Thời gian gần đây, trên mạng xã hội chia sẻ về “niệu liệu pháp”, nghĩa là uống, bôi hoặc dùng nước tiểu tự thân để tắm, rửa mặt, thậm chí nhỏ mắt. Một số người còn cho rằng đây là phương pháp tự nhiên, giúp thanh lọc cơ thể, làm đẹp da, giảm đau nhức mà không cần dùng thuốc.
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng – Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, những quan điểm này hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Nước tiểu là sản phẩm bài tiết của thận, chứa các chất mà cơ thể cần loại bỏ, không phải là nguồn dưỡng chất để tái sử dụng.
Trên mạng xã hội, nhiều tài khoản chia sẻ kinh nghiệm cá nhân sau nhiều năm “thực hành niệu liệu pháp” cho rằng da trở nên mịn màng hơn, cơ thể nhẹ nhõm, ít đau mỏi. Những lời khẳng định này thường đi kèm lập luận đề cao lối sống tự nhiên, đồng thời phủ nhận y học hiện đại.
Bác sĩ Hoàng phân tích về mặt sinh học, nước tiểu gồm khoảng 95% là nước, phần còn lại là urê, creatinin, muối, chất điện giải và nhiều sản phẩm chuyển hóa khác. Đây đều là những chất mà cơ thể phải đào thải để duy trì cân bằng nội môi.
Bác sĩ Hoàng cho rằng một số người viện dẫn việc urê có trong mỹ phẩm để cho rằng nước tiểu có thể thay thế sản phẩm chăm sóc da.
Tuy nhiên các chuyên gia cho biết urê trong mỹ phẩm là dạng tinh khiết, được kiểm soát chặt chẽ về nồng độ và độ an toàn. Trong khi đó nước tiểu còn chứa nhiều tạp chất, vi khuẩn và các chất thải khác.
Ngoài ra nồng độ urê trong nước tiểu khá thấp, không đủ để tạo hiệu quả tẩy da chết như các sản phẩm chuyên dụng. Ngược lại, sự hiện diện của amoniac, là chất sinh ra khi urê bị phân hủy, có thể gây kích ứng da, làm tổn thương lớp màng bảo vệ tự nhiên.
Việc dùng nước tiểu để rửa mặt, tắm hoặc mát xa có thể gây nhiều hệ lụy. Khi tiếp xúc với da, đặc biệt là vùng nhạy cảm hoặc có vết trầy xước, các chất trong nước tiểu có thể gây viêm, kích ứng hoặc nhiễm trùng.
“Nguy cơ càng cao khi nhiều người tin rằng nước tiểu vô trùng. Thực tế các nghiên cứu hiện đại cho thấy ngay cả người khỏe mạnh, nước tiểu vẫn có thể chứa vi khuẩn với mật độ thấp. Những vi khuẩn này hoàn toàn có khả năng gây bệnh nếu tiếp xúc với mắt, da tổn thương hoặc niêm mạc.
Đặc biệt nguy hiểm là việc dùng nước tiểu để rửa hoặc nhỏ mắt. Đây là cơ quan rất nhạy cảm, dễ bị tổn thương. Việc đưa dung dịch không đảm bảo vô trùng vào mắt có thể gây viêm kết mạc, loét giác mạc, thậm chí ảnh hưởng thị lực”, bác sĩ Hoàng cho hay.
Một số người còn uống nước tiểu với niềm tin giúp thanh lọc cơ thể. Theo bác sĩ Hoàng, hành động này đi ngược lại cơ chế sinh lý bình thường.
Khi uống lại nước tiểu, cơ thể phải xử lý lại các chất thải đã được đào thải trước đó, làm tăng gánh nặng cho thận. Điều này có thể dẫn đến rối loạn điện giải, ảnh hưởng chức năng tim mạch, đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh nền.
Ngoài ra nếu người dùng đang điều trị bằng thuốc, nước tiểu có thể chứa các chất chuyển hóa của thuốc. Việc tái hấp thu những chất này có thể làm thay đổi hiệu quả điều trị, tăng nguy cơ tác dụng phụ.
Bé ban đầu sốt nhẹ, nôn ói, hai ngày sau mệt, khó thở, vào bệnh viện ở An Giang cấp cứu sau đó chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP HCM). Ngày 21/6, BS.CK2 Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết khi đó bệnh nhi lơ mơ, môi tím tái, tay chân lạnh, tim đập rất nhanh 190-210 lần mỗi phút và huyết áp tụt sâu. Kết quả kiểm tra cho thấy tim bé co bóp rất yếu, men tim tăng cao, bác sĩ chẩn đoán viêm cơ tim tối cấp kèm sốc tim.
Kíp điều trị hồi sức tích cực, cho bé dùng thuốc trợ tim và ECMO - kỹ thuật tim phổi nhân tạo giúp bơm máu, cung cấp oxy để tạm thời thay thế chức năng tim và phổi, tạo cơ hội cho các cơ quan hồi phục. Xét nghiệm sau đó ghi nhận trẻ dương tính với Rhinovirus, loại virus rất phổ biến gây cảm cúm thông thường.
Tình trạng bệnh vẫn diễn tiến phức tạp, trẻ suy đa cơ quan, gan và thận tổn thương nặng. Các bác sĩ lọc máu nhiều đợt kết hợp nhiều biện pháp hồi sức chuyên sâu để duy trì sự sống bé.
Gần ba tuần chạy ECMO, chức năng tim của bệnh nhi dần cải thiện, cai máy hỗ trợ tim phổi, rút ống thở. Sau gần 1,5 tháng điều trị, bệnh nhi tỉnh táo, nhịp tim trở lại bình thường, chức năng gan thận phục hồi, được xuất viện.
Theo bác sĩ Tiến, viêm cơ tim liên quan Rhinovirus rất hiếm gặp. Loại virus này lưu hành phổ biến trong cộng đồng và thường chỉ gây cảm lạnh, cảm cúm nhẹ, tuy nhiên một số hiếm trường hợp có thể liên quan đến biến chứng tim mạch nghiêm trọng.
Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không nên chủ quan khi trẻ bị cảm sốt kèm biểu hiện mệt lả, khó thở, đau ngực, tim đập nhanh hoặc li bì. Khi có dấu hiệu bất thường, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm thay vì tự ý mua thuốc điều trị tại nhà.
Thay vào đó, bạn cần chờ một khoảng thời gian trước khi tắm để tránh rủi ro cho sức khỏe, theo trang NDTV (Ấn Độ).
Khi tiếp xúc với nhiệt, mạch máu giãn ra để tỏa nhiệt. Nhịp tim tăng lên và cơ thể tiết nhiều mồ hôi nhằm làm mát.
Tổng quan đăng trên tạp chí J. Clin. Med cho thấy nhiệt độ cao có thể gây kiệt sức, say nắng, rối loạn tim mạch, triệu chứng thần kinh và mất cân bằng điện giải.
Cơ thể cần thời gian tự điều chỉnh để trở lại trạng thái ổn định trước khi tiếp nhận thay đổi nhiệt độ khác.
Việc tắm ngay sau khi vừa từ môi trường nóng khiến cơ thể chịu áp lực đột ngột. Sự thay đổi nhiệt độ nhanh làm hệ tuần hoàn phản ứng mạnh. Huyết áp có thể dao động, tạo gánh nặng cho tim. Tình trạng này dễ gây chóng mặt, choáng váng, thậm chí ngất nếu cơ thể chưa kịp thích nghi.
Ông Udgeath Dhir, bác sĩ tim lồng ngực và mạch máu tại Bệnh viện Fortis (Ấn Độ), cho biết nước lạnh làm mạch máu ngoài da co lại. Hiện tượng này làm tăng sức cản và khiến huyết áp tăng tạm thời.
Ông Sanjay Verma, Bác sĩ cao cấp Nội khoa tại Viện Tim mạch Fortis Escorts (Ấn Độ), nhận định nhiệt độ cao gây áp lực lên tim, não, thận và hệ chuyển hóa.
Tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng về không những không giúp hạ nhiệt hiệu quả mà còn có thể khiến thân nhiệt rối loạn, thậm chí tăng thêm. Trong một số trường hợp hiếm, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột còn làm tim phải hoạt động gắng sức hơn, đặc biệt nguy hiểm với người đã có bệnh tim.
Thời gian chờ phù hợp kéo dài từ 15 đến 30 phút. Trong khoảng này, cơ thể tự hạ nhiệt. Việc ngồi nghỉ ở nơi mát và uống nước giúp ổn định thân nhiệt hiệu quả.
Uống nước ở nhiệt độ phòng giúp cơ thể hạ nhiệt từ bên trong. Lau mồ hôi bằng khăn ẩm hỗ trợ làm mát nhanh. Sử dụng quạt hoặc ở trong phòng mát giúp cơ thể thích nghi trước khi tắm.
Nước ấm giúp cơ thể điều chỉnh nhiệt độ từ từ. Cách này hạn chế biến đổi đột ngột trong tuần hoàn máu. Người lớn tuổi và người mắc bệnh tim nên ưu tiên nước ấm khi tắm.
Người lớn tuổi có khả năng thích nghi với nhiệt độ kém hơn. Người mắc bệnh tim hoặc huyết áp thấp dễ gặp biến chứng nặng. Người làm việc lâu dưới nắng gắt cần chú ý thời điểm và nhiệt độ nước khi tắm.
Chờ một khoảng thời gian ngắn trước khi tắm giúp cơ thể thích nghi tốt hơn. Thói quen này giúp giảm áp lực cho tim và bảo vệ sức khỏe tổng thể.
Tuy nhiên, chỉ khoảng 4,3% tìm đến sự hỗ trợ y tế.
Các chuyên gia cho biết điều này phản ánh thực tế rằng nhiều phụ nữ vẫn xem các triệu chứng như mất ngủ, thay đổi tâm trạng hay mệt mỏi là hệ quả của áp lực công việc hoặc cuộc sống, thay vì nghĩ đến những thay đổi nội tiết đang diễn ra trong cơ thể.
Theo tiến sĩ Sherry Ross, bác sĩ sản phụ khoa tại Providence Saint John's Health Center (California, Mỹ), nồng độ estrogen bắt đầu giảm dần từ cuối độ tuổi 30. Khi hormone này dao động thất thường, nhiều triệu chứng có thể xuất hiện dù chu kỳ kinh nguyệt vẫn tương đối bình thường.
Tiến sĩ Stephanie Faubion, Giám đốc Trung tâm Sức khỏe phụ nữ Mayo Clinic, cho biết đây là giai đoạn sinh sản muộn, chuyển tiếp trước khi bước vào tiền mãn kinh thực sự. Giai đoạn này có thể kéo dài nhiều năm.
Theo các nghiên cứu, những dấu hiệu sớm thường gặp gồm:
Ngoài các triệu chứng trên, nhiều phụ nữ còn gặp tình trạng đau nửa đầu liên quan đến kinh nguyệt. Theo tiến sĩ Faubion, sự sụt giảm estrogen trước kỳ kinh có thể làm các cơn đau đầu trở nên nghiêm trọng hơn.
Một số người cũng xuất hiện hiện tượng "sương mù não" với biểu hiện hay quên, giảm tập trung hoặc cảm giác đầu óc thiếu minh mẫn. Các chuyên gia nhấn mạnh đây không phải dấu hiệu của sa sút trí tuệ mà chủ yếu liên quan đến sự thay đổi hormone.
Khoảng 30% phụ nữ trong giai đoạn này bắt đầu xuất hiện cơn bốc hỏa, trong khi tỉ lệ đổ mồ hôi đêm và đổ mồ hôi lạnh có thể lên tới 40%.
Sự thay đổi tâm trạng cũng là một biểu hiện phổ biến. Nhiều phụ nữ cho biết họ dễ cáu gắt, tức giận hoặc cảm thấy mất kiểm soát cảm xúc hơn so với trước đây.
Một số người còn gặp hội chứng tiết niệu sinh dục tuổi mãn kinh (GSM), gây khô âm đạo, đau khi quan hệ, nóng rát hoặc nhiễm trùng tiết niệu tái phát do nồng độ estrogen suy giảm.
Theo tiến sĩ G. Thomas Ruiz, Trưởng khoa sản phụ khoa tại MemorialCare Orange Coast Medical Center (California, Mỹ), tiền mãn kinh là một chẩn đoán chủ yếu dựa trên triệu chứng vì hiện chưa có xét nghiệm máu nào có thể xác định chính xác giai đoạn này.
Các bác sĩ thường dựa vào tiền sử kinh nguyệt, những thay đổi của cơ thể và các triệu chứng đi kèm để đánh giá.
Các chuyên gia khuyến nghị phụ nữ nên theo dõi chu kỳ kinh nguyệt và ghi lại những thay đổi bất thường về giấc ngủ, tâm trạng, cân nặng hoặc sức khỏe sinh sản. Việc này giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn khi cần thăm khám.
Bên cạnh đó, một số bệnh lý như rối loạn tuyến giáp hoặc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) cũng có thể gây ra các triệu chứng tương tự tiền mãn kinh. Vì vậy, việc thăm khám là cần thiết nếu các biểu hiện kéo dài hoặc ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
Theo tiến sĩ Faubion, nhiều trường hợp có thể được kiểm soát bằng thuốc tránh thai liều thấp hoặc vòng tránh thai chứa progesterone nhằm làm ổn định sự dao động hormone. Đối với các triệu chứng như bốc hỏa, hiện cũng đã có những lựa chọn điều trị không chứa hormone được Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) phê duyệt.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo phụ nữ từ tuổi 30 nên chủ động chăm sóc sức khỏe nội tiết bằng cách:
Tiến sĩ Sherry Ross nhấn mạnh rằng việc xuất hiện một số dấu hiệu tiền mãn kinh ở tuổi 30 không có nghĩa là cơ thể đang già đi bất thường. Đó đơn giản là tín hiệu cho thấy nội tiết tố bắt đầu thay đổi và phụ nữ hoàn toàn có thể thích nghi tốt nếu được nhận biết và hỗ trợ đúng cách.
