Cháu tôi gần đây cũng “đu trend” leo núi chữa lành cùng một hội nhóm trekking trên Facebook. Tôi không phản đối hoạt động leo núi. Ở góc độ nào đó, được ra ngoài, rời xa màn hình điện thoại, hít thở không khí tự nhiên, vận động cơ thể cũng là những điều tốt. Nhưng điều khiến tôi băn khoăn là cách nhiều bạn trẻ đang tiếp cận hoạt động này: vội vàng, thiếu chuẩn bị và bị cuốn theo tâm lý muốn thử cảm giác mạnh, muốn “vượt giới hạn bản thân” cho bằng bạn bằng bè.
Cháu tôi vẫn là sinh viên, phần lớn thời gian ngồi trong phòng máy lạnh, học hành và giải trí đều qua màn hình, ít vận động, ít va chạm thực tế. Một ngày của cháu gắn với chiếc điện thoại nhiều hơn là với đất, nước hay nắng, gió. Vậy mà bỗng nhiên cháu lại đòi đi “chữa lành” bằng cách leo núi xuyên rừng vài ngày liên tiếp. Một người chưa từng quen với những vất vả thể chất, chưa hiểu rõ giới hạn của cơ thể mình, thì “chữa lành” bằng cách nào?
Bản thân tôi từ nhỏ đã quen với sông suối, đồi núi, rừng cây. Thế nhưng, nếu bảo tôi tham gia một chuyến leo núi kéo dài hai, ba ngày mà không có sự chuẩn bị trước, tôi cũng xin kiếu. Leo núi không phải là một buổi dã ngoại nhẹ nhàng. Nó đòi hỏi thể lực, kỹ năng định hướng, kinh nghiệm xử lý tình huống và cả sự hiểu biết về thời tiết, địa hình. Chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn.
Ngày nay, nhiều bạn trẻ lại tiếp cận hoạt động này qua những video viral đẹp mắt trên mạng xã hội. Trong đó, hành trình leo núi hiện lên như một trải nghiệm rất “chill”: cảnh đẹp, bạn bè cười nói, check-in đỉnh cao. Nhưng phía sau những khung hình đó là mồ hôi, sự mệt mỏi, thậm chí là nguy hiểm – những thứ ít khi được kể đầy đủ. Khi chỉ nhìn thấy phần dễ dàng, người ta dễ lầm tưởng rằng ai cũng có thể làm được, chỉ cần có hứng là đi.
>> Gen Z bỏ việc lương 20 triệu vì ‘nếu cả đời không rực rỡ thì sao’
Tôi không nghĩ giới trẻ sai khi muốn khám phá hay thử thách bản thân. Ngược lại, đó là một điều đáng khuyến khích. Nhưng thử thách không đồng nghĩa với liều lĩnh. Vượt giới hạn không có nghĩa là bỏ qua những chuẩn bị cơ bản. Một chuyến leo núi đúng nghĩa cần được lên kế hoạch kỹ càng: rèn luyện thể lực trước, trang bị kiến thức, đi cùng người có kinh nghiệm, hiểu rõ cung đường và giới hạn của chính mình.
Lạ một điều là cháu tôi vẫn còn sinh viên, ngồi trong phòng lạnh suốt ngày, cả ngày ôm điện thoại, chẳng phải động tay làm gì, không biết bị rách cái gì mà phải đi chữa lành? “Chữa lành” không phải là một trào lưu để chạy theo. Nó là một quá trình cá nhân, đôi khi rất đơn giản: thay đổi lối sống, vận động đều đặn, cân bằng lại nhịp sinh hoạt. Nếu chưa sẵn sàng, việc lao vào những hành trình khắc nghiệt chỉ để “check-in” hay chứng tỏ bản thân có thể khiến cái giá phải trả trở nên quá đắt.
Tôi chỉ mong cháu mình, và nhiều bạn trẻ khác, trước khi xách ba lô lên núi, hãy tự hỏi: mình đã thực sự chuẩn bị chưa, hay chỉ đang chạy theo một xu hướng nhất thời?
Cách đây vài năm, vợ chồng tôi thống nhất với nhau rằng mỗi tháng, sau khi trừ hết chi phí sinh hoạt, mỗi tháng phải để ra ít nhất 10 triệu đồng cho quỹ hưu trí. Đây được xem như là một khoản chi bắt buộc, giống như tiền điện hay tiền học của con và tuyệt đối không đụng vào nếu không thật sự nguy kíp.
Khoản tiền đó, mỗi năm chúng tôi lại cân đối để mua vàng để giữ giá trị trong bối cảnh lạm phát khó đoán. Khi tích lũy đủ, chúng tôi sẽ bắt đầu tìm đất vườn ở những khu vực xa trung tâm, giá còn thấp để dành.
Chúng tôi tin rằng vài chục năm nữa, những vùng đất hôm nay còn heo hút rồi cũng sẽ thay đổi. Sau này chúng tôi sẽ về đó sống.
Chúng tôi chọn cách này vì nhìn tới lui và phát hiện một thực tế rất rõ: Nhiều gia đình gần như không có tích lũy vì họ tiêu hết cho con cái trong thời gian dài.
Với nhiều gia đình, việc nuôi con dường như không có điểm dừng rõ ràng. Con 18 tuổi vẫn được xem là chưa đủ lớn. 25 tuổi, đi làm rồi nhưng vẫn ở nhà, ăn uống, sinh hoạt phụ thuộc vào cha mẹ. Thậm chí có những trường hợp ngoài 30 tuổi, chưa lập gia đình thì vẫn sống như một đứa trẻ lớn. Mọi chi phí từ ăn uống, điện nước đến cả những khoản cá nhân vẫn do cha mẹ gánh.
Không dừng lại ở đó, khi con lập gia đình, nhiều người vẫn không ra riêng. Cha mẹ tiếp tục hỗ trợ, thậm chí nuôi luôn cả cháu. Một vòng lặp kéo dài khiến tài chính của cha mẹ bị bào mòn dần theo năm tháng. Đến khi nhận ra cần chuẩn bị cho tuổi già thì đã muộn.
Tôi từng chia sẻ quan điểm này với nhiều người, nhưng không phải ai cũng đồng tình. Lý do lớn nhất vẫn là yếu tố văn hóa "hy sinh tất cả vì con" được xem là chuẩn mực. Nhiều người cho rằng, đã là cha mẹ thì phải lo cho con đến khi nào không lo nổi nữa mới thôi.
Về phía con cái thì sao, chúng suy nghĩ gì? Con cái ngày nay có thể phải di chuyển liên tục vì công việc, sống ở những thành phố đắt đỏ, thậm chí ra nước ngoài. Không gian sống ngày càng thu hẹp, chi phí ngày càng cao. Việc ở chung nhiều thế hệ không còn dễ dàng như trước. Ngay cả khi muốn báo hiếu, không phải ai cũng đủ điều kiện về tài chính hay thời gian.
Quan trọng hơn, kỳ vọng "con cái sẽ chăm sóc mình khi về già" đôi khi là một sự đặt cược đầy rủi ro. Không hẳn là chúng bất hiếu, mà là vì hoàn cảnh không cho phép. Như tôi chỉ có một đứa con, nếu không tự lo cho tuổi già của hai vợ chồng, thì trong tương lai, làm sao có thể "ép" hay "trách" đứa con một phải hiếu thảo, chăm sóc chúng tôi?
Vậy nên, theo tôi, cách báo hiếu thiết thực nhất mà cha mẹ có thể dạy cho con, chính là tự lo được cho chính mình. Mà muốn lo được cho chính mình sau này, cha mẹ cần phải bớt "thương" con.
Gần đây, tôi thấy hai chữ "chữa lành" xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội. Chỉ cần áp lực công việc, mâu thuẫn trong cuộc sống hay cảm thấy mệt mỏi, nhiều người trẻ lập tức nghĩ đến việc phải đi "chữa lành" bằng một chuyến du lịch, một khóa thiền, một buổi workshop hay một đêm concert. Theo tôi, khái niệm này đang bị lạm dụng, đặc biệt trong một bộ phận giới trẻ.
Tôi làm việc trong môi trường có nhiều đồng nghiệp trẻ. Thời gian qua, do doanh nghiệp cắt giảm lương, thưởng, đồng thời tăng KPI, không ít người rơi vào trạng thái lo âu, căng thẳng. Có một đồng nghiệp của tôi vì muốn "chữa lành" đã chi hàng chục triệu đồng để đi du lịch, tham gia nhiều hoạt động theo trào lưu trên mạng. Nhưng áp lực công việc vẫn còn, thu nhập lại giảm, trong khi khoản chi quá lớn khiến bạn nợ nần. Cuối cùng, những chuyến đi không giải quyết được gốc rễ vấn đề, tinh thần ngày càng sa sút, thậm chí rơi vào trầm cảm.
Bản thân tôi cũng từng tò mò tham gia một buổi được quảng bá là giúp "chữa lành". Kết thúc buổi đó, tôi nhận ra nó chẳng mang lại cho mình điều gì cả và từ đó không tham gia thêm lần nào nữa. Từ trải nghiệm của mình, tôi nghĩ chữa lành không phải là tìm đến một ai đó, thực hiện một nghi thức hay tham gia một hoạt động nào đó để tâm trạng tạm thời dễ chịu hơn. Những điều ấy có thể mang lại cảm giác thư giãn trong chốc lát, nhưng nếu nguyên nhân gây áp lực vẫn còn thì cảm giác bình yên cũng nhanh chóng biến mất.
Theo tôi, chữa lành là một kết quả, không phải một dịch vụ có thể mua được. Nó chỉ đến khi mỗi người hiểu rõ bản thân mình là ai, điều gì thực sự quan trọng trong cuộc sống, giá trị cốt lõi của mình nằm ở đâu. Khi biết sống đúng với những giá trị đó, biết trân trọng những gì đang có, biết buông bỏ những mối quan hệ độc hại, những kỳ vọng viển vông hay cuộc chạy đua theo hào nhoáng trên mạng xã hội, tâm trí sẽ dần bình yên hơn.
>> Cả ngày ngồi điều hòa, ôm điện thoại, bỗng đòi 'đu trend' leo núi chữa lành
Tôi không phủ nhận du lịch, thiền, âm nhạc hay các hoạt động giải trí đều có giá trị nhất định. Chúng giúp con người nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng nếu phù hợp với nhu cầu và điều kiện của mỗi người. Vấn đề là đừng xem chúng như "liều thuốc vạn năng" để giải quyết mọi áp lực trong cuộc sống.
Điều quan trọng hơn là người trẻ cần nhận diện nguyên nhân khiến mình căng thẳng. Nếu áp lực đến từ công việc, hãy tìm cách nâng cao chuyên môn hoặc quản lý tài chính tốt hơn. Nếu đến từ các vấn đề tâm lý, đừng ngần ngại tìm đến chuyên gia tâm lý để được hỗ trợ. Bên cạnh đó, việc trò chuyện với người thân, bạn bè đáng tin cậy cũng giúp giải tỏa rất nhiều.
Mỗi người cũng có thể tạo năng lượng tích cực bằng những cách đơn giản và phù hợp với sức khỏe, sở thích cũng như khả năng tài chính của mình: học thêm một ngoại ngữ hoặc kỹ năng mới, chơi thể thao, học võ, chơi đàn, trồng cây, chạy bộ hay chỉ là đi dạo trong công viên sau giờ làm. Những hoạt động ấy không quá tốn kém nhưng có thể mang lại lợi ích lâu dài cho cả thể chất lẫn tinh thần.
Thậm chí, nếu có một khoản tiền định dành cho một chuyến "chữa lành" đắt đỏ, đôi khi bạn có thể cân nhắc dùng một phần để tham gia hoạt động thiện nguyện. Khi tiếp xúc với những hoàn cảnh khó khăn hơn mình, tôi tin nhiều người sẽ nhận ra bản thân vẫn còn tốt hơn rất nhiều người. Chính cảm giác sẻ chia và lòng biết ơn ấy cũng là nguồn năng lượng tích cực giúp tâm hồn nhẹ nhõm hơn.
Theo tôi, điều người trẻ cần không phải là chạy theo xu hướng chữa lành, mà là học cách đối diện với áp lực, hiểu bản thân và xây dựng nội lực để vượt qua khó khăn. Khi tâm an vì sống đúng với những giá trị của mình, sự chữa lành sẽ đến một cách tự nhiên, thay vì phải đi tìm kiếm ở những trào lưu bên ngoài.
Sau vụ ôtô bốc cháy tại cây xăng xảy ra chiều 1/5 tại xã Thăng Điền (TP Đà Nẵng) khiến hai thiếu niên tử vong, hàng loạt hình ảnh được cho là của hai nạn nhân lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội.
Đó là ảnh hai thiếu niên mặc đồng phục học sinh, gương mặt sáng sủa, đứng cạnh nhau, kèm theo chú thích rằng đây là nạn nhân trong vụ cháy ôtô. Những bài đăng này nhanh chóng thu hút hàng chục nghìn lượt tương tác, chia sẻ cùng nhiều bình luận bày tỏ sự thương cảm. Thực chất, đó chỉ là sản phẩm do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra nhằm mục đích câu view.
>> Nhóm bạn phát cuồng video 'cô gái hành động nhạy cảm' trên xe Mercedes
Có hai câu hỏi thật nhức nhối:
1.Vì sao nhiều người tin, hùa theo, và không ai phản biện?
2. Xử phạt thế nào với những kẻ bịa đặt và lan truyền thông tin giả mạo?
