“Tôi vừa hủy chuyến đi của các đại diện của mình đến Islamabad, Pakistan để gặp phía Iran. Quá nhiều thời gian lãng phí cho việc đi lại và quá nhiều việc”, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội hôm 25/4.
“Ngoài ra, đang có sự đấu đá nội bộ rất lớn và hỗn loạn trong ‘giới lãnh đạo của họ’. Không ai biết ai là người nắm quyền, kể cả chính họ”, ông cho biết.
Nhưng lãnh đạo Mỹ vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục đàm phán, khi cho biết Iran chỉ cần “gọi điện” nếu muốn đối thoại.
Nhà Trắng trước đó thông báo đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể ông Trump, sẽ đến Islamabad vào ngày 25/4 để tham dự vòng đàm phán thứ hai với Iran.
Khi được hỏi chuyến đi bị hủy có đồng nghĩa giao tranh sẽ tiếp diễn hay không, Tổng thống Trump đáp “không”. “Chúng tôi chưa nghĩ đến chuyện đó”, ông nói.
Tổng thống Mỹ cho biết ông hủy chuyến đi vì không hài lòng với lập trường đàm phán của Iran, thêm rằng đã nhận được đề xuất sửa đổi chỉ vài phút sau khi đưa ra quyết định trên.
“Họ đưa cho chúng tôi một dự thảo đáng lẽ phải tốt hơn. Điều thú vị là ngay lập tức, chỉ trong vòng 10 phút sau khi tôi hủy bỏ chuyến đi, chúng tôi đã nhận được đề xuất tốt hơn nhiều”, ông nói với báo giới.
Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ có “mọi quân bài” và Iran có thể gọi điện bất kỳ lúc nào muốn, song phái đoàn của Washington “sẽ không thực hiện thêm những chuyến bay kéo dài 18 giờ chỉ để ngồi nói chuyện vô ích”.
Trước đó không lâu, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã kết thúc chuyến thăm Islamabad sau khi gặp tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir, nhà trung gian chính trong nỗ lực đàm phán, cũng như Thủ tướng Shehbaz Sharif và Ngoại trưởng Ishaq Dar.
Iran cho biết ông Araghchi đã lên đường tới Oman và sẽ quay trở lại Pakistan sau khi kết thúc các cuộc gặp ở nước này, trước khi tiếp tục đến Nga để thảo luận về cách chấm dứt xung đột tại Trung Đông.
Ngoại trưởng Iran mô tả chuyến thăm Pakistan là “rất hiệu quả”, song bày tỏ hoài nghi về ý định của Mỹ. “Tôi vẫn chưa thấy liệu Mỹ có thật sự nghiêm túc trong nỗ lực ngoại giao hay không”, ông nói.
Ngay cả trước khi Tổng thống Trump hủy kế hoạch cử phái đoàn đến Pakistan, triển vọng đàm phán giữa Tehran và Washington cũng đã khá mờ mịt, khi Iran tuyên bố không có kế hoạch gặp giới chức Mỹ tại Islamabad và Pakistan sẽ đóng vai trò trung gian để chuyển tiếp đề xuất cho hai bên.
Thủ tướng Sharif cho biết đã trao đổi với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và tái khẳng định cam kết của Pakistan trong thúc đẩy “hòa bình bền vững”.
Mỹ và Iran từng đàm phán trong khoảng 21 giờ tại Islamabad hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Trump đã ra lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận, nhưng Tehran không nhượng bộ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz.
Đàm phán hòa bình từng được kỳ vọng nối lại hôm 21/4 nhưng không diễn ra, do Iran tuyên bố chưa sẵn sàng đối thoại trực tiếp với Mỹ. Tổng thống Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho tới khi Tehran đưa ra đề xuất cụ thể với Washington.
Viết trên mạng xã hội X, ông Ebrahim Rezaei cảnh báo bất kỳ hành động gây hấn nào đối với tàu thuyền của Iran “sẽ phải đối mặt với đòn đáp trả mạnh mẽ và quyết đoán của Tehran nhằm vào các tàu và căn cứ của Mỹ”.
“Đồng hồ đang quay ngược chiều lợi ích của người Mỹ. Sẽ có lợi hơn cho Mỹ nếu họ không hành động ngu ngốc và lún sâu hơn vào vũng lầy mà họ đã sa vào. Con đường tốt nhất là đầu hàng và chấp nhận nhượng bộ. Bạn phải làm quen với trật tự khu vực mới”, ông viết.
Cùng ngày, người phát ngôn quân đội Iran Mohammad Akraminia tuyên bố “nếu kẻ thù tấn công Iran một lần nữa, họ sẽ bị bất ngờ bởi vũ khí mới, phương thức tác chiến mới và các mặt trận chiến tranh mới”, theo Hãng tin Reuters.
Bên cạnh đó, ông khẳng định Iran sẽ không cho phép tàu thuyền của các quốc gia ủng hộ chính sách trừng phạt của Mỹ đối với Tehran đi qua eo biển Hormuz.
“Kể từ nay, những quốc gia ủng hộ Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt lên Iran chắc chắn sẽ đối mặt với nhiều khó khăn khi lưu thông qua eo biển Hormuz”, người phát ngôn quân đội Iran nhấn mạnh.
Lời cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh Mỹ duy trì lệnh phong tỏa các tàu của Iran ở eo biển Hormuz để đáp trả việc Tehran tuyên bố kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này.
Trong đợt giao tranh vào ngày 7-5, truyền hình nhà nước Iran IRIB dẫn lời một quan chức quân sự Iran cho biết Tehran đã phóng tên lửa vào lực lượng Mỹ, sau khi nước này cho rằng đối thủ đã triển khai một cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu Iran tại eo biển Hormuz.
Cùng ngày, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo lực lượng Mỹ đã nhắm vào các cơ sở quân sự Iran vì quốc gia Hồi giáo này phát động một loạt cuộc tấn công “không có lý do” bằng tên lửa, máy bay không người lái và tàu nhỏ nhằm vào các chiến hạm Mỹ đang đi qua eo biển Hormuz.
“Lực lượng Mỹ đã đánh chặn các cuộc tấn công không có lý do của Iran và đáp trả bằng các đòn tự vệ khi các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đi qua eo biển Hormuz và tiến vào vịnh Oman ngày 7-5”, CENTCOM nêu trong thông báo.
Đầu tháng này, Chính phủ Mỹ đã áp đặt các lệnh trừng phạt mới nhằm vào Iran, đồng thời cảnh báo tàu thuyền không được trả phí cho Chính phủ Iran như một khoản phí để đi qua eo biển Hormuz.
"Dù rất muốn ở bên con trai Don Jr. và vợ sắp cưới Bettina, thành viên mới nhất của gia đình Trump, những vấn đề của chính phủ và tình yêu dành cho nước Mỹ không cho phép tôi làm điều đó", Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social ngày 22/5.
Ông gửi lời chúc mừng hai con, nhấn mạnh rằng "điều quan trọng là phải ở lại thủ đô Washington, ở lại Nhà Trắng vào giai đoạn quan trọng này".
Ông Trump không nói rõ tại sao đây lại là "giai đoạn quan trọng", dù động thái diễn ra giữa lúc các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột Iran dường như đang đi đến bước ngoặt. Iran đang xem xét đề xuất mới của Mỹ và đại diện Pakistan, nước trung gian hòa giải, đã có mặt tại Tehran.
Tổng thống Trump hôm 22/5 nói rằng xung đột với Iran khiến tham dự đám cưới của Trump Jr. với Bettina Anderson ở Bahamas là "không đúng thời điểm". Nhà Trắng sau đó cũng thông báo thay đổi trong kế hoạch đi lại của ông Trump, nói rằng Tổng thống Mỹ sẽ không đến khu nghỉ dưỡng chơi golf ở New Jersey vào cuối tuần như dự kiến mà ở lại thủ đô Washington.
Phát biểu bên lề cuộc họp của NATO tại Thụy Điển, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết đã có "một số tiến triển" trong các cuộc đàm phán, nhưng cảnh báo rằng Washington chưa đạt được thỏa thuận. "Chúng tôi đang đối phó với nhóm người rất khó tính. Nếu điều đó không thay đổi, Tổng thống đã nói rõ rằng ông ấy có những lựa chọn khác", Ngoại trưởng Rubio cho hay.
Ngoại trưởng Mỹ thêm rằng ông Trump "thích phương án đàm phán hơn" nhưng đã bày tỏ lo ngại rằng một thỏa thuận "có thể là không khả thi".
"Như đã nói, tôi chịu trách nhiệm về kết quả bầu cử lần này, nhưng tôi cũng mang trách nhiệm thực hiện những thay đổi mà chúng tôi từng cam kết. 48 giờ qua đã gây bất ổn đối với chính phủ, kéo theo cái giá phải trả về kinh tế đối với đất nước cũng như các hộ gia đình", Thủ tướng Anh Keir Starmer nói trong cuộc họp nội các ngày 12/5.
Tuyên bố được đưa ra giữa bối cảnh Thủ tướng Anh đang đối mặt áp lực phải từ chức sau khi Công đảng cầm quyền thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử địa phương tuần trước.
Kết quả bầu cử này đã châm ngòi cho làn sóng "nổi loạn" bên trong Công đảng, khi hơn 80 nghị sĩ công khai kêu gọi ông từ chức hoặc đưa ra lộ trình rời nhiệm sở.
Bà Miatta Fahnbulleh, Bộ trưởng phụ trách phân quyền, tín ngưỡng và cộng đồng, ngày 12/5 trở thành thành viên đầu tiên của chính phủ từ chức để hối thúc ông Starmer rời ghế.
"Tôi kêu gọi Thủ tướng hãy làm điều đúng đắn cho đất nước, Công đảng và đưa ra lộ trình cho quá trình chuyển giao quyền lực một cách có trật tự", bà cho hay.
Tuy nhiên, ông Starmer không cho thấy ý định sẽ từ chức, thậm chí còn thách thức các thành viên trong đảng khởi động quy trình bãi nhiệm ông nếu có đủ sự ủng hộ.
"Công đảng có quy trình để thách thức vị trí lãnh đạo, và quy trình đó chưa được kích hoạt. Người dân kỳ vọng chúng tôi tiếp tục điều hành đất nước. Đó là điều tôi và toàn bộ nội các phải làm", Thủ tướng Starmer khẳng định.
Phản ứng của ông Starmer đã khiến nhiều nghị sĩ thất vọng. "Tôi cảm thấy ông ấy đã phạm sai lầm", nghị sĩ Công đảng Paulette Hamilton nói với BBC. "Ông ấy không lắng nghe, đó là lý do người dân cũng không còn lắng nghe chúng ta nữa".
Ông Starmer, 63 tuổi, nhậm chức Thủ tướng vào tháng 7/2024 sau khi thắng áp đảo đối thủ Rishi Sunak, chấm dứt 14 năm cầm quyền của đảng Bảo thủ.
Ông chưa thúc đẩy được tăng trưởng kinh tế để hỗ trợ người dân Anh giảm bớt áp lực chi phí sinh hoạt, đồng thời gần đây bị cuốn vào bê bối liên quan bổ nhiệm Peter Mandelson, người có quan hệ với tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein, làm đại sứ tại Mỹ.
Những yếu tố này khiến Công đảng chịu đòn giáng nặng nề, mất hơn 1.400 ghế tại các hội đồng địa phương ở Anh trong cuộc bầu cử tuần trước, mất quyền kiểm soát nghị viện Wales, nơi Công đảng là chính đảng lớn nhất suốt hàng chục năm. Các đảng cánh hữu Cải cách nước Anh và đảng Xanh dân túy cánh tả đều giành thêm lợi thế trong cuộc bầu cử này.
