Ngày 1.5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Gia Lai cho biết địa phương vừa ghi nhận một ca dương tính với Burkholderia pseudomallei, còn được gọi là “vi khuẩn ăn thịt người”.
Theo thông tin ban đầu, bệnh nhân là chị K.H (ở làng Mook Trang, xã Ia Dom). Trước đó, chị H. xuất hiện các triệu chứng sốt, đau nhức toàn thân, miệng khô và ăn uống kém.
Ngày 19.4, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện đa khoa Gia Lai trong tình trạng lơ mơ, vã mồ hôi, thở nhanh. Kết quả xét nghiệm sau đó xác nhận bệnh nhân dương tính với “vi khuẩn ăn thịt người” Burkholderia pseudomallei.
Đáng chú ý, bệnh nhân có tiền sử tiểu đường, một trong những yếu tố nguy cơ cao khiến bệnh dễ diễn tiến nặng. Các bác sĩ đã tiến hành theo dõi, điều trị tích cực.
Hiện bệnh nhân đã cai máy thở được 2 ngày và tiếp tục điều trị tại Khoa Hồi sức tích cực – chống độc. Đây là ca mắc “vi khuẩn ăn thịt người” đầu tiên được ghi nhận tại Gia Lai trong năm 2026.
Theo điều tra dịch tễ, bệnh nhân làm nghề nông, thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với đất, nước bùn, tắm giặt ở sông và canh tác lúa nước, những yếu tố được xác định là con đường lây nhiễm điển hình của vi khuẩn ăn thịt người Burkholderia pseudomallei. Gia đình bệnh nhân không chăn nuôi gia súc, gia cầm.
Qua giám sát, đến nay chưa ghi nhận thêm trường hợp mắc bệnh tương tự trong gia đình và cộng đồng làng Mook Trang. Chồng bệnh nhân cùng những người làm việc chung hiện được theo dõi sức khỏe chủ động.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Gia Lai đã thông báo đến Trung tâm y tế Đức Cơ để phối hợp điều tra dịch tễ tại địa phương; đồng thời tổ chức truyền thông phòng bệnh trực tiếp tại hộ gia đình và các hộ lân cận. Ngành y tế cũng triển khai giám sát chủ động sức khỏe những người có liên quan trong vòng 14 ngày.
Các chuyên gia khuyến cáo, để phòng bệnh Whitmore , người dân cần mang ủng, găng tay khi làm ruộng, làm vườn; hạn chế tắm sông, suối tại khu vực nghi ô nhiễm; rửa tay bằng xà phòng sau khi lao động; băng kín vết thương hở, tránh tiếp xúc với bùn đất; sử dụng nguồn nước đã lắng lọc, khử trùng và thực hiện ăn chín, uống chín.
Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt cao, ho đờm mủ, áp xe, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Tăng huyết áp nguyên phát hình thành theo thời gian và không có nguyên nhân cụ thể. Nghiên cứu trên tạp chí Nature Reviews Nephrology vào năm 2026 cho thấy bệnh có thể do tuổi tác, di truyền và lối sống.
Tăng huyết áp thứ phát xuất hiện do bệnh lý nền như bệnh thận, rối loạn nội tiết hoặc tác dụng của thuốc.
Tăng huyết áp thứ phát có thể cải thiện nếu xử lý được nguyên nhân gốc. Khi điều chỉnh rối loạn nội tiết hoặc điều trị bệnh nền, huyết áp có thể trở lại mức bình thường.
Tăng huyết áp nguyên phát không thể chữa khỏi hoàn toàn theo cách thông thường. Tuy vậy, việc điều chỉnh lối sống có thể đưa chỉ số về mức an toàn, thậm chí không cần thuốc.
Nguy cơ tái phát tăng huyết áp vẫn tồn tại nếu không duy trì thói quen lành mạnh. Việc kiểm soát lâu dài phù hợp hơn khái niệm chữa dứt điểm.
Lối sống ảnh hưởng trực tiếp đến huyết áp. Việc giữ cân nặng hợp lý, ăn nhạt, vận động đều đặn và hạn chế rượu bia giúp cải thiện rõ rệt.
Nghiên cứu trên The Journal of Clinical Hypertension vào năm 2023 cho thấy giảm vài kg có thể giúp hạ huyết áp. Việc giảm thực phẩm chế biến sẵn cũng mang lại hiệu quả rõ rệt.
Các thay đổi này cần duy trì lâu dài. Sự đều đặn mang lại hiệu quả cao hơn nỗ lực ngắn hạn.
Nghiên cứu trên Clinical Hypertension vào năm năm 2024 chỉ ra chế độ ăn đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát huyết áp. Rau xanh và trái cây cung cấp kali, giúp cân bằng natri trong cơ thể.
Ngũ cốc nguyên hạt, đạm nạc, sữa ít béo và các loại hạt giúp ổn định huyết áp. Ngược lại, muối, đồ ăn chế biến sẵn, đồ ngọt và chất béo bão hòa cần hạn chế.
Việc nấu ăn tại nhà và chọn thực phẩm tươi giúp kiểm soát lượng muối tốt hơn. Uống đủ nước cũng hỗ trợ điều hòa huyết áp.
Vận động giúp tim hoạt động hiệu quả, giảm áp lực lên mạch máu. Nghiên cứu trên Hypertension Research vào năm 2024 khẳng định đi bộ nhanh, bơi lội hoặc đạp xe giúp hạ huyết áp.
Trong bài chia sẻ trên trang cá nhân gần đây, bác sĩ Wang Yao, chuyên gia tai mũi họng từng làm việc tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân và Bệnh viện Quân y Hoa Liên, cho biết việc sử dụng điều hòa không đúng cách có thể làm ảnh hưởng đến quá trình tuần hoàn máu ở tai trong, từ đó làm tăng nguy cơ dẫn đến các triệu chứng khó chịu. Ông cũng chỉ ra 4 thói quen xấu phổ biến khi dùng điều hòa vào mùa hè, đồng thời nhắc nhở người dân nếu đột nhiên thấy thính lực có dấu hiệu bất thường thì cần đi khám ngay để kịp thời tận dụng "thời gian vàng" điều trị.
Theo bác sĩ Wang, hiện làm việc tại phòng khám tai mũi họng ở thành phố Đào Viên, Đài Loan (Trung Quốc), điều hòa không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra chứng điếc đột ngột, mà vấn đề nằm ở cách sử dụng của mỗi người. Nhiều người có thói quen hạ nhiệt độ phòng xuống rất thấp ngay khi mới vào nhà để nhanh chóng hạ nhiệt. Tuy nhiên, việc ở trong môi trường quá lạnh suốt thời gian dài có thể khiến các mạch máu bị co lại, làm cản trở quá trình lưu thông máu ở tai và dễ dẫn đến các tình trạng khó chịu như lạnh tai hay ù tai.
Bên cạnh đó, việc bước thẳng từ môi trường ngoài trời oi bức khoảng 30 độ C vào phòng máy lạnh sâu tầm 20 độ C cũng gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thần kinh thực vật và chức năng tuần hoàn do cơ thể phải chịu sự chênh lệch nhiệt độ quá lớn. Vì vậy, chuyên gia khuyến nghị cài đặt nhiệt độ điều hòa ở mức khoảng 27 độ C và để cơ thể có vài phút thích nghi với môi trường, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Chuyên gia y học hàng không này cũng lưu ý không được để cửa gió của điều hòa thổi trực tiếp vào đầu và tai. Luồng khí lạnh mạnh thổi thẳng vào vùng đó có thể gây ra hiện tượng co thắt mạch máu cục bộ, làm tăng nguy cơ tổn thương tai trong. Chứng điếc đột ngột thường có mối liên hệ mật thiết với tình trạng nhiễm trùng do virus hoặc tắc nghẽn tuần hoàn.
Việc ngồi liên tục trong phòng điều hòa kín có thể làm suy giảm khả năng miễn dịch của cơ thể, khiến tai trong dễ bị virus tấn công hơn. Do đó, ngoài việc tránh luồng gió lạnh trực tiếp, người dân nên thỉnh thoảng ra ngoài phòng điều hòa để cơ thể cũng như đôi tai được nghỉ ngơi, giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.
Bác sĩ Wang nhấn mạnh không cần phải tẩy chay hay hoàn toàn né tránh việc dùng điều hòa. Người dùng chỉ cần chú ý không bật nhiệt độ quá thấp, hạn chế tối đa sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột giữa trong nhà với ngoài trời, tránh để hơi lạnh thổi thẳng vào tai, đồng thời duy trì tuần hoàn máu và khả năng miễn dịch tốt là đã có thể vừa tận hưởng không gian mát mẻ, vừa bảo vệ được sức khỏe thính giác.
Ông cũng khuyến cáo nếu đột nhiên có cảm giác nghe âm thanh như bị ngăn cách qua một lớp nước, bị ù tai kéo dài hoặc gặp khó khăn lớn trong việc nghe hiểu, tuyệt đối không được chủ quan tự theo dõi tại nhà. Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay lập tức để nắm bắt thời gian vàng điều trị chứng mất thính lực đột ngột, bởi việc tiếp nhận can thiệp y tế càng sớm thì cơ hội phục hồi thính lực càng cao.
Nước chanh cung cấp vitamin C - chất chống oxy hóa quan trọng giúp bảo vệ tế bào và hỗ trợ hệ miễn dịch. Khi được pha loãng, thức uống này còn giúp bổ sung nước hiệu quả trong thời tiết nắng nóng.
Cơ thể dễ mất nước hơn khi nhiệt độ tăng cao. Ngay cả mất nước nhẹ cũng có thể gây mệt mỏi, giảm tập trung và ảnh hưởng đến huyết áp, theo Harvard Health Publishing.
Tiến sĩ Stacy Sims, chuyên gia sinh lý học thể thao (Mỹ), cho biết trong điều kiện nắng nóng, cơ thể không chỉ mất nước mà còn mất các chất điện giải. Việc bổ sung nước kèm một lượng nhỏ khoáng chất tự nhiên có thể giúp duy trì hiệu suất hoạt động và giảm nguy cơ kiệt sức vì nhiệt. Nước chanh, khi thêm một chút muối hoặc mật ong, có thể hỗ trợ phần nào quá trình này.
Vitamin C trong chanh đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hệ miễn dịch và giảm stress oxy hóa. Vitamin C tham gia vào nhiều quá trình sinh học, bao gồm sửa chữa mô và tăng cường khả năng chống lại tác nhân gây bệnh, theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ ((NIH).
Giáo sư Sumantra Ray, Giám đốc Viện Dinh dưỡng Toàn cầu NNEdPro (Anh), cho biết việc bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C từ nguồn tự nhiên là một cách hiệu quả để hỗ trợ sức khỏe trong điều kiện thời tiết nắng nóng khắc nghiệt.
Một số nghiên cứu cho thấy nước chanh có thể kích thích tiết dịch tiêu hóa, từ đó hỗ trợ quá trình tiêu hóa thức ăn. Điều này đặc biệt hữu ích trong mùa nóng khi nhiều người có xu hướng ăn uống kém.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh đây chỉ là tác dụng hỗ trợ nhẹ, không thay thế điều trị y khoa.
Dù có nhiều lợi ích, nước chanh nên được pha loãng để tránh ảnh hưởng đến men răng và dạ dày. Những người bị trào ngược hoặc viêm loét dạ dày cần thận trọng.
Cách làm đơn giản:
Nhìn chung, nước chanh là thức uống dễ làm, chi phí thấp nhưng mang lại nhiều lợi ích nếu sử dụng hợp lý. Trong mùa nắng nóng, lựa chọn những thức uống tự nhiên như nước chanh không chỉ giúp giải nhiệt mà còn góp phần duy trì sức khỏe tổng thể.
