùng mức gió nhẹ để đảm bảo lưu thông không khí mà không gây lạnh cơ thể.
Đặt quạt ở vị trí thông thoáng
Vị trí đặt quạt ảnh hưởng lớn đến hiệu quả làm mát. Thay vì để quạt ở góc kín, hãy đặt gần cửa sổ, cửa ra vào hoặc nơi có luồng không khí lưu thông tốt để đẩy khí nóng ra ngoài và hút gió mát vào trong phòng.
Cách bố trí này không chỉ giúp căn phòng thông thoáng hơn mà còn giảm cảm giác oi bức trong những ngày nắng nóng cao điểm.
Không để quạt thổi cố định quá lâu
Quạt điện chủ yếu giúp lưu thông không khí chứ không làm giảm nhiệt độ phòng như điều hòa. Vì vậy, việc để quạt thổi liên tục vào một vị trí trên cơ thể, đặc biệt với người già và trẻ nhỏ, dễ gây mệt mỏi, cảm lạnh hoặc đau cơ.
Nên chọn các dòng quạt có chế độ đảo gió để luồng gió phân bổ đều khắp phòng, tạo cảm giác dễ chịu hơn.
Tránh để gió quạt thổi trực tiếp vào người
Khi quạt thổi quá gần hoặc quá mạnh vào cơ thể, mồ hôi sẽ bốc hơi nhanh làm nhiệt độ da giảm đột ngột. Điều này có thể khiến cơ thể khó thích nghi, dễ dẫn đến cảm lạnh hoặc sốc nhiệt.
Tốt nhất nên ngồi cách quạt một khoảng hợp lý, chỉnh gió nhẹ và tránh để quạt hướng thẳng vào mặt hoặc ngực trong thời gian dài.
Hẹn giờ khi sử dụng ban đêm
Nhiều người có thói quen bật quạt suốt đêm, điều này không chỉ tốn điện mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe. Việc tiếp xúc với gió lạnh liên tục trong nhiều giờ có thể gây đau đầu, khô họng hoặc mệt mỏi sau khi ngủ dậy. Nếu có thể, hãy sử dụng chế độ hẹn giờ để quạt tự tắt sau 1-2 giờ khi cơ thể đã dễ ngủ hơn.
Không ngồi trước quạt khi đang ra nhiều mồ hôi
Sau khi vận động hoặc đi ngoài trời nắng về, cơ thể thường tiết nhiều mồ hôi. Nếu ngồi ngay trước quạt với gió mạnh, nhiệt độ cơ thể giảm nhanh dễ gây choáng, đau đầu hoặc cảm lạnh. Bạn nên lau khô mồ hôi, nghỉ ngơi vài phút rồi mới sử dụng quạt để cơ thể thích nghi dần.
Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần tắt công tắc là đủ. Tuy nhiên, nếu vẫn cắm điện, thiết bị vẫn tiêu thụ một lượng điện nhỏ ở chế độ chờ.
Rút phích cắm sau khi sử dụng không chỉ giúp tiết kiệm điện mà còn hạn chế nguy cơ chập cháy, đảm bảo an toàn cho gia đình.
Vệ sinh và bảo dưỡng quạt định kỳ
Sau thời gian dài hoạt động, bụi bẩn bám vào cánh quạt và động cơ sẽ làm giảm hiệu quả làm mát, đồng thời khiến quạt tiêu thụ điện nhiều hơn.
Ngoài ra bạn cũng nên vệ sinh quạt định kỳ khoảng 1-2 tháng/lần và tra dầu, kiểm tra động cơ thường xuyên để quạt vận hành êm ái, tiết kiệm điện và bền hơn. Nếu quạt đã quá cũ hoặc hoạt động kém hiệu quả, nên cân nhắc thay mới để đảm bảo an toàn và tối ưu điện năng.
Một người mẹ ở Trung Quốc đang thu hút sự chú ý trên mạng xã hội khi cho con trai ngồi trên… bàn máy khâu để học bài.
Theo báo South China Morning Post, cậu bé nói trên học tiểu học tại An Dương, tỉnh Hà Nam. Cậu thường xuyên mất tập trung khi làm bài tập về nhà, đồng thời liên tục nghịch tẩy, rung chân và rời khỏi chỗ ngồi.
Để giải quyết tình trạng này, người mẹ đã chuyển chiếc máy khâu cũ của người bà vào phòng học và để con trai vừa đạp bàn đạp vừa viết bài. Phương pháp này đã mang lại hiệu quả bất ngờ khi giữ cho cả tay và chân của cậu bé đều bận rộn, giúp cậu tập trung liên tục trong hơn một giờ và cải thiện hiệu suất học.
Người mẹ cho biết chiếc máy khâu thuộc thương hiệu lâu đời Feiren của Trung Quốc. Bà đã tra dầu bôi trơn để máy vận hành gần như không tiếng động, bà đồng thời lắp thêm một mặt bàn mới và giá đỡ cằm để ngăn con trai cúi đầu quá thấp khi viết.
Đoạn video chia sẻ trên mạng cho thấy cậu bé đạp theo một nhịp điệu đều đặn, đầu chuyển động nhẹ trong khi ngòi bút vẫn lướt nhanh trên giấy.
Một số ý kiến cho rằng phương pháp của bà mẹ có cơ sở y khoa. Trong Đông y, các bài tập kiễng chân được tin là giúp hướng thân nhiệt xuống dưới, làm dịu tâm trí. Ngoài ra, chuyển động và độ rung ổn định cũng có thể kích thích não bộ.
Nhiều người bày tỏ sự đồng cảm khi nhớ lại tuổi thơ nghèo khó, không có bàn học tử tế và phải mượn máy khâu của bà để làm bài tập. Số khác khen ngợi người mẹ vì đã chọn sự sáng tạo thay vì nổi giận với con.
Ngược lại, một số nhà phê bình cho rằng khối lượng bài tập về nhà quá tải đang bào mòn thời gian nghỉ ngơi của trẻ em, dẫn đến mệt mỏi, kém tập trung và suy giảm thị lực.
Giữa bối cảnh cạnh tranh học tập khốc liệt, nhiều phụ huynh vẫn lấp đầy thời gian sau giờ học của con bằng các lớp học trực tuyến và gia sư riêng.
Để ép con tập trung, không ít người đã tìm đến các phương pháp kỳ lạ như yêu cầu con giẫm lên quả bóng đá hoặc đạp các thiết bị kiểu xe đạp khi làm bài. Một người mẹ ở tỉnh Chiết Giang thậm chí đã phát trực tiếp cảnh con gái làm bài tập để hàng vạn cư dân mạng cùng vào "giám sát".
Ở Nhật Bản, trước cửa mỗi ngôi nhà hay hòm thư dưới tầng trệt đều gắn một tấm biển nhỏ ghi họ của gia chủ, như Sato, Suzuki hay Yamaguchi. Tấm biển này được làm từ nhiều chất liệu như gỗ, đá, gốm sứ hay kim loại, tiếng Nhật gọi là "Hyōsatsu".
Vượt lên trên chức năng nhận diện thông thường, Hyōsatsu là một lằn ranh giao tiếp xã hội và là tấm gương phản chiếu văn hóa sống minh bạch, đề cao niềm tin của người Nhật.
Phong tục treo biển tên bắt nguồn từ năm 1923 khi ngành bưu chính gặp khó khăn trong việc tiếp cận tầng lớp bình dân do sự xáo trộn dân cư. Đặc biệt sau trận đại động đất Kanto, hàng loạt nhà cửa phải xây mới. Nhằm hỗ trợ bưu tá tìm đúng địa chỉ và xác nhận vị trí sinh sống của từng gia đình, phong trào treo biển tên bắt đầu rộ lên.
Bên cạnh đó, dân thường Nhật Bản đến thế kỷ 19 mới chính thức có họ. Khi hệ thống họ tộc được chính phủ hoàn thiện, người dân ngày càng coi trọng huyết thống. Việc công khai treo họ trước cửa trở thành niềm hãnh diện, khẳng định sự tồn tại của một gia tộc.
Trong nghiên cứu The Folklore Surrounding House Nameplates in Contemporary Japanese Society năm 2024 của tác giả Soichiro Sunami (Đại học Kanagawa), Hyōsatsu còn mang ý nghĩa tâm linh, tương tự con dấu hay bia mộ. Là biểu tượng đại diện cho ngôi nhà, mọi tác động lên tấm biển được tin là sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến vận mệnh gia chủ. Văn hóa này thực chất nối tiếp truyền thống treo bùa chú trước cửa để xua đuổi tà ma và điềm xui từ xa xưa.
Hỗ trợ dịch vụ công và an ninh
Hyōsatsu đóng vai trò cốt lõi trong hệ thống bưu chính và dịch vụ chuyển phát. Xã hội Nhật Bản hiện đại vẫn duy trì thói quen sử dụng thư tín giấy cho các loại giấy tờ quan trọng như hóa đơn điện nước, thông báo ngân hàng, bảo hiểm hay thư mời nhận việc.
Nhân viên giao hàng tại Nhật Bản thường đến tận nhà mà không gọi điện trước. Nếu gia chủ đi vắng, bưu tá sẽ để lại giấy báo để cư dân chủ động hẹn lại giờ giao. Lúc này, việc xác nhận địa chỉ chính xác qua biển tên là bước bắt buộc. Mọi gia đình đều phải đăng ký thông tin cư trú với bưu cục địa phương.
Tấm biển còn hỗ trợ đắc lực cho công tác lập bản đồ và an ninh. Nhờ hệ thống Hyōsatsu, công ty bản đồ lớn nhất Nhật Bản Zenrin từng huy động 280.000 nhân viên đến từng nhà đối chiếu, tạo ra hệ thống bản đồ quốc gia với độ chính xác lên tới 99,6%.
Biểu tượng của "xã hội niềm tin"
Hyōsatsu tạo ra một ranh giới xã hội. Việc công khai tên họ không bị xem là tiết lộ quyền riêng tư, mà là sự khẳng định Nhật Bản là một "xã hội của niềm tin" thay vì đề phòng.
Theo truyền thống, văn hóa Nhật Bản chú trọng tính gắn kết của hội tự quản khu phố. Các hoạt động chung hay công tác phòng chống, lánh nạn thiên tai đều dựa vào danh sách cư dân. Tấm biển ghi tên trước cửa là lời tuyên bố gia chủ là một phần của cộng đồng, sống minh bạch và sẵn sàng gánh vác trách nhiệm chung. Sự cởi mở này mang lại cảm giác an tâm cho hàng xóm láng giềng, cảnh sát tuần tra và cả những vị khách lần đầu ghé thăm.
Logic "minh bạch để tạo niềm tin" này cũng lý giải thói quen giao tiếp của người Nhật, luôn trao danh thiếp ghi rõ thông tin cá nhân trong lần đầu gặp mặt, hay xưng tên ngay khi gọi điện thoại.
Các ngôi nhà ở Nhật Bản thường chừa sẵn vị trí gắn biển tên ngay từ khâu thiết kế, xem đây là tiêu chuẩn cơ bản trong kiến trúc. Một tấm biển tên tinh xảo có giá dao động từ 65 USD đến hàng trăm USD.
Tuy nhiên, những năm gần đây, tỷ lệ treo biển có xu hướng giảm do lo ngại về quyền riêng tư và an ninh đô thị. Hiện tại, khoảng 90% nhà riêng biệt lập và 50% căn hộ chung cư cao tầng tại Nhật Bản duy trì thói quen này.
Tại các tòa chung cư, việc ghi rõ số nhà và tên từng hộ trên hòm thư có thể gây nguy hiểm cho những phụ nữ sống một mình nếu bị theo dõi. Để bảo vệ bản thân, phần lớn gia đình hiện đại chọn chỉ ghi "họ".
Dù có nhiều thay đổi để thích ứng, Hyōsatsu vẫn là một nét văn hóa bám rễ sâu, cân bằng giữa sự cởi mở truyền thống và sự thận trọng của xã hội đương đại
