Hình ảnh bác sĩ tức tốc bước xuống từ xe cấp cứu đậu trước sân Bệnh viện Từ Dũ, lao nhanh về phía phòng mổ đang thu hút sự quan tâm lớn, được nhiều người ví “kịch tính hơn cả điện ảnh”.
Theo chia sẻ trên mạng xã hội, chiếc xe cấp cứu đậu giữa sân Bệnh viện Từ Dũ là của Bệnh viện Chợ Rẫy chở bác sĩ tim mạch đến hỗ trợ trong tình huống báo động đỏ liên viện cho một ca ngưng tim ngay trên bàn mổ.
“Bác sĩ vừa xuống xe đã chạy như bay vào phòng mổ, và cuối cùng bệnh nhân đã ở lại với ba đứa con nhỏ của mình. Hơn cả điện ảnh”, tài khoản L.P.D. viết.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online sáng 1-5, BSCKI Trịnh Ngọc Thạnh (khoa nội tim mạch, Bệnh viện Chợ Rẫy) nhấn mạnh việc cứu sống sản phụ ngưng tim trên bàn mổ không phải là thành công của một cá nhân anh, mà là kết quả của sự phối hợp khẩn trương, chặt chẽ với ê kíp Bệnh viện Từ Dũ.
Anh cũng bất ngờ khi hành động cứu người – một trong những việc làm thường quy của người thầy thuốc – lại được cộng đồng mạng chia sẻ rộng rãi và ví “nhanh như chớp”, “kịch tích hơn cả điện ảnh”.
Bác sĩ Thạnh kể lại cách đây khoảng một tuần, Bệnh viện Chợ Rẫy nhận báo động đỏ liên viện từ Bệnh viện Từ Dũ về trường hợp sản phụ 30 tuổi đã có 3 con và đang mang thai lần thứ 4 nhưng thai chết lưu, nghi vỡ tử cung, huyết áp thấp…
Trong lúc ê kíp Bệnh viện Từ Dũ mổ khẩn cấp để lấy thai lưu và cắt tử cung, thì nhịp tim bệnh nhân giảm mạnh, ngưng tim ngay trên bàn mổ.
Ngay lúc này Bệnh viện Từ Dũ đã kích hoạt hệ thống báo động đỏ liên viện yêu cầu Bệnh viện Chợ Rẫy hỗ trợ. Ban lãnh đạo khoa và lãnh đạo Bệnh viện Chợ Rẫy đã điều động bác sĩ Thạnh trực tiếp sang hỗ trợ.
Xe cấp cứu Bệnh viện Chợ Rẫy di chuyển với tốc độ cao, còi ưu tiên hú liên tục, và mất khoảng 7-8 phút đến Bệnh viện Từ Dũ. Lúc này tại cổng Bệnh viện Từ Dũ đã có ê kíp chờ sẵn để đưa bác sĩ Thạnh lên phòng mổ.
Từ trên xe cấp cứu, bác sĩ Thạnh đi tốc độ rất nhanh hướng về phía phòng mổ, cùng với ê kíp bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ.
Trong vòng 15 phút phối hợp hồi sức tích cực, các bác sĩ đã giành lại sự sống cho sản phụ.
“Đối với chúng tôi, những người khoác áo blouse trắng và hành nghề y, mục tiêu thuần khiết, cao cả, quan trọng nhất là cứu người nhanh nhất, đặc biệt là trường hợp nặng, báo động đỏ liên viện.
Khi xe cấp cứu đến cổng Bệnh viện Từ Dũ, tôi tức tốc chạy đến phòng mổ để kịp thời hội chẩn cùng ê kíp Bệnh viện Từ Dũ. Có lẽ chính khoảnh khắc đó tạo nên ấn tượng cho cộng đồng mạng và đúng nghĩa đen là xách áo blouse mà chạy”, bác sĩ Thạnh kể lại.
Bác sĩ Thạnh cho biết thêm trong các ca ngưng tim, thời gian xử lý được tính bằng từng phút và có thể thay đổi hoàn toàn tiên lượng của bệnh nhân. Nếu chậm trễ, dù cứu sống được tim, bệnh nhân vẫn có nguy cơ cao bị tổn thương não vĩnh viễn, dẫn đến sống thực vật hoặc tàn tật, mất khả năng sinh hoạt bình thường.
Tuy nhiên, khi cơn đau bụng lặp lại nhiều lần, kéo dài và không thuyên giảm, đó có thể là dấu hiệu cơ thể đang lên tiếng cảnh báo vấn đề sức khỏe, theo NDTV (Ấn Độ).
Thực tế, không ít trường hợp chủ quan với triệu chứng ban đầu, chỉ tự xử lý bằng thuốc thông thường mà bỏ qua việc thăm khám.
Ông Shivam Kalia, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa tại Bệnh viện Fortis Noida (Ấn Độ), cho biết tình trạng đau lặp lại sau bữa ăn cần được theo dõi cẩn thận. Ông nhận định đây có thể là dấu hiệu của rối loạn tiêu hóa tiềm ẩn, không đơn thuần là khó tiêu.
Nghiên cứu đăng trên Neurogastroenterology and Motility cho thấy cơn đau dai dẳng sau ăn có liên quan đến hiện tượng tăng nhạy cảm nội tạng. Khi đó, các dây thần kinh trong dạ dày phản ứng quá mức với sự giãn nở bình thường, khiến cảm giác khó chịu trở nên rõ rệt.
Cảm giác đầy bụng hoặc nóng rát nhẹ thường xuất hiện sau bữa ăn nhiều dầu mỡ hoặc gia vị. Triệu chứng này có thể tự giảm mà không cần can thiệp.
Tình trạng trở nên đáng lo khi cơn đau xuất hiện thường xuyên và kéo dài. Cơn đau ảnh hưởng sinh hoạt và đi kèm chán ăn hoặc nhanh no cần được theo dõi kỹ.
Đau kéo dài sau bữa ăn có thể so sỏi mật. Cơn đau thường xuất hiện sau khi ăn nhiều chất béo và tập trung ở vùng bụng trên hoặc bên phải.
Các vấn đề về gan hoặc tụy cũng có thể gây đau. Tình trạng này thường đi kèm buồn nôn, nôn hoặc sụt cân.
Giai đoạn sớm của ung thư dạ dày cũng có thể gây khó chịu nhẹ sau ăn. Triệu chứng không rõ ràng nên dễ bị nhầm với khó tiêu. Điều này khiến việc phát hiện bệnh bị chậm trễ.
Khi cơn đau xuất hiện sau hầu hết bữa ăn là dấu hiệu cần chú ý. Cơn đau về đêm làm gián đoạn giấc ngủ cũng không bình thường.
Tình trạng nhanh no, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc nôn kéo dài cần được kiểm tra sớm. Phân đen hoặc dấu hiệu thiếu máu cho thấy nguy cơ bệnh lý nghiêm trọng.
Thói quen ăn uống thất thường, dùng nhiều đồ ăn nhanh, uống rượu và hút thuốc gây ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hóa. Căng thẳng kéo dài cũng làm triệu chứng nặng hơn.
Thay đổi lối sống có thể giúp cải thiện các triệu chứng nhẹ, nhưng không thể thay thế việc thăm khám nếu tình trạng kéo dài. Khám sớm sẽ giúp phát hiện kịp thời và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Cơ quan soạn thảo dự kiến áp dụng lộ trình tài chính từ năm 2026, thay thế quy định cũ đã tồn tại gần 15 năm. Thực tế nhiều năm qua, mô hình bệnh tật thay đổi và dịch bệnh diễn biến phức tạp trong khi tuyến cơ sở, y tế dự phòng nhận chế độ đãi ngộ chưa tương xứng, dẫn đến làn sóng y bác sĩ bỏ việc. Việc Bộ Y tế thay đổi chính sách lúc này đóng vai trò thiết thực giúp bù đắp áp lực công việc, đặc biệt tại những vị trí đối mặt rủi ro cao hoặc dễ xảy ra bạo hành y tế.
Dự thảo ấn định mức phụ cấp cao nhất 100% cho nhân viên trực tiếp làm hồi sức cấp cứu, chống độc, chăm sóc bệnh nhân tâm thần, pháp y và giải phẫu bệnh. Bộ Y tế cũng đưa nhóm nhân sự làm việc tại trạm y tế xã, cơ sở dự phòng ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo vào diện nhận mức tối đa này, thay vì 70% như hiện hành. Tuy nhiên, cơ quan chức năng sẽ nâng tỷ lệ theo lộ trình 80% vào năm 2026, 90% năm 2027 và đạt 100% từ năm 2028.
Mức 70% dành cho người trực tiếp điều trị bệnh truyền nhiễm nhóm A, HIV/AIDS, lao, phong, chăm sóc trẻ sơ sinh, làm việc tại phòng xét nghiệm an toàn sinh học cấp III, IV hoặc cơ sở điều trị nghiện chất dạng thuốc phiện. Khối y tế dự phòng, trung tâm kiểm soát bệnh tật và kiểm dịch y tế biên giới cũng nhận tỷ lệ tương đương.
Với các công việc điều trị bệnh truyền nhiễm thông thường, xạ trị, hóa trị, y học hạt nhân, xét nghiệm mầm bệnh và giám sát dịch tễ cộng đồng, nhân sự y tế nhận hỗ trợ 60%. Những người làm chuyên môn gây mê hồi sức, bỏng, da liễu, nhi khoa, chẩn đoán hình ảnh, kiểm soát nhiễm khuẩn và dược lâm sàng hưởng mức 50%.
Nhóm thực hiện nhiệm vụ khám chữa bệnh chung, phục hồi chức năng, y học cổ truyền, sản xuất thuốc, dinh dưỡng, bảo trì thiết bị và nhân viên hành chính tại các bệnh viện chuyên khoa truyền nhiễm, tâm thần, lao, phong nhận mức 40%.
Trong khi đó, người làm công tác dân số, truyền thông y tế, y tế trường học và nhân sự hành chính tại các đơn vị sự nghiệp y tế thông thường nhận mức thấp nhất 30%, tăng 10% so với trước đây. Các bệnh viện, cơ sở y tế cũng có thể tự xem xét chi trả phụ cấp cho người lao động hợp đồng dựa trên tính chất công việc và nguồn thu thực tế.
Cơ quan quản lý tính tiền phụ cấp ưu đãi nghề bằng tỷ lệ phần trăm đề xuất nhân với mức lương chức danh nghề nghiệp hiện hưởng, cộng thêm các khoản phụ cấp chức vụ và thâm niên vượt khung.
Ví dụ, nếu một nhân viên y tế có tổng căn cứ tính phụ cấp là 10 triệu đồng mỗi tháng, mức phụ cấp ưu đãi nghề 30% tương ứng 3 triệu đồng; 40% là 4 triệu đồng; 50% là 5 triệu đồng; 60% là 6 triệu đồng; 70% là 7 triệu đồng và 100% là 10 triệu đồng mỗi tháng. Con số thực tế của từng người sẽ thay đổi theo lương chức danh, phụ cấp chức vụ và thâm niên vượt khung nếu có.
Theo đánh giá tác động từ Bộ Y tế, chính sách mới làm tăng chi phí nhân lực tại các bệnh viện và làm thay đổi cơ cấu quỹ lương. Do nhà nước đã tính phụ cấp vào cấu thành giá dịch vụ y tế, việc điều chỉnh tỷ lệ này có thể kéo theo việc tăng giá khám chữa bệnh, tăng mức chi trả từ quỹ bảo hiểm y tế cũng như phần viện phí người dân phải đóng.
Bộ Y tế ước tính ngân sách cần bổ sung để chi trả phần phụ cấp tăng thêm vào năm 2026 khoảng 5.961 tỷ đồng, trong đó nhà nước cấp 5.136 tỷ đồng và các đơn vị tự chủ lo hơn 825 tỷ đồng. Số tiền này dự kiến tăng lên 6.351 tỷ đồng vào năm 2027 và duy trì mức 6.714 tỷ đồng mỗi năm từ 2028.
Theo tiến sĩ - bác sĩ chuyên khoa 2 Kiều Xuân Thy, Điều hành Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, trong các đợt nắng nóng kéo dài, một số cơ sở y tế ghi nhận xu hướng gia tăng các trường hợp mất nước, rối loạn điện giải, ngất, tụt huyết áp, các đợt cấp của bệnh tim mạch và thận. Điều này phản ánh tác động rộng của nhiệt độ môi trường lên nhiều hệ cơ quan trong cơ thể.
Bác sĩ Xuân Thy cho biết, mất nước kéo dài làm tăng độ cô đặc của máu, đồng thời gây biến động huyết áp và rối loạn điện giải. Những thay đổi này tạo áp lực lên hệ tim mạch và có thể làm mất ổn định tình trạng bệnh ở người có sẵn yếu tố nguy cơ.
Giai đoạn đầu, người bệnh có thể thấy mệt nhanh, khát nước, đau đầu, chóng mặt, tim đập nhanh hoặc giảm khả năng tập trung. Những biểu hiện này dễ bị bỏ qua vì tương tự tình trạng mệt mỏi thông thường.
Khi tình trạng mất nước và rối loạn điện giải trở nên rõ rệt hơn, cơ thể bước vào giai đoạn kiệt sức do nhiệt. Lúc này có thể xuất hiện vã mồ hôi nhiều, buồn nôn, chuột rút, choáng váng và tiểu ít.
Theo bác sĩ Xuân Thy, người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh mạn tính là nhóm dễ bị ảnh hưởng do khả năng điều hòa thân nhiệt kém hoặc dự trữ sinh lý hạn chế. Ở những người mắc tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, rung nhĩ hoặc tiểu đường, môi trường nắng nóng có thể góp phần làm tăng nguy cơ biến cố mạch máu não.
“Cần lưu ý rằng người trẻ khỏe vẫn có thể gặp biến chứng nếu làm việc hoặc tập luyện cường độ cao trong điều kiện nắng gắt, đặc biệt khi không bổ sung nước đầy đủ. Thực tế cho thấy nhiều trường hợp sốc nhiệt nặng xảy ra ở nhóm này do đánh giá thấp nguy cơ và thiếu biện pháp phòng ngừa phù hợp”, bác sĩ Xuân Thy nói thêm.
Từ đó, theo bác sĩ, khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng hoặc nghi ngờ bệnh lý do nhiệt, cần nhanh chóng đưa ra khỏi môi trường nóng, đặt ở nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo và tiến hành làm mát bằng khăn ướt hoặc nước mát, tập trung vào vùng cổ, nách và bẹn.
Nếu người bệnh còn tỉnh, có thể cho uống từng ngụm nước nhỏ. Trong trường hợp có dấu hiệu nặng như lơ mơ, mất ý thức, co giật hoặc không thể uống nước, cần chuyển đến cơ sở y tế ngay.
Một số sai lầm thường gặp cần tránh như cho uống nước quá nhanh khi người bệnh đang buồn nôn hoặc giảm ý thức hoặc trì hoãn xử trí vì cho rằng chỉ là mệt thông thường. Những yếu tố này có thể làm tình trạng chuyển nặng nhanh hơn.
“Mọi người nên uống nước đều trong ngày, không đợi đến khi khát; khi ra nhiều mồ hôi có thể bổ sung thêm điện giải phù hợp. Nên ăn thực phẩm dễ tiêu, tăng rau xanh và trái cây để bổ sung nước và vi chất; hạn chế rượu bia, chất kích thích vì dễ làm mất nước”, bác sĩ Xuân Thy khuyên.
