Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, hôm 21/4 xác nhận tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang tham gia chiến dịch phong tỏa các cảng biển Iran.
Trong ảnh là chiến hạm Lincoln di chuyển ở biển Arab khi tiến hành hoạt động phong tỏa hôm 16/4.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, hôm 21/4 xác nhận tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang tham gia chiến dịch phong tỏa các cảng biển Iran.
Trong ảnh là chiến hạm Lincoln di chuyển ở biển Arab khi tiến hành hoạt động phong tỏa hôm 16/4.
Tiêm kích F/A-18E Super Hornet chuẩn bị cất cánh từ tàu sân bay Lincoln hôm 15/4.
Quân đội Mỹ cho biết không đoàn phối thuộc cho chiến hạm này được trang bị 8 tiêm kích tàng hình F-35C, cùng các chiến đấu cơ F/A-18E/F, máy bay tác chiến điện tử EA-18G, phi cơ cảnh báo sớm E-2D, trực thăng MH-60 và trực thăng lai CMV-22B cho nhiệm vụ hậu cần.
Tổng cộng USS Abraham Lincoln có thể mang theo hơn 65 máy bay các loại.
Tiêm kích F/A-18E Super Hornet chuẩn bị cất cánh từ tàu sân bay Lincoln hôm 15/4.
Quân đội Mỹ cho biết không đoàn phối thuộc cho chiến hạm này được trang bị 8 tiêm kích tàng hình F-35C, cùng các chiến đấu cơ F/A-18E/F, máy bay tác chiến điện tử EA-18G, phi cơ cảnh báo sớm E-2D, trực thăng MH-60 và trực thăng lai CMV-22B cho nhiệm vụ hậu cần.
Tổng cộng USS Abraham Lincoln có thể mang theo hơn 65 máy bay các loại.
Loạt máy bay cất, hạ cánh trên tàu Abraham Lincoln khi tham gia chiến dịch tập kích Iran hôm 12/3. Video: CENTCOM
USS Abraham Lincoln chạy bằng năng lượng hạt nhân, không cần tiếp liệu trong 20-25 năm, nhưng toàn bộ máy bay trên chiến hạm này vẫn cần nhiên liệu thông thường để vận hành.
Để duy trì hoạt động chiến đấu dài ngày trên biển, USS Abraham Lincoln có thể mang hơn 11 triệu lít nhiên liệu hàng không JP-5.
USS Abraham Lincoln chạy bằng năng lượng hạt nhân, không cần tiếp liệu trong 20-25 năm, nhưng toàn bộ máy bay trên chiến hạm này vẫn cần nhiên liệu thông thường để vận hành.
Để duy trì hoạt động chiến đấu dài ngày trên biển, USS Abraham Lincoln có thể mang hơn 11 triệu lít nhiên liệu hàng không JP-5.
JP-5 là nhiên liệu chuyên dụng cho động cơ tua-bin phản lực, có gốc dầu hỏa và được phát triển riêng cho hải quân Mỹ, phù hợp với điều kiện tác chiến khắc nghiệt trên biển.
Nó có điểm chớp cháy khoảng 60 độ C, cao hơn nhiều so với mức 43 độ C của xăng thông thường. Đây là nhiệt độ thấp nhất mà hơi nhiên liệu tạo thành hỗn hợp dễ cháy với không khí và bốc cháy khi tiếp xúc với nguồn lửa.
Điểm chớp cháy càng cao, nhiên liệu càng khó gây cháy nổ, bảo đảm an toàn trong quá trình lưu trữ và vận chuyển, vốn là những yếu tố đặc biệt quan trọng với chiến hạm hoạt động dài ngày trên biển.
JP-5 là nhiên liệu chuyên dụng cho động cơ tua-bin phản lực, có gốc dầu hỏa và được phát triển riêng cho hải quân Mỹ, phù hợp với điều kiện tác chiến khắc nghiệt trên biển.
Nó có điểm chớp cháy khoảng 60 độ C, cao hơn nhiều so với mức 43 độ C của xăng thông thường. Đây là nhiệt độ thấp nhất mà hơi nhiên liệu tạo thành hỗn hợp dễ cháy với không khí và bốc cháy khi tiếp xúc với nguồn lửa.
Điểm chớp cháy càng cao, nhiên liệu càng khó gây cháy nổ, bảo đảm an toàn trong quá trình lưu trữ và vận chuyển, vốn là những yếu tố đặc biệt quan trọng với chiến hạm hoạt động dài ngày trên biển.
Phân phối nhiên liệu hàng không đến mọi nơi trên chiến hạm dài 333 m đòi hỏi hạ tầng khổng lồ.
USS Abraham Lincoln sở hữu mạng lưới máy bơm công suất lớn, bộ lọc và đường ống đồ sộ để dẫn nhiên liệu JP-5 từ các bể chứa nằm sâu trong thân tàu lên sàn đáp, nơi chúng sẽ được nạp vào máy bay trong quá trình chuẩn bị nhiệm vụ.
Phân phối nhiên liệu hàng không đến mọi nơi trên chiến hạm dài 333 m đòi hỏi hạ tầng khổng lồ.
USS Abraham Lincoln sở hữu mạng lưới máy bơm công suất lớn, bộ lọc và đường ống đồ sộ để dẫn nhiên liệu JP-5 từ các bể chứa nằm sâu trong thân tàu lên sàn đáp, nơi chúng sẽ được nạp vào máy bay trong quá trình chuẩn bị nhiệm vụ.
Quản lý và tiếp nạp lượng nhiên liệu khổng lồ này cũng là hoạt động hậu cần cực kỳ nguy hiểm, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ. Nhiệm vụ được giao cho các kỹ thuật viên mặc áo màu tím, là những người được huấn luyện đặc biệt cho công việc tiếp dầu.
Quản lý và tiếp nạp lượng nhiên liệu khổng lồ này cũng là hoạt động hậu cần cực kỳ nguy hiểm, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ. Nhiệm vụ được giao cho các kỹ thuật viên mặc áo màu tím, là những người được huấn luyện đặc biệt cho công việc tiếp dầu.
Dù mang được hơn 11 triệu lít JP-5, tàu sân bay Lincoln vẫn có thể nhanh chóng cạn kiệt nhiên liệu hàng không nếu lực lượng máy bay trên hạm phải làm nhiệm vụ với cường độ cao.
Để tránh quay về cảng, USS Abraham Lincoln sẽ được các tàu chở dầu tiếp liệu ngay trên biển.
Dù mang được hơn 11 triệu lít JP-5, tàu sân bay Lincoln vẫn có thể nhanh chóng cạn kiệt nhiên liệu hàng không nếu lực lượng máy bay trên hạm phải làm nhiệm vụ với cường độ cao.
Để tránh quay về cảng, USS Abraham Lincoln sẽ được các tàu chở dầu tiếp liệu ngay trên biển.
Bảo đảm cho tàu sân bay Lincoln luôn đầy nhiên liệu hàng không sẽ tiêu tốn khoản chi phí khổng lồ. Với giá trung bình khoảng 0,92 USD cho một lít JP-5, lượng nhiên liệu để nạp đầy các bể chứa trên tàu Lincoln sẽ tiêu tốn hơn 10 triệu USD, chưa tính tới những chi phí khác.
Bảo đảm cho tàu sân bay Lincoln luôn đầy nhiên liệu hàng không sẽ tiêu tốn khoản chi phí khổng lồ. Với giá trung bình khoảng 0,92 USD cho một lít JP-5, lượng nhiên liệu để nạp đầy các bể chứa trên tàu Lincoln sẽ tiêu tốn hơn 10 triệu USD, chưa tính tới những chi phí khác.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 2-6 (giờ địa phương), Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đơn phương cho rằng Matxcơva có thể sẽ mở một đợt tập kích tên lửa quy mô lớn trong rạng sáng 3-6, đánh dấu hai đêm liên tục tấn công dữ dội Ukraine.
Trước đó, rạng sáng 2-6, Nga đã phóng hàng trăm máy bay không người lái (drone) và hàng chục tên lửa tối tân vào Ukraine. Kiev cáo buộc các đòn tấn công khiến 23 người thiệt mạng và 130 người bị thương.
"Theo tình báo của chúng tôi, một cuộc tấn công quy mô lớn khác có thể xảy ra ngay tối nay (tức rạng sáng 3-6, giờ Việt Nam)", ông Zelensky khẳng định trong bài phát biểu qua video hằng đêm, đồng thời kêu gọi người dân đặc biệt chú ý đến các cảnh báo không kích.
Đáng chú ý, lãnh đạo Ukraine cũng thừa nhận Ukraine đang thiếu vũ khí đánh chặn. "Mức cung cấp hiện tại cho hệ thống phòng không của chúng tôi không cho phép đánh chặn một phần đáng kể số tên lửa", ông bộc bạch.
Trước đó, ông Zelensky đã kêu gọi Washington gửi thêm tên lửa đánh chặn Patriot.
Matxcơva hiện chưa bình luận về các vấn đề trên.
Ngày 2-6, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã bắn một tên lửa Hellfire vào một tàu chở dầu đang hướng tới Iran.
Động thái này nhằm thực hiện lệnh phong tỏa eo biển Hormuz do Tổng thống Donald Trump áp đặt nhằm gây sức ép buộc Tehran đàm phán một thỏa thuận hòa bình theo ý ông.
CENTCOM công bố đoạn video cho thấy tên lửa đánh trúng tàu, đồng thời cho biết mục tiêu là buồng máy của tàu M/T Lexie treo cờ Botswana, khiến con tàu mất khả năng di chuyển.
"Thủy thủ đoàn đã phớt lờ các cảnh báo lặp đi lặp lại, nhiều lần không tuân thủ chỉ dẫn của lực lượng Mỹ trong suốt 24 giờ", CENTCOM tuyên bố.
Theo cơ quan này, một tiêm kích Mỹ đã vô hiệu hóa con tàu bằng cách bắn tên lửa Hellfire vào buồng máy, ngăn tàu chở dầu đến được Iran.
Lexie là con tàu thứ sáu bị quân đội Mỹ vô hiệu hóa kể từ khi nước này bắt đầu phong tỏa Iran ngày 13-4. Mỹ cho biết cũng đã chuyển hướng 122 tàu tìm cách ra vào các cảng của Iran.
Ngày 2-6, quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche thông báo chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ từ bỏ quỹ "chống vũ khí hóa" trị giá gần 1,8 tỉ USD.
"Chúng tôi sẽ không tiếp tục với quỹ này. Chấm hết", ông Blanche nói.
Quỹ trị giá 1,776 tỉ USD này xuất phát từ một thỏa thuận pháp lý nhằm dàn xếp vụ kiện chưa từng có, trị giá 10 tỉ USD của ông Trump với Sở Thuế vụ (IRS).
Quỹ này được ông Trump và các cộng sự khẳng định sẽ bồi thường tiền cho những nạn nhân của tình trạng vũ khí hóa chính trị, pháp lý...
Đi kèm với quỹ này còn có thỏa thuận cấm các cuộc kiểm toán trong tương lai đối với hồ sơ thuế của ông Trump và gia đình. Thỏa thuận này đã được xác nhận vẫn giữ nguyên.
Động thái này diễn ra sau làn sóng phản đối hiếm hoi từ chính các thượng nghị sĩ Cộng hòa. Ông Blanche từng khiến nhiều nghị sĩ tức giận khi không cam kết loại những người tấn công cảnh sát trong vụ bạo loạn ở Đồi Capitol ngày 6-1-2021 khỏi danh sách nhận tiền.
Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng thông qua một dự luật tài trợ ngân sách 72 tỉ USD cho các hoạt động biên phòng và quản lý nhập cư.
Theo Reuters tiết lộ ngày 2-6, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đang có mâu thuẫn nghiêm trọng về chia sẻ tình báo và phạm vi trách nhiệm với Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia (ODNI).
CIA được cho là đã ngừng đóng góp cho một số báo cáo đánh giá tình báo, bao gồm các báo cáo liên quan đến cuộc chiến với Iran, do ODNI soạn thảo.
Một quan chức Mỹ và ba người nắm rõ vấn đề cho biết bất đồng giữa CIA và ODNI đã âm ỉ hơn một năm, làm gián đoạn việc phối hợp phân tích an ninh quốc gia.
Trọng tâm tranh cãi là một nhóm đặc nhiệm do bà Tulsi Gabbard, Giám đốc Tình báo Quốc gia, lập ra hồi tháng 4-2025.
CIA, dưới quyền Giám đốc John Ratcliffe, cho rằng nhóm này đã hành động liều lĩnh khi bỏ qua các quy trình chia sẻ và giải mật truyền thống.
Ngược lại, giới chức ODNI nói CIA liên tục chặn nhóm này tiếp cận tình báo. Mâu thuẫn này cho thấy các cải cách hậu vụ khủng bố 11-9-2001 vẫn chưa chấm dứt tình trạng trục trặc trong bộ máy tình báo Mỹ.
Ngày 2-6, ông Trump đã ký ban hành một sắc lệnh hành pháp, trong đó đề nghị các nhà phát triển AI hàng đầu ở Mỹ tự nguyện nộp những mô hình mạnh nhất của họ cho chính phủ kiểm tra an ninh mạng trước khi phát hành ra công chúng.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Washington ngày càng lo ngại về các hệ thống AI mới đầy sức mạnh như Claude Mythos của Anthropic.
Sắc lệnh chỉ đạo các bộ Tài chính, Quốc phòng, Thương mại và An ninh nội địa cùng nhiều cơ quan khác đạt thỏa thuận với các nhà phát triển AI về việc cho phép kiểm tra các mô hình.
Các cơ quan này có tối đa 30 ngày để kiểm tra trước khi mô hình được cung cấp cho các tổ chức ngoài chính phủ.
Động thái cho thấy ông Trump đang điều chỉnh chiến lược, đóng vai trò chủ động hơn trong giám sát công nghệ AI.
Trước đó, hồi đầu nhiệm kỳ, ông đã bày tỏ lập trường "không can thiệp" vào lĩnh vực công nghệ, để các công ty tự do phát triển.
Việc kiểm tra tự nguyện được dự báo có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngành nếu làm chậm tiến độ ra mắt các mô hình mới.
Ngày 2-6 tại San Francisco, Microsoft trình làng một số mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến do chính hãng phát triển. Đây được xem là bước quan trọng nhằm giảm phụ thuộc vào OpenAI, "cha đẻ" của ChatGPT.
Tại hội nghị nhà phát triển thường niên Microsoft Build, tập đoàn giới thiệu MAI-Thinking-1, mô hình "suy luận" đầu tiên của mình.
Microsoft khẳng định đã xây dựng mô hình "từ đầu" và "không chưng cất" - thủ thuật phổ biến là sao chép đầu ra của đối thủ để huấn luyện hệ thống mới nhanh và rẻ hơn.
Công cụ hiện mới chỉ mở cho một nhóm khách hàng chọn lọc, ra đời chậm hơn khoảng một năm rưỡi so với những hãng tiên phong như OpenAI và Google.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gọi đây là bước đi lịch sử của Tổng thống Donald Trump, nhằm tạo cơ hội cho người dân Syria tái thiết đất nước. Theo ông Rubio, việc dỡ bỏ quy chế này sẽ mở đường cho thương mại và đầu tư quốc tế, giúp Syria bước sang một chương mới. Ông cho biết quyết định được đưa ra sau khi Syria cam kết không ủng hộ các hành động khủng bố quốc tế trong tương lai.
Theo AFP, quyết định sẽ có hiệu lực sau 45 ngày, trừ khi quốc hội Mỹ ngăn chặn - kịch bản được đánh giá khó xảy ra. Thông báo được đưa ra trong lúc Tổng thống Trump gặp lãnh đạo Syria Ahmed al-Sharaa tại Thổ Nhĩ Kỳ ngày 8.7.
Bộ Ngoại giao Syria cùng ngày hoan nghênh quyết định của Mỹ, tuyên bố động thái này đánh dấu bước phát triển quan trọng trong quan hệ Syria - Mỹ dựa trên đối thoại, tôn trọng lẫn nhau và lợi ích chung.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine hôm nay thông báo Nga tập kích nước này bằng 14 tên lửa đạn đạo Iskander-M và đạn phòng không S-400 hoán cải để đánh đất, 8 tên lửa hành trình Iskander-K, cùng 524 máy bay không người lái (UAV) tự sát và mồi bẫy.
"Các đơn vị phòng không đã bắn hạ và gây nhiễu 4 tên lửa hành trình Iskander-K và 503 UAV các loại. Những cuộc tập kích từ 18 tên lửa và 16 UAV đã được ghi nhận tại 34 địa điểm, mảnh vỡ từ máy bay bị hạ cũng rơi xuống 11 khu vực. Cuộc tấn công vẫn đang tiếp diễn và một số UAV vẫn ở trên không", cơ quan này cho hay.
Thông tin trên đồng nghĩa lực lượng Ukraine không chặn được mục tiêu nào trong số 14 tên lửa Iskander-M và S-400 mà Nga khai hỏa.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự, nhận định mục tiêu chính trong cuộc tập kích là các cơ sở công nghiệp quốc phòng ở thành phố Dnipro thuộc tỉnh Dnipropetrovsk, trong đó Nhà máy Chế tạo máy Phương Nam (Pivdenmash) đã bị hàng loạt tên lửa Iskander-M và Iskander-K nhắm tới.
Pivdenmash là nơi chuyên sản xuất tên lửa đẩy, tên lửa đạn đạo và nhiên liệu lỏng cho tên lửa của Ukraine, cũng là cơ sở hứng đòn tấn công của tên lửa đạn đạo mang đầu đạn siêu vượt âm Oreshnik hồi tháng 11/2024.
"26 người đã bị thương. Đối phương đã tấn công 6 huyện tại vùng này bằng tên lửa, UAV, đạn pháo và bom", Oleksandr Ganzha, tỉnh trưởng Dnipropetrovsk, cho hay khi đề cập tới thiệt hại ở thành phố Dnipro.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng cuộc tấn công của Nga vào thành phố Dnipro và tỉnh Dnipropetrovsk kéo dài hơn 6 giờ. "Đòn tập kích tên lửa đã làm hư hại một khu chung cư và các hạ tầng dân sự khác cũng bị tấn công nặng nề. Đòn đánh còn nhắm tới các cơ sở năng lượng và tòa nhà dân sự trên khắp khu vực", ông viết trên mạng xã hội.
Bộ Quốc phòng Nga chưa lên tiếng về thông tin.
Nga và Ukraine thường xuyên nhắm mục tiêu lẫn nhau bằng tên lửa hoặc UAV kể từ đầu xung đột. Bộ Quốc phòng Nga hôm 17/5 thông báo lực lượng nước này đã bắn hạ 1.054 UAV tự sát, 8 bom dẫn đường, một tên lửa hành trình Flamingo và một quả đạn diệt hạm Neptune-MD của Ukraine trong vòng 24 giờ. Đây là cuộc tấn công lớn nhất bằng UAV của Ukraine trong xung đột.
Đại tá Yuri Ignat, thư ký báo chí Bộ tư lệnh không quân Ukraine, ngày 5/5 cho biết Nga đang liên tục gây áp lực bằng các đợt tập kích cả ngày lẫn đêm. Ông nhận định hoạt động này nhằm vắt kiệt lưới phòng không Ukraine, gây áp lực lên quân nhân và tiêu hao nguồn dự trữ đạn dược.
