Dòng sông uốn lượn qua núi rừng, làng mạc, mang theo phù sa bồi đắp cho những cánh đồng ven bờ. Không chỉ là nguồn nước, sông Trà Khúc từ lâu còn được ví như “bầu sữa” nuôi sống bao thế hệ cư dân xứ Quảng. cá bống sông trà
Những sản vật đặc trưng như cá bống, don… đã trở thành dấu ấn riêng của vùng đất này. Giữa nhịp sống hiện đại, vẫn còn đó những con người lặng lẽ mưu sinh bằng nghề cũ – đặt ống tre bắt cá bống, một nghề thủ công đã tồn tại hàng trăm năm trên dòng sông Trà.
Khi trời còn tờ mờ sáng, ánh nắng đầu ngày vừa kịp nhuộm vàng mặt sông, những chiếc ghe nhỏ bắt đầu rẽ nước. Không tiếng động ồn ào, chỉ có nhịp chèo khua nhẹ và làn nước loang ra trong buổi sớm tĩnh lặng.
Trên những chiếc ghe ấy, người dân mang theo hàng chục ống tre thả xuống những đoạn sông quen thuộc – nơi họ đã “thuộc lòng” từng con nước, từng luồng cá. Nghề này không cần máy móc hiện đại, chỉ cần sự kiên trì và kinh nghiệm tích lũy qua năm tháng.
Ông Nguyễn Phan Văn Định (65 tuổi, ở tổ dân phố Liên Hiệp 2, P.Trương Quang Trọng, Quảng Ngãi) là một trong những người gắn bó lâu năm với nghề. Hơn nửa thế kỷ lênh đênh trên sông Trà, cuộc đời ông gắn liền với những ống tre và con nước lên xuống mỗi ngày.
“Mỗi ngày tôi dậy từ 4 giờ sáng, chèo ghe ra sông đặt bẫy rồi quay lại gỡ những ống đã đặt trước đó để thu cá. Nghề này không nặng nhọc, nhưng phải hiểu con nước, biết chỗ cá ở thì mới có ăn”, ông Định nói.
Trên sông Trà, cá bống sinh sống khá đa dạng với các loại như bống cát, bống dừa, bống mú… Trong đó, cá bống cát được xem là ngon nhất, thịt chắc, thơm, được thị trường ưa chuộng với giá khoảng 300.000 đồng/kg. Các loại khác dao động từ 150.000 – 200.000 đồng/kg. Chính giá trị ấy khiến cá bống trở thành nguồn thu nhập quan trọng của nhiều hộ dân ven sông, dù sản lượng ngày nay không còn dồi dào như trước.
Để có được những mẻ cá bống, người làm nghề phải chuẩn bị những chiếc bẫy rất đặc biệt. Những ống tre tưởng chừng đơn giản nhưng lại chứa đựng nhiều kinh nghiệm dân gian.
Theo ông Định, tre dùng làm bẫy thường là tre đã qua sử dụng, được xin hoặc đổi từ người dân. Tre mới có mùi nồng, cá sẽ không vào, vì vậy phải chọn loại đã “già”, thậm chí đã từng dùng qua.
Những thân tre được cưa thành từng đoạn dài khoảng 60 – 70 cm, hai đầu thông nhau. Ở giữa thân, người thợ đục một lỗ để đóng cọc dài khoảng 50 cm nhằm cố định khi cắm xuống cát, tránh bị nước cuốn trôi. “Ống tre mới thả xuống thì cá chưa vào đâu. Phải chờ 2 – 3 ngày cho ống có rêu bám, mất mùi tre thì cá mới tìm đến trú ngụ”, ông Định giải thích.
Hiện ông sở hữu khoảng 300 ống tre, được đặt luân phiên trên các bãi cát ven sông. Mỗi vị trí đều được đánh dấu bằng một cây tiêu nhỏ, vừa để nhận biết, vừa tránh nhầm lẫn với bẫy của người khác.
Bẫy thường được đặt ở những đoạn nước nông, độ sâu không quá 1,5 m – nơi cá bống thích trú ẩn. Đặc biệt, việc đặt bẫy phải “canh” theo con nước. Khi nước lớn hoặc chảy xiết, người dân không thể thả bẫy, phải chờ nước rút mới tiếp tục công việc.
Nghề này cũng mang tính thời vụ rõ rệt. Một năm chỉ có khoảng 5 tháng, từ tháng 4 đến hết tháng 8 là thời điểm thuận lợi để đặt bẫy. Những tháng còn lại, khi cá còn nhỏ hoặc vào mùa mưa lũ, người dân phải chuyển sang làm nông để duy trì cuộc sống.
Theo ông Định, vào mùa sinh sản, cá bống thường sống theo cặp, thậm chí nhiều con cùng trú trong một ống tre. Có những hôm mở bẫy, ông bắt gặp 3 – 4 con cá mập ú nằm chung, “nhìn mà thích mắt”.
Trung bình mỗi ngày vào mùa, ông Định thu được khoảng 3 – 4 kg cá. Cá vừa bắt lên thường được thương lái đến tận nơi thu mua, hoặc người dân trong vùng tìm đến đặt mua từ sớm. “cá bống sông Trà là đặc sản rồi, nên không lo đầu ra. Có bao nhiêu bán hết bấy nhiêu”, ông Định nói.
Tuy nhiên, niềm vui từ “lộc sông” không còn trọn vẹn như trước. Ông Định trầm ngâm khi nhắc đến sự suy giảm của nguồn cá. “Hồi trước cá nhiều vô kể, đặt bẫy là có vài ký mỗi ngày. Giờ cá ít dần do môi trường ô nhiễm, rồi có người dùng kích điện đánh bắt nên nguồn cá ngày càng cạn”, ông chia sẻ, giọng đầy tiếc nuối.
Không chỉ ông Định, nhiều người dân ven sông cũng cảm nhận rõ sự thay đổi. Sản lượng cá giảm, nhưng giá tăng, phần nào bù đắp thu nhập. Dẫu vậy, nỗi lo về sự mai một của nguồn lợi tự nhiên vẫn luôn thường trực.
Với ông Định, nghề đặt ống tre không chỉ là kế sinh nhai mà còn là ký ức gắn bó suốt đời. Nhờ nghề này, ông nuôi 3 người con ăn học đến nơi đến chốn, nay đều đã trưởng thành, có công việc ổn định. “Giờ tuổi cao rồi, con cái cũng yên bề gia thất, tôi đi bẫy cá chủ yếu để giữ nghề, cho đỡ nhớ sông nước, với lại rèn luyện sức khỏe”, ông cười hiền.
Ông nhớ lại thời trước, dọc hai bên sông Trà, người làm nghề chài lưới đông đúc. Mỗi sáng, hàng chục chiếc ghe xuôi ngược, người thả lưới, người đặt rập, người cắm ống tre… gặp nhau giữa dòng sông, rộn ràng tiếng cười nói. “Giờ thì ít hơn nhiều rồi. Người trẻ không còn mặn mà với nghề nữa, họ đi làm công ty, buôn bán. Nghề này chắc rồi cũng mai một dần”, ông Định trầm ngâm.
Không chỉ là nguồn sinh kế, cá bống sông Trà còn là một phần ký ức của nhiều người con Quảng Ngãi xa quê. Chị Lê Thùy Trang (30 tuổi, quê Quảng Ngãi, hiện sinh sống và làm việc tại TP.HCM) cho biết, mỗi lần về quê, chị đều mua cá bống sông Trà làm quà cho bạn bè, người thân. “Cá bống sông Trà là ký ức tuổi thơ của tôi. Ngày nhỏ, ba mẹ hay nấu cá bống kho nghệ hoặc cá bống rim, ăn với cơm nóng rất ngon. Cá ở đây thịt chắc, thơm, vị rất riêng, không giống nơi khác”, chị Trang chia sẻ.
Hiện nay, trên các quầy bán đặc sản Quảng Ngãi, cá bống sông Trà luôn là mặt hàng không thể thiếu. Từ những món dân dã trong bữa cơm gia đình đến quà biếu cho người thân, cá bống đã trở thành “hồn quê” của vùng đất này. (còn tiếp)
Ngày 5.6, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Nguyễn Vũ Anh Tuấn (50 tuổi) để điều tra về các hành vi vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và buôn bán hàng giả. Cùng vụ án, Trương Nam Nguyên (37 tuổi, cùng ở phường Buôn Ma Thuột) bị khởi tố về hành vi buôn bán hàng giả.
Theo cơ quan chức năng, Tuấn là chủ sở hữu, người đại diện theo pháp luật của Công ty TNHH kính nhôm Inox Anh Tuấn (phường Buôn Ma Thuột). Còn Trương Nam Nguyên từng giữ chức giám đốc kinh doanh của doanh nghiệp này.
Theo điều tra ban đầu, Công ty TNHH kính nhôm Inox Anh Tuấn hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh kính, nhôm, inox và các loại phụ kiện xây dựng. Trước đó, qua công tác nghiệp vụ, cơ quan chức năng đã đồng loạt kiểm tra các chi nhánh của doanh nghiệp này trên địa bàn phường Buôn Ma Thuột.
Qua đó, lực lượng chức năng đã phát hiện và tạm giữ hơn 14.000 sản phẩm khóa cửa, phụ kiện khóa, phụ kiện cửa các loại giả mạo nhãn hiệu với tổng giá trị hơn 1,6 tỉ đồng.
Bên cạnh việc buôn bán hàng giả, cơ quan chức năng còn phát hiện doanh nghiệp lập và sử dụng hai hệ thống sổ sách để theo dõi hoạt động kinh doanh.
Trong đó, một hệ thống dữ liệu nội bộ được sử dụng để ghi nhận doanh thu, hoạt động bán hàng thực tế; hệ thống còn lại được sử dụng để kê khai, báo cáo thuế cho cơ quan chức năng.
Từ năm 2022 đến 2024, cơ quan điều tra xác định doanh nghiệp đã bỏ ngoài sổ sách kế toán khoản doanh thu gần 379 tỉ đồng. Số doanh thu này không được kê khai đầy đủ, gây thất thu ngân sách nhà nước hơn 4,3 tỉ đồng tiền thuế.
Hiện vụ án đang được Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk tiếp tục điều tra mở rộng để xử lý theo quy định của pháp luật.
Quả bom được phát hiện lúc 12h30 ngày 22/6, trong khuôn viên công trình xây dựng trường Tiểu học Lưu Sơn, xã Đô Lương (trước đây thuộc huyện Đô Lương). Bom ký hiệu MK82, dài 1,5 m, đường kính 25 cm, thân hoen rỉ, được xác định còn sót lại từ thời chiến tranh.
Vị trí phát hiện nằm trong khu dân cư, xung quanh có nhiều hộ dân sinh sống. Hai ngày qua, để đảm bảo an toàn, chính quyền phong tỏa hiện trường, sơ tán người và gia súc ra khỏi vùng nguy hiểm, cắm biển cảnh báo và lập chốt kiểm soát.
Sáng 24/6, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Nghệ An phối hợp với Ban Chỉ huy quân sự xã Đô Lương đã vô hiệu hóa ngòi nổ, di chuyển quả bom đến khu vực hậu cứ Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực 5 - Anh Sơn để tiêu hủy.
Đây là quả bom lớn nhất từng được phát hiện tại xã Đô Lương.
Trong chiến tranh, Nghệ An là điểm trung chuyển chiến lược chi viện cho miền Nam, hứng chịu nhiều đợt ném bom. Dù đã được rà phá nhiều lần, địa phương vẫn còn sót lại một số bom mìn nguy hiểm.
Tối 22-6, UBND tỉnh Quảng Trị phối hợp với Đại sứ quán Hợp chúng quốc Hoa Kỳ tại Việt Nam tổ chức khai mạc Chương trình Đối tác Thái Bình Dương - Bạn bè Thái Bình Dương năm 2026 tại tỉnh Quảng Trị.
Chương trình được sự đồng ý về chủ trương của Thủ tướng Chính phủ, sự ủng hộ của Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.
Buổi lễ có sự có mặt lãnh đạo tỉnh Quảng Trị, đại diện các Bộ, ngành của Việt Nam. Đặc biệt là sự có mặt của ông Hung Cao, Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân cùng nhiều tướng lĩnh thuộc lục quân, quân y của phía Hoa Kỳ.
Chương trình Đối tác Thái Bình Dương là chương trình hỗ trợ nhân đạo và ứng phó thảm họa đa quốc gia lớn nhất, được tổ chức hàng năm của Hải quân Hoa Kỳ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Mỗi năm, chương trình phối hợp cùng các quốc gia chủ nhà và đối tác để tăng cường khả năng hiệp đồng khu vực và năng lực ứng phó thảm họa, góp phần củng cố an ninh, ổn định và tình hữu nghị bền vững vùng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Chương trình cũng thúc đẩy sự hợp tác giữa các tổ chức quân sự và dân sự để nâng cao hiệu quả chuẩn bị và ứng phó khi xảy ra thảm họa.
Kể từ năm 2007 đến nay, Việt Nam đã cho phép Hoa Kỳ và các nước đối tác triển khai 12 Chương trình tại các tỉnh, thành phố: Đà Nẵng, Khánh Hòa, Bình Định, Nghệ An, Quảng Ngãi, Phú Yên.
Trong khi đó, chương trình Bạn bè Thái Bình Dương là chương trình do Bộ Tư lệnh Lục quân Hoa Kỳ tại Thái Bình Dương và Bộ Tư lệnh Quân y Chiến trường 18 phối hợp tổ chức.
Đây là một chuỗi hoạt động nhân đạo và nâng cao năng lực mang tính liên hợp thông qua một loạt các hoạt động liên quan đến Hỗ trợ Nhân đạo và Cứu trợ Thiên tai trong các lĩnh vực công binh, y tế và quản lý thảm họa.
Năm 2026, hai chương trình trên sẽ được kết hợp thành Chương trình Đối tác Thái Bình Dương - Bạn bè Thái Bình Dương 2026 để tổ chức tại tỉnh Quảng Trị.
Chương trình bao gồm 25 hoạt động thuộc 4 nhóm: Hỗ trợ nhân đạo/phòng tránh thiên tai; Y tế; xây dựng và sửa chữa; giao lưu cộng đồng.
Phát biểu khai mạc chương trình, ông Hoàng Nam, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Trị nói Chương trình Đối tác Thái Bình Dương - Bạn bè Thái Bình Dương là biểu tượng sinh động của tinh thần sẻ chia, hợp tác và trách nhiệm đối với cộng đồng.
"Những chương trình hợp tác hiệu quả về tìm kiếm người mất tích, khắc phục hậu quả bom mìn, chất độc hóa học, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ người khuyết tật, nạn nhân da cam, giáo dục và phát triển cộng đồng đã mang lại những giá trị thiết thực cho các bên tham gia, cho người dân địa phương, đồng thời góp phần xây dựng lòng tin và tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước", ông Hoàng Nam nói.
Tại lễ khai mạc, ông Hung Cao, Quyền Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ nói để hiểu được giá trị của chương trình này, chúng ta cần nhận thức được rằng điều cốt lõi luôn là con người.
Ông cũng bắt đầu bài phát biểu của mình với lời chào bằng một câu tiếng Việt khá dài.
"Khi tiếp tục xây dựng hạm đội của tương lai, chúng ta không chỉ cùng nhau chuẩn bị cho các cuộc khủng hoảng trong tương lai mà còn vun đắp những mối quan hệ tin cậy và hợp tác bền chặt hơn, đây là nền tảng cốt lõi của một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương an toàn và ổn định.
Chương trình này không đơn thuần cung cấp sự hỗ trợ tạm thời; mục tiêu là tăng cường năng lực tại chỗ để các cộng đồng địa phương chuẩn bị tốt hơn để ứng phó trước những hậu quả của thiên tai", ông Hung Cao chia sẻ.
Cũng theo ông Hung Cao, giá trị của Chương trình Đối tác Thái Bình Dương không được đo bằng số lượng dự án hoàn thành hay số lượng bệnh nhân được điều trị. Giá trị lâu dài của chương trình nằm ở các mối quan hệ được xây dựng, chuyên môn được sẻ chia và lòng tin được hình thành giữa các đối tác từ rất lâu trước khi thảm họa xảy ra.
"Là những người trong quân ngũ, chúng tôi thường nghĩ về khả năng sẵn sàng chiến đấu thông qua tàu thuyền, máy bay, hệ thống vũ khí và các chứng nhận huấn luyện. Những yếu tố đó đều rất quan trọng.
Nhưng Chương trình Đối tác Thái Bình Dương nhắc nhở chúng ta rằng khả năng sẵn sàng còn bao gồm cả lòng tin. Lòng tin giữa các quốc gia. Lòng tin giữa các lực lượng quân đội. Lòng tin giữa các cộng đồng. Lòng tin giữa con người với con người. Lòng tin là nền tảng của công tác chuẩn bị ứng phó thảm họa", ông Hùng Cao khẳng định.
