Bác sĩ Phương đều đặn sang Việt Nam mỗi năm và đi ngược xuôi Bắc – Nam trong các chương trình của Tổ chức NUOY (Mỹ) với các bệnh viện địa phương.
Sinh ra trong trại tị nạn ở Indonesia trước khi gia đình đặt chân đến Mỹ, như nhiều đứa trẻ lớn lên trong cộng đồng Việt xa xứ, “Việt Nam” trong anh Phương từng là một hình dung của nhiều mảnh ghép: câu chuyện của người lớn, những lớp ký ức không phẳng, những đoạn lịch sử được kể lại bằng giọng nghẹn.
Lớn hơn một chút, như bác sĩ Phương chia sẻ, những đứa trẻ cùng thế hệ anh luôn đau đáu những câu hỏi: “Mình là ai? Mình là người Mỹ hay người Việt?”.
Năm 2004, chàng sinh viên y khoa 24 tuổi được đặt chân đến Việt Nam lần đầu tiên trong khuôn khổ một chương trình hỗ trợ y tế của Quỹ Project Vietnam. Chuyến đi lần đó với anh như một “cú chạm”. “Lần đầu tiên mình biết trong máu của mình là gì”, anh trầm ngâm chia sẻ.
Ngót nghét từ đó đến nay đã hơn 20 năm, bác sĩ Phương cười và khoe với chúng tôi tấm hình anh chụp cùng những người bạn lần đầu gặp nhau tại Hà Nội năm 2004. Từ sau lần trở về đầu tiên, anh không còn xem Việt Nam là một chuyến đi, mà về khám bệnh cho “dân mình”.
Không chỉ mang theo dao mổ, anh còn mang theo sinh viên, bác sĩ trẻ từ Mỹ và nhiều nước khác về Việt Nam. Có người là bác sĩ Mỹ, có người là người Mỹ gốc Việt, có người chưa từng đặt chân đến Việt Nam trước đó.
Anh muốn họ nhìn thấy Việt Nam hôm nay – không chỉ là ký ức chiến tranh, mà là một đất nước đang vươn lên, với đội ngũ bác sĩ giỏi, với nhu cầu học thuật, với khát vọng đứng ngang hàng thế giới.
Hơn 20 năm, bác sĩ Phương không đếm được có bao nhiêu ca mổ mà mình đã thực hiện. Lớn có, nhỏ có nhưng có những bệnh nhân khiến anh nhớ mãi. Một cô bé bị dị dạng gương mặt, không dám đến trường. Một em nhỏ bị hẹp sọ, não không đủ chỗ phát triển.
“Có ca mổ kéo dài sáu tiếng. Có ca phải theo dõi nhiều năm. Nhưng cái hạnh phúc là vài năm sau, mình thấy các em đi học, đám cưới, sống một cuộc đời bình thường”, anh kể.
Cách bác sĩ Phương làm việc không giống những chuyến “y tế ngắn ngày” thường thấy. Anh không đến để làm thay, càng không đến để thể hiện. “Ca khó thì lúc đầu chúng tôi làm 80 – 90%. Nhưng dần dần, bác sĩ Việt Nam làm chính. Tôi đứng sau, quan sát và góp ý”, anh nói.
Ở Mỹ, bác sĩ Phương có một gia đình nhỏ. Vợ anh là người Mexico, làm nha sĩ. Hai con gái anh còn nhỏ, chưa có dịp đặt chân đến Việt Nam nhưng đã có vài lần theo chân ba mẹ tham gia các đoàn bác sĩ quốc tế thiện nguyện ở Nam Mỹ.
Nhìn con gái vô tư chơi với các bệnh nhân nhỏ tuổi mắc tật hở hàm ếch, anh tự dặn lòng mình phải đến Việt Nam nhiều hơn, giúp được nhiều mảnh đời nhỏ và khó khăn ở đây hơn nữa.
Ba mẹ anh, những người từng làm nghề “gõ đầu trẻ”, hiện đã lớn tuổi nên giờ đây các chuyến bay dài là một điều khó thực hiện. Mẹ anh đã từng về Việt Nam một lần, xúc động và nghẹn ngào kể lại cho anh nghe sau khi trở lại Mỹ.
Khoảnh khắc ấy làm chúng tôi nhớ lại việc bác sĩ Phương kiên quyết và cố gắng nói tiếng Việt. Có lẽ vì ba mẹ anh đã luôn giữ tiếng Việt trong nhà, giữ lại sợi dây gắn kết anh Phương và Việt Nam.
Không thể về quê hương vì sức khỏe nhưng ba mẹ bác sĩ Phương hiểu những việc anh đang làm ở bên kia đại dương và ủng hộ. Họ không ép, không bảo anh phải làm thế này thế kia, họ chỉ nhìn việc anh làm như một điều “rất quý”: giúp được đồng bào, giúp được quê hương.
Với gia đình nhỏ của Phương, dạy tiếng Việt cho hai con gái nhỏ là điều khiến anh trăn trở. Anh hy vọng một ngày không xa, các con sẽ được đặt chân lên mảnh đất hình chữ S, được tận mắt thấy tai nghe những điều đã được ba và ông bà kể.
Công việc đã từng cuốn bác sĩ Phương và giờ, anh tâm sự rằng đã đến lúc nên ở gần hơn với ba mẹ, để chăm sóc họ, để hai con gái được nghe và hiểu nhiều hơn về Việt Nam.
Tạm biệt chúng tôi, anh hẹn tái ngộ vào tháng 9-2026 tại Hà Nội, nơi anh sẽ cùng hàng chục bác sĩ khác đến từ Mỹ, Việt Nam, Thái Lan và Hàn Quốc tham gia một hội thảo chuyên sâu về tật sứt môi, hở hàm ếch.
Nghiên cứu được thực hiện bởi nhóm chuyên gia tại Đại học California, San Francisco (UCSF, Mỹ), dựa trên việc xây dựng bản đồ chi tiết về nhau thai và tử cung trong suốt quá trình mang thai.
Thông qua việc phân tích khoảng 1,2 triệu tế bào từ tuần thứ 5 - 39 của thai kỳ, nhóm nghiên cứu đã phát hiện một dạng tế bào chưa từng được mô tả trước đây, theo trang LiveScience ngày 9-4.
Loại tế bào này không tồn tại trong tử cung ngoài thời kỳ mang thai, mà chỉ xuất hiện khi cơ thể người mẹ bắt đầu thích nghi để nuôi dưỡng phôi thai.
Các nhà khoa học cho biết những tế bào này nằm ở khu vực quan trọng nơi nhau thai kết nối với hệ tuần hoàn của người mẹ.
Chúng đóng vai trò như một "gờ giảm tốc", giúp kiểm soát mức độ xâm nhập của tế bào thai vào thành tử cung - một quá trình cần được điều chỉnh rất chính xác để đảm bảo thai kỳ khỏe mạnh.
Nếu quá trình này diễn ra không đúng mức (thâm nhập không đủ sâu hoặc quá sâu), nó có thể dẫn đến các biến chứng như tiền sản giật hoặc nhau cài răng lược.
Một điểm đáng chú ý khác là các tế bào mới này mang các thụ thể phản ứng với cannabinoid - các hợp chất có trong cần sa cũng như do cơ thể tự sản sinh.
Điều này có thể góp phần giải thích vì sao việc sử dụng cần sa trong thai kỳ liên quan đến các nguy cơ như giảm lưu lượng máu đến nhau thai, thiếu oxy cho thai nhi, sinh non hoặc trẻ sơ sinh nhẹ cân.
Tuy nhiên các nhà khoa học nhấn mạnh đây chỉ là một trong nhiều yếu tố cần tiếp tục nghiên cứu.
Ngoài ra nghiên cứu còn kết hợp dữ liệu di truyền để xác định những loại tế bào dễ bị ảnh hưởng bởi các biến thể gene liên quan đến biến chứng thai kỳ.
Điều này giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn cơ chế bệnh lý và có thể mở đường cho các phương pháp điều trị nhắm trúng mục tiêu trong tương lai.
Dù mang lại nhiều dữ liệu quan trọng, nhóm nghiên cứu cho biết đây mới chỉ là bước khởi đầu. Các nghiên cứu tiếp theo sẽ tập trung so sánh giữa thai kỳ khỏe mạnh và thai kỳ có biến chứng, nhằm làm rõ hơn vai trò của loại tế bào mới này trong sức khỏe sinh sản.
Ngày 16/4, các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội nói sản phụ mang thai lần đầu, thai thụ tinh nhân tạo, một trai và một gái. Trong thai kỳ, bệnh nhân có tiền sử sinh non, từ tuần 20 bắt đầu có dấu hiệu cổ tử cung ngắn.
Từ tuần 22, bệnh nhân xuất hiện đau bụng, ra dịch, cơn co tử cung, cổ tử cung mở. Khoảng một tuần sau, bệnh nhân cấp cứu tại Khoa sản bệnh A4, cổ tử cung mở 2-3 cm.
"Lúc này, thai thứ nhất tụt thấp, chân thò ra ngoài trong bọc ối, tiên lượng rất nặng, nguy cơ sinh non và nhiễm trùng cao", bác sĩ Trương Minh Phương, người điều trị chính, nói.
TS.BS Mai Trọng Hưng, Giám đốc Bệnh viện và bác sĩ Phương nhận định khả năng giữ thai khó, nguy cơ nhiễm trùng đe dọa mẹ và thai còn lại. Tuần 26, sản phụ chuyển dạ, bé gái sinh non, nặng 650g, chuyển Bệnh viện Nhi Trung ương điều trị. Trẻ bị biến chứng chảy máu não, nhiễm trùng.
Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng giữa nguy cơ của mẹ, thai còn lại và cơ hội sống của thai nếu nuôi thêm trong bụng, các bác sĩ đã quyết định điều trị cắt cơn chuyển dạ để giữ lại thai nhi thứ hai trong tử cung mẹ.
"Thông thường, thai thứ hai sẽ sinh ngay sau thai một. Đây là lựa chọn mang tính bước ngoặt, mở ra cơ hội sống cao hơn cho em bé", bác sĩ Hưng nói.
Quá trình giữ thai 12 tuần với phác đồ điều trị nghiêm ngặt, điều chỉnh liên tục. Bệnh nhân phải kiểm soát nhiễm trùng chặt chẽ. Thai phát triển, tăng cân đều nhưng chậm.
Sáng 15/4, thai được 38 tuần, bác sĩ hội chẩn quyết định mổ lấy thai. Bé trai chào đời nặng 2,4 kg. Tình trạng ổn định. Bé gái nặng 1,8 kg, tự thở, tự ăn, phản xạ tốt.
Theo bác sĩ, thai thứ hai được giữ thêm 12 tuần sau khi thai một đã sinh là khoảng thời gian rất dài, hiếm gặp, bước tiến quan trọng trong sản khoa, mở ra cơ hội cho các ca song thai nguy cơ cao.
Bác sĩ khuyến cáo sản phụ cần theo dõi thai kỳ chặt chẽ bằng siêu âm 4D, doppler màu, đo tim thai... để phát hiện sớm bất thường. Nhờ đó, bác sĩ khám, siêu âm thai định kỳ mới đưa ra hướng xử trí phù hợp, an toàn cho mẹ và bé.
Theo thông tin từ Viện Y học ứng dụng Việt Nam, các thực phẩm khác trong chế độ ăn uống của bạn cũng có thể ảnh hưởng đến mùi cơ thể.
Theo đó, mồ hôi có liên quan đến mùi cơ thể, tình trạng này gây ra chủ yếu bởi sự bài tiết của các tuyến mồ hôi apocrine và có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của mỗi người, tức là khi bạn muốn mùi hương của mình dễ ngửi hay khó ngửi, những món bạn ăn có liên quan đáng kể.
Mùi cơ thể này có thể tăng lên hoặc giảm đi, ảnh hưởng tùy thuộc vào những gì bạn ăn. Chẳng hạn như thức ăn cay khiến bạn đổ mồ hôi nhiều hơn, hay những thực phẩm giàu lưu huỳnh như tỏi sẽ thải mùi này qua mồ hôi. Các loại thực phẩm khác nhau sẽ tác động đến mùi cơ thể bạn theo những cách khác nhau.
Về cơ bản, những thực phẩm tác động đến mùi cơ thể nhiều nhất là những thực phẩm chứa nhiều axit sulfuric.
Dưới đây là những thực phẩm có thể gây ra sự thay đổi mùi hương của cơ thể và cách thức hoạt động của các thực phẩm này.
Các loại gia vị như cà ri, thì là và cỏ cà ri có thể gây ấn tượng mạnh khi chúng bám vào lưỡi và răng của bạn. Những loại gia vị này không chỉ lưu lại hàng giờ trong hơi thở của bạn mà còn có thể dính vào tóc, da và quần áo của bạn.
Những loại gia vị này cũng chứa các hợp chất dễ bay hơi có thể hấp thụ vào máu và giải phóng qua tuyến mồ hôi, dẫn đến mùi đặc trưng của chúng toát ra trên khắp người bạn.
Tỏi và hành tây là nguyên nhân gây hôi miệng. Đối với một số người, chúng còn có thể tăng cường trao đổi chất, làm ấm cơ thể và đổ mồ hôi. Chính điều này có thể khiến vi khuẩn trên da hòa lẫn với mồ hôi mà bạn tiết ra qua tuyến apocrine, dẫn đến tích tụ mùi khó chịu.
Nếu bạn là người yêu thích bít tết thì đây là một nguồn mùi cơ thể khác mà bạn nên biết. Khi bạn ăn thịt đỏ, nó có thể tiết ra các protein không mùi qua mồ hôi. Nhưng khi những protein này trộn lẫn với vi khuẩn trên da, mùi của chúng sẽ tăng lên.
Các loại rau yêu thích của bạn cũng có thể gây ra một số mùi không mong muốn. Các loại rau họ cải như bông cải xanh, bắp cải, cải Brussels và súp lơ trắng giải phóng axit sulfuric. Mùi hương này được tăng cường bởi mồ hôi, hơi thở hoặc chính không khí.
Nếu măng tây là một phần trong chế độ ăn chay thường ngày, bạn có thể nhận thấy tác dụng của nó đối với việc đi tiểu. Măng tây có chứa thioester và methanethiol là các hợp chất lưu huỳnh bị phân chia thành các thành phần hóa học gây ra mùi cơ thể.
Điều này làm cho nước tiểu của bạn có mùi lưu huỳnh nồng nặc. Nhưng vì mỗi người chuyển hóa thức ăn một cách khác nhau nên không phải ai cũng trải qua điều này.
Một ly rượu vang trong bữa tối cũng có thể gây ra một số mùi không mong muốn. Rượu được chuyển hóa thành axit axetic, được giải phóng qua lỗ chân lông trên da cũng như qua hơi thở của bạn.
Cá có thể là một trong những thực ảnh hưởng đến mùi cơ thể của bạn. Trong những trường hợp rất hiếm, cơ thể chúng ta chuyển đổi một sản phẩm phụ từ hải sản gọi là choline thành trimethylamine có mùi tanh. Hợp chất này đi qua cơ thể bạn và được giải phóng qua hơi thở và da của bạn.
Nhưng những người mắc hội chứng mùi cá (trimethylaminuria) có mùi tanh từ các loại thực phẩm khác, bao gồm đậu, bông cải xanh, súp lơ, đậu phộng và các sản phẩm từ đậu nành. Tuy nhiên tình trạng cực kỳ hiếm gặp này chỉ ảnh hưởng đến một số người và hầu hết mọi người đều có thể ăn cá mà không cần lo lắng.
