Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, hiểu rõ cơ chế tác động của nhiệt độ cao lên cơ thể và chủ động phòng ngừa trở nên cần thiết với mọi người.
Thông thường, cơ thể con người luôn cố gắng duy trì thân nhiệt ổn định để đảm bảo hoạt động bình thường của não, tim và các cơ quan quan trọng khác. Khi trời nóng, trung tâm điều hòa thân nhiệt ở vùng hạ đồi của não sẽ kích hoạt các cơ chế tản nhiệt, chủ yếu bằng cách giãn mạch dưới da và tiết mồ hôi. Máu được dẫn nhiều hơn ra ngoại vi để mang nhiệt ra ngoài, da trở nên nóng và đỏ, mồ hôi thoát ra liên tục để làm mát.
“Nếu quá trình này diễn ra trong thời gian dài mà cơ thể không được bù nước và điện giải đầy đủ, thể tích tuần hoàn sẽ giảm, máu trở nên cô đặc hơn”, bác sĩ nói.
Khi máu đặc, dòng chảy trong lòng mạch chậm lại, tim phải làm việc nặng hơn để bơm đủ máu đến các cơ quan, đặc biệt là não. Ở những người có mạch máu não đã bị xơ vữa, thành mạch yếu hoặc lòng mạch hẹp, áp lực tăng lên đột ngột có thể gây vỡ mạch, dẫn đến đột quỵ xuất huyết não. Ngược lại, dòng máu chậm, quánh cũng thuận lợi cho việc hình thành cục máu đông; khi cục này di chuyển lên não và làm tắc động mạch não, người bệnh sẽ bị đột quỵ thiếu máu cục bộ.
Trong điều kiện nắng nóng cực đoan, khi thân nhiệt cơ thể tăng lên trên khoảng 40 độ C, tình trạng sốc nhiệt (sốc do nóng) có thể xuất hiện. Lúc này, trung tâm điều hòa thân nhiệt bị rối loạn, các cơ chế tự bảo vệ trở nên quá tải, mồ hôi có thể giảm hoặc ngừng tiết, da nóng rực, người lơ mơ, rối loạn ý thức, có thể co giật, hôn mê.
“Sốc nhiệt gây tổn thương trực tiếp cho tế bào não và nhiều cơ quan khác như tim, gan, thận, nếu không được xử trí kịp thời, người bệnh có thể tử vong trong thời gian ngắn”, bác sĩ cảnh báo.
Môi trường đô thị như Hà Nội, TP HCM khiến các tác động trên trở nên nặng nề hơn. Mặt đường, bê tông, mái tôn, kính… hấp thụ và tích trữ lượng nhiệt lớn trong ngày, tỏa nhiệt trở lại môi trường vào chiều tối, khiến không khí nóng bức kéo dài. Hiệu ứng “đảo nhiệt đô thị” làm cho nhiệt độ người dân cảm nhận được cao hơn đáng kể so với khu vực nông thôn hoặc vùng nhiều cây xanh. Bên cạnh đó, không khí ít gió, khói bụi, ô nhiễm làm tăng gánh nặng cho hệ hô hấp và tim mạch.
Để hạn chế nguy cơ sốc nhiệt, mọi người duy trì thói quen uống đủ nước, từ 1,5-2 lít nước mỗi ngày, tăng hơn khi phải làm việc ngoài trời hoặc vận động nhiều. Hạn chế nước ngọt có gas, nước tăng lực, cà phê và tuyệt đối không dùng rượu bia để giải khát trong những ngày nắng nóng.
Tăng cường rau xanh, trái cây tươi, các loại cá và hạt, đồng thời giảm bớt đồ chiên xào, thức ăn nhanh, thịt đỏ nhiều mỡ. Hạn chế ra đường trong khung giờ nắng gắt từ khoảng 10 đến 16 giờ, trừ trường hợp bất khả kháng. Khi ra đường, cần đội mũ rộng vành, đeo kính râm, che kín vùng gáy, mặc quần áo sáng màu, mỏng, thấm hút mồ hôi tốt, dùng kem chống nắng phù hợp để giảm bớt tác hại của bức xạ.
Nhóm làm việc ngoài trời nên sắp xếp thời gian nghỉ ngắn xen kẽ trong ca làm, tranh thủ đậu xe ở nơi có bóng râm, mở hé cửa kính hoặc dùng điều hòa ở mức vừa phải để khoang lái thông thoáng. Cần uống nước đều trong ngày, không đợi khát mới uống, ưu tiên nước lọc, nước có bổ sung ít muối khoáng, hạn chế cà phê, nước ngọt có gas và tuyệt đối không dùng rượu bia trong giờ làm việc.
Ưu tiên trang phục nên rộng, thoáng, thấm hút mồ hôi, tránh mặc quá nhiều lớp áo dày và tối màu dễ giữ nhiệt. Khi thấy các dấu hiệu như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, tim đập nhanh, choáng váng, mờ mắt, nói khó, tay chân yếu, cần dừng xe ngay ở vị trí an toàn, gọi người hỗ trợ và đến cơ sở y tế sớm nhất có thể.
Danh hiệu được trao trong Lễ kỷ niệm 10 năm Diễn đàn hợp tác Kinh tế Việt Nam - ASEAN 2026, tổ chức ngày 18-4 vừa qua tại Marina Bay Sands, Singapore.
Hệ thống Bệnh viện Tâm Anh cũng nhận thêm hai danh hiệu về hệ thống bệnh viện đa khoa chất lượng cao và hệ sinh thái y tế công nghệ cao hàng đầu khu vực.
Để đạt danh hiệu này, Bệnh viện Tâm Anh trải qua 5 tháng xét duyệt dựa trên bộ tiêu chí quốc tế khắt khe như uy tín thương hiệu, chất lượng dịch vụ, chiến lược phát triển bền vững, trách nhiệm xã hội và đóng góp kinh tế khu vực.
Riêng với lĩnh vực y tế, hội đồng đánh giá tập trung vào năng lực chuyên môn, tỷ lệ thành công điều trị, mức độ đổi mới công nghệ, khả năng cá thể hóa phác đồ, trải nghiệm người bệnh và năng lực quản trị.
Ông Trần Văn Doanh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Doanh nghiệp châu Á, đại diện Ban tổ chức giải, nhận định: "Danh hiệu này góp phần nâng tầm vị thế y tế Việt Nam, thúc đẩy chuyên môn, mở rộng hợp tác quốc tế, nâng cao khả năng tiếp cận điều trị cho người bệnh, đồng thời thúc đẩy nghiên cứu và đổi mới, góp phần xây dựng thương hiệu y tế khu vực ASEAN".
Phát biểu tại sự kiện, TTND.PGS.TS.BS Lê Hoàng, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản IVF Tâm Anh Hà Nội, cho biết lợi thế về chi phí đi cùng hiệu quả điều trị là yếu tố quan trọng khiến Việt Nam dần trở thành lựa chọn mới của bệnh nhân quốc tế.
Trong khu vực Đông Nam Á, Singapore và Thái Lan từ lâu được biết đến là điểm đến của điều trị IVF nhờ công nghệ hiện đại và dịch vụ quốc tế hóa. Tuy nhiên, chi phí điều trị tại các quốc gia này thường cao hơn đáng kể so với Việt Nam.
Theo thống kê được công bố trên tạp chí Forbes, chi phí một chu kỳ IVF tại Việt Nam dao động khoảng 4.000-5.000 USD, tương đương khoảng 1/3 so với nhiều nước ASEAN khác; trong khi tại Mỹ, con số này có thể vượt 30.000 USD (hơn 700 triệu đồng).
Hệ thống đã tiên phong đề xuất mô hình trung tâm điều trị hiếm muộn toàn diện, đặt "trong lòng" một bệnh viện đa khoa công nghệ cao như Tâm Anh. Mô hình không chỉ tạo nên ưu thế "kiềng 3 chân" ở cả lĩnh vực lâm sàng cho hiếm muộn nam, hiếm muộn nữ, mà còn đồng bộ với hệ thống phòng Lab nuôi cấy phôi chuẩn ISO 5 đầu tiên tại châu Á, kết hợp sàng lọc di truyền hiện đại ngay tại chỗ để đáp ứng kịp thời tiến độ điều trị chuẩn của những kỹ thuật hiện đại, tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí cho người bệnh, đặc biệt là tỷ lệ thành công cao.
Các kỹ thuật hiện đại như hỗ trợ phôi thoát màng (AH), trưởng thành trứng non (IVM), sinh thiết phôi sàng lọc di truyền (PGT), vi phẫu micro-TESE cho nam giới vô tinh… được triển khai thường quy, giúp bác sĩ xây dựng phác đồ phù hợp cho từng trường hợp.
Theo thống kê giai đoạn 2021-2025, tỉ lệ có thai cộng dồn trung bình tại Hệ thống BVĐK Tâm Anh đạt 82,8%; riêng nhóm phụ nữ dưới 28 tuổi đạt 90,3%. Ngay cả với các ca vô sinh phức tạp, từng thất bại nhiều lần, tỉ lệ có thai cộng dồn vẫn trên 70%.
Một điểm nhấn về công nghệ là hệ thống nuôi cấy phôi tích hợp camera quan sát liên tục. Hình ảnh phát triển của phôi được ghi nhận theo thời gian thực, kết hợp trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ đánh giá, lựa chọn phôi có tiềm năng tốt và xác định thời điểm chuyển phôi phù hợp.
Hệ thống lab nuôi cấy phôi chuẩn ISO 5 xác lập kỷ lục châu Á tại IVF Tâm Anh
PGS.TS.BS Trần Quang Bính, Giám đốc chuyên môn, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho rằng sự phát triển của các trung tâm IVF chất lượng cao còn thúc đẩy hình thành hệ sinh thái y tế công nghệ cao, từ đào tạo nhân lực, đầu tư thiết bị đến phát triển công nghệ sinh học. Việc thu hút bệnh nhân quốc tế cũng tạo hiệu ứng lan tỏa sang các lĩnh vực như lưu trú, vận chuyển, dịch vụ.
Hệ thống IVF Tâm Anh hiện có 5 cơ sở lớn tại Hà Nội và TP.HCM, tiếp nhận hơn 100.000 lượt khách mỗi năm, trong đó có kiều bào và bệnh nhân quốc tế từ nhiều quốc gia như Mỹ, Nga, Anh, Canada, Nhật, Australia, Singapore, Philippines, Lào… Không ít trường hợp từng thất bại điều trị ở nước sở tại đã thành công khi sang Việt Nam.
Lương y Đỗ Minh Tuấn, Hội Nam y Việt Nam, cho biết mọi người thường có tâm lý tìm kiếm những vị thuốc đắt đỏ, quý hiếm để bồi bổ sức khỏe. Tuy nhiên, những nguyên liệu vô cùng nhỏ bé, giá thành rẻ vẫn có thể "dưỡng sinh" hiệu quả nếu biết cách bảo quản và chế biến. Trong đó, mè đen và đậu đen xanh lòng là "thực phẩm vàng", giúp bổ thận, tăng cường đề kháng từ bên trong.
Mè đen là một vị thuốc quý, vị ngọt, tính bình, đi vào các kinh can, thận, phế, tỳ. Công dụng lớn nhất của nó là bổ thận, nhuận ngũ tạng, làm đen râu tóc và nhuận sắc. Khác với đậu đen thông thường, đậu đen xanh lòng giúp hoạt huyết, giải độc, thanh nhiệt, giúp cơ thể nhẹ nhõm, bớt nóng trong, hỗ trợ đắc lực cho quá trình chuyển hóa và tuần hoàn máu.
Lương y Đỗ Minh Tuấn hướng dẫn quy trình sơ chế và bào chế, cụ thể:
Bước 1: Chuẩn bị nguyên liệu: Chọn loại mè thuần chủng, hạt nhỏ nhưng chắc, mẩy, không bị lép. Hạt đậu đen phải đều đặn, khi bẻ đôi thấy lòng bên trong có màu xanh nhạt rõ rệt. Tỷ lệ phối trộn là một phần mè đen với một phần đậu đen.
Bước 2: Rửa sạch và phơi khô, loại bỏ bụi bẩn và hạt lép, sau đó phơi thật khô ráo dưới nắng. Do kích thước và cấu trúc hạt khác nhau, thời gian chín cũng khác nhau nên tuyệt đối không rang chung. Cần rang nhỏ lửa cho đến khi dậy mùi thơm nhẹ. Tránh rang cháy khét vì sẽ làm mất đi tính "nhuận" vốn có của hạt.
Sau khi rang nóng, đổ ngay hạt ra một tấm vải sạch đặt trực tiếp trên nền đất sạch khoảng 15-20 phút. Quá trình này giúp điều hòa hỏa khí độc do lửa rang gây ra, giúp thức uống lành tính và không gây nóng trong.
Bước 3: Cách sử dụng
Cách 1: Nấu trà dưỡng sinh. Lấy mỗi loại một nắm nhỏ cho vào ấm, hãm với nước sôi như hãm trà. Sử dụng uống thay nước lọc hàng ngày.
Cách 2: Xay bột dinh dưỡng. Nghiền hỗn hợp đã sao hạ thổ thành bột mịn. Mỗi buổi sáng, pha 2-3 thìa cà phê bột với nước ấm, uống vào lúc bụng rỗng. Đây là thời điểm vàng để hệ chuyển hóa hấp thu trọn vẹn dưỡng chất.
Lưu ý, dưỡng sinh là một hành trình kiên nhẫn, mỗi ngày. Phương pháp trên mang tính chất dưỡng sinh, bảo vệ sức khỏe chủ động và không thay thế cho các phác đồ điều trị khi có bệnh lý cụ thể.
Nếu đang gặp các triệu chứng nặng hơn như đau lưng, mỏi gối, bốc hỏa mạnh, mất ngủ kinh niên, người lúc nóng lúc lạnh thất thường... nên đi khám để điều trị chuyên sâu.
Sự việc xảy ra khoảng 17h ngày 9/7 tại Nghệ An, khi chị Giang đang trên đường đón con đi học về. Phát hiện một người đàn ông đang đi bộ bất ngờ đổ gục xuống đường, nữ điều dưỡng lập tức dừng xe để kiểm tra.
Qua đánh giá nhanh, chị xác định nạn nhân đã hôn mê, tay chân co cứng, rơi vào tình trạng nguy kịch. Ngay tại hiện trường, chị triển khai kỹ năng hồi sức tim phổi, thực hiện ép tim liên tục nhằm duy trì tuần hoàn cho người bệnh. Cùng lúc đó, những người dân xung quanh hỗ trợ liên lạc với Trung tâm Cấp cứu 115.
Sau hơn 10 phút sơ cứu kiên trì, nạn nhân dần có nhịp thở trở lại. Lực lượng cấp cứu chuyên nghiệp sau đó tiếp nhận hiện trường, chuyển người đàn ông đến Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An để tiếp tục điều trị chuyên sâu.
Với gần 15 năm kinh nghiệm trong ngành y, chị Giang cho biết việc hỗ trợ người gặp nạn trong tình huống khẩn cấp là phản xạ tự nhiên và trách nhiệm nghề nghiệp.
Theo đại diện Bệnh viện Đa khoa Thành phố Vinh, hành động quyết đoán của nữ nhân viên y tế thuộc Khoa 3 Chuyên khoa đã tận dụng được thời gian vàng, giúp nạn nhân duy trì sự sống trước khi đội ngũ cấp cứu có mặt. Đơn vị này ghi nhận đây là hình ảnh tiêu biểu cho tinh thần sẵn sàng hỗ trợ cộng đồng của cán bộ y tế dù ở trong hay ngoài môi trường bệnh viện.
Trong y khoa cấp cứu, thời gian là vàng, mỗi phút trôi qua không được ép tim, cơ hội sống sót của người bệnh giảm từ 7% đến 10%. Nếu não thiếu oxy quá 4 đến 5 phút, các tổn thương hệ thần kinh trung ương sẽ trở thành vĩnh viễn, không thể đảo ngược.
Do đó, việc những người xung quanh lập tức thực hiện ép tim ngoài lồng ngực (CPR) cho nạn nhân ngay tại hiện trường chính là "chiếc phao cứu sinh" duy nhất duy trì sự sống người bị nạn trước khi lực lượng y tế chuyên nghiệp tiếp cận.
Ngừng tuần hoàn hô hấp (ngưng tim, ngưng thở) là trạng thái gián đoạn đột ngột hoạt động bơm máu của tim, khiến máu không thể lưu thông tới các bộ phận khác của cơ thể. Nếu không cấp cứu kịp thời, tình trạng này sẽ gây tử vong nhanh chóng. Mục đích cao nhất của việc cấp cứu ngừng tuần hoàn là duy trì nhịp thở, quá trình vận hành của nhịp tim, ngăn nguy cơ não ngừng hoạt động với biến chứng gây tổn thương các bộ phận khác trong cơ thể.
Khi rơi vào trạng thái ngừng tuần hoàn, bệnh nhân sẽ đối diện với nguy cơ thiếu máu mang oxy tới cơ quan. Đây cũng là nguyên nhân gây tử vong hoặc biến chứng tổn thương não vĩnh viễn trong thời gian vài phút. Nếu phát hiện sớm và cấp cứu nhanh chóng, đúng cách thì bệnh nhân có thể thoát được những mối nguy này.
