Dẫn tin từ BBC ngày 29/4, các nhà khoa học tại Viện Nghiên cứu Ung thư (ICR) và Đại học Hoàng gia London (Anh) đã phân tích xu hướng sức khỏe cộng đồng trong nhiều thập kỷ. Kết quả chỉ ra tỷ lệ hút thuốc, sử dụng rượu bia, lười vận động hay ăn ít chất xơ đều giảm hoặc duy trì ổn định. Trong khi đó, tình trạng thừa cân liên tục tăng từ thập niên 1990, tỷ lệ thuận với đà bùng phát số ca ung thư khởi phát sớm. Mô mỡ dư thừa làm thay đổi nồng độ các hormone như insulin, từ đó thúc đẩy tế bào ác tính phát triển.
Nghiên cứu ghi nhận 11 loại ung thư có xu hướng tăng mạnh ở người trẻ, gồm: đại trực tràng, tuyến giáp, đa u tủy xương, gan, thận, túi mật, tuyến tụy, nội mạc tử cung, khoang miệng, vú và buồng trứng. Trong đó, ung thư vú và đại trực tràng chiếm số lượng lớn nhất với khoảng 11.500 ca mỗi năm; ung thư tuyến tụy và túi mật chiếm tỷ lệ thấp hơn. Hiện nay, cứ 1.000 người từ 20 đến 40 tuổi lại có một người mắc ung thư mỗi năm, thấp hơn mức một ca trên 100 người ở nhóm 50-70 tuổi.
Sự trẻ hóa của bệnh ung thư khiến giới y khoa lúng túng và thường bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm. Bà Caroline Mousdale kể con trai bà, Bradley Coombes (23 tuổi, sống tại Portsmouth), từng có thể trạng rất tốt và chuẩn bị đá bóng bán chuyên. Khi Bradley sụt cân nhanh, đau bụng, tiêu chảy và đại tiện ra máu, bác sĩ không nghĩ đến ung thư vì bệnh nhân còn quá trẻ. Mất 18 tháng kể từ lúc khởi phát triệu chứng, bác sĩ mới chẩn đoán đúng bệnh. Khối u đại tràng lúc đó đã lớn đến mức làm kẹt camera nội soi. Bradley tử vong sau đó dù bác sĩ đã can thiệp phẫu thuật và hóa trị.
Tuy nhiên, giới khoa học nhận định béo phì chưa giải thích trọn vẹn nguyên nhân gây bệnh. Đơn cử, trong 100 ca ung thư đại trực tràng mới, béo phì chỉ đóng vai trò nguyên nhân của khoảng 20 ca. Giáo sư Marc Gunter từ Đại học Hoàng gia London cho biết các nhà nghiên cứu đang tiếp tục tìm kiếm những tác nhân khác. Họ đặt nghi vấn vào thực phẩm siêu chế biến, hóa chất vĩnh cửu (PFAS), lạm dụng kháng sinh, nước ngọt, hóa chất diệt cỏ, ô nhiễm môi trường và sự thay đổi hệ vi sinh đường ruột. Việc hệ thống y tế nâng cao năng lực tầm soát cũng góp phần phát hiện sớm nhiều ca bệnh hơn so với trước đây.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân chủ động thay đổi thói quen sống để phòng bệnh thay vì hoang mang trước dữ liệu mới. Giáo sư Montserrat García Closas từ ICR nhấn mạnh mọi người hoàn toàn kiểm soát được rủi ro thông qua việc duy trì cân nặng hợp lý và tích cực tập thể dục. Chỉ tính riêng hành động bỏ hút thuốc lá, cộng đồng đã đẩy lùi gần 40% gánh nặng ung thư toàn cầu.
Bắt đầu ngày mới với tin tức sức khỏe, bạn đọc có thể xem các bài viết hấp dẫn trên Thanh Niên như: Uống nước ép củ dền buổi sáng, nhận 4 lợi ích đáng ngạc nhiên; Thận yếu nên đi bộ bao nhiêu phút mỗi ngày là vừa?; Đường nâu có thực sự tốt hơn đường trắng?...
Hãy bắt đầu ngày mới với tin tức sức khỏe để xem chi tiết nội dung các bài viết trên bạn nhé!
Cuộc sống hiện đại bận rộn khiến lò vi sóng trở thành vật dụng không thể thiếu của nhiều gia đình và dân văn phòng khi cần hâm nóng thức ăn. Tuy nhiên, nhiều người lo lắng liệu bức xạ từ lò vi sóng có gây ung thư hay phá hủy chất dinh dưỡng hay không.
Trong bài viết trên trang cá nhân, bác sĩ Liang Sheng-bin, chuyên gia về di truyền, chuyển hóa và nội tiết ở trẻ em tại Đài Loan, giải thích sóng vi ba là loại bức xạ không ion hóa, khác hoàn toàn với các loại bức xạ năng lượng cao như tia X. Chúng không làm thay đổi gene của tế bào, cũng không trực tiếp tạo ra chất gây ung thư trong quá trình đun nấu.
So với phương pháp nướng và chiên rán, nấu bằng lò vi sóng thực chất lại là một trong những cách tạo ra ít hợp chất độc hại nhất. Hầu hết lo ngại của công chúng về việc nấu ăn bằng lò vi sóng đều bắt nguồn từ sự hiểu lầm thuật ngữ "bức xạ".
Theo cựu bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc, ưu điểm lớn nhất của lò vi sóng là tỷ lệ giữ lại chất dinh dưỡng cao. Nhờ thời gian làm nóng ngắn hơn và cơ chế xuyên thấu nhiệt trực tiếp vào thực phẩm nên lượng dinh dưỡng bị thất thoát ít hơn.
Ông ví dụ với rau củ, lò vi sóng có thể giữ lại hơn 90% hàm lượng vitamin C, trong khi phương pháp luộc truyền thống bằng nước có thể làm thất thoát tới 70%. Tương tự, sữa sau khi được hâm nóng bằng lò vi sóng có tỷ lệ giữ lại lactoferrin cao hơn khoảng 12% so với các phương pháp xử lý nhiệt truyền thống, đồng thời hiệu quả tiệt trùng vẫn đạt các tiêu chuẩn quốc tế.
Bác sĩ cho rằng thay vì lo lắng về nguy cơ gây hại sức khỏe từ bức xạ của lò vi sóng, điều công chúng thực sự cần lưu tâm lại chính là "chất liệu của vật chứa". Ông cảnh báo việc làm nóng các hộp nhựa trong lò vi sóng có thể giải phóng bisphenol A (BPA) và phthalates. Tiếp xúc với các chất này trong thời gian dài có thể làm tăng rủi ro đối với sức khỏe, trong đó tác động tiêu cực đến sự phát triển của trẻ em.
Dù vậy, bác sĩ Liang lưu ý phương pháp làm nóng bằng lò vi sóng vẫn tồn tại nhược điểm là dễ làm mất độ ẩm thực phẩm và nhiệt độ phân bổ không đều. Để khắc phục, ông khuyến nghị ưu tiên sử dụng vật chứa bằng thủy tinh hoặc gốm sứ, đồng thời điều chỉnh linh hoạt theo từng dòng máy.
Cụ thể, với loại có đĩa quay, nên đặt thức ăn ở rìa ngoài để tận dụng chuyển động xoay giúp hấp thụ nhiệt tốt hơn do sóng vi ba chủ yếu phát ra một hướng từ bên hông.
Ngược lại, dòng lò công nghệ phẳng không đĩa quay có khả năng làm nóng đồng đều hơn nhờ cơ chế phát nhiệt từ dưới đáy, song vẫn nên tạm dừng giữa chừng để lật, đảo thực phẩm, tránh tình trạng có vùng bị thiếu nhiệt.
Các triệu chứng ban đầu của ung thư thường mờ nhạt, dễ bị bỏ qua. Đến khi bệnh tiến triển nặng, việc điều trị không chỉ phức tạp hơn mà còn tốn kém hơn, theo Hindustan Times.
Ông Ankur Nandan Varshney, chuyên gia ung bướu Bệnh viện Medanta (Ấn Độ), cho biết ông thường gặp bệnh nhân từng nhận thấy thay đổi nhỏ trên cơ thể nhưng không đi khám. Các dấu hiệu như khối u nhỏ, ho kéo dài hay mệt mỏi bị bỏ qua vì không gây đau. Khi đến bệnh viện, bệnh đã tiến triển.
Do đó, việc nhận biết sớm dấu hiệu bất thường giúp tăng cơ hội điều trị ung thư hiệu quả.
Khối u không đau là dấu hiệu cảnh báo phổ biến. Vị trí thường gặp gồm vú, cổ, nách hoặc tinh hoàn.
Đây có thể là biểu hiện của sự phát triển tế bào bất thường. Khối u dù nhỏ vẫn cần được kiểm tra sớm.
Các vết loét ở nướu, lưỡi hoặc trong khoang miệng nếu kéo dài trên 10 - 14 ngày không lành có thể là dấu hiệu cảnh báo tiền ung thư hoặc ung thư, đặc biệt ở người hút thuốc lá. Khi gặp tình trạng này, cần đi khám sớm để được kiểm tra.
Chảy máu không rõ nguyên nhân là dấu hiệu cần theo dõi. Máu có thể xuất hiện ở miệng, trực tràng, nước tiểu hoặc âm đạo.
Chảy máu âm đạo bất thường có thể liên quan ung thư cổ tử cung. Máu trong đờm có thể liên quan ung thư phổi hoặc họng.
Ho kéo dài nhiều tuần hoặc thay đổi giọng nói liên tục cần được kiểm tra. Tình trạng này có thể liên quan đến ung thư phổi, họng hoặc thực quản. Người hút thuốc hoặc có nguy cơ cao cần đặc biệt chú ý.
Sụt cân bất thường hoặc mệt mỏi kéo dài là cũng là dấu hiệu cảnh báo. Các triệu chứng này có thể liên quan đến ung thư máu, phổi hoặc dạ dày. Tình trạng không cải thiện cần được thăm khám.
Ung thư phát hiện sớm thường dễ điều trị và ít phải can thiệp mạnh. Tỷ lệ sống được cải thiện rõ rệt khi bệnh được chẩn đoán kịp thời. Việc chậm trễ đi khám khiến cơ hội điều trị giảm.
Ông Ankur Nandan Varshney nhấn mạnh phát hiện ung thư sớm giúp đơn giản hóa điều trị và nâng cao chất lượng sống.
Cơ thể thường gửi tín hiệu cảnh báo bệnh từ sớm. Việc chú ý và đi khám kịp thời giúp thay đổi kết quả điều trị.
