Được kiểm chứng qua thực tiễn khắc nghiệt, chương trình bình ổn thị trường đã khẳng định là mô hình đúng đắn, phù hợp thực tiễn khách quan, phản ánh tinh thần năng động, sáng tạo của TP.
Từ mô hình này, nhiều địa phương trên cả nước đã kế thừa tinh thần chung để triển khai, nhân rộng.
Sống lâu năm ở TP.HCM, bà Nguyễn Thị Hương – phường Bình Trưng – còn nhớ như in những ngày giáp Tết hơn 20 năm trước. Đó là thời điểm người tiêu dùng TP vẫn còn giữ thói quen mua sắm ở chợ truyền thống, siêu thị vẫn chưa thể phủ rộng được như bây giờ.
Những ngày ấy bà nội trợ ra chợ là “chóng mặt” vì giá không chỉ đến Tết lại tăng mà còn tăng từng ngày.
“Tôi còn nhớ khi đó các mặt hàng như trứng vịt, thịt heo không chỉ tăng cao mà muốn mua cũng không có hàng. Phải đi vòng vòng mấy chợ để có nguyên liệu cho hai món quen thịt kho hột vịt và khổ qua dồn thịt”, bà Hương kể.
Và trong bối cảnh ấy, chương trình bình ổn thị trường được khởi xướng vào dịp Tết Nhâm Ngọ 2002. Ngay năm đầu tiên, UBND TP.HCM giao 45 tỉ đồng cho hai doanh nghiệp mua lương thực, thực phẩm để dự trữ, phục vụ dịp Tết Nhâm Ngọ.
Mục tiêu ban đầu là ngăn chặn tình trạng găm hàng, tăng giá tùy tiện trong dịp cao điểm, đặc biệt là Tết Nguyên đán, giúp người dân yên tâm mua sắm.
Năm 2010 là cột mốc đánh dấu chương trình bắt đầu được xã hội hóa, mở rộng quy mô với 13 doanh nghiệp tham gia và chính thức chuyển sang bình ổn thị trường cả năm, thay vì chỉ riêng dịp Tết.
Từ khi triển khai đến nay, ở mỗi giai đoạn chương trình bình ổn thị trường của TP được linh hoạt điều chỉnh phù hợp với nhu cầu kinh tế – xã hội của từng thời kỳ. Như trong giai đoạn
2002-2012, chương trình chủ yếu tập trung vào mục tiêu chống giá thực phẩm tăng sốc, bảo đảm nguồn cung các mặt hàng thiết yếu như gạo, thịt, trứng, đường và dầu ăn, nhất là vào dịp lễ, Tết hoặc khi thị trường biến động mạnh.
Sang giai đoạn 2013-2020, phạm vi bình ổn được mở rộng sang các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến đời sống người dân như giáo dục, y tế và hàng tiêu dùng dân sinh, bao gồm tập vở, dụng cụ học tập, dược phẩm và một số mặt hàng gia dụng thiết yếu.
Trong thời kỳ 2021-2023, sau tác động của đại dịch COVID-19, chương trình chú trọng hơn đến việc củng cố chuỗi cung ứng, kết nối sản xuất với hệ thống phân phối và bảo đảm lưu thông hàng hóa ổn định.
Đến giai đoạn 2024-2026, chương trình tiếp tục phát triển theo hướng bình ổn chi phí sống toàn diện, không chỉ tập trung vào ăn uống mà còn mở rộng sang học tập, hàng gia dụng và hỗ trợ sản xuất, qua đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu đa dạng của người dân và doanh nghiệp.
Sau hơn 20 năm, thành công của chương trình là tạo kết nối giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng.
Gắn bó lâu năm với chương trình bình ổn thị trường của TP, ông Nguyễn Nguyên Phương – Phó giám đốc Sở Công thương TP.HCM – cho biết trải qua hơn hai thập niên, chương trình đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ, từ mục tiêu ngắn hạn phục vụ dịp Tết sang hoạt động xuyên suốt cả năm vào năm 2010 và đặc biệt là từ năm 2013, TP đã thực hiện bước đột phá xã hội hóa 100% nguồn vốn thông qua cơ chế kết nối ngân hàng – doanh nghiệp.
Đáng chú ý, sau khi triển khai hiệu quả, chương trình được nhiều địa phương trên cả nước học tập và áp dụng với quy mô, cách thức khác nhau. Tiêu biểu có thể kể đến Hà Nội với các chương trình dự trữ hàng hóa thiết yếu phục vụ Tết và bình ổn giá các mặt hàng tiêu dùng; Đà Nẵng triển khai kế hoạch dự trữ hàng hóa, kết nối cung cầu và bình ổn thị trường mùa cao điểm du lịch.
Cần Thơ chú trọng bình ổn lương thực, thực phẩm cho khu vực ĐBSCL, Bình Dương và Đồng Nai triển khai chương trình phục vụ lực lượng lao động lớn tại các khu công nghiệp; Bà Rịa – Vũng Tàu, Long An, An Giang cũng có các kế hoạch dự trữ và bán hàng bình ổn trong dịp lễ, Tết.
Dù tên gọi và cách triển khai khác nhau, các địa phương này đều kế thừa tinh thần chung của mô hình TP.HCM: chủ động nguồn cung, giữ giá hợp lý, liên kết doanh nghiệp và bảo đảm an sinh xã hội khi thị trường biến động.
Đến nay, tại TP.HCM quy mô chương trình không chỉ dừng lại ở nhóm hàng lương thực, thực phẩm thiết yếu mà đã mở rộng sang các nhóm hàng phục vụ mùa khai giảng, sữa, dược phẩm thiết yếu, hàng tiêu dùng…; sự tham gia của đa dạng các thành phần kinh tế từ doanh nghiệp nhà nước đến các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp FDI.
Năm 2026, chương trình bình ổn thị trường năm 2026-2027 đã chính thức được triển khai từ ngày 1-4 và kéo dài trong 12 tháng. Đây là một trong những công cụ quan trọng giúp TP.HCM chủ động ứng phó với biến động giá cả, đặc biệt trong bối cảnh chi phí đầu vào, phí vận chuyển và năng lượng có nhiều biến động.
Theo ông Nguyễn Nguyên Phương, trong giai đoạn tới định hướng của TP là đưa chương trình lên một tầm cao mới về cả chất và lượng. Mục tiêu trọng tâm là hiện đại hóa phương thức triển khai, đẩy mạnh ứng dụng thương mại điện tử và chuyển đổi số trong quản lý hệ thống phân phối để hàng bình ổn tiếp cận người dân nhanh chóng, thuận tiện hơn.
Đặc biệt, TP sẽ tập trung triển khai chương trình hợp tác kiểm soát chất lượng hàng hóa (tick xanh trách nhiệm) nhằm xây dựng bộ quy tắc ứng xử khắt khe trong kiểm tra, kiểm soát, phát hiện và xử lý vi phạm thông qua chia sẻ và công khai, minh bạch thông tin tự nguyện giữa các nhà bán lẻ và nhà cung cấp nhằm định hướng sản xuất, đảm bảo hàng hóa không chỉ ổn định về giá mà còn dẫn đầu về chất lượng và an toàn thực phẩm.
“Điểm nhấn của nỗ lực này là việc hình thành và vận hành sàn giao dịch thịt heo. Đây không chỉ là bước đi nhằm hiện đại hóa phương thức giao dịch truyền thống vốn còn nhiều tầng nấc trung gian mà còn là công cụ then chốt để minh bạch hóa thị trường tại địa phương tiêu thụ thịt heo lớn nhất cả nước”, ông Phương kỳ vọng.
Sàn giao dịch thịt heo được cho sẽ xóa bỏ tình trạng thao túng giá, đảm bảo quyền lợi cốt lõi cho cả người chăn nuôi và người tiêu dùng, đồng thời góp phần kiểm soát an toàn thực phẩm và là cơ sở nhân rộng mô hình sang các nhóm ngành hàng khác.
Ngoài ra, cùng với chương trình “Tick xanh trách nhiệm”, TP đang kiến tạo một hệ sinh thái thương mại an toàn, nơi mà sự minh bạch về nguồn gốc và chất lượng trở thành tiêu chuẩn bắt buộc.
“Với sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo TP, sự ủng hộ tích cực của doanh nghiệp và xu thế phát triển của công nghệ thông tin, chuyển đổi số, chương trình sẽ tiếp tục là công cụ hữu hiệu và trụ cột vững chắc của TP trong quản lý thị trường, ổn định và phát triển kinh tế”, ông Phương bày tỏ tin tưởng.
Ngày 13-5, Công an tỉnh Khánh Hòa thông tin các phòng nghiệp vụ Công an tỉnh vừa phối hợp Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa tiến hành kiểm tra về việc xuất nhập cảnh, cư trú hoạt động của người nước ngoài và kinh doanh hàng hóa tại một cửa hàng trên đường Lê Hồng Phong (phường Nam Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa).
Theo công an, tại thời điểm kiểm tra, có 20 người nước ngoài đang làm việc tại các bộ phận khác nhau tại cửa hàng nêu trên.
Tiến hành xác minh nhanh qua hệ thống dữ liệu của Công an tỉnh Khánh Hòa, bước đầu lực lượng chức năng xác định tất cả số người nước ngoài nêu trên đều có dấu hiệu hoạt động ngành nghề không được cấp phép của cơ quan có thẩm quyền và hoạt động không đúng mục đích chương trình đã xin cấp thị thực, thẻ tạm trú.
Tổ công tác của Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh Khánh Hòa đã yêu cầu đại diện pháp luật các các công ty liên quan tạm ngưng sử dụng số người nước ngoài nêu trên để tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định pháp luật Việt Nam.
Dư âm của sự lệch pha giữa tín dụng và huy động năm 2025 vẫn đang tác động tới nền kinh tế. Tăng trưởng tín dụng trong năm 2025 đạt khoảng 19%, trong khi huy động chỉ tăng 11,4%.
Khoảng trống này buộc nhiều ngân hàng phải dựa nhiều hơn vào thị trường liên ngân hàng và phát hành trái phiếu để bù đắp nguồn vốn. Áp lực càng rõ nét khi lãi suất liên ngân hàng có thời điểm lên tới 19%-20% vào đầu năm 2026.
Trong bối cảnh này, Chính phủ đang nỗ lực hạ nhiệt lãi suất huy động trên thị trường. Và một trong những thay đổi được giới đầu tư quan tâm là thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-Ngân hàng Nhà nước.
Điểm đáng chú ý là việc điều chỉnh cách tính tỉ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động (LDR), chuyển sang một khái niệm cập nhật hơn là CDR, với trần vẫn giữ ở mức 85% nhưng thay đổi đáng kể về cấu phần tính toán.
Trong đó Ngân hàng Nhà nước đề xuất cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động.
Trước đó lộ trình từng bước loại tiền gửi Kho bạc Nhà nước theo tỉ lệ từ 50% lên 100% vào năm 2026 cũng góp phần tạo sức ép thanh khoản, đặc biệt với nhóm ngân hàng quốc doanh vốn nắm giữ lượng lớn tiền gửi từ kho bạc.
Việc điều chỉnh này được xem là một bước "nới lỏng tương đối", giúp các ngân hàng như BID, CTG hay VCB cải thiện hệ số thanh khoản mà không cần đẩy mạnh huy động bằng mọi giá.
Tuy nhiên ở chiều ngược lại, công thức mới lại loại bỏ tiền gửi liên ngân hàng khỏi nguồn vốn huy động. Điều này đồng nghĩa với việc các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào thị trường 2 - chủ yếu là khối tư nhân - có thể đối mặt áp lực lớn hơn trong việc cân đối vốn.
Một chuyên gia phân tích tại công ty chứng khoán đưa ra quan điểm thận trọng khi cho rằng dự thảo có những điểm hỗ trợ thanh khoản như "trừ vốn chủ sở hữu ở tử số" hay "cộng 20% tiền gửi kho bạc ở mẫu số". Tuy nhiên loại bỏ tiền gửi từ các tổ chức tín dụng khác có thể gây áp lực đáng kể trong giai đoạn hiện nay.
Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư CTCP Chứng khoán An Bình - cho biết "nhiều thay đổi trong dự thảo cho thấy định hướng của cơ quan quản lý trong việc tiệm cận chuẩn Basel III và nâng cao chất lượng quản trị rủi ro hệ thống".
Tuy nhiên ông Minh cũng lưu ý thay đổi có thể tạo ra hai lực tác động trái chiều.
Một mặt, việc cho phép tính một phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước giúp cải thiện thanh khoản, từ đó có thể giảm áp lực huy động và hỗ trợ xu hướng giảm lãi suất.
Mặt khác, việc không tính tiền gửi liên ngân hàng lại khiến một số ngân hàng phải tăng cường huy động từ dân cư hoặc tìm nguồn vốn thay thế, qua đó có thể làm gia tăng cạnh tranh lãi suất ở nhóm này.
"Hiệu ứng nới lỏng cho nhóm ngân hàng quốc doanh có thể bị triệt tiêu phần nào bởi áp lực huy động ở nhóm ngân hàng tư nhân", ông Minh nhận định.
Ông cũng cho rằng trong bối cảnh thanh khoản hệ thống vẫn đang được kiểm soát, việc áp dụng CDR cần có lộ trình phù hợp, thay vì triển khai ngay lập tức.
Nếu áp dụng đột ngột, rủi ro căng thẳng thanh khoản có thể xuất hiện khi nhiều ngân hàng chưa kịp tăng vốn hoặc phát hành trái phiếu quốc tế.
Thực tế, trên thị trường chứng khoán phần nào phản ánh sự thận trọng này. Sau kỳ nghỉ lễ, diễn biến cổ phiếu ngân hàng vẫn khá dè dặt.
Theo thống kê của Tuổi Trẻ Online, tính đến phiên 4-5, gần 75% số mã ngân hàng trên ba sàn đang suy yếu về xu hướng dài hạn, dù VN-Index đã vượt qua đợt điều chỉnh.
Ngay cả nhóm ngân hàng quốc doanh cũng không giữ được nhiều thành quả tăng đầu năm. Tính đến hết phiên 4-5, BID tăng khoảng 3,9% từ đầu năm 2026, VCB tăng 4%, trong khi CTG giảm 2,4%.
Từ đầu năm đến nay, mặc dù VN-Index liên tục duy trì ở vùng điểm cao nhưng diễn biến chịu ảnh hưởng từ nhóm Vingroup và một số ít cổ phiếu trụ khác. Điều này khiến nhiều nhà đầu tư rơi vào tâm lý chán nản và muốn rời thị trường.
Ông Trần Hoàng Sơn - Giám đốc chiến lược thị trường Chứng khoán VPBankS - cho rằng nhà đầu tư nên thay đổi chiến lược giao dịch để thích nghi với bối cảnh thị trường phân hóa mạnh. Thay vì dồn toàn bộ danh mục vào nắm giữ dài hạn, nhà đầu tư có thể áp dụng chiến lược “70-30”.
Trong đó khoảng 70% giá trị danh mục dành cho các cổ phiếu đầu tư trung dài hạn theo chủ đề, còn 30% còn lại dùng để giao dịch ngắn hạn đối với cổ phiếu thu hút được dòng tiền. Phần vốn này không phải để kiếm lợi nhuận quá lớn, mà để nhà đầu tư duy trì động lực quan sát thị trường, chờ cơ hội xuất hiện.
Theo ông Sơn, phần vốn giao dịch ngắn hạn có thể tập trung vào hai nhóm. Nhóm đầu tiên là các cổ phiếu dẫn dắt có sức mạnh giá cao như VIC, VHM, STB. Nhóm thứ hai là các bluechip cơ bản tốt nhưng đi ngang trong biên độ hẹp như HPG.
Với nhóm cổ phiếu nóng, vị chuyên gia cho rằng định giá không còn rẻ, song dòng tiền vẫn tập trung nên nhà đầu tư có thể giao dịch ngắn hạn trong T+5 đến T+10 với mục tiêu lợi nhuận 2-5%.
Ông Sơn gợi ý sử dụng chỉ báo RSI3 trên đồ thị giờ. RSI là viết tắt của Relative Strength Index (chỉ số sức mạnh tương đối), dùng để đo tốc độ và mức độ biến động giá cổ phiếu. Trong phân tích kỹ thuật thông thường, nhà đầu tư hay dùng RSI14 cho xu hướng trung hạn. Tuy nhiên với giao dịch ngắn hạn, RSI3 phản ứng nhanh hơn nhiều với biến động giá.
Khi RSI3 giảm xuống dưới ngưỡng 20, cổ phiếu thường rơi vào trạng thái “quá bán” ngắn hạn. Theo ông Sơn, đây là vùng có thể xuất hiện nhịp hồi kỹ thuật nếu cổ phiếu vẫn còn dòng tiền mạnh.
“Những cổ phiếu dẫn dắt thường chỉ điều chỉnh khoảng một đến một phiên rưỡi. Nếu chờ tín hiệu kỹ thuật quá an toàn trên đồ thị ngày thì thường sẽ không kịp mua”, ông nói.
Tuy nhiên ông nhấn mạnh nhà đầu tư không nên bắt đáy ngay khi RSI3 xuống thấp, mà cần chờ nến xanh đầu tiên xuất hiện trên đồ thị giờ để xác nhận dòng tiền quay trở lại. Đây được xem là tín hiệu mua an toàn hơn.
Theo ông Sơn, điểm quan trọng nhất của chiến lược giao dịch chớp nhoáng này là quản trị rủi ro. Nhà đầu tư chỉ nên giải ngân tối đa khoảng 5% tài sản cho mỗi vị thế ngắn hạn và không nên giao dịch quá nhiều mã cùng lúc.
Nguyên tắc quan trọng tiếp theo là mức lỗ tối đa cho phép ở mức 0,5-1%. Nếu cổ phiếu không có lãi sau T+2 hoặc T+3 thì phải bán ngay, không biến khoản lỗ ngắn hạn thành nắm giữ dài hạn.
Đối với nhóm bluechip đi ngang như HPG, ông Sơn gợi ý cách vẫn sử dụng RSI3 nhưng áp dụng trên đồ thị ngày, thay vì đồ thị giờ do biến động giá chậm hơn.
Vùng mua phù hợp thường xuất hiện ở phiên thứ 2 sau khi RSI3 giảm xuống dưới ngưỡng 20. Nếu chờ đến lúc cổ phiếu bật tăng mạnh mới mua thì biên lợi nhuận sẽ bị thu hẹp đáng kể.
Trong trường hợp cổ phiếu tiếp tục giảm sâu và đáy sau thấp hơn đáy trước, cổ phiếu có thể đã chuyển sang xu hướng giảm. Khi đó nhà đầu tư cần chờ tín hiệu RSI tạo đáy cao hơn rồi mới giải ngân trở lại.
Ngoài ra chuyên gia cũng lưu ý trong bối cảnh thị trường chưa có xu hướng rõ ràng, việc duy trì tỉ trọng tiền mặt linh hoạt sẽ quan trọng hơn vay margin tối đa để tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn. Khi thị trường xuất hiện cơ hội thực sự lớn, nhà đầu tư còn tiền để giải ngân, thay vì bị kẹt toàn bộ danh mục.