Nhiệt độ tăng cao trong mùa nắng nóng không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe, đặc biệt khi tham gia các hoạt động ngoài trời. Việc trang bị kiến thức cơ bản có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ say nắng và kiệt sức.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, thời tiết nóng bức có thể khiến cơ thể mất nước nhanh, làm rối loạn khả năng điều hòa thân nhiệt. Khi nhiệt độ cơ thể tăng cao, nguy cơ say nắng, chuột rút do nhiệt và kiệt sức sẽ tăng lên.
Tiến sĩ William Schaffner (Đại học Vanderbilt, Mỹ) cho biết khi cơ thể không kịp thích nghi với nhiệt độ môi trường, hệ tim mạch và thần kinh có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến chóng mặt, buồn nôn hoặc ngất xỉu.
Dưới tác động của nắng nóng, cơ thể tăng tiết mồ hôi để làm mát. Quá trình này khiến nước và các chất điện giải bị mất đi nhanh chóng.
Nếu không bổ sung đủ nước, thể tích máu giảm sẽ khiến tim phải làm việc nhiều hơn, đồng thời làm giảm khả năng làm mát cơ thể, theo Mayo Clinic.
Bác sĩ Roxana Ehsani (Học viện Dinh dưỡng và Ăn kiêng Mỹ) khuyến nghị nên uống nước đều đặn, không đợi đến khi khát mới uống, đặc biệt khi di chuyển hoặc vận động ngoài trời.
Để giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe trong thời tiết oi bức, các chuyên gia khuyến nghị không chỉ thay đổi thói quen mà còn cần hiểu rõ cơ chế cơ thể phản ứng với nhiệt độ cao.
Uống đủ nước, đúng cách. Theo CDC Mỹ, cơ thể có thể mất một lượng lớn nước và điện giải qua mồ hôi khi trời nóng. Việc uống từng ngụm nhỏ, đều đặn giúp duy trì thể tích máu và hỗ trợ cơ chế làm mát tự nhiên.
Tránh khung giờ nắng gắt. Nhiệt độ và tia UV thường đạt đỉnh từ 11 giờ đến 15 giờ. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), việc hạn chế ra ngoài trong khoảng thời gian này giúp giảm nguy cơ say nắng và tổn thương da. Nếu buộc phải di chuyển, nên tìm bóng râm và nghỉ ngơi xen kẽ.
Chọn trang phục hỗ trợ tản nhiệt. Quần áo sáng màu, chất liệu thoáng khí giúp phản xạ nhiệt và tăng khả năng bay hơi mồ hôi. Điều này giúp cơ thể duy trì nhiệt độ ổn định hơn, hạn chế tình trạng quá nhiệt, theo Cleveland Clinic.
Bảo vệ da khỏi tia UV. Tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng có thể gây bỏng da và tăng nguy cơ tổn thương lâu dài. Hiệp hội Da liễu Mỹ khuyến nghị sử dụng kem chống nắng phổ rộng (SPF từ 30 trở lên), thoa lại sau mỗi 2 giờ, đồng thời kết hợp đội mũ và đeo kính râm.
Điều chỉnh cường độ vận động. Khi nhiệt độ cao, cơ thể phải làm việc nhiều hơn để tản nhiệt. Theo CDC Mỹ, vận động quá sức trong thời tiết nóng có thể dẫn đến kiệt sức do nhiệt hoặc say nắng. Vì vậy, nên ưu tiên hoạt động nhẹ, nghỉ ngơi thường xuyên và lắng nghe tín hiệu cơ thể.
Một số dấu hiệu như chóng mặt, buồn nôn, nhức đầu, tim đập nhanh hoặc da nóng đỏ có thể là cảnh báo của say nắng.
Theo CDC Mỹ, nếu xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng như lú lẫn hoặc ngất, cần nhanh chóng đưa người bệnh vào nơi mát và tìm sự hỗ trợ y tế.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc chuẩn bị trước khi đi chơi trong thời tiết nắng nóng là yếu tố quan trọng nhất. Chỉ cần thay đổi một số thói quen nhỏ như uống đủ nước, tránh nắng gắt và nghỉ ngơi hợp lý, bạn có thể tận hưởng chuyến đi an toàn hơn.
Lưu thông máu tốt giúp oxy và dưỡng chất được vận chuyển đến các cơ quan hiệu quả, góp phần duy trì hoạt động bình thường của cơ thể. Bên cạnh những yếu tố như tuổi tác hay bệnh lý, chế độ ăn uống và lối sống hằng ngày cũng ảnh hưởng đến tuần hoàn máu.
Ăn thực phẩm giàu chất chống oxy hóa
TheoTimes of India, thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như quả mọng, rau lá xanh hay các loại hạt có thể góp phần cải thiện lưu thông máu bằng cách bảo vệ thành mạch khỏi tổn thương do các gốc tự do. Những chất chống oxy hóa như vitamin C, E và polyphenol, còn duy trì chức năng của lớp nội mạc mạch máu, góp phần điều hòa sự co giãn của mạch máu. Khi nội mạc hoạt động tốt, máu lưu thông hiệu quả.
Vận động khoa học
Thói quen ngồi lâu một chỗ trong nhiều giờ liền, ít vận động gây ra nhiều bệnh liên quan đến tuần hoàn máu. Khi ngồi quá lâu, máu sẽ tích tụ ở chân, gây sưng phù và làm giảm lưu lượng máu về tim. Mỗi người nên đứng dậy, duỗi người hoặc đi bộ 30-40 phút mỗi ngày để tăng lưu thông máu, giảm cứng khớp.
Yoga giúp tăng cường lưu thông máu nhờ kết hợp những động tác kéo giãn, tăng sức mạnh cơ bắp, kỹ thuật hít thở sâu. Khi cơ thể vận động, các cơ co bóp hỗ trợ đưa máu từ tĩnh mạch trở về tim hiệu quả, đồng thời cải thiện lượng máu đến nhiều cơ quan. Hít thở sâu trong yoga giúp tăng lượng oxy đưa vào máu, giảm căng thẳng, góp phần ổn định huyết áp và cải thiện chức năng mạch máu.
Uống đủ nước giúp máu lưu thông dễ dàng. Khi cơ thể thiếu nước, máu trở nên cô đặc, khiến tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu, đồng thời làm giảm hiệu quả vận chuyển oxy và dưỡng chất đến các mô. Bổ sung đủ nước còn duy trì huyết áp ổn định hơn.
Người trưởng thành nên uống khoảng 2-2,5 lít nước mỗi ngày tùy giới tính, cân nặng, mức độ vận động và thời tiết. Bạn nên uống đều đặn trong ngày, không đợi đến khi khát, theo Cleveland Clinic.
Kiểm soát đường huyết, huyết áp tốt
Kiểm soát tốt huyết áp và đường huyết có thể bảo vệ mạch máu, từ đó duy trì lưu thông máu hiệu quả. Huyết áp cao kéo dài dễ làm tổn thương thành động mạch, khiến mạch máu kém đàn hồi, hình thành mảng xơ vữa. Trong khi đó, đường huyết cao gây tổn thương lớp nội mạc mạch máu và thúc đẩy phản ứng viêm, làm tăng nguy cơ hẹp lòng mạch. Những thay đổi này cản trở dòng máu lưu thông, khiến các cơ quan không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất.
Ngày 29/4, Sở Y tế tỉnh Nghệ An cho biết kết quả xét nghiệm trên các mẫu bệnh phẩm củng cố kết luận Salmonella là tác nhân gây ra vụ ngộ độc. Các bệnh nhân trú tại xã Diễn Ngọc, Diễn Thọ, Diễn Bích, Diễn Hoa (trước đây thuộc huyện Diễn Châu), lần lượt nhập viện điều trị từ ngày 17-21/4, hiện đã bình phục và xuất viện.
Salmonella là tác nhân phổ biến gây nhiễm khuẩn tiêu hóa, thường khởi phát sau 16-48 giờ với các triệu chứng như tiêu chảy, đau bụng, sốt, buồn nôn và mệt mỏi. Đa số trường hợp tự hồi phục sau 4-7 ngày, nhưng ở trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc suy giảm miễn dịch, bệnh có thể gây biến chứng nặng như nhiễm trùng huyết, viêm màng não, đe dọa tính mạng nếu không điều trị kịp thời.
Vi khuẩn thường tồn tại trong đường tiêu hóa động vật, lây sang người qua thực phẩm nhiễm khuẩn như trứng, thịt gia cầm chưa nấu chín, sữa chưa tiệt trùng, rau sống hoặc do nhiễm chéo trong chế biến. Trong đó, trứng và sản phẩm từ trứng là nguồn lây quan trọng, bởi vi khuẩn có thể xâm nhập vào bên trong quả trứng ngay từ buồng trứng của gà mái trước khi hình thành vỏ trứng.
Gần đây, các tỉnh phía Nam liên tiếp ghi nhận hàng trăm người nhập viện sau khi ăn bánh mì. Ngày 3 và 4/3, 79 bệnh nhân tại phường Vũng Tàu ngộ độc do ăn bánh mì vỉa hè đường Đồ Chiểu. Trước đó vài ngày, 22 người ở TP HCM và hơn 70 người tại cơ sở Hồng Ngọc 12 (Đồng Tháp) cũng gặp triệu chứng tương tự.
Nhiều người có thói quen rửa sạch trứng rồi mới cho vào tủ lạnh vì nghĩ như vậy sẽ vệ sinh hơn. Tuy nhiên, điều này có thể khiến trứng hỏng nhanh hơn, theo chuyên trang sức khỏe Healthline.
Bác sĩ Donald Schaffner, chuyên gia vi sinh thực phẩm tại Đại học Rutgers (Mỹ), cho biết vỏ trứng có một lớp màng tự nhiên giúp hạn chế vi khuẩn xâm nhập. Khi rửa quá sớm, lớp bảo vệ này dễ bị mất đi, đặc biệt nếu dùng nước lạnh hoặc chà xát mạnh.
Các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên lau nhẹ phần bẩn bằng khăn khô. Nếu cần rửa, nên thực hiện ngay trước khi chế biến để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.
Khay đựng trứng ở cánh cửa tủ lạnh thường là vị trí được nhiều người sử dụng vì tiện lấy ra. Tuy nhiên, đây lại là nơi nhiệt độ thay đổi liên tục mỗi khi mở tủ.
Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), trứng nên được bảo quản ở nhiệt độ dưới 4 độ C và duy trì ổn định. Vì vậy, vị trí phù hợp hơn là ngăn giữa hoặc sâu bên trong tủ lạnh.
Tiến sĩ Amy Myrdal Miller, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho rằng việc thay đổi nhiệt độ liên tục có thể làm giảm chất lượng và rút ngắn thời gian bảo quản trứng.
Ngoài ra, người dùng nên giữ trứng trong hộp giấy hoặc hộp nhựa ban đầu thay vì chuyển sang khay khác. Cách này giúp hạn chế hấp thụ mùi thực phẩm và giảm nguy cơ nhiễm chéo vi khuẩn.
Nhiều người cho rằng trứng để trong tủ lạnh có thể dùng rất lâu. Tuy nhiên, USDA khuyến cáo trứng tươi chỉ nên sử dụng trong khoảng 3 - 5 tuần kể từ ngày mua nếu được bảo quản đúng cách.
Một cách kiểm tra độ tươi phổ biến là thả trứng vào tô nước. Trứng chìm và nằm ngang thường còn mới, trong khi trứng nổi lên có thể đã cũ do lượng không khí bên trong tăng lên theo thời gian.
Dù vậy, chuyên gia lưu ý đây chỉ là mẹo tham khảo. Nếu trứng có mùi lạ, đổi màu hoặc lòng trắng quá loãng thì nên bỏ ngay.
Theo Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA), trứng bị nứt vỏ có nguy cơ nhiễm khuẩn cao hơn do vi khuẩn dễ xâm nhập vào bên trong.
Nếu vết nứt nhỏ và trứng còn mới, có thể đập ra cho vào hộp kín rồi bảo quản lạnh và sử dụng trong vòng 1 - 2 ngày. Tuy nhiên, với trứng có dấu hiệu rò rỉ, mùi bất thường hoặc đổi màu, tốt nhất nên bỏ để tránh nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe.
