Những chuyến du lịch mùa hè luôn mang đến cảm giác háo hức, nhưng cũng là “bài test” không hề dễ chịu cho làn da và sức khỏe. Ánh nắng gay gắt, thời gian di chuyển ngoài trời nhiều và việc sinh hoạt không ổn định khiến da dễ sạm, mất nước và nhanh lão hóa hơn.
Không ít người chỉ chú trọng bôi kem chống nắng mà quên mất rằng, để bảo vệ da hiệu quả, cần kết hợp nhiều yếu tố từ trang phục, thói quen sinh hoạt cho đến chăm sóc sau nắng. Nắng nóng kéo dài làm có thể tăng nguy cơ mất nước, say nắng và kiệt sức khi đi chơi ngoài trời. Nếu muốn tận hưởng chuyến đi trọn vẹn mà vẫn giữ được sức khỏe cùng làn da đẹp thì chúng ta nên lưu ý.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, thời tiết nóng bức có thể khiến cơ thể mất nước nhanh, làm rối loạn khả năng điều hòa thân nhiệt. Khi nhiệt độ cơ thể tăng cao, nguy cơ say nắng, chuột rút do nhiệt và kiệt sức sẽ tăng lên.
Tiến sĩ William Schaffner (Đại học Vanderbilt, Mỹ) cho biết khi cơ thể không kịp thích nghi với nhiệt độ môi trường, hệ tim mạch và thần kinh có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến chóng mặt, buồn nôn hoặc ngất xỉu.
Dưới tác động của nắng nóng, cơ thể tăng tiết mồ hôi để làm mát. Quá trình này khiến nước và các chất điện giải bị mất đi nhanh chóng. Nếu không bổ sung đủ nước, thể tích máu giảm sẽ khiến tim phải làm việc nhiều hơn, đồng thời làm giảm khả năng làm mát cơ thể, theo Mayo Clinic.
Bác sĩ Roxana Ehsani (Học viện Dinh dưỡng và Ăn kiêng Mỹ) khuyến nghị nên uống nước đều đặn, không đợi đến khi khát mới uống, đặc biệt khi di chuyển hoặc vận động ngoài trời.
Để giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe trong thời tiết oi bức, các chuyên gia khuyến nghị không chỉ thay đổi thói quen mà còn cần hiểu rõ cơ chế cơ thể phản ứng với nhiệt độ cao.
Uống đủ nước, đúng cách: Chống nắng không chỉ là câu chuyện bên ngoài mà còn liên quan đến việc chăm sóc cơ thể từ bên trong. Khi đi du lịch, đặc biệt ở nơi có thời tiết nóng, cơ thể rất dễ mất nước. Việc uống đủ nước giúp duy trì độ ẩm cho da, hỗ trợ quá trình thải độc và giữ cho làn da luôn tươi tắn. Bạn cũng có thể bổ sung thêm nước ép trái cây để tăng lượng vitamin và khoáng chất cần thiết.
Theo CDC Mỹ, cơ thể có thể mất một lượng lớn nước và điện giải qua mồ hôi khi trời nóng. Việc uống từng ngụm nhỏ, đều đặn giúp duy trì thể tích máu và hỗ trợ cơ chế làm mát tự nhiên.
Tránh khung giờ nắng gắt: Nhiệt độ và tia UV thường đạt đỉnh từ 11 giờ đến 15 giờ. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), việc hạn chế ra ngoài trong khoảng thời gian này giúp giảm nguy cơ say nắng và tổn thương da. Nếu buộc phải di chuyển, nên tìm bóng râm và nghỉ ngơi xen kẽ.
Chọn trang phục hỗ trợ tản nhiệt: Trang phục không chỉ là yếu tố thời trang mà còn đóng vai trò như một lớp bảo vệ vật lý cho làn da. Khi đi du lịch, đặc biệt là đến biển hoặc những nơi có nắng gắt, bạn nên ưu tiên các chất liệu thoáng mát như cotton, linen hoặc vải có khả năng chống tia UV.
Những thiết kế rộng rãi, sáng màu không chỉ giúp giảm hấp thụ nhiệt mà còn tạo cảm giác dễ chịu suốt cả ngày. Đây là cách chống nắng đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả mà nhiều người thường bỏ qua.
Bảo vệ da khỏi tia UV: Tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng có thể gây bỏng da và tăng nguy cơ tổn thương lâu dài. Trong điều kiện nắng gắt khi du lịch, việc sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF 50 trở lên là điều cần thiết. Mức SPF này giúp bảo vệ da tốt hơn trước tia UVB – nguyên nhân chính gây cháy nắng.
Bên cạnh đó, bạn cũng nên chọn sản phẩm có chỉ số PA cao để chống lại tia UVA, yếu tố gây lão hóa và sạm da. Một sản phẩm phù hợp không chỉ bảo vệ da mà còn giúp bạn yên tâm hơn khi phải hoạt động ngoài trời trong thời gian dài.
Nên thoa lại sau mỗi 2-3 giờ, đặc biệt khi hoạt động ngoài trời liên tục. Nếu trang điểm, có thể sử dụng dạng xịt hoặc cushion chống nắng để tiện dặm lại mà không làm ảnh hưởng đến lớp nền.
Dùng thêm vật dụng bảo vệ: Kem chống nắng là chưa đủ. Để tối ưu hiệu quả, bạn nên kết hợp thêm các vật dụng như áo chống nắng, khăn choàng, kính râm và mũ rộng vành. Những phụ kiện này giúp giảm lượng tia UV tiếp xúc trực tiếp với da, đặc biệt ở những vùng nhạy cảm như mặt, cổ và vai. Ngoài ra, kính râm còn giúp bảo vệ vùng da quanh mắt – nơi dễ xuất hiện nếp nhăn nếu tiếp xúc ánh nắng quá nhiều.
Điều chỉnh cường độ vận động: Khi nhiệt độ cao, cơ thể phải làm việc nhiều hơn để tản nhiệt. Theo CDC Mỹ, vận động quá sức trong thời tiết nóng có thể dẫn đến kiệt sức do nhiệt hoặc say nắng. Vì vậy, nên ưu tiên hoạt động nhẹ, nghỉ ngơi thường xuyên và lắng nghe tín hiệu cơ thể.
Sàn nhà vương vãi vỏ bánh kẹo, đồ uống dở. Trên giường, quần áo chưa giặt để lẫn cùng sách vở. Trong nhà vệ sinh, đồ chơi và truyện tranh ướt sũng nằm cạnh cống thoát nước. Mùi cơ thể của cậu bé đang tuổi dậy thì trên quần áo trộn với mùi giày và thức ăn khiến căn phòng ngột ngạt, khó thở.
"Tôi yêu cầu con nếu không dọn thì đóng chặt phòng lại để mùi khỏi tràn ra không gian chung nhưng nó chưa bao giờ nghe lời", chị Vân, 43 tuổi, ở Hà Nội nói.
Người mẹ cho biết đã dùng đủ cách, từ nhắc nhở nhẹ nhàng, tịch thu điện thoại đến đòn roi nhưng thói quen sinh hoạt của con không thay đổi. Do con trai học năm cuối cấp, lịch học dày nên thi thoảng chị nhượng bộ, dọn giúp con. Những ngày chị bận, căn phòng trở lại trạng thái "như cái chuồng lợn".
Với bà mẹ có con gái 16 tuổi như chị Nguyễn Thu Hằng, tình trạng cũng không khá hơn. Bàn trang điểm trong phòng của cô bé có hàng chục loại son môi, phấn mắt lăn lóc. Nhiều lần chị vừa mở cửa tủ, quần áo sạch, bẩn, mới cũ lẫn lộn, tràn ra ngoài.
Góc giường, quần áo bẩn chất đầy hai giỏ. Thấy phòng có mùi, chị mang quần áo vào máy giặt và dặn con phơi. Chiều về, đồ vẫn nằm trong máy. Bị mẹ nhắc, người con đáp đó là không gian riêng, không gây hại đến ai và yêu cầu mẹ không can thiệp. "Càng nhắc, con càng tỏ thái độ bất cần", chị Hằng, 42 tuổi, kể.
Cơn đau đầu vì chuyện con cái "ở bẩn", luộm thuộm đang hiện diện ở nhiều gia đình. Cuối tháng 5, mạng xã hội ở Việt Nam lan truyền bức ảnh chụp căn phòng ngổn ngang của một nữ sinh cấp ba do người mẹ tại Trung Quốc đăng tải. Bài đăng thu hút hơn 12.000 lượt thích. Nhiều phụ huynh cho biết họ nhìn thấy hình ảnh của con mình trong đó. ''Theo quan sát của tôi, 10 đứa tuổi teen thì 9 đứa ở bẩn như vậy", một phụ huynh bình luận và nhận nhiều lượt "like" thể hiện sự đồng tình.
Trên các diễn đàn nuôi dạy con, chủ đề "con tuổi teen niên bừa bộn" thu hút hàng nghìn ý kiến thảo luận. Nhiều phụ huynh thừa nhận căng thẳng khi không thể tìm tiếng nói chung với những đứa con về vấn đề vệ sinh cá nhân.
Bà Trần Thị Thùy Trang, Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam, cho rằng các phụ huynh quá khắt khe và chưa thấu hiểu con cái trong chuyện này. Hành vi bừa bộn ở lứa tuổi vị thành niên xuất phát từ nguyên nhân khách quan. Vùng vỏ não trước trán phụ trách lập kế hoạch và kiểm soát hành vi của trẻ chưa hoàn thiện, khiến các em gặp khó khăn trong việc duy trì sự ngăn nắp và chưa nhận thức đầy đủ hậu quả của sự bừa bộn.
Bên cạnh đó, hormone điều hòa nhịp sinh học tiết ra muộn khiến trẻ thức khuya, dậy muộn và không có thời gian dọn dẹp. Sự gia tăng hormone tăng trưởng cũng khiến trẻ ưu tiên năng lượng cho các hoạt động kết nối bạn bè, mạng xã hội. "Ở tuổi này, việc dọn dẹp thường bị xem là không quan trọng, thậm chí vô nghĩa đối với trẻ", chuyên gia nói.
Đồng quan điểm, bà Hồng Hương, Hội Bảo vệ quyền lợi trẻ em, cho biết thiếu niên thích khẳng định cái tôi, nhưng phòng cá nhân không phải nơi chứng tỏ với bạn bè nên không được ưu tiên. "Đó là lý do nhiều thiếu niên ra ngoài quần áo gọn gàng nhưng không quan tâm phòng ngủ bừa bộn", bà cho biết.
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý cha mẹ cần phân biệt hành vi bình thường và dấu hiệu cảnh báo tâm lý. Nếu trẻ mất ngủ, bỏ ăn, tích trữ đồ ăn thừa, xả rác hoặc thu mình, cha mẹ cần đặc biệt lưu tâm.
Bà Thùy Trang cho rằng cha mẹ nên để trẻ tự đối mặt với hệ quả từ thói quen bừa bộn, như việc không có quần áo mặc. Dù vậy, không phải phụ huynh nào cũng áp dụng cách này.
Chị Trúc Quỳnh, 37 tuổi, ở Ninh Bình chọn cách cứng rắn với con trai 15 tuổi. "Quần áo mặc xong không cho vào máy giặt, tôi vứt thùng rác hoặc làm giẻ lau. Sách vở lộn xộn tôi đem bán đồng nát", chị kể. Biện pháp này giúp phòng gọn hơn nhưng hố sâu ngăn cách mẹ - con lớn dần.
Bà Trang nhận định sai lầm của chị Quỳnh trong trường hợp này là không ưu tiên kết nối cảm xúc trước khi thiết lập quy tắc. Khi cha mẹ dùng quyền lực ép buộc khiến trẻ có xu hướng chống đối thay vì tự nguyện thay đổi.
Chuyên gia Hồng Hương cho biết để thay đổi thói quen của tuổi teen, cha mẹ cần chấp nhận đây là đặc điểm phổ biến ở giai đoạn này.
Trong giai đoạn đầu, cha mẹ cần đồng hành cùng con bằng những hỗ trợ nhỏ thay vì chỉ ra lệnh. Khi con thay đổi theo hướng tích cực, dù nhỏ, hãy khen ngợi, động viên trẻ. "Thói quen ngăn nắp ở tuổi teen thường hình thành rất chậm và cần được lặp lại trong thời gian dài", chuyên gia nói.
Trong suốt hai năm qua, bà N.T.H (63 tuổi, quê Hà Nam cũ) thường xuyên xuất hiện những cơn nhức đầu, chóng mặt và hoa mắt kéo dài. Nghĩ đơn giản đây chỉ là rối loạn tiền đình hoặc dấu hiệu lão hóa tuổi già, bà tự mua thuốc về uống, cơn đau có lúc thuyên giảm nhưng rồi lại âm ỉ tái phát.
Khoảng một năm trở lại đây, tình trạng bắt đầu nặng lên khi nửa người bên trái dần yếu đi, vận động khó khăn hơn. Cho rằng cơ thể thiếu canxi hoặc suy nhược, gia đình đã tích cực bổ sung nhiều loại thực phẩm chức năng và thuốc bổ, tuy nhiên sức khỏe vẫn không cải thiện.
Mọi chuyện chỉ thực sự sáng tỏ khi bà vô tình bị một em học sinh va trúng và được đưa đi kiểm tra tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Minh Anh (Tp.HCM).
Kết quả chụp sọ não khiến gia đình bàng hoàng: nguyên nhân gây yếu nửa người là một khối u não kích thước rất lớn, hơn 7 cm, tương đương một trái cam sành.
BSCKII Đỗ Văn Long, Phó Giám đốc Y khoa Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Minh Anh, cho biết khối u rất sâu, vùng bên phải, xuất phát từ liềm não. Đáng ngại hơn, khối u đã xâm lấn nghiêm trọng vào các cấu trúc não bộ cực kỳ quan trọng bao gồm não thất bên, não thất ba, đồi thị và đặc biệt là chèn ép trực tiếp lên vùng vận động. Đây chính là lý do vì sao bệnh nhân bị yếu liệt nửa người bên trái suốt một thời gian dài trước đó.
Trước một ca mổ lớn, khi bệnh nhân đã có biểu hiện yếu nửa người, thách thức đặt ra cho các phẫu thuật viên là chỉ cần một sơ suất nhỏ, người bệnh có thể phải đối mặt với nguy cơ hôn mê sâu hoặc liệt hoàn toàn sau mổ.
Cuộc phẫu thuật kéo dài 6 giờ đồng hồ, các bác sĩ đã sử dụng hệ thống kính hiển vi hiện đại có độ phóng đại lớn, kết hợp cùng hệ thống định vị và theo dõi thần kinh trong suốt quá trình mổ.
Bên cạnh đó, nhờ kỹ thuật thao tác tỉ mỉ, ê kíp đã kiểm soát mất máu tốt, toàn bộ cuộc mổ phức tạp chỉ hao hụt khoảng 400 ml máu. Điều này có ý nghĩa sống còn đối với thể trạng vốn đã gầy yếu của cụ bà 63 tuổi, giúp bảo tồn tối đa sinh hiệu cho bệnh nhân. Khối u "trái cam" đã được bóc tách trọn vẹn, các cấu trúc não quan trọng được bảo tồn nguyên vẹn.
Theo China News, anh Lâm, 35 tuổi, độc thân, là quản lý tại một công ty ở Đài Loan (Trung Quốc). Thường ngày anh không hút thuốc, ăn nhạt, ít ăn đồ ngọt, không có tiền sử tăng huyết áp hay tiểu đường.
6 tháng gần đây, anh bắt đầu cảm thấy khó thở khi đi bộ, tức ngực và thỉnh thoảng bị hồi hộp. Bên cạnh đó, anh luôn cảm thấy mệt mỏi, ngủ bao nhiêu vào cuối tuần cũng vẫn kiệt sức. Đáng chú ý, anh còn bị tiểu nhiều và tiểu có bọt.
Anh Lâm ban đầu chỉ nghĩ rằng mình bị căng thẳng hoặc mệt mỏi tạm thời, cho đến khi khám sức khỏe phát hiện ra hàng loạt vấn đề. Ngoài huyết áp cao và protein niệu, điều đáng tiếc là chức năng thận của người này đã suy giảm đến giai đoạn 3 của bệnh thận mạn tính, với tốc độ lọc cầu thận chỉ còn 58 điểm.
Khi nhận được kết quả, anh Lâm rất sốc: "Tôi mới 35 tuổi, không hút thuốc hay uống rượu, và mặc dù tôi hay ăn ngoài. Tôi ăn bánh mì kẹp ở cửa hàng tiện lợi với cà phê latte cho bữa sáng, và khi bận vào giờ ăn trưa, tôi ăn bún thịt hoặc oden và tempura từ một quán ăn vỉa hè gần văn phòng. Bữa tối, tôi thường thích ăn cơm hộp sườn heo. Như vậy chắc là ổn mà, phải không?".
Tuy nhiên, bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, chuyên gia thận học tại khoa Thận, Bệnh viện Đa khoa Tam Quân (Đài Loan, Trung Quốc), nhận định thoạt nhìn, thực đơn này nghe có vẻ giống một chế độ ăn uống điển hình, không phải là một bữa ăn buffet với nhiều thịt. Mấu chốt của vấn đề không phải là muối hay dầu, mà là "phốt phát ẩn" mà anh Lâm vô tình tiêu thụ mỗi ngày.
Những thực phẩm này chứa lượng lớn phốt phát vô cơ, loại phụ gia giúp giữ nước, tạo độ dai, giòn hoặc kéo dài thời gian bảo quản. Cơ thể hấp thu loại phốt phát này gần như hoàn toàn, khiến thận phải làm việc quá tải trong thời gian dài, thậm chí nguy hiểm hơn cả chế độ ăn nhiều muối.
Rất may sau 3 tháng uống thuốc và duy trì chế độ dinh dưỡng nghiêm ngặt từ bác sĩ, phốt pho trong máu của anh Lâm trở lại bình thường, huyết áp và protein niệu giảm, và chức năng thận được cải thiện 20 điểm.
Theo các chuyên gia sức khoẻ, việc bổ sung thực phẩm phù hợp, hạn chế các chất có hại và duy trì cân bằng dinh dưỡng là giải pháp cần thiết để bảo vệ và hỗ trợ chức năng thận. Dưới đây là các thực phẩm giúp duy trì hoạt động khỏe mạnh của thận và ngăn ngừa tình trạng bệnh tiến triển nặng hơn:
-Cá béo: Bao gồm cá hồi, cá thu, cá ngừ, cá mòi, chứa axit béo omega-3. Loại axit béo này có lợi cho sức khỏe tổng thể, giúp giảm lượng triglyceride trong máu và hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
-Súp lơ trắng: Chứa nhiều chất xơ và các dưỡng chất như vitamin C, B6, B9, hỗ trợ khi chức năng lọc của thận suy giảm. Tuy nhiên, do chứa nhiều kali và phốt pho, nên ăn với lượng vừa phải, khoảng 1 - 2 lần/tuần.
-Lòng trắng trứng: Là nguồn protein chất lượng cao, giàu axit amin, phù hợp cho người bệnh thận.
-Bắp cải: Cung cấp nhiều chất xơ, vitamin K, C, B6 và axit folic, hỗ trợ thanh lọc cơ thể.
-Ớt chuông: Giàu lycopene, vitamin C, A, B6, axit folic và chất xơ, là thực phẩm có lợi cho thận và hỗ trợ thanh lọc máu.
-Củ cải trắng: Chứa vitamin C và các hợp chất tự nhiên giúp cải thiện sức khỏe thận, hỗ trợ bảo vệ thận.
Duy trì chế độ ăn uống hợp lý, kết hợp lựa chọn thực phẩm phù hợp và thói quen sinh hoạt lành mạnh sẽ góp phần bảo vệ chức năng thận và cải thiện chất lượng cuộc sống.
