“Tôi vừa hủy chuyến đi của các đại diện của mình đến Islamabad, Pakistan để gặp phía Iran. Quá nhiều thời gian lãng phí cho việc đi lại và quá nhiều việc”, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội hôm 25/4.
“Ngoài ra, đang có sự đấu đá nội bộ rất lớn và hỗn loạn trong ‘giới lãnh đạo của họ’. Không ai biết ai là người nắm quyền, kể cả chính họ”, ông cho biết.
Nhưng lãnh đạo Mỹ vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục đàm phán, khi cho biết Iran chỉ cần “gọi điện” nếu muốn đối thoại.
Nhà Trắng trước đó thông báo đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể ông Trump, sẽ đến Islamabad vào ngày 25/4 để tham dự vòng đàm phán thứ hai với Iran.
Khi được hỏi chuyến đi bị hủy có đồng nghĩa giao tranh sẽ tiếp diễn hay không, Tổng thống Trump đáp “không”. “Chúng tôi chưa nghĩ đến chuyện đó”, ông nói.
Tổng thống Mỹ cho biết ông hủy chuyến đi vì không hài lòng với lập trường đàm phán của Iran, thêm rằng đã nhận được đề xuất sửa đổi chỉ vài phút sau khi đưa ra quyết định trên.
“Họ đưa cho chúng tôi một dự thảo đáng lẽ phải tốt hơn. Điều thú vị là ngay lập tức, chỉ trong vòng 10 phút sau khi tôi hủy bỏ chuyến đi, chúng tôi đã nhận được đề xuất tốt hơn nhiều”, ông nói với báo giới.
Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ có “mọi quân bài” và Iran có thể gọi điện bất kỳ lúc nào muốn, song phái đoàn của Washington “sẽ không thực hiện thêm những chuyến bay kéo dài 18 giờ chỉ để ngồi nói chuyện vô ích”.
Trước đó không lâu, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã kết thúc chuyến thăm Islamabad sau khi gặp tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir, nhà trung gian chính trong nỗ lực đàm phán, cũng như Thủ tướng Shehbaz Sharif và Ngoại trưởng Ishaq Dar.
Iran cho biết ông Araghchi đã lên đường tới Oman và sẽ quay trở lại Pakistan sau khi kết thúc các cuộc gặp ở nước này, trước khi tiếp tục đến Nga để thảo luận về cách chấm dứt xung đột tại Trung Đông.
Ngoại trưởng Iran mô tả chuyến thăm Pakistan là “rất hiệu quả”, song bày tỏ hoài nghi về ý định của Mỹ. “Tôi vẫn chưa thấy liệu Mỹ có thật sự nghiêm túc trong nỗ lực ngoại giao hay không”, ông nói.
Ngay cả trước khi Tổng thống Trump hủy kế hoạch cử phái đoàn đến Pakistan, triển vọng đàm phán giữa Tehran và Washington cũng đã khá mờ mịt, khi Iran tuyên bố không có kế hoạch gặp giới chức Mỹ tại Islamabad và Pakistan sẽ đóng vai trò trung gian để chuyển tiếp đề xuất cho hai bên.
Thủ tướng Sharif cho biết đã trao đổi với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và tái khẳng định cam kết của Pakistan trong thúc đẩy “hòa bình bền vững”.
Mỹ và Iran từng đàm phán trong khoảng 21 giờ tại Islamabad hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Trump đã ra lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận, nhưng Tehran không nhượng bộ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz.
Đàm phán hòa bình từng được kỳ vọng nối lại hôm 21/4 nhưng không diễn ra, do Iran tuyên bố chưa sẵn sàng đối thoại trực tiếp với Mỹ. Tổng thống Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho tới khi Tehran đưa ra đề xuất cụ thể với Washington.
Theo Đài Euro News, ngày 14-4, Hội Chữ thập đỏ cho biết một lô hàng gồm vật tư y tế cùng các hàng viện trợ khác đã được chuyển vào biên giới Iran, trở thành chuyến viện trợ đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát.
Trong thông báo chính thức, Liên đoàn Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) xác nhận lô hàng đã vào lãnh thổ Iran ngày 12-4.
Phát biểu tại Geneva (Thụy Sĩ), người phát ngôn IFRC Tommaso Della Longa cho biết đoàn xe xuất phát từ Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) hôm 10-4.
Đây là một trong những đợt vận chuyển vật tư y tế xuyên biên giới đầu tiên của tổ chức quốc tế kể từ sau loạt không kích của Israel và Mỹ vào Iran ngày 28-2.
Theo ông Della Longa, IFRC đã cung cấp các bộ dụng cụ sơ cứu chấn thương, phục vụ cấp cứu khẩn cấp và cứu sống bệnh nhân.
"Hoạt động này vô cùng quan trọng, trong bối cảnh chuỗi cung ứng nhân đạo vào Iran bị gián đoạn nghiêm trọng, khiến việc đưa hàng cứu trợ trở nên khó khăn và tốn kém hơn", ông nói.
IFRC đặt mục tiêu tiếp tục vận chuyển thêm nhiều bộ dụng cụ trong ba tuần tới.
Trong khi đó, Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) cho biết đã chuyển giao lô hàng viện trợ xuyên biên giới đầu tiên gồm 171 tấn hàng cứu trợ thiết yếu tới Iran ngày 13-4.
Tổng cộng 14 xe tải xuất phát từ kho tại Jordan, chở các vật dụng thiết yếu đủ đáp ứng nhu cầu của gần 25.090 người, gồm chăn, đệm, can nước, bộ dụng cụ nhà bếp, bạt che và đèn năng lượng mặt trời.
Ngoài ra ICRC cũng bàn giao 200 máy phát điện và 100 máy bơm động cơ mua tại địa phương cho Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran (IRCS) nhằm hỗ trợ công tác cứu hộ.
Theo ông Vincent Cassard, Trưởng phái đoàn ICRC tại Iran, nhu cầu nhân đạo trên cả nước vẫn ở mức cao và kỳ vọng lô hàng sẽ góp phần giảm bớt khó khăn cho các cộng đồng bị ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, ông Della Longa cũng nhấn mạnh áp lực mà Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran đang phải gánh chịu khi đã có bốn nhân viên thiệt mạng trong lúc làm nhiệm vụ kể từ khi xung đột nổ ra.
Tính đến thời điểm hiện tại, cuộc chiến đã khiến ít nhất 3.000 người thiệt mạng tại Iran, 2.020 người tại Lebanon, 23 người tại Israel và hơn một chục người tại các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh.
Khắc tinh mới của HIMARS trên chiến trường Ukraine
Tạp chí Mỹ Military Watch Magazine nhận định, hệ thống tên lửa phòng không tầm trung Buk-M3 của Nga đang chứng tỏ hiệu quả vượt trội trong việc đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa HIMARS của Ukraine mà Washington cung cấp cho Kiev.
Theo đó, quân đội Nga (RFAF) đã sử dụng Buk-M3 để đánh chặn thành công tên lửa HIMARS từ khoảng cách hơn 30km. Buk-M3, sử dụng khung gầm bánh xích, sở hữu tốc độ triển khai nhanh hơn và tầm bắn tối đa lên tới 70km, trần cao tối đa 30km, tăng đáng kể so với phiên bản tiền nhiệm Buk-M2 (tầm bắn 45-50km).
Một tiểu đoàn Buk-M3 bao gồm 4 đại đội, mỗi đại đội có 3 trung đội hỏa lực, cùng một xe chỉ huy (9S510M) và một radar cảnh giới "nhìn vòng" 9S18M1-3 (hay còn gọi là radar trinh sát) và radar "chiếu xạ" 9S36M (hay còn gọi là radar dẫn bắn).
Xe chỉ huy đóng vai trò não bộ, tiếp nhận dữ liệu và phân bổ mục tiêu, trong khi radar trinh sát quét bầu trời để phát hiện vật thể bay từ xa. Các trung đội hỏa lực được trang bị xe phóng tự hành (TELAR) mang 6 tên lửa trong ống phóng kín và radar dẫn bắn riêng, cùng xe phóng nạp (TEL) để tiếp đạn. Với cấu hình này, một tiểu đoàn Buk-M3 có khả năng theo dõi và tấn công đồng thời tới 36 mục tiêu khác nhau.
Buk-M3 được thiết kế để bảo vệ đội hình bộ binh cơ giới hoặc thiết giáp, đồng thời bổ sung cho các hệ thống tầm xa như S-400. Hệ thống này cũng vượt trội hơn đáng kể so với các hệ thống tầm ngắn như Pantsir-S và Tor-M2 về khả năng chống tên lửa.
Trước đây, các biến thể Buk cũ hơn đã thử lửa rộng rãi trên nhiều chiến trường, với Buk-M1 thời Liên Xô đang được Ukraine sử dụng để chống lại các cuộc tấn công tên lửa của Nga.
Military Watch Magazine lưu ý, trong những tháng đầu khi Ukraine triển khai HIMARS, loại vũ khí được mệnh danh là "hỏa thần" này đã gây ra mối đe dọa nghiêm trọng cho lực lượng Nga và các mục tiêu hậu phương.
Điển hình là vụ tấn công vào khu vực trú quân của RFAF tại tỉnh Lugansk ngày 1/1/2023, được cho là đã khiến 89 binh sĩ Nga thiệt mạng. Tuy nhiên, sau hơn 3 năm tham chiến, giờ đây HIMARS không còn là thách thức lớn đối với phòng không Nga, đặc biệt khi Buk-M3 được đưa vào biên chế rộng rãi để bảo vệ các mục tiêu trọng yếu.
Patriot của Ukraine đối mặt với khó khăn mang tên Iskander-M
Trong khi Buk-M3 đang chứng tỏ ưu thế trước HIMARS, hệ thống đánh chặn Patriot xương sống của phòng không Ukraine lại gặp khó khăn trước tên lửa đạn đạo Iskander-M của Nga. Vào các ngày 15 và 16/4, Nga đã phóng ít nhất 24 tên lửa Iskander vào các mục tiêu ở Ukraine, cùng với tên lửa từ các hệ thống khác và UAV tấn công.
Không quân Ukraine thông báo Nga đã tổ chức 2 đợt tấn công phối hợp, đánh dấu ngày thứ ba liên tiếp Ukraine bị tấn công dữ dội trong bối cảnh hệ thống phòng không suy yếu nghiêm trọng. Truyền thông Ukraine ghi nhận 703 mục tiêu trên không trong 24 giờ, bao gồm 19 tên lửa đạn đạo Iskander-M, 5 tên lửa hành trình Iskander-K, 20 tên lửa hành trình Kh-101 và 659 UAV các loại.
Các cuộc tấn công phối hợp bằng tên lửa và UAV của Nga đã làm căng thẳng hệ thống phòng không của Ukraine trên khắp cả nước.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố, chỉ trong tuần trước, Nga đã phóng 2.360 UAV tấn công, hơn 1.320 tên lửa hành trình và 60 tên lửa đạn đạo các loại vào các mục tiêu ở Ukraine.
Ban đầu, các nhà phân tích phương Tây tin rằng Patriot sẽ giúp đánh chặn Iskander của Nga, nhưng Military Watch Magazine cho biết các quan chức Ukraine đã nhận định Patriot không phải là giải pháp toàn diện, chúng khó có thể cung cấp khả năng phòng thủ hiệu quả trước loại tên lửa đạn đạo này.
Các chuyên gia quân sự phương Tây ngày càng nghi ngờ về hiệu quả của Patriot, đặc biệt khi các hoạt động chiến đấu ở Trung Đông đã chứng minh rằng hệ thống này không phải lúc nào cũng có khả năng đánh chặn hoàn hảo đối với các mục tiêu là tên lửa đạn đạo.
