Dòng sông uốn lượn qua núi rừng, làng mạc, mang theo phù sa bồi đắp cho những cánh đồng ven bờ. Không chỉ là nguồn nước, sông Trà Khúc từ lâu còn được ví như “bầu sữa” nuôi sống bao thế hệ cư dân xứ Quảng. cá bống sông trà
Những sản vật đặc trưng như cá bống, don… đã trở thành dấu ấn riêng của vùng đất này. Giữa nhịp sống hiện đại, vẫn còn đó những con người lặng lẽ mưu sinh bằng nghề cũ – đặt ống tre bắt cá bống, một nghề thủ công đã tồn tại hàng trăm năm trên dòng sông Trà.
Khi trời còn tờ mờ sáng, ánh nắng đầu ngày vừa kịp nhuộm vàng mặt sông, những chiếc ghe nhỏ bắt đầu rẽ nước. Không tiếng động ồn ào, chỉ có nhịp chèo khua nhẹ và làn nước loang ra trong buổi sớm tĩnh lặng.
Trên những chiếc ghe ấy, người dân mang theo hàng chục ống tre thả xuống những đoạn sông quen thuộc – nơi họ đã “thuộc lòng” từng con nước, từng luồng cá. Nghề này không cần máy móc hiện đại, chỉ cần sự kiên trì và kinh nghiệm tích lũy qua năm tháng.
Ông Nguyễn Phan Văn Định (65 tuổi, ở tổ dân phố Liên Hiệp 2, P.Trương Quang Trọng, Quảng Ngãi) là một trong những người gắn bó lâu năm với nghề. Hơn nửa thế kỷ lênh đênh trên sông Trà, cuộc đời ông gắn liền với những ống tre và con nước lên xuống mỗi ngày.
“Mỗi ngày tôi dậy từ 4 giờ sáng, chèo ghe ra sông đặt bẫy rồi quay lại gỡ những ống đã đặt trước đó để thu cá. Nghề này không nặng nhọc, nhưng phải hiểu con nước, biết chỗ cá ở thì mới có ăn”, ông Định nói.
Trên sông Trà, cá bống sinh sống khá đa dạng với các loại như bống cát, bống dừa, bống mú… Trong đó, cá bống cát được xem là ngon nhất, thịt chắc, thơm, được thị trường ưa chuộng với giá khoảng 300.000 đồng/kg. Các loại khác dao động từ 150.000 – 200.000 đồng/kg. Chính giá trị ấy khiến cá bống trở thành nguồn thu nhập quan trọng của nhiều hộ dân ven sông, dù sản lượng ngày nay không còn dồi dào như trước.
Để có được những mẻ cá bống, người làm nghề phải chuẩn bị những chiếc bẫy rất đặc biệt. Những ống tre tưởng chừng đơn giản nhưng lại chứa đựng nhiều kinh nghiệm dân gian.
Theo ông Định, tre dùng làm bẫy thường là tre đã qua sử dụng, được xin hoặc đổi từ người dân. Tre mới có mùi nồng, cá sẽ không vào, vì vậy phải chọn loại đã “già”, thậm chí đã từng dùng qua.
Những thân tre được cưa thành từng đoạn dài khoảng 60 – 70 cm, hai đầu thông nhau. Ở giữa thân, người thợ đục một lỗ để đóng cọc dài khoảng 50 cm nhằm cố định khi cắm xuống cát, tránh bị nước cuốn trôi. “Ống tre mới thả xuống thì cá chưa vào đâu. Phải chờ 2 – 3 ngày cho ống có rêu bám, mất mùi tre thì cá mới tìm đến trú ngụ”, ông Định giải thích.
Hiện ông sở hữu khoảng 300 ống tre, được đặt luân phiên trên các bãi cát ven sông. Mỗi vị trí đều được đánh dấu bằng một cây tiêu nhỏ, vừa để nhận biết, vừa tránh nhầm lẫn với bẫy của người khác.
Bẫy thường được đặt ở những đoạn nước nông, độ sâu không quá 1,5 m – nơi cá bống thích trú ẩn. Đặc biệt, việc đặt bẫy phải “canh” theo con nước. Khi nước lớn hoặc chảy xiết, người dân không thể thả bẫy, phải chờ nước rút mới tiếp tục công việc.
Nghề này cũng mang tính thời vụ rõ rệt. Một năm chỉ có khoảng 5 tháng, từ tháng 4 đến hết tháng 8 là thời điểm thuận lợi để đặt bẫy. Những tháng còn lại, khi cá còn nhỏ hoặc vào mùa mưa lũ, người dân phải chuyển sang làm nông để duy trì cuộc sống.
Theo ông Định, vào mùa sinh sản, cá bống thường sống theo cặp, thậm chí nhiều con cùng trú trong một ống tre. Có những hôm mở bẫy, ông bắt gặp 3 – 4 con cá mập ú nằm chung, “nhìn mà thích mắt”.
Trung bình mỗi ngày vào mùa, ông Định thu được khoảng 3 – 4 kg cá. Cá vừa bắt lên thường được thương lái đến tận nơi thu mua, hoặc người dân trong vùng tìm đến đặt mua từ sớm. “cá bống sông Trà là đặc sản rồi, nên không lo đầu ra. Có bao nhiêu bán hết bấy nhiêu”, ông Định nói.
Tuy nhiên, niềm vui từ “lộc sông” không còn trọn vẹn như trước. Ông Định trầm ngâm khi nhắc đến sự suy giảm của nguồn cá. “Hồi trước cá nhiều vô kể, đặt bẫy là có vài ký mỗi ngày. Giờ cá ít dần do môi trường ô nhiễm, rồi có người dùng kích điện đánh bắt nên nguồn cá ngày càng cạn”, ông chia sẻ, giọng đầy tiếc nuối.
Không chỉ ông Định, nhiều người dân ven sông cũng cảm nhận rõ sự thay đổi. Sản lượng cá giảm, nhưng giá tăng, phần nào bù đắp thu nhập. Dẫu vậy, nỗi lo về sự mai một của nguồn lợi tự nhiên vẫn luôn thường trực.
Với ông Định, nghề đặt ống tre không chỉ là kế sinh nhai mà còn là ký ức gắn bó suốt đời. Nhờ nghề này, ông nuôi 3 người con ăn học đến nơi đến chốn, nay đều đã trưởng thành, có công việc ổn định. “Giờ tuổi cao rồi, con cái cũng yên bề gia thất, tôi đi bẫy cá chủ yếu để giữ nghề, cho đỡ nhớ sông nước, với lại rèn luyện sức khỏe”, ông cười hiền.
Ông nhớ lại thời trước, dọc hai bên sông Trà, người làm nghề chài lưới đông đúc. Mỗi sáng, hàng chục chiếc ghe xuôi ngược, người thả lưới, người đặt rập, người cắm ống tre… gặp nhau giữa dòng sông, rộn ràng tiếng cười nói. “Giờ thì ít hơn nhiều rồi. Người trẻ không còn mặn mà với nghề nữa, họ đi làm công ty, buôn bán. Nghề này chắc rồi cũng mai một dần”, ông Định trầm ngâm.
Không chỉ là nguồn sinh kế, cá bống sông Trà còn là một phần ký ức của nhiều người con Quảng Ngãi xa quê. Chị Lê Thùy Trang (30 tuổi, quê Quảng Ngãi, hiện sinh sống và làm việc tại TP.HCM) cho biết, mỗi lần về quê, chị đều mua cá bống sông Trà làm quà cho bạn bè, người thân. “Cá bống sông Trà là ký ức tuổi thơ của tôi. Ngày nhỏ, ba mẹ hay nấu cá bống kho nghệ hoặc cá bống rim, ăn với cơm nóng rất ngon. Cá ở đây thịt chắc, thơm, vị rất riêng, không giống nơi khác”, chị Trang chia sẻ.
Hiện nay, trên các quầy bán đặc sản Quảng Ngãi, cá bống sông Trà luôn là mặt hàng không thể thiếu. Từ những món dân dã trong bữa cơm gia đình đến quà biếu cho người thân, cá bống đã trở thành “hồn quê” của vùng đất này. (còn tiếp)
Ngày 26-5, Tỉnh ủy Khánh Hòa tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp.
Tại hội nghị, lãnh đạo các xã, phường đã thẳng thắn nêu ra nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình vận hành đơn vị hành chính cấp xã mới, đồng thời đề xuất nhiều kiến nghị để tỉnh sớm có giải pháp tháo gỡ.
Ông Nguyễn Tấn Cường - Chủ tịch UBND xã Diên Khánh - cho biết trong quá trình triển khai chính quyền địa phương hai cấp, xã đang gặp khó khăn vì thiếu biên chế, thiếu cán bộ chuyên môn sâu, cán bộ chưa đồng đều về chuyên môn.
Ông Cường đề nghị các sở, ngành tổ chức nhiều buổi tập huấn cho cán bộ xã để nắm chắc các đầu việc, nghiên cứu có cơ chế hỗ trợ tăng cường nguồn nhân lực cấp xã tại các địa phương có tốc độ đô thi hóa nhanh.
Trong khi đó, ông Phan Ninh Thuận - Bí thư Đảng ủy xã Bác Ái - cho biết cán bộ cấp xã lâu nay đã có tư duy vướng ở đâu cứ kiến nghị lên cấp huyện giải quyết vì vậy sau khi thực hiện chính quyền hai cấp, cán bộ xã gặp nhiều khó khăn trong việc giải quyết kiến nghị.
Theo ông Thuận, hiện nay xã Bác Ái cũng gặp nhiều khó khăn trong công tác chuyển đổi số, giải quyết thủ tục hành chính về đất đai và điều kiện cơ sở vật chất.
Ông Thuận kiến nghị tăng cường tập huấn chuyên sâu vào các vấn đề trong vận hành chính quyền hai cấp đối với các lĩnh vực khó như xây dựng, tài chính... đồng thời quan tâm đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cho xã.
Nêu ý kiến tại hội nghị, ông Huỳnh Uy Viễn - Chủ tịch UBND xã Cam Lâm - nói rằng hiện nay cần phải rà soát đúng năng lực cán bộ xã, kèm theo việc áp dụng công nghệ AI hỗ trợ trong việc báo cáo, cập nhật từ đó cán bộ xã sẽ rất "chạy" việc.
Để chính quyền cấp xã hoạt động thông suốt và giảm áp lực cho tỉnh, ông Viễn cho rằng cần có sự đồng hành, đối thoại nhiều hơn giữa cấp xã với người dân trong việc giải quyết vướng mắc, kiến nghị. Chủ tịch UBND xã Cam Lâm cũng kiến nghị tỉnh phải xây dựng được quy chế và giao trách nhiệm cho từng thôn để hỗ trợ cấp xã trong công tác hành chính.
Ông Lữ Ngọc Trung - Chủ tịch UBND phường Cam Ranh - kiến nghị tỉnh nên đẩy mạnh công nghệ thông tin và chuyển đổi số, thực hiện nghiêm việc công khai minh bạch thủ tục hành chính, tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu về số hóa hồ sơ, dịch vụ công trực tuyến.
Theo ông Võ Chí Vương - Giám đốc Sở Nội vụ Khánh Hòa - đến nay ngành nội vụ đã tham mưu cho UBND tỉnh về việc Trung ương giao biên chế cho các địa phương, thời gian tới tỉnh sẽ giao biên chế cho từng địa phương trên các tiêu chí như quy mô kinh tế, diện tích, tốc độ đô thị hóa...
Về việc tập huấn cán bộ, ông Vương cho biết ngành nội vụ sẽ tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn về khoa học công nghệ, đất đai, tài chính... theo hướng "cầm tay chỉ việc", song song đó các địa phương phải linh động sắp xếp công việc tham gia đầy đủ.
Liên quan đến các kiến nghị về chuyển đổi số, ông Phạm Quốc Hoàn - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Khánh Hòa - cho biết hiện nay các bộ, ngành đang triển khai các hệ thống khác nhau, vì vậy sở này đang tổng hợp ý kiến gởi các đơn vị liên quan để hoàn thành việc liên thông văn bản.
Kết luận hội nghị, ông Trần Phong - Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa - đề nghị lãnh đạo cấp xã phải chủ động trong công tác phối hợp từ việc nhỏ đến việc lớn, thường xuyên phản ánh, tổng hợp thông tin để kịp thời gỡ vướng.
Theo ông Phong, lãnh đạo cấp xã phải tạo được môi trường làm việc lành mạnh nhất có thể, xây dựng môi trường làm việc tập hợp nhiều sáng tạo, xây dựng môi trường làm việc tôn trọng nhau.
Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa cũng đề nghị việc tổ chức tập huấn cho cán bộ xã cần phải phù hợp, không nên cứng nhắc.
Về các kiến nghị của lãnh đạo cấp xã, ông Phong đề nghị Văn phòng Tỉnh ủy tổng hợp khẩn trương. Những khó khăn vướng mắc thuộc thẩm quyền của tỉnh thì phải tham mưu ngay cho tỉnh xử lý; các nội dung thuộc thẩm quyền bộ, ngành phải báo cáo để xin ý kiến giải quyết.
Ngày 28.5, TAND tỉnh Tây Ninh xét xử sơ thẩm, tuyên án tử hình bị cáo Trần Văn Quý (23 tuổi, quê quán xã Cái Đôi Vàm, tỉnh Cà Mau, tạm trú xã Bình Đức, tỉnh Tây Ninh) về tội giết người và cướp tài sản. Quý là thủ phạm đâm chủ quán cà phê 53 nhát dao rồi cướp vàng.
Theo cáo trạng, do thiếu nợ nhiều người nên Quý nảy sinh ý định đi cướp tài sản bán lấy tiền. Sáng 12.7.2025, Quý mua một con dao cùng 4 viên thuốc ngủ rồi pha sẵn vào chai nước với ý định dụ người khác uống để cướp tài sản. Tuy nhiên, lo sợ bị phát hiện nên Quý không thực hiện.
Sau đó, Quý dùng băng keo đen dán biển số xe máy rồi chạy dọc quốc lộ 1 tìm các quán cà phê vắng người để thực hiện ý đồ. Khoảng 14 giờ cùng ngày, Quý ghé quán cà phê võng Y.N tại khu phố Phú Nhơn, phường Long An, tỉnh Tây Ninh, do bà N.T.B làm chủ.
Tại đây, lợi dụng lúc quán chỉ có một mình bà B., Quý ra phía sau khu vực nhà vệ sinh lấy tiền và giấy tờ trong ví của bà B. rồi bỏ lại chiếc ví trống. Sau đó, Quý quay lại nói dối có người đánh rơi ví để dụ nạn nhân ra phía sau kiểm tra. Khi bà B. đang cúi xuống xem chiếc ví, thì bị Quý dùng dao tấn công liên tiếp.
Theo hồ sơ vụ án, bị cáo đã đâm tổng cộng 53 nhát khiến nạn nhân tử vong tại chỗ. Chưa dừng lại, Quý còn dùng dao rạch tai nạn nhân để lấy đôi bông tai vàng.
Sau khi gây án, Quý ra phía trước quán, ngắt hệ thống camera an ninh rồi lấy thêm một điện thoại di động và 32.000 đồng trước khi bỏ trốn. Trên đường tẩu thoát, bị cáo ghé một quán cà phê khác để thay quần áo và phi tang hung khí. Số tài sản cướp nói trên, Quý đem bán lấy hơn 2,6 triệu đồng.
Đến hơn 17 giờ cùng ngày (12.7.2025), người thân phát hiện bà B. tử vong với nhiều vết thương nên trình báo cơ quan công an.
Xác định đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, lực lượng chức năng nhanh chóng trích xuất camera, khoanh vùng truy xét và bắt giữ Quý vào khoảng 6 giờ sáng hôm sau (13.7.2025) khi đang lẩn trốn tại nhà vợ ở xã Bình Đức.
Tại tòa, Hội đồng xét xử nhận định bị cáo thực hiện hành vi phạm tội một cách tàn nhẫn, xâm phạm trực tiếp tính mạng người khác vì động cơ đê hèn, không còn khả năng giáo dục, cải tạo.
Kết thúc phiên tòa, Hội đồng xét xử tuyên phạt Trần Văn Quý mức án tử hình về tội giết người, 4 năm tù về tội cướp tài sản. Tổng hợp hình phạt bị cáo phải chấp hành là mức án tử hình.
Ghi nhận của Tuổi Trẻ Online ngày 31-5 cho thấy hầu hết các cửa hàng xăng dầu đã hoàn tất việc thay thế xăng khoáng, trong khi một bộ phận người tiêu dùng vẫn giữ tâm lý thận trọng.
Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online, anh Nguyễn Phú, ngụ phường Nhiêu Lộc, cho biết vừa yêu cầu nhân viên cây xăng đổ đầy bình xe máy cách đây hai ngày. "Nghe nói từ ngày 1-6 sẽ chuyển hoàn toàn sang E10 nên tôi tranh thủ đổ đầy bình trước", anh nói.
Theo anh Phú, những ngày gần đây anh thường xuyên theo dõi các diễn đàn ô tô, xe máy để đọc chia sẻ của những người đã sử dụng E10.
Sự xuất hiện của nhiều ý kiến trái chiều trên mạng xã hội khiến anh cũng có băn khoăn. "Thôi thì còn xăng khoáng cứ dùng được ngày nào hay ngày đó", anh nói.
Tâm lý tương tự cũng xuất hiện trên nhiều hội nhóm mạng xã hội. Những bài đăng hỏi thăm địa chỉ các cây xăng còn bán A95 hay RON95, RON97 trong những ngày chót trước khi chuyển đổi nhận được lượng tương tác đáng kể.
Tuy nhiên, không ít ý kiến cho rằng việc tích trữ là không cần thiết bởi quá trình chuyển đổi đã được chuẩn bị từ trước và E10 được đánh giá tương thích với phần lớn phương tiện đang lưu hành. Một số người cũng lưu ý cần tuân thủ nghiêm các quy định về phòng cháy chữa cháy khi bảo quản nhiên liệu tại nhà.
Ghi nhận của Tuổi Trẻ Online ngày 31-5 cho thấy các cửa hàng xăng dầu thuộc hệ thống Petrolimex trên nhiều tuyến đường trung tâm TP.HCM như Lê Văn Sỹ, Trương Định, Điện Biên Phủ, Hai Bà Trưng… đã bổ sung các bảng thông tin liên quan đến xăng E10 để chuẩn bị cho thời điểm chuyển đổi hoàn toàn ngày mai (1-6).
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bà Đ.T.B., quản lý một cửa hàng xăng dầu trên đường Phan Đăng Lưu (TP.HCM), cho biết việc chuyển đổi sang xăng E10 tại đơn vị đã được triển khai từ giữa tháng 5. Đến ngày 21-5, phần lớn các hạng mục quan trọng đã hoàn tất.
"Công tác chuẩn bị đã bắt đầu từ đầu tháng 4. Chúng tôi phải tính toán lượng hàng tồn, kế hoạch nhập mới, thời điểm bán hết xăng khoáng cũng như các thủ tục kiểm kê liên quan", bà cho biết.
Theo bà Đ.T.B., lượng khách tại các điểm bán vẫn duy trì ổn định. Cũng có số ít người tiêu dùng đặt câu hỏi hoặc bày tỏ băn khoăn về loại nhiên liệu mới, song chưa xuất hiện những phản ứng gay gắt như một số nội dung lan truyền trên mạng xã hội.
"Phần lớn khách vẫn đến đổ xăng bình thường, chứ không có những phản ứng căng thẳng như 'lắc xe sau khi đổ xăng' như trên mạng", bà nói.
Một quản lý khác tại cửa hàng Petrolimex trên đường Trần Cao Vân (TP.HCM) cũng cho biết quá trình chuyển đổi diễn ra tương đối thuận lợi, không phát sinh khó khăn đáng kể về nguồn hàng, kỹ thuật vận hành.
Theo vị này, cửa hàng đã hoàn tất việc chuyển đổi sang xăng E10 từ ngày 28-5 theo kế hoạch của doanh nghiệp. Đến nay, lượng xăng khoáng tại nhiều điểm bán trong hệ thống cũng đã được xử lý gần như hoàn toàn để phục vụ công tác kiểm kê và chuyển đổi.
Nhiều chủ cửa hàng xăng dầu cho biết lượng khách lựa chọn E10 đang tăng dần khi các điểm bán dừng kinh doanh xăng khoáng.
Các doanh nghiệp kỳ vọng người tiêu dùng sẽ đón nhận nhiều loại nhiên liệu mới nhờ khả năng giảm phát thải và thân thiện hơn với môi trường.
