HĐND TP Hà Nội ngày 15/6 đã thông qua Nghị quyết quy định số lượng, việc thành lập, tổ chức lại, giải thể cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính khác; số lượng, cơ cấu ủy viên UBND thành phố, ủy viên UBND cấp xã thuộc phạm vi quản lý của thành phố.
Theo đó, Hà Nội được phép chủ động mở rộng bộ máy hành chính với tối đa 18 sở (thành phố đang có 15 sở) và 5 cơ quan chuyên môn ở cấp xã, nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý của đô thị đặc biệt.
Theo tờ trình về dự thảo nghị quyết này trước đó, UBND TP Hà Nội cho biết thành phố đang rà soát, dự kiến thực hiện mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công 2 cấp (hiện nay là 1 cấp), xác định Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã là 1 tổ chức hành chính thuộc UBND cấp xã.
Thực tế hiện nay, đối diện với áp lực của một siêu đô thị quy mô dân số thực tế vượt ngưỡng 10 triệu người, đổi mới và vận hành bộ máy chính quyền 2 cấp trong giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) là xu thế tất yếu. Đây không đơn thuần là sắp xếp cơ học, mà là cuộc tái cấu trúc toàn diện hướng tới đích đến là phục vụ người dân, doanh nghiệp nhanh hơn, tốt hơn và gần dân hơn.
Đột phá thể chế từ Luật Thủ đô: Trao quyền để cơ sở đa năng
Bước ngoặt phân cấp, phân quyền chính là việc cụ thể hóa Luật Thủ đô số 02/2026/QH16. Căn cứ Luật Thủ đô và tờ trình của UBND thành phố, HĐND TP Hà Nội đã thông qua cơ chế đặc thù, cho phép tái cấu trúc mạnh mẽ bộ máy cấp xã: Tổ chức tối đa không quá 5 cơ quan chuyên môn và không quá 2 tổ chức hành chính khác.
Điểm sáng là việc dự kiến thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã, dự kiến vận hành trong thời gian tới.
Mô hình này làm thay đổi căn bản tư duy sử dụng nhân lực: Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã không chỉ "nhận và trả". Thay vì chỉ đóng vai trò tiếp nhận và trả kết quả thụ động như các Điểm hỗ trợ dịch vụ công số theo mô hình Trung tâm phục vụ hành chính công 1 cấp, mô hình mới có thể cho phép cán bộ trực tiếp tham gia đảm nhận các công việc chuyên môn khác tại địa phương.
Trong bối cảnh tinh gọn bộ máy, sự linh hoạt này giúp tối ưu hóa nguồn lực con người, xóa bỏ tình trạng nhân sự bị đóng khung hành chính đơn thuần trong khi các vị trí chuyên môn lại thiếu người trầm trọng. Đây chính là bệ phóng cốt lõi để cấp cơ sở đủ sức gánh vác hàng trăm TTHC được phân cấp triệt để trong giai đoạn mới.
Xóa bỏ khâu trung gian - Kiến tạo giá trị thực chất
Mô hình chính quyền 2 cấp là sự cụ thể hóa phương châm phân cấp đang được Đảng và Nhà nước đẩy mạnh: "Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm". Khi cấp xã (đơn vị sát dân nhất) được trao quyền vừa tiếp nhận, vừa trực tiếp giải quyết TTHC thuộc thẩm quyền, toàn bộ các khâu trung gian bị xóa bỏ.
Khi vận hành mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công hai cấp, mô hình mới sẽ đưa Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã trở thành một tổ chức hành chính trực thuộc chính quyền địa phương, giúp quy trình vận hành trở nên liền mạch, khép kín và trực tiếp.
Theo đó, thời gian luân chuyển hồ sơ giảm tối đa, độ trễ bị triệt tiêu và rủi ro sai sót giữa các đầu mối bị xóa bỏ. Sự liền mạch này mang lại giá trị thực chất cho người dân, thúc đẩy tốc độ xử lý và là chìa khóa để nâng cao chất lượng phục vụ công của thành phố.
Bệ phóng hạ tầng số: Giám sát xuyên suốt, quản trị không cơ học
Bài toán kiểm soát chất lượng khi phân cấp mạnh mẽ xuống cơ sở sẽ được giải quyết triệt để nhờ sức mạnh công nghệ. Điểm tựa vững chắc là Cổng Dịch vụ công quốc gia, kết nối và giám sát tiến độ hồ sơ theo thời gian thực từ Trung ương đến cấp xã chính thức vận hành tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia từ 22h ngày 29/5.
Nhờ hạ tầng số đồng bộ, việc theo dõi không còn phụ thuộc vào báo cáo thủ công hay bộ máy cơ học. Hệ thống số đóng vai trò như một "mắt thần" minh bạch: Hồ sơ nằm ở đâu, ai xử lý, có trễ hạn hay không đều được hiển thị công khai.
Sự giám sát bằng dữ liệu không chỉ loại bỏ tính chủ quan, tiêu cực mà còn tạo áp lực trách nhiệm lành mạnh, buộc bộ máy cơ sở phải vận hành chính xác, liên tục và chuyên nghiệp.
Sự hội tụ của bộ ba giải pháp gồm "chiếc áo cơ chế" từ Luật Thủ đô, mô hình hành chính "không trung gian" và nền tảng dữ liệu số xuyên suốt đã tạo nên một thế chân kiềng vững chắc. Hà Nội không chỉ giải quyết bài toán quản trị trước mắt, mà đang định hình một mô hình chính quyền đô thị hiện đại, tinh gọn, hiệu năng, xứng tầm vị thế trung tâm chính trị - hành chính, kinh tế, văn hóa và xã hội của cả nước.
Tin Gốc: Dân Trí
