Được kiểm chứng qua thực tiễn khắc nghiệt, chương trình bình ổn thị trường đã khẳng định là mô hình đúng đắn, phù hợp thực tiễn khách quan, phản ánh tinh thần năng động, sáng tạo của TP.
Từ mô hình này, nhiều địa phương trên cả nước đã kế thừa tinh thần chung để triển khai, nhân rộng.
Sống lâu năm ở TP.HCM, bà Nguyễn Thị Hương – phường Bình Trưng – còn nhớ như in những ngày giáp Tết hơn 20 năm trước. Đó là thời điểm người tiêu dùng TP vẫn còn giữ thói quen mua sắm ở chợ truyền thống, siêu thị vẫn chưa thể phủ rộng được như bây giờ.
Những ngày ấy bà nội trợ ra chợ là “chóng mặt” vì giá không chỉ đến Tết lại tăng mà còn tăng từng ngày.
“Tôi còn nhớ khi đó các mặt hàng như trứng vịt, thịt heo không chỉ tăng cao mà muốn mua cũng không có hàng. Phải đi vòng vòng mấy chợ để có nguyên liệu cho hai món quen thịt kho hột vịt và khổ qua dồn thịt”, bà Hương kể.
Và trong bối cảnh ấy, chương trình bình ổn thị trường được khởi xướng vào dịp Tết Nhâm Ngọ 2002. Ngay năm đầu tiên, UBND TP.HCM giao 45 tỉ đồng cho hai doanh nghiệp mua lương thực, thực phẩm để dự trữ, phục vụ dịp Tết Nhâm Ngọ.
Mục tiêu ban đầu là ngăn chặn tình trạng găm hàng, tăng giá tùy tiện trong dịp cao điểm, đặc biệt là Tết Nguyên đán, giúp người dân yên tâm mua sắm.
Năm 2010 là cột mốc đánh dấu chương trình bắt đầu được xã hội hóa, mở rộng quy mô với 13 doanh nghiệp tham gia và chính thức chuyển sang bình ổn thị trường cả năm, thay vì chỉ riêng dịp Tết.
Từ khi triển khai đến nay, ở mỗi giai đoạn chương trình bình ổn thị trường của TP được linh hoạt điều chỉnh phù hợp với nhu cầu kinh tế – xã hội của từng thời kỳ. Như trong giai đoạn
2002-2012, chương trình chủ yếu tập trung vào mục tiêu chống giá thực phẩm tăng sốc, bảo đảm nguồn cung các mặt hàng thiết yếu như gạo, thịt, trứng, đường và dầu ăn, nhất là vào dịp lễ, Tết hoặc khi thị trường biến động mạnh.
Sang giai đoạn 2013-2020, phạm vi bình ổn được mở rộng sang các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến đời sống người dân như giáo dục, y tế và hàng tiêu dùng dân sinh, bao gồm tập vở, dụng cụ học tập, dược phẩm và một số mặt hàng gia dụng thiết yếu.
Trong thời kỳ 2021-2023, sau tác động của đại dịch COVID-19, chương trình chú trọng hơn đến việc củng cố chuỗi cung ứng, kết nối sản xuất với hệ thống phân phối và bảo đảm lưu thông hàng hóa ổn định.
Đến giai đoạn 2024-2026, chương trình tiếp tục phát triển theo hướng bình ổn chi phí sống toàn diện, không chỉ tập trung vào ăn uống mà còn mở rộng sang học tập, hàng gia dụng và hỗ trợ sản xuất, qua đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu đa dạng của người dân và doanh nghiệp.
Sau hơn 20 năm, thành công của chương trình là tạo kết nối giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng.
Gắn bó lâu năm với chương trình bình ổn thị trường của TP, ông Nguyễn Nguyên Phương – Phó giám đốc Sở Công thương TP.HCM – cho biết trải qua hơn hai thập niên, chương trình đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ, từ mục tiêu ngắn hạn phục vụ dịp Tết sang hoạt động xuyên suốt cả năm vào năm 2010 và đặc biệt là từ năm 2013, TP đã thực hiện bước đột phá xã hội hóa 100% nguồn vốn thông qua cơ chế kết nối ngân hàng – doanh nghiệp.
Đáng chú ý, sau khi triển khai hiệu quả, chương trình được nhiều địa phương trên cả nước học tập và áp dụng với quy mô, cách thức khác nhau. Tiêu biểu có thể kể đến Hà Nội với các chương trình dự trữ hàng hóa thiết yếu phục vụ Tết và bình ổn giá các mặt hàng tiêu dùng; Đà Nẵng triển khai kế hoạch dự trữ hàng hóa, kết nối cung cầu và bình ổn thị trường mùa cao điểm du lịch.
Cần Thơ chú trọng bình ổn lương thực, thực phẩm cho khu vực ĐBSCL, Bình Dương và Đồng Nai triển khai chương trình phục vụ lực lượng lao động lớn tại các khu công nghiệp; Bà Rịa – Vũng Tàu, Long An, An Giang cũng có các kế hoạch dự trữ và bán hàng bình ổn trong dịp lễ, Tết.
Dù tên gọi và cách triển khai khác nhau, các địa phương này đều kế thừa tinh thần chung của mô hình TP.HCM: chủ động nguồn cung, giữ giá hợp lý, liên kết doanh nghiệp và bảo đảm an sinh xã hội khi thị trường biến động.
Đến nay, tại TP.HCM quy mô chương trình không chỉ dừng lại ở nhóm hàng lương thực, thực phẩm thiết yếu mà đã mở rộng sang các nhóm hàng phục vụ mùa khai giảng, sữa, dược phẩm thiết yếu, hàng tiêu dùng…; sự tham gia của đa dạng các thành phần kinh tế từ doanh nghiệp nhà nước đến các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp FDI.
Năm 2026, chương trình bình ổn thị trường năm 2026-2027 đã chính thức được triển khai từ ngày 1-4 và kéo dài trong 12 tháng. Đây là một trong những công cụ quan trọng giúp TP.HCM chủ động ứng phó với biến động giá cả, đặc biệt trong bối cảnh chi phí đầu vào, phí vận chuyển và năng lượng có nhiều biến động.
Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, trong giai đoạn tới định hướng của TP là đưa chương trình lên một tầm cao mới về cả chất và lượng. Mục tiêu trọng tâm là hiện đại hóa phương thức triển khai, đẩy mạnh ứng dụng thương mại điện tử và chuyển đổi số trong quản lý hệ thống phân phối để hàng bình ổn tiếp cận người dân nhanh chóng, thuận tiện hơn.
Đặc biệt, TP sẽ tập trung triển khai chương trình hợp tác kiểm soát chất lượng hàng hóa (tick xanh trách nhiệm) nhằm xây dựng bộ quy tắc ứng xử khắt khe trong kiểm tra, kiểm soát, phát hiện và xử lý vi phạm thông qua chia sẻ và công khai, minh bạch thông tin tự nguyện giữa các nhà bán lẻ và nhà cung cấp nhằm định hướng sản xuất, đảm bảo hàng hóa không chỉ ổn định về giá mà còn dẫn đầu về chất lượng và an toàn thực phẩm.
“Điểm nhấn của nỗ lực này là việc hình thành và vận hành sàn giao dịch thịt heo. Đây không chỉ là bước đi nhằm hiện đại hóa phương thức giao dịch truyền thống vốn còn nhiều tầng nấc trung gian mà còn là công cụ then chốt để minh bạch hóa thị trường tại địa phương tiêu thụ thịt heo lớn nhất cả nước”, ông Phương kỳ vọng.
Sàn giao dịch thịt heo được cho sẽ xóa bỏ tình trạng thao túng giá, đảm bảo quyền lợi cốt lõi cho cả người chăn nuôi và người tiêu dùng, đồng thời góp phần kiểm soát an toàn thực phẩm và là cơ sở nhân rộng mô hình sang các nhóm ngành hàng khác.
Ngoài ra, cùng với chương trình “Tick xanh trách nhiệm”, TP đang kiến tạo một hệ sinh thái thương mại an toàn, nơi mà sự minh bạch về nguồn gốc và chất lượng trở thành tiêu chuẩn bắt buộc.
“Với sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo TP, sự ủng hộ tích cực của doanh nghiệp và xu thế phát triển của công nghệ thông tin, chuyển đổi số, chương trình sẽ tiếp tục là công cụ hữu hiệu và trụ cột vững chắc của TP trong quản lý thị trường, ổn định và phát triển kinh tế”, ông Phương bày tỏ tin tưởng.
VN-Index mở cửa trong sắc xanh, sau khi xử lý xong các lệnh giao dịch giá mở cửa đã lấy lại mốc 1.920 điểm. Tuy nhiên, chỉ vài phút sau, chỉ số này bị đẩy về dưới tham chiếu và giữ sắc đỏ đến khi hết phiên.
Thị trường chủ yếu giằng co quanh tâm lý quan trọng 1.900 điểm từ 9h30 và rồi giảm sâu thêm vào cuối buổi sáng. Có lúc, chỉ số chung sụt tới gần 27 điểm.
Buổi chiều, chứng khoán chủ yếu đi ngang quanh 1.890 điểm rồi cải thiện lên khu vực 1.900 điểm sau 14h. Tuy nhiên, chỉ số chung lại rơi về vùng 1.890 điểm trong phiên ATC. VN-Index đóng cửa sát 1.897 điểm, giảm hơn 16 điểm so với hôm qua.
Chỉ số đại diện sàn HoSE điều chỉnh khá mạnh, song số lượng cổ phiếu tăng và giảm lại không chênh lệch quá nhiều, lần lượt là 144 và 152 mã. Điều này cho thấy mức độ đồng thuận trên thị trường thấp. VN-Index hôm nay cũng không chịu ảnh hưởng quá nhiều từ rổ vốn hóa lớn khi chỉ số VN30 chỉ sụt nhẹ hơn 1 điểm với 16 mã đi lùi.
Theo thống kê của VnDirect, chỉ số chung chịu ảnh hưởng nhiều nhất bởi VIC của Vingroup khi mã này góp hơn 13 điểm vào mức giảm của VN-Index. Cổ phiếu Vingroup hôm nay đóng cửa dưới tham chiếu 3,5% với giá 218.700 đồng. Thanh khoản mã này đạt gần 1.183 tỷ đồng, đứng thứ hai toàn thị trường. Tuy nhiên, lực bán chủ động không chiếm ưu thế mà gần như cân bằng với bên mua.
Ngoài ra, một số mã khác cũng tác động tiêu cực cho thị trường như GAS, GVR hay BSR. Nhóm cổ phiếu của doanh nghiệp nhà nước có phiên điều chỉnh sau nhịp tăng mạnh vài phiên trước.
Tổng giá trị giao dịch trên sàn HoSE hôm nay đạt hơn 22.000 tỷ đồng, giảm tới 31%. Trong phiên chỉ số chung điều chỉnh, thanh khoản thấp trở thành điểm sáng cho thấy áp lực bán không lan rộng, nhà đầu tư vẫn giữ tâm lý cân bằng và thận trọng.
Song thị trường hôm nay lại chịu áp lực từ diễn biến của khối ngoại khi họ tiếp tục bán ròng khoảng 1.685 tỷ đồng. Các cổ phiếu bị bán ròng mạnh nhất là VIC (hơn 517 tỷ), FPT (hơn 316 tỷ) hay MBB, VHM, ACB... Ngược lại, nhà đầu tư vẫn mua mạnh ở VPB và VCB.
Sau phiên giao dịch biến động mạnh hôm qua, nhiều nhóm phân tích đưa ra quan điểm rằng thị trường đang bước vào giai đoạn nhạy cảm. Theo Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), chất lượng thị trường đang suy yếu, nhiều vị thế ngắn hạn thua lỗ, dẫn đến áp lực bán mạnh đột biến.
Do đó, các chuyên gia khuyên nhà đầu tư nếu duy trì tỷ trọng cao và danh mục mở rộng, cần tiếp tục kiểm soát rủi ro, đồng thời cơ cấu danh mục ngắn hạn sang các mã, nhóm ngành có chất lượng tốt. Khuyến nghị chung được SHS đưa ra là duy trì tỷ trọng hợp lý. Mục tiêu đầu tư hướng tới các cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, đứng đầu trong các ngành chiến lược, tăng trưởng vượt trội của nền kinh tế.
Trong nhóm doanh nghiệp chi trả cổ tức bằng tiền mặt, cao nhất là Công ty cổ phần (CTCP) Đầu tư và Phát triển Cảng Đình Vũ (mã chứng khoán: DVP), dự kiến trả cổ tức với tỷ lệ 50%, tương ứng 5.000 đồng/cổ phiếu.
Với khoảng 40 triệu cổ phiếu đang lưu hành, doanh nghiệp ước tính sẽ chi khoảng 200 tỷ đồng cho đợt thanh toán này. Ngày đăng ký cuối cùng là 5/6, ngày giao dịch không hưởng quyền là 4/6 và thời gian thanh toán dự kiến vào ngày 29/6.
Tính đến cuối quý I, Cảng Hải Phòng là công ty mẹ nắm giữ 51% vốn điều lệ tại Cảng Đình Vũ, qua đó dự kiến thu về gần 102 tỷ đồng cổ tức trong đợt chi trả này. Bên cạnh đó, cổ đông là CTCP Vật tư Nông sản với tỷ lệ sở hữu 18,7% vốn dự kiến nhận khoảng 37 tỷ đồng, trong khi American LLC nắm giữ 8,5% vốn có thể thu về khoảng 17 tỷ đồng cổ tức.
Đây là đợt chi trả đầu tiên trong kế hoạch cổ tức năm 2025 với tổng tỷ lệ 80% bằng tiền mặt của doanh nghiệp cảng này. Trong các năm gần đây, Cảng Đình Vũ duy trì chính sách chi trả cổ tức bằng tiền mặt với tỷ lệ ở mức cao.
CTCP Kim loại màu Thái Nguyên - Vimico (mã chứng khoán: TMG) thông báo chốt quyền trả cổ tức còn lại năm 2025 bằng tiền mặt với tỷ lệ 35%, tương ứng 3.500 đồng/cổ phiếu. Tổng giá trị chi trả dự kiến khoảng 63 tỷ đồng.
Ngày đăng ký cuối cùng là 5/6, ngày giao dịch không hưởng quyền là 4/6 và thời gian thanh toán dự kiến vào ngày 16/6. Trong đó, Công ty Khoáng sản - TKV hiện nắm giữ 51% vốn tại TMG, dự kiến nhận khoảng 32 tỷ đồng từ đợt chi trả cổ tức này.
Trước đó, doanh nghiệp đã tạm ứng cổ tức đợt 1 với tỷ lệ 15%. Như vậy, tổng mức cổ tức năm 2025 của TMG đạt 50%, hoàn thành kế hoạch đã đề ra.
Đây cũng là một trong những doanh nghiệp duy trì chính sách cổ tức tiền mặt ở mức cao trong nhiều năm liên tiếp.
Ngoài các doanh nghiệp chi trả cổ tức bằng tiền mặt, nhiều doanh nghiệp thực hiện chia cổ tức bằng cổ phiếu. Trong đó, Tập đoàn Dabaco Việt Nam (mã chứng khoán: DBC) dự kiến chi trả cổ tức năm 2025 bằng cả tiền mặt và cổ phiếu với tổng tỷ lệ 15%.
Cụ thể, Dabaco sẽ trả cổ tức tiền mặt với tỷ lệ 3%, tương ứng 300 đồng/cổ phiếu. Với gần 385 triệu cổ phiếu đang lưu hành, Dabaco dự kiến chi khoảng hơn 115 tỷ đồng để thực hiện đợt thanh toán này. Ngày đăng ký cuối cùng là 6/6, ngày giao dịch không hưởng quyền là 5/6 và thời gian thanh toán dự kiến vào ngày 24/6.
Đối với hình thức trả cổ tức bằng cổ phiếu, Dabaco sẽ phát hành thêm khoảng 46,1 triệu cổ phiếu mới với tỷ lệ 12%. Tỷ lệ thực hiện quyền là 100:12, tức cổ đông sở hữu 100 cổ phiếu sẽ nhận thêm 12 cổ phiếu mới. Nguồn vốn thực hiện được lấy từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối theo báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025.
Ông Nguyễn Như So - Chủ tịch HĐQT Dabaco - hiện nắm giữ 23,89% vốn, dự kiến nhận khoảng 28 tỷ đồng tiền mặt cùng khoảng 11 triệu cổ phiếu mới.
Ngoài ra, 29 doanh nghiệp niêm yết khác cũng thực hiện chốt quyền trả cổ tức bằng tiền mặt và cổ phiếu, với tỷ lệ dao động từ 2% đến 25%.
Chốt phiên giao dịch 5/5, giá dầu Brent, WTI đều hạ 4% về lần lượt 109 USD và 102 USD một thùng. Sang phiên sáng 6/5, giá WTI tiếp tục đi xuống, hiện còn 100 USD.
Thị trường hạ nhiệt sau thông tin 2 tàu đi qua được eo biển Hormuz và Mỹ tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn với Iran vẫn có hiệu lực.
Dù vậy, các nhà phân tích tại hãng tư vấn năng lượng Ritterbusch and Associates cho rằng việc giá giảm "có vẻ giống một sự điều chỉnh kỹ thuật sau đợt tăng mạnh tuần trước".
UAE cho biết họ bị tấn công bởi các tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran, song Terhran phủ nhận điều này.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố nước này đã "khơi thông" được eo biển Hormuz và hàng trăm tàu đang xếp hàng để đi qua tuyến hàng hải quan trọng này. Quân đội Mỹ khẳng định 2 tàu hàng của Mỹ đã qua được Hormuz với sự hỗ trợ của hải quân, nhưng không nêu rõ thời điểm. Trong khi đó, Iran phủ nhận thông tin này.
Reuters trích nguồn tin cho biết ngày 7/5 Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc sẽ bắt đầu thảo luận về một dự thảo nghị quyết do Mỹ và Bahrain hậu thuẫn. Việc này có thể dẫn đến các biện pháp trừng phạt Iran, nếu Tehran không chấm dứt các cuộc tấn công và đe dọa với hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz.
Trên thị trường chứng khoán Mỹ, các chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite đóng cửa ở mức cao kỷ lục mới nhờ Intel và các cổ phiếu khác liên quan đến AI. Việc Mỹ tuyên bố duy trì lệnh ngừng bắn với Iran giúp nhà đầu tư tập trung hơn vào báo cáo tài chính của các doanh nghiệp. Chốt phiên, S&P 500 và DJIA tăng 0,8%. Nasdaq Composite tăng mạnh hơn, với 1%.
Cổ phiếu hãng chip AMD tăng 4% trước thềm công bố báo cáo tài chính. Các nhà phân tích kỳ vọng doanh thu hãng này quý trước tăng 33%. Cổ phiếu Intel cũng đi lên 13% sau khi Bloomberg đưa tin Apple cân nhắc chọn Intel làm nhà sản xuất chip cho các thiết bị của hãng.
Các công ty trong S&P 500 đang trên đà ghi nhận tổng lợi nhuận quý I tăng 28% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây sẽ là mức tăng mạnh nhất 5 năm, theo hãng dữ liệu LSEG.
"Thị trường dựa vào các yếu tố nền tảng. Lợi nhuận đang rất mạnh và nhà đầu tư kỳ vọng việc này kéo dài đến hết năm", Tom Hainlin - chiến lược gia đầu tư tại U.S. Bank Wealth Management đánh giá.
Trên thị trường vàng, giá vàng thế giới tăng trở lại sau khi chạm đáy một tháng. Mỗi ounce vàng chốt phiên tăng 34 USD lên 4.556 USD. Sang phiên sáng nay, giá hiện chạm 4.584 USD.
"Nhà đầu tư đang mua bắt đáy sau đợt bán tháo gần đây. Việc giá dầu giảm cũng hỗ trợ vàng", Jim Wyckoff - nhà phân tích thị trường tại American Gold EẼchange nói.
Giá vàng thời gian qua chịu sức ép, do chiến sự kéo giá năng lượng toàn cầu lên cao, khiến lạm phát tăng tốc. Việc này buộc các ngân hàng trung ương cân nhắc lại quá trình nới lỏng tiền tệ. Kim loại quý gặp bất lợi khi lãi suất cao, do không trả lãi cố định.
