Theo TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, suy giảm testosterone thường diễn tiến âm thầm. Vì các triệu chứng đến chậm, nhiều người thường nhầm lẫn với tình trạng thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài hoặc mặc định đó là quy luật tất yếu của tuổi tác.
Tuy nhiên, theo hướng dẫn từ Hiệp hội Nội tiết Mỹ (Endocrine Society) năm 2018, việc chẩn đoán suy giảm testosterone chỉ được xác lập khi hội đủ hai yếu tố: triệu chứng lâm sàng phù hợp và xét nghiệm nồng độ testosterone trong máu thấp (thực hiện vào buổi sáng).
Dưới đây là 5 dấu hiệu cảnh báo “ngọn lửa” nội tiết đang lụi dần mà phái mạnh cần đặc biệt lưu ý:
Giảm ham muốn
Đây là dấu hiệu phổ biến nhất nhưng lại khó tự nhận biết nhất. Không phải là sự “mất hẳn” nhu cầu, mà là cảm giác ít nghĩ đến chuyện chăn gối hơn, ít chủ động và sự hứng thú dần nhạt đi.
Một nghiên cứu công bố trên The New England Journal of Medicine trên hơn 3.000 nam giới cho thấy: giảm ham muốn cùng với rối loạn cương dương là những triệu chứng có mối liên hệ chặt chẽ nhất với nồng độ testosterone thấp.
Mất hiện tượng cương buổi sáng
Nhiều người có tâm lý chủ quan: “Miễn là khi lâm trận vẫn ổn là được”. Thế nhưng, hiện tượng cương buổi sáng là “thước đo” cực kỳ quan trọng phản ánh hoạt động nội tiết và sức khỏe mạch máu của nam giới.
Khi những lần “chào cờ” thưa thớt dần, đó là tín hiệu cho thấy nồng độ hormone nam tính đang ở mức báo động.
Nhanh “đuối” sức, mất đi sự sung mãn
Dù vẫn duy trì nhịp sống bình thường, nhưng nếu bạn cảm thấy “không còn lửa” trong các hoạt động hàng ngày, tập luyện nhanh mệt hơn, làm việc thiếu hăng hái… thì đừng chỉ nghĩ do stress.
Mặc dù mệt mỏi và giảm năng lượng là các triệu chứng không đặc hiệu (dễ lẫn với bệnh mạn tính hoặc mất ngủ), nhưng theo các đánh giá hệ thống trên tạp chí CMAJ, đây vẫn là một mảnh ghép quan trọng trong bức tranh suy giảm nội tiết tố nếu đi kèm các biểu hiện sinh lý khác.
Bụng to hơn, cơ bắp kém săn chắc
Nếu bạn nhận thấy vòng eo tăng lên dù chế độ ăn không thay đổi, hoặc cơ bắp lỏng lẻo dần dù vẫn tập luyện, đó có thể là do thiếu hụt testosterone.
Nghiên cứu từ dự án EMAS cho thấy nam giới suy giảm testosterone có nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa rất cao. Cụ thể, nhóm này thường có vòng eo lớn hơn trung bình gần 2 cm và mật độ xương thấp hơn, sức khỏe tổng thể kém hơn rõ rệt. Hormone này đóng vai trò then chốt trong việc duy trì khối cơ và phân phối chất béo trong cơ thể.
Dễ cáu gắt, chán nản, thiếu động lực hoặc khó tập trung là những biểu hiện tâm lý thường gặp. Tuy nhiên, các bác sĩ nhấn mạnh rằng triệu chứng tâm trạng chỉ thực sự có ý nghĩa chẩn đoán cao khi nó xuất hiện cùng lúc với các dấu hiệu về tình dục và thể chất kể trên.
Bác sĩ Duy khuyến cáo đừng tự ý đoán bệnh hay tự ý bổ sung các loại thực phẩm chức năng, hormone truyền miệng khi thấy các dấu hiệu trên.
Cách đúng đắn nhất là đến các cơ sở chuyên khoa nam học để được thăm khám. Nếu tình trạng suy giảm diễn ra kéo dài, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm máu vào buổi sáng (thời điểm testosterone cao nhất trong ngày) để có kết quả chính xác nhất.
Việc phát hiện sớm và can thiệp đúng cách sẽ giúp phái mạnh lấy lại phong độ, bảo vệ sức khỏe nền tảng và duy trì chất lượng cuộc sống gia đình.
Ngày 13-6, tại tỉnh Tây Ninh, Bộ Y tế phối hợp Viện Pasteur TP.HCM, UBND tỉnh Tây Ninh tổ chức lễ mít tinh hưởng ứng Ngày ASEAN phòng, chống sốt xuất huyết lần thứ 16.
Việc chọn tỉnh Tây Ninh làm địa điểm tổ chức năm nay có ý nghĩa thiết thực, khi đây là địa phương thuộc khu vực Đông Nam Bộ, có vị trí giao thương quan trọng, giáp TP.HCM, có đường biên giới với Campuchia và điều kiện khí hậu thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển.
Vì vậy công tác phòng, chống sốt xuất huyết tại Tây Ninh nói riêng và khu vực phía Nam nói chung cần được triển khai chủ động, thường xuyên, đồng bộ và bền vững.
Ông Võ Hải Sơn - Phó cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) - cho biết sốt xuất huyết là một trong những bệnh truyền nhiễm do muỗi truyền có tốc độ lan rộng nhanh trên thế giới.
Bệnh lưu hành tại nhiều quốc gia, đặc biệt ở khu vực nhiệt đới, cận nhiệt đới, gây gánh nặng lớn cho hệ thống y tế, kinh tế - xã hội và đời sống của người dân.
Tại Việt Nam, sốt xuất huyết vẫn là bệnh truyền nhiễm lưu hành tại nhiều địa phương, nhất là khu vực phía Nam và các tỉnh, thành phố có tốc độ đô thị hóa cao, mật độ dân cư lớn, giao lưu đi lại thường xuyên.
Từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã ghi nhận hơn 50.000 ca mắc sốt xuất huyết, trong đó có 5 ca tử vong.
"Hiện nay chúng ta đang bước vào thời điểm cao điểm mùa dịch. Thời tiết diễn biến phức tạp, mưa nắng đan xen, độ ẩm cao, cùng với tình trạng tồn tại các dụng cụ chứa nước, phế thải đọng nước trong hộ gia đình và khu dân cư là điều kiện thuận lợi để muỗi truyền bệnh phát triển.
Nếu không chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch từ sớm, từ xa, nguy cơ số mắc tiếp tục gia tăng là rất lớn", ông Sơn lưu ý.
Ông Sơn cũng nhấn mạnh sốt xuất huyết không phải là bệnh nhẹ, có thể diễn biến khó lường. Mỗi người có thể trạng, bệnh nền và đáp ứng khác nhau, vì vậy tuyệt đối không được chủ quan khi có dấu hiệu mắc bệnh.
Nếu không được phát hiện, theo dõi, điều trị kịp thời, bệnh dễ chuyển nặng nhanh, gây sốc, xuất huyết, suy tạng và tử vong.
Chiều 1/5, đại diện Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa cho biết số ca nghi ngộ độc thực phẩm liên quan đến bánh mì tiếp tục tăng, từ hơn 46 trường hợp ghi nhận rạng sáng nay lên 68 người vào chiều cùng ngày. Trong đó, một người đã xuất viện.
Các bệnh nhân hiện điều trị tại Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực và Chống độc, Khoa Truyền nhiễm, sức khỏe tạm ổn định, không có ca nặng phải chuyển tuyến trên. Đa số bệnh nhân còn sốt cao, đau bụng quặn từng cơn, đại tiện phân lỏng nhiều lần, mệt mỏi.
Bệnh nhân chủ yếu từ 11 đến 15 tuổi, trong đó nhỏ nhất 28 tháng tuổi, lớn nhất 87 tuổi.
Theo UBND xã Tân Lập, tất cả bệnh nhân đều có chung nguồn thức ăn là bánh mì mua tại một cơ sở ở thôn Tân Sơn, trong khoảng thời gian từ ngày 28 đến 29/4. Cơ quan chức năng đang lấy mẫu thực phẩm và bệnh phẩm để kiểm tra, làm rõ nguyên nhân. Cơ sở bánh mì ngừng hoạt động từ ngày 30/4.
Thời gian qua, cả nước liên tục xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì. Nguyên nhân thường do nguyên liệu ăn kèm như pate, rau, thịt... nhiễm khuẩn Salmonella, gây nhiễm khuẩn chéo.
Cà phê chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa, có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe khi uống điều độ, bao gồm giảm nguy cơ mắc một số bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên, ảnh hưởng của thức uống này đến cholesterol không giống nhau ở mọi người.
Theo Healthline, bản thân cà phê không chứa cholesterol vì đây là chất chỉ có trong thực phẩm nguồn gốc động vật. Tuy nhiên, một số hợp chất tự nhiên trong hạt cà phê, đặc biệt là cafestol và kahweol, có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa cholesterol của cơ thể.
Ở một số người cafestol có thể làm tăng cholesterol LDL (cholesterol xấu) bằng cách làm giảm khả năng đào thải cholesterol của gan. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào lượng cafestol có trong tách cà phê, vốn thay đổi theo phương pháp pha chế.
Không phải mọi loại cà phê đều ảnh hưởng đến cholesterol như nhau. Theo Eatingwell, cà phê pha qua giấy lọc giữ lại phần lớn cafestol và kahweol trong lớp bã, vì vậy lượng các hợp chất này đi vào đồ uống thấp hơn đáng kể. Trong khi đó, các phương pháp không dùng giấy lọc như cà phê phin hoặc espresso thường chứa nhiều cafestol hơn.
Trang Verywell Health dẫn nghiên cứu cho thấy chuyển từ cà phê không lọc sang cà phê lọc bằng giấy có thể giúp giảm lượng hợp chất làm tăng LDL hấp thu vào cơ thể. Vì vậy, với người có cholesterol cao hoặc đang cần kiểm soát nguy cơ tim mạch, cà phê lọc thường được xem là lựa chọn phù hợp hơn.
Các chuyên gia cho rằng hầu hết người khỏe mạnh có thể uống cà phê ở mức vừa phải (3-4 tách mỗi ngày) mà không làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim. Tuy nhiên, uống nhiều cà phê không lọc trong thời gian dài có thể góp phần làm tăng LDL ở một số người, đặc biệt nếu đã có rối loạn mỡ máu hoặc yếu tố nguy cơ tim mạch. Mức độ ảnh hưởng cũng khác nhau ở mỗi người do yếu tố di truyền, chế độ ăn và lối sống. Vì vậy, không phải ai uống cà phê mỗi ngày cũng sẽ bị tăng cholesterol.
Ngoài cách pha cà phê, các nguyên liệu đi kèm cũng có thể tác động đến cholesterol. Trang Eatingwell chỉ ra việc thêm nhiều kem béo, sữa nguyên kem, bơ hoặc các loại siro tạo hương vị nhiều đường có thể làm tăng lượng chất béo bão hòa và đường trong khẩu phần ăn. Nếu tiêu thụ thường xuyên, những thành phần này có thể góp phần làm tăng cholesterol LDL và ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe tim mạch.
Người mắc cholesterol cao không nhất thiết phải ngừng uống cà phê hoàn toàn. Điều quan trọng là lựa chọn phương pháp pha phù hợp, ưu tiên cà phê lọc bằng giấy, hạn chế các loại chứa nhiều kem hoặc đường và duy trì lượng tiêu thụ ở mức vừa phải.
Việc kiểm soát cholesterol vẫn cần dựa trên tổng thể lối sống, bao gồm chế độ ăn cân bằng, vận động thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý và tuân thủ điều trị nếu được bác sĩ chỉ định.
