Dòng sông uốn lượn qua núi rừng, làng mạc, mang theo phù sa bồi đắp cho những cánh đồng ven bờ. Không chỉ là nguồn nước, sông Trà Khúc từ lâu còn được ví như “bầu sữa” nuôi sống bao thế hệ cư dân xứ Quảng. cá bống sông trà
Những sản vật đặc trưng như cá bống, don… đã trở thành dấu ấn riêng của vùng đất này. Giữa nhịp sống hiện đại, vẫn còn đó những con người lặng lẽ mưu sinh bằng nghề cũ – đặt ống tre bắt cá bống, một nghề thủ công đã tồn tại hàng trăm năm trên dòng sông Trà.
Khi trời còn tờ mờ sáng, ánh nắng đầu ngày vừa kịp nhuộm vàng mặt sông, những chiếc ghe nhỏ bắt đầu rẽ nước. Không tiếng động ồn ào, chỉ có nhịp chèo khua nhẹ và làn nước loang ra trong buổi sớm tĩnh lặng.
Trên những chiếc ghe ấy, người dân mang theo hàng chục ống tre thả xuống những đoạn sông quen thuộc – nơi họ đã “thuộc lòng” từng con nước, từng luồng cá. Nghề này không cần máy móc hiện đại, chỉ cần sự kiên trì và kinh nghiệm tích lũy qua năm tháng.
Ông Nguyễn Phan Văn Định (65 tuổi, ở tổ dân phố Liên Hiệp 2, P.Trương Quang Trọng, Quảng Ngãi) là một trong những người gắn bó lâu năm với nghề. Hơn nửa thế kỷ lênh đênh trên sông Trà, cuộc đời ông gắn liền với những ống tre và con nước lên xuống mỗi ngày.
“Mỗi ngày tôi dậy từ 4 giờ sáng, chèo ghe ra sông đặt bẫy rồi quay lại gỡ những ống đã đặt trước đó để thu cá. Nghề này không nặng nhọc, nhưng phải hiểu con nước, biết chỗ cá ở thì mới có ăn”, ông Định nói.
Trên sông Trà, cá bống sinh sống khá đa dạng với các loại như bống cát, bống dừa, bống mú… Trong đó, cá bống cát được xem là ngon nhất, thịt chắc, thơm, được thị trường ưa chuộng với giá khoảng 300.000 đồng/kg. Các loại khác dao động từ 150.000 – 200.000 đồng/kg. Chính giá trị ấy khiến cá bống trở thành nguồn thu nhập quan trọng của nhiều hộ dân ven sông, dù sản lượng ngày nay không còn dồi dào như trước.
Để có được những mẻ cá bống, người làm nghề phải chuẩn bị những chiếc bẫy rất đặc biệt. Những ống tre tưởng chừng đơn giản nhưng lại chứa đựng nhiều kinh nghiệm dân gian.
Theo ông Định, tre dùng làm bẫy thường là tre đã qua sử dụng, được xin hoặc đổi từ người dân. Tre mới có mùi nồng, cá sẽ không vào, vì vậy phải chọn loại đã “già”, thậm chí đã từng dùng qua.
Những thân tre được cưa thành từng đoạn dài khoảng 60 – 70 cm, hai đầu thông nhau. Ở giữa thân, người thợ đục một lỗ để đóng cọc dài khoảng 50 cm nhằm cố định khi cắm xuống cát, tránh bị nước cuốn trôi. “Ống tre mới thả xuống thì cá chưa vào đâu. Phải chờ 2 – 3 ngày cho ống có rêu bám, mất mùi tre thì cá mới tìm đến trú ngụ”, ông Định giải thích.
Hiện ông sở hữu khoảng 300 ống tre, được đặt luân phiên trên các bãi cát ven sông. Mỗi vị trí đều được đánh dấu bằng một cây tiêu nhỏ, vừa để nhận biết, vừa tránh nhầm lẫn với bẫy của người khác.
Bẫy thường được đặt ở những đoạn nước nông, độ sâu không quá 1,5 m – nơi cá bống thích trú ẩn. Đặc biệt, việc đặt bẫy phải “canh” theo con nước. Khi nước lớn hoặc chảy xiết, người dân không thể thả bẫy, phải chờ nước rút mới tiếp tục công việc.
Nghề này cũng mang tính thời vụ rõ rệt. Một năm chỉ có khoảng 5 tháng, từ tháng 4 đến hết tháng 8 là thời điểm thuận lợi để đặt bẫy. Những tháng còn lại, khi cá còn nhỏ hoặc vào mùa mưa lũ, người dân phải chuyển sang làm nông để duy trì cuộc sống.
Theo ông Định, vào mùa sinh sản, cá bống thường sống theo cặp, thậm chí nhiều con cùng trú trong một ống tre. Có những hôm mở bẫy, ông bắt gặp 3 – 4 con cá mập ú nằm chung, “nhìn mà thích mắt”.
Trung bình mỗi ngày vào mùa, ông Định thu được khoảng 3 – 4 kg cá. Cá vừa bắt lên thường được thương lái đến tận nơi thu mua, hoặc người dân trong vùng tìm đến đặt mua từ sớm. “cá bống sông Trà là đặc sản rồi, nên không lo đầu ra. Có bao nhiêu bán hết bấy nhiêu”, ông Định nói.
Tuy nhiên, niềm vui từ “lộc sông” không còn trọn vẹn như trước. Ông Định trầm ngâm khi nhắc đến sự suy giảm của nguồn cá. “Hồi trước cá nhiều vô kể, đặt bẫy là có vài ký mỗi ngày. Giờ cá ít dần do môi trường ô nhiễm, rồi có người dùng kích điện đánh bắt nên nguồn cá ngày càng cạn”, ông chia sẻ, giọng đầy tiếc nuối.
Không chỉ ông Định, nhiều người dân ven sông cũng cảm nhận rõ sự thay đổi. Sản lượng cá giảm, nhưng giá tăng, phần nào bù đắp thu nhập. Dẫu vậy, nỗi lo về sự mai một của nguồn lợi tự nhiên vẫn luôn thường trực.
Với ông Định, nghề đặt ống tre không chỉ là kế sinh nhai mà còn là ký ức gắn bó suốt đời. Nhờ nghề này, ông nuôi 3 người con ăn học đến nơi đến chốn, nay đều đã trưởng thành, có công việc ổn định. “Giờ tuổi cao rồi, con cái cũng yên bề gia thất, tôi đi bẫy cá chủ yếu để giữ nghề, cho đỡ nhớ sông nước, với lại rèn luyện sức khỏe”, ông cười hiền.
Ông nhớ lại thời trước, dọc hai bên sông Trà, người làm nghề chài lưới đông đúc. Mỗi sáng, hàng chục chiếc ghe xuôi ngược, người thả lưới, người đặt rập, người cắm ống tre… gặp nhau giữa dòng sông, rộn ràng tiếng cười nói. “Giờ thì ít hơn nhiều rồi. Người trẻ không còn mặn mà với nghề nữa, họ đi làm công ty, buôn bán. Nghề này chắc rồi cũng mai một dần”, ông Định trầm ngâm.
Không chỉ là nguồn sinh kế, cá bống sông Trà còn là một phần ký ức của nhiều người con Quảng Ngãi xa quê. Chị Lê Thùy Trang (30 tuổi, quê Quảng Ngãi, hiện sinh sống và làm việc tại TP.HCM) cho biết, mỗi lần về quê, chị đều mua cá bống sông Trà làm quà cho bạn bè, người thân. “Cá bống sông Trà là ký ức tuổi thơ của tôi. Ngày nhỏ, ba mẹ hay nấu cá bống kho nghệ hoặc cá bống rim, ăn với cơm nóng rất ngon. Cá ở đây thịt chắc, thơm, vị rất riêng, không giống nơi khác”, chị Trang chia sẻ.
Hiện nay, trên các quầy bán đặc sản Quảng Ngãi, cá bống sông Trà luôn là mặt hàng không thể thiếu. Từ những món dân dã trong bữa cơm gia đình đến quà biếu cho người thân, cá bống đã trở thành “hồn quê” của vùng đất này. (còn tiếp)
Ngày 16.4, một lãnh đạo Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết, vụ tai nạn khiến một nam sinh lớp 12 tử vong trên quốc lộ 29 đang được cơ quan điều tra tiếp nhận.
Trước đó, khoảng 11 giờ 30 phút ngày 15.4, một nam sinh lớp 12 lái xe máy với tốc độ cao trên quốc lộ 29 (đoạn qua địa bàn xã Cư Pơng) thì bất ngờ lao xuống mương nước phía chiều ngược lại và tử vong tại chỗ.
Theo một lãnh đạo UBND xã Cư Pơng, sau khi xảy ra vụ việc, đơn vị đã báo với cơ quan chức năng để điều tra làm rõ. Chính quyền địa phương đã đến thăm hỏi, động viên gia đình nạn nhân.
Vụ tai nạn khiến nam sinh lớp 12 tử vong đã được ghi lại bởi camera an ninh của người dân và được đăng tải lên mạng xã hội. Theo nội dung clip, nam sinh điều khiển xe máy chạy với tốc độ cao, lao xuống mương nước ở chiều ngược lại.
Theo hình ảnh clip ghi lại, vào thời điểm xảy ra vụ việc, có một chiếc xe mô tô chạy phía sau xe nam sinh lớp 12 nói trên, đã quay đầu rời khỏi hiện trường và 1 người đàn ông khác lái xe máy chạy ở chiều ngược lại cũng không dừng xe ứng cứu.
Thông tin về tiến độ các dự án trọng điểm ngày 19/5, Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết thành phố đang hoàn thiện việc công bố quy hoạch Thủ đô, bao gồm quy hoạch chung và quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
Theo kế hoạch, cuối tháng 6/2026, Hà Nội sẽ tổ chức sự kiện công bố quy hoạch và xúc tiến đầu tư. Thành phố dự kiến công bố toàn bộ bản vẽ quy hoạch, đồng thời nghiên cứu mô hình 4D để người dân dễ hình dung và tiếp cận thông tin.
Ông Dũng cho biết Hà Nội xác định phát triển theo định hướng "Văn hiến - Thông minh - Sáng tạo", trong đó yếu tố văn hóa được đặt lên hàng đầu và không đánh đổi các giá trị truyền thống để lấy tăng trưởng kinh tế.
Hiện thành phố triển khai 1.428 dự án, trong đó có 27 công trình trọng điểm nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn kinh tế - xã hội. Để đạt mục tiêu tăng trưởng 11% năm nay, Hà Nội xác định giải phóng mặt bằng là khâu phải được khơi thông.
Theo lãnh đạo thành phố, Ban Thường vụ Thành ủy trực tiếp lãnh đạo, kiểm điểm tiến độ hàng tuần. Thường trực UBND TP Hà Nội duy trì 2 cuộc họp mỗi tuần để rà soát, tháo gỡ ngay các vướng mắc phát sinh. Sau 7 tháng, nhiều dự án tồn đọng kéo dài đã có chuyển biến rõ rệt.
Đô thị đa mục tiêu tích hợp tái định cư và sinh kế
Theo Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng, điểm mới trong chính sách tái định cư lần này là mô hình "khu đô thị đa mục tiêu", tích hợp nhà tái định cư, nhà ở xã hội và nhà ở thương mại, trong đó quỹ nhà tái định cư chiếm khoảng 40-50%. Thành phố bảo đảm không có sự chênh lệch về chất lượng xây dựng giữa các loại hình nhà ở trong khu đô thị này.
"Hà Nội cũng sẽ phát triển các khu sinh kế ngay trong dự án dựa trên khảo sát nghề nghiệp thực tế nhằm giúp người dân có việc làm ổn định sau khi di dời", ông Dũng nói và nhấn mạnh "nơi ở mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ".
Theo ông, thành phố sẽ ưu tiên đầu tư các khu tái định cư đi trước một bước hoặc triển khai song song với dự án chính để người dân sớm ổn định cuộc sống. Hà Nội cũng nghiên cứu bố trí các khu đô thị đa mục tiêu dọc các trục phát triển lớn nhằm hạn chế việc người dân phải di chuyển quá xa nơi ở cũ.
Thành phố hiện áp dụng 26 cơ chế đặc thù để xử lý các tồn tại về đất đai, giải phóng mặt bằng phát sinh qua nhiều giai đoạn lịch sử. Trong thời gian chờ nhận nhà tái định cư, mỗi hộ dân được hỗ trợ thuê nhà tối đa 15 triệu đồng hàng tháng, hộ độc thân tối đa 5 triệu đồng.
Liên quan dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, ông Dũng cho biết đây là một trong 9 trục động lực phát triển của Thủ đô, quy mô hơn 11.400 ha, tổng vốn đầu tư sơ bộ khoảng 736.963 tỷ đồng. Giai đoạn 2026-2030, thành phố sẽ ưu tiên đầu tư hạ tầng chính, chỉnh trị lòng sông và đặc biệt là các khu tái định cư để người dân ổn định nơi ở trước khi triển khai các hạng mục lớn.
Bộ trưởng Xây dựng vừa ban hành quyết định về việc phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Thời kỳ 2021-2030, quy hoạch xác định duy trì quản lý, đầu tư, khai thác có hiệu quả các cảng hàng không hiện hữu; nghiên cứu, hình thành 36 cảng. Cụ thể, cả nước có 19 cảng quốc tế gồm: Cao Bằng, Vân Đồn, Cát Bi, Nội Bài, Gia Bình, Ninh Bình, Thọ Xuân, Vinh, Phú Bài, Đà Nẵng, Chu Lai, Vân Phong, Cam Ranh, Liên Khương, Long Thành, Tân Sơn Nhất, Cần Thơ, Phú Quốc, Côn Đảo.
Quy hoạch mới bổ sung các sân bay quốc tế mới là Cao Bằng, Gia Bình, Ninh Bình, Vân Phong, Côn Đảo, tăng 5 cảng với quy hoạch được Thủ tướng phê duyệt năm 2021, trong đó Côn Đảo từ nội địa chuyển sang khai thác quốc tế.
Giai đoạn này có 17 cảng hàng không nội địa gồm: Lai Châu, Điện Biên, Sa Pa, Nà Sản, Bạch Long Vĩ, Đồng Hới, Quảng Trị, Phù Cát, Tuy Hòa, Pleiku, Buôn Ma Thuột, Măng Đen, Phan Thiết, Rạch Giá, Cà Mau, Thành Sơn, Thổ Chu.
Quy hoạch đã rút sân bay Biên Hòa, Côn Đảo và bổ sung Bạch Long Vĩ, Măng Đen, Thổ Chu vào mạng nội địa so với trước đây.
Với quy hoạch được phê duyệt, Bộ Xây dựng cũng tính toán giai đoạn đến 2030 các cảng hàng không sẽ có công suất thiết kế lên tới hơn 249 triệu khách/năm và ước tính chi phí đầu tư theo quy hoạch với số vốn 577.570 tỷ đồng.
Tầm nhìn đến năm 2050, quy hoạch xác định cả nước hình thành 37 cảng hàng không. Trong đó có 20 cảng quốc tế (bổ sung cảng hàng không thứ hai vùng Thủ đô) và 17 cảng nội địa giữ nguyên như giai đoạn 2021-2030.
Với 37 cảng hàng không, công suất thiết kế dự kiến lên tới 533 triệu khách/năm và tổng vốn đầu tư lên tới 586.505 tỷ đồng.
Bộ Xây dựng cũng điều chỉnh, bổ sung bố trí các trung tâm logistics hàng không tại các cảng hàng không có nhu cầu vận tải hàng hóa từ 250.000 tấn/năm trở lên, bảo đảm điều kiện về kho vận và kết nối đa phương thức.
Đồng thời, Bộ định hướng phát triển các trung tâm logistics tại các cảng hàng không vùng Thủ đô, vùng TP HCM, các cảng hàng không Vân Đồn, Cát Bi, Quảng Trị, Chu Lai, Long Thành, Cần Thơ và một số cảng hàng không khác khi có nhu cầu vận tải hàng hóa đạt tiêu chí nêu trên.
Quy hoạch cảng hàng không toàn quốc cũng xây dựng các trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay tại các cảng hàng không có nhu cầu, ưu tiên xây dựng các trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay tại các cảng hàng không lớn, có điều kiện tốt về hạ tầng, đường bay quốc tế gồm: Vân Đồn, Nội Bài, Gia Bình, Chu Lai, Tân Sơn Nhất, Long Thành.
