Trong tiết mục châm biếm được phát sóng hôm 23/4, đề cập tiệc tối sắp diễn ra của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng, người dẫn chương trình Jimmy Kimmel của đài ABC nói rằng Đệ nhất phu nhân Melania Trump “trông rạng rỡ như một phụ nữ đang chờ được góa chồng”.
Hai ngày sau, Tổng thống Donald Trump và bà Melania được sơ tán khỏi bữa tiệc của phóng viên chuyên trách Nhà Trắng tại khách sạn Washington Hilton vì xảy ra nổ súng. Nghi phạm Cole Allen, 31 tuổi, bị bắt giữ và truy tố với cáo buộc âm mưu ám sát ông Trump.
Bà Melania hôm 27/4 bày tỏ phẫn nộ và chỉ trích phát biểu của Kimmel. “Đủ rồi. Đã đến lúc ABC phải thể hiện lập trường. Lãnh đạo ABC sẽ còn dung túng hành vi tệ hại của Kimmel, gây tổn hại cho cộng đồng của chúng ta đến bao giờ đây”, bà viết trên mạng xã hội.
Theo Đệ nhất phu nhân Mỹ, những người như Kimmel “không nên có cơ hội xuất hiện trước mỗi gia đình vào mỗi tối để lan truyền sự thù ghét”.
“Những phát ngôn của Kimmel đầy thù hận và bạo lực, nhằm chia rẽ đất nước chúng ta. Đoạn độc thoại của ông ta về gia đình tôi không phải hài kịch, mà mang tính độc hại và làm trầm trọng thêm căn bệnh chính trị ở Mỹ”, bà nêu thêm.
Tổng thống Trump cũng cho rằng trò đùa của Kimmel đã “đi quá xa giới hạn”, kêu gọi Disney và ABC “lập tức sa thải” người dẫn chương trình này.
Đài ABC và công ty mẹ Disney đều chưa lên tiếng về thông tin. Sự việc được coi là phép thử đầu tiên đối với Josh D’Amaro, người vừa nhậm chức CEO Disney hồi tháng trước.
Công chúng Mỹ cũng phản ứng trái chiều đối với sự việc này. Một số người chỉ trích mạnh mẽ, cho rằng ABC và Disney sẽ đối mặt làn sóng phản đối lớn chưa từng có nếu xảy ra hậu quả nghiêm trọng. Trong khi đó, những người khác lo ngại về tác động tiêu cực tới tự do ngôn luận nếu Kimmel mất việc vì một câu đùa, cho rằng điều đó có thể khiến các nghệ sĩ hài “phải dè chừng từng lời nói”.
Danh hài Jimmy Kimmel là nhà sáng lập kiêm MC chương trình Jimmy Kimmel Live!. Đây là chương trình trò chuyện đêm khuya phát sóng trong tuần trên kênh ABC từ năm 2003, được biết đến với các cuộc phỏng vấn người nổi tiếng, tiểu phẩm hài và có nhiều đoạn trích được chia sẻ trên mạng xã hội.
Kimmel hồi năm ngoái bị đình chỉ một tuần vì đưa ra các bình luận gây tranh cãi liên quan vụ ám sát nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk, đồng minh của Tổng thống Trump.
Chương trình của Kimmel bị ngừng phát sóng trên 70 đài liên kết với ABC, chiếm gần 1/4 số hộ gia đình tại Mỹ. Lãnh đạo Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) Brendan Carr mô tả những nhận xét của Kimmel “là hành vi tồi tệ chưa từng có”.
Ông Trump cũng chỉ trích đài ABC vì để Kimmel quay lại sau đó. “Tại sao nhà đài lại muốn một nhân sự kém cỏi, thiếu hài hước và khiến kênh truyền hình của mình gặp nguy khi phát sóng nội dung 99% rác rưởi tâng bốc đảng Dân chủ”, ông đăng trên mạng xã hội Truth Social.
Tổng thống Trump từ lâu đã nhiều lần kêu gọi các đài phát thanh, truyền hình gỡ bỏ những chương trình hài hoặc tin tức mà ông không thích hoặc chỉ trích ông, đồng thời gây sức ép để cơ quan quản lý thu hồi giấy phép của các đài mà lãnh đạo Mỹ cho là không công bằng.
Tuy nhiên, giới chuyên gia nói rằng các đài phát sóng có quyền tự do ngôn luận rộng rãi theo Tu chính án thứ nhất, bao gồm cả đưa ra những lời đùa cợt có thể bị coi là phản cảm.
Trong cuộc phỏng vấn với báo Neue Zurcher Zeitung được đăng tải vào đầu tuần này, Ngoại trưởng Lithuania Kestutis Budrys mô tả NATO là “tổ chức mạnh nhất từng được thiết lập” và kêu gọi cách tiếp cận quyết liệt hơn đối với Nga.
Ông Budrys bày tỏ sự tin tưởng vào các cam kết phòng thủ chung của NATO, đặc biệt là sự sẵn sàng của Đức trong việc chiến đấu vì Lithuania.
“Chúng ta phải cho Nga thấy rằng chúng ta có thể xuyên thủng pháo đài nhỏ mà họ đã xây dựng ở Kaliningrad. NATO có đủ phương tiện để san bằng các căn cứ phòng không và tên lửa của Nga ở đó nếu cần thiết”, ông Budrys nhấn mạnh.
Đáp lại những bình luận trên, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với truyền thông Nga rằng tuyên bố của Ngoại trưởng Lithuania không đáng được phân tích nghiêm túc.
Ông Peskov cho rằng Lithuania đang bị lôi kéo bởi những chính trị gia không có khả năng tư duy chiến lược tỉnh táo, điều mà ông nói rằng cuối cùng lại có lợi cho Nga.
“Tâm lý chống Nga này khiến họ mù quáng, ngăn cản họ suy nghĩ về tương lai và hành động vì lợi ích quốc gia của mình”, ông Peskov nói, ám chỉ các chính trị gia ở 3 quốc gia Baltic.
Cùng ngày, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng nhắc lại tuyên bố của người phát ngôn Điện Kremlin. Ông Lavrov cho rằng các quan chức phương Tây đưa ra những tuyên bố gây hấn như vậy để khẳng định tầm quan trọng của mình.
Những tuyên bố cứng rắn được đưa ra trong bối cảnh Liên minh châu Âu đang tranh luận về việc có nên nối lại quan hệ ngoại giao với Moscow hay không. Nga cho rằng quyền quyết định nằm trong tay Brussels vì họ đã chọn đình chỉ các cuộc tiếp xúc liên quan đến xung đột Ukraine.
Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna kêu gọi các quốc gia phương Tây tăng cường áp lực lên Nga. Ông nói với Bloomberg tuần trước rằng “bây giờ không phải là lúc để đối thoại hay đàm phán”.
Các quan chức Nga đã nhiều lần cảnh báo chống lại bất kỳ bước đi nào có thể cắt đứt vùng Kaliningrad bằng đường bộ. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Aleksandr Grushko từng nhấn mạnh ông hy vọng “lý trí chung” sẽ ngăn chặn việc châu Âu “đùa với lửa” xung quanh Kaliningrad.
Trong một cuộc họp báo cuối năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Nga sẽ loại bỏ các mối đe dọa phát sinh đối với vùng Kaliningrad. Ông nhấn mạnh rằng một cuộc phong tỏa tiềm tàng đối với khu vực này có thể dẫn đến một cuộc xung đột toàn diện.
Trợ lý Tổng thống Nga, ông Nikolai Patrushev, cảnh báo Nga sẵn sàng đáp trả toàn lực và ngay lập tức, kể cả bằng các biện pháp răn đe hạt nhân, đối với bất cứ động thái nào của NATO nhằm kiểm soát Kaliningrad.
Kaliningrad là một vùng lãnh thổ tách biệt của Nga, nằm giữa Ba Lan và Lithuania, bị bao quanh hoàn toàn bởi NATO.
Kaliningrad, phụ thuộc vào các tuyến đường sắt - đường bộ đi qua Lithuania để kết nối với phần còn lại của Nga, được xem là một trong những khu vực quân sự hóa cao nhất châu Âu, đồng thời cũng là điểm nóng tiềm tàng trong căng thẳng giữa NATO và Nga.
Căng thẳng về vấn đề trung chuyển bùng phát sau khi xung đột Ukraine leo thang vào năm 2022, khi Vilnius bắt đầu hạn chế việc trung chuyển bằng đường sắt các mặt hàng thuộc diện bị EU trừng phạt đi và đến Kaliningrad. Tranh chấp này sau đó đã được giải quyết một phần và hoạt động vận tải đường sắt được khôi phục.
Theo Đài CNN, một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 28-4 thông báo nước này sẽ sớm triển khai mẫu hộ chiếu mới có in hình Tổng thống Donald Trump bên trong.
Mẫu mới sẽ là thiết kế mặc định tại Cơ quan Hộ chiếu Washington, áp dụng cho các trường hợp gia hạn trực tiếp tại đây. "Các hình thức đăng ký trực tuyến hoặc tại các địa điểm khác vẫn giữ nguyên thiết kế hiện hành", quan chức này cho biết thêm.
Việc đưa chân dung ông Trump vào hộ chiếu được xem là dấu mốc mới nhất trong việc sử dụng hình ảnh của ông trên các vật phẩm kỷ niệm 250 năm ngày độc lập nước Mỹ.
Khác với đồng xu lưu niệm hay thẻ tham quan công viên quốc gia, hộ chiếu là giấy tờ tùy thân có giá trị quốc tế, thường có thời hạn đến 10 năm.
Theo bản dựng thiết kế, chân dung và chữ ký mạ vàng của Tổng thống Trump sẽ xuất hiện ở mặt trong trang bìa, còn mặt sau sẽ in bức họa "Bản Tuyên ngôn độc lập" của họa sĩ John Trumbull.
Mặt trong bìa trước của mẫu hộ chiếu hiện hành là bức tranh của họa sĩ Percy Moran, khắc họa ông Francis Scott Key sau trận pháo kích tại pháo đài McHenry - sự kiện truyền cảm hứng cho bài quốc ca Mỹ - kèm các dòng ca từ của bài hát này.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Tommy Pigott khẳng định mẫu mới sẽ có các tác phẩm nghệ thuật tùy chỉnh, hình ảnh nâng cao, đồng thời vẫn đảm bảo các tính năng bảo mật nghiêm ngặt, "giữ vững vị thế là một trong những loại giấy tờ an toàn nhất thế giới".
Bộ Ngoại giao dự kiến bắt đầu cấp mẫu hộ chiếu này vào mùa hè năm nay, dù số lượng phát hành cụ thể chưa được công bố.
Bộ Nội vụ Mỹ cũng thông báo thiết kế kỷ niệm mới cho thẻ công viên, trong đó có phiên bản in hình ông Trump bên cạnh cựu Tổng thống George Washington.
Trong một video trên trang web của bộ, bộ trưởng Doug Burgum cho biết đây là thẻ "Nước Mỹ tươi đẹp", nhằm tôn vinh kỷ niệm 250 năm lập quốc và các thế hệ đã bảo vệ đất nước.
Tháng trước Ủy ban Mỹ thuật do ông Trump bổ nhiệm bỏ phiếu thông qua đồng xu kỷ niệm 250 năm lập quốc có in chân dung tổng thống. Năm ngoái tên ông cũng được đặt cho Trung tâm Kennedy và Viện Hòa bình Mỹ.
Hãng vận tải biển Maersk A/S của Đan Mạch ngày 5/5 đăng thông báo xác nhận tàu thương mại mang tên Alliance Fairfax, mang cờ Mỹ và được vận hành bởi chi nhánh của họ tại Mỹ là Maersk Line (MLL), đã được hộ tống thành công rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz.
MLL có trụ sở chính ở Norfolk, bang Virginia, chuyên về quản lý tàu container và tàu hàng toàn cầu, hoạt động động lập với mảng hậu cần thương mại của công ty mẹ tại Đan Mạch. Hãng tự nhận có đội tàu hàng mang cờ Mỹ lớn nhất thế giới, chuyên cung cấp dịch vụ vận tải cho cho chính phủ và quân đội nước này.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của họ đã qua eo biển Hormuz, tiến vào vịnh Ba Tư để hỗ trợ cho Dự án Tự do. CENTCOM cho biết lực lượng này đã giúp hai tàu thương mại mang cờ Mỹ di chuyển qua eo biển Hormuz thành công, nhưng không đề cập đến hoạt động hộ tống.
Hãng Maersk cho biết họ đã được quân đội Mỹ liên hệ gần đây để thảo luận về phương án giúp tàu của họ rời khỏi vùng Vịnh dưới sự bảo vệ của tàu chiến Mỹ.
"Sau khi phối hợp với quân đội Mỹ lên kế hoạch an ninh toàn diện, MLL và lãnh đạo trên tàu đã phê duyệt quyết định đi qua Hormuz. Con tàu sau đó rời khỏi vịnh Ba Tư với lực lượng Mỹ đi kèm", Maersk cho biết.
Tàu Alliance Fairfax mang cờ Mỹ và đã đăng ký tham gia Chương trình An ninh Hàng hải Mỹ, theo đó được chính phủ Mỹ hỗ trợ tài chính với điều kiện sẵn sàng phục vụ các hoạt động mang yếu tố quân sự nếu có trường hợp khẩn cấp hoặc chiến sự. Tàu kẹt tại khu vực vịnh Ba Tư từ khi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran bùng phát ngày 28/2 và eo biển Hormuz bị phong tỏa.
Maersk cho biết hành trình đi qua Hormuz của Alliance Fairfax diễn ra suôn sẻ, không xảy ra sự cố, toàn bộ thuyền viên an toàn và không ai bị thương. Hiện vẫn còn ít nhất một tàu mang cờ Mỹ khác đang ở lại khu vực vịnh Ba Tư.
"Chúng tôi đánh giá cao sự chuyên nghiệp và phối hợp hiệu quả của quân đội Mỹ trong việc triển khai hoạt động này, đồng thời kỳ vọng tàu sẽ sớm trở lại hoạt động thương mại bình thường", công ty Đan Mạch cho biết.
CENTCOM cho biết đang tích cực triển khai các hoạt động nhằm khôi phục lưu thông hàng hải thương mại qua Hormuz, trong đó có việc điều động các chiến hạm hỗ trợ chiến dịch Dự án Tự do được Tổng thống Donald Trump phát động.
Tư lệnh CENTCOM Brad Cooper cho biết lực lượng Mỹ đã khai hỏa hạ 6 xuồng cao tốc đe dọa hoạt động hàng hải thương mại tại khu vực, đồng thời đánh chặn toàn bộ tên lửa và thiết bị bay không người lái (drone) của Iran nhắm vào tàu hàng.
Đô đốc Cooper nói quân đội Mỹ không trực tiếp hộ tống từng tàu hàng, mà triển khai nhiều lớp bảo vệ thành "thế trận phòng thủ bao quát" cho các tàu được hỗ trợ đi qua eo biển Hormuz.
Ông nói thêm rằng Dự án Tự do được triển khai sau khi lực lượng Mỹ sử dụng "công nghệ đặc biệt tinh vi" để mở thông một hành lang qua Hormuz trong vài tuần qua, rồi "dựng lên một chiếc ô bảo vệ bao trùm lên khu vực". Hành lang này cuối cùng sẽ trở thành tuyến lưu thông hai chiều, thay vì chỉ được dùng để các tàu rời khỏi vịnh Ba Tư.
Tư lệnh Mỹ không giải thích "công nghệ đặc biệt tinh vi" này là gì và CENTCOM đảm bảo ô an ninh ở hành lang hàng hải đó thế nào. Tuy nhiên, việc đảm bảo hành lang an toàn đòi hỏi quân đội Mỹ phải rà phá toàn bộ thủy lôi nơi tàu thuyền sẽ đi qua, cũng như lập ô phòng không để đánh chặn bất cứ tên lửa, drone nào của Iran.
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải trọng yếu, nơi từng chiếm khoảng 20% lượng dầu vận chuyển toàn cầu trước khi gần như bị tê liệt do xung đột. Hàng trăm tàu đã bị mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư sau khi tuyến đường này bị đóng lại vào đầu tháng 3.
