Thời gian gần đây, trên mạng xã hội chia sẻ về “niệu liệu pháp”, nghĩa là uống, bôi hoặc dùng nước tiểu tự thân để tắm, rửa mặt, thậm chí nhỏ mắt. Một số người còn cho rằng đây là phương pháp tự nhiên, giúp thanh lọc cơ thể, làm đẹp da, giảm đau nhức mà không cần dùng thuốc.
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng – Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, những quan điểm này hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Nước tiểu là sản phẩm bài tiết của thận, chứa các chất mà cơ thể cần loại bỏ, không phải là nguồn dưỡng chất để tái sử dụng.
Trên mạng xã hội, nhiều tài khoản chia sẻ kinh nghiệm cá nhân sau nhiều năm “thực hành niệu liệu pháp” cho rằng da trở nên mịn màng hơn, cơ thể nhẹ nhõm, ít đau mỏi. Những lời khẳng định này thường đi kèm lập luận đề cao lối sống tự nhiên, đồng thời phủ nhận y học hiện đại.
Bác sĩ Hoàng phân tích về mặt sinh học, nước tiểu gồm khoảng 95% là nước, phần còn lại là urê, creatinin, muối, chất điện giải và nhiều sản phẩm chuyển hóa khác. Đây đều là những chất mà cơ thể phải đào thải để duy trì cân bằng nội môi.
Bác sĩ Hoàng cho rằng một số người viện dẫn việc urê có trong mỹ phẩm để cho rằng nước tiểu có thể thay thế sản phẩm chăm sóc da.
Tuy nhiên các chuyên gia cho biết urê trong mỹ phẩm là dạng tinh khiết, được kiểm soát chặt chẽ về nồng độ và độ an toàn. Trong khi đó nước tiểu còn chứa nhiều tạp chất, vi khuẩn và các chất thải khác.
Ngoài ra nồng độ urê trong nước tiểu khá thấp, không đủ để tạo hiệu quả tẩy da chết như các sản phẩm chuyên dụng. Ngược lại, sự hiện diện của amoniac, là chất sinh ra khi urê bị phân hủy, có thể gây kích ứng da, làm tổn thương lớp màng bảo vệ tự nhiên.
Việc dùng nước tiểu để rửa mặt, tắm hoặc mát xa có thể gây nhiều hệ lụy. Khi tiếp xúc với da, đặc biệt là vùng nhạy cảm hoặc có vết trầy xước, các chất trong nước tiểu có thể gây viêm, kích ứng hoặc nhiễm trùng.
“Nguy cơ càng cao khi nhiều người tin rằng nước tiểu vô trùng. Thực tế các nghiên cứu hiện đại cho thấy ngay cả người khỏe mạnh, nước tiểu vẫn có thể chứa vi khuẩn với mật độ thấp. Những vi khuẩn này hoàn toàn có khả năng gây bệnh nếu tiếp xúc với mắt, da tổn thương hoặc niêm mạc.
Đặc biệt nguy hiểm là việc dùng nước tiểu để rửa hoặc nhỏ mắt. Đây là cơ quan rất nhạy cảm, dễ bị tổn thương. Việc đưa dung dịch không đảm bảo vô trùng vào mắt có thể gây viêm kết mạc, loét giác mạc, thậm chí ảnh hưởng thị lực”, bác sĩ Hoàng cho hay.
Một số người còn uống nước tiểu với niềm tin giúp thanh lọc cơ thể. Theo bác sĩ Hoàng, hành động này đi ngược lại cơ chế sinh lý bình thường.
Khi uống lại nước tiểu, cơ thể phải xử lý lại các chất thải đã được đào thải trước đó, làm tăng gánh nặng cho thận. Điều này có thể dẫn đến rối loạn điện giải, ảnh hưởng chức năng tim mạch, đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh nền.
Ngoài ra nếu người dùng đang điều trị bằng thuốc, nước tiểu có thể chứa các chất chuyển hóa của thuốc. Việc tái hấp thu những chất này có thể làm thay đổi hiệu quả điều trị, tăng nguy cơ tác dụng phụ.
Bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM, chia sẻ thông tin này tại triển lãm y tế thông minh ngày 8/4. Ứng dụng ra đời nhằm giúp người dân quản lý sức khỏe suốt đời thay vì chỉ đi khám khi đã phát bệnh, đặc biệt trong thời điểm thành phố ghi nhận tỷ lệ bệnh không lây nhiễm tăng cao và dân số già hóa nhanh.
Với "hộ chiếu" này, phần mềm tự động lưu trữ toàn bộ tiền sử bệnh, kết quả xét nghiệm và quá trình điều trị sau mỗi lần người dân thăm khám. Bác sĩ dựa vào nền tảng dữ liệu xuyên suốt để đưa ra phác đồ chính xác nhất.
Ngoài ra, hệ thống tích hợp trực tiếp với các thiết bị thông minh cầm tay, đo lường nhịp tim và huyết áp theo thời gian thực. Khi có dấu hiệu bất thường, người dùng có thể được cảnh báo sớm, từ đó đi khám kịp thời, tránh bệnh diễn tiến nặng.
Song song, các dịch vụ khám chữa bệnh từ xa cũng đang được đẩy mạnh, giúp người dân có thể trao đổi với bác sĩ mà không cần đến bệnh viện, đặc biệt thuận tiện với người bận rộn hoặc ở xa trung tâm.
Tại triển lãm, bà Nguyễn Thị Kim Huệ, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, giới thiệu hơn 70 giải pháp y tế số nhằm đưa các mô hình chăm sóc tại nhà vào thực tiễn. Tuy nhiên, TS Lê Trường Giang, Chủ tịch Hội Y tế công cộng, nhấn mạnh chuyển đổi sang phòng bệnh cần sự tham gia chủ động của người dân.
"Không ai có thể thay mình ăn, ngủ hay tập luyện, việc tự chăm sóc vẫn là yếu tố quyết định, còn hệ thống y tế đóng vai trò hỗ trợ", ông nói, thêm rằng các công cụ "bác sĩ số" sẽ làm nhiệm vụ phân tích dữ liệu, hướng dẫn người dùng thay đổi hành vi sinh hoạt, kết hợp cùng các chương trình tầm soát bệnh nguy hiểm tại y tế cơ sở để ngăn chặn rủi ro từ xa.
Trong gần 14.000 người dân TP TP HCM tham gia tầm soát sức khỏe cộng đồng mới đây, các bác sĩ phát hiện hơn 63% trường hợp mắc bệnh cần theo dõi và điều trị chuyên sâu. Kết quả khám cho thấy nhóm bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường,... chiếm tỷ trọng lớn. Đây là những bệnh dễ bị bỏ sót nếu không tầm soát.
Ngoài ra, chương trình cũng phát hiện nhiều vấn đề khác như 341 người có dấu hiệu nghi ngờ ung thư cần chuyển viện, hàng trăm trường hợp bệnh mắt, tim mạch, phụ khoa và các bệnh về da, hô hấp, tiêu hóa, răng miệng... Ở lĩnh vực nhi khoa, nhiều trẻ phát hiện bệnh tim bẩm sinh, béo phì.
Rau muống, loại rau quen thuộc trên mâm cơm hàng ngày của nhiều gia đình, không chỉ có giá thành rẻ, vị giòn ngon mà còn là một kho báu dinh dưỡng. Theo Li Wanping, chuyên gia dinh dưỡng hơn 20 năm kinh nghiệm ở Đài Loan (Trung Quốc), rau muống chứa hàm lượng nước lớn, giàu canxi cùng hàng loạt chất chống oxy hóa mạnh mẽ.
Dưới góc nhìn của y học cổ truyền, loại rau này có tác dụng thanh nhiệt giải độc, lợi tiểu trừ thấp. Trong khi đó, khoa học dinh dưỡng hiện đại cũng khẳng định rau muống sở hữu khả năng điều hòa toàn diện các chức năng sinh lý của cơ thể.
Trong bài đăng trên trang cá nhân, bà Li, hiện làm việc tại phòng khám Rongxin ở thành phố Đài Bắc, chia sẻ về những lợi ích sức khỏe vượt trội của loại rau này. Nhờ hàm lượng kali dồi dào, rau muống hỗ trợ cơ thể đào thải lượng natri dư thừa, từ đó giảm áp lực lên thành mạch.
Bên cạnh đó, sự kết hợp giữa niacin (vitamin B3), vitamin C và chất diệp lục trong rau muống còn giúp điều hòa lượng cholesterol, tăng cường độ đàn hồi của mạch máu, đồng thời giảm nguy cơ viêm mạch và xơ vữa động mạch. Đây được xem là "trợ thủ xanh" lý tưởng cho những người thường xuyên ăn ngoài hoặc ưa thích các món ăn đậm vị muốn ổn định huyết áp và bảo vệ tim mạch.
Theo chuyên gia, hàm lượng canxi vượt trội trong rau muống là yếu tố thường bị xem nhẹ. Cứ mỗi 100 gram rau muống chứa tới 105 miligam canxi, thậm chí cao hơn lượng canxi trong một thể tích sữa tương đương. Điều này biến rau muống thành nguồn bổ sung canxi tuyệt vời cho người ăn chay hoặc người bất dung nạp đường lactose.
Tuy nhiên, do tỷ lệ hấp thụ canxi thực vật thường thấp hơn, chuyên gia khuyến nghị người tiêu dùng nên ăn các loại trái cây giàu vitamin C như ổi, kiwi hoặc dứa sau bữa ăn để tối ưu hóa khả năng hấp thụ canxi của cơ thể.
Không dừng lại ở việc bảo vệ tim mạch và xương khớp, rau muống còn mang lại nhiều giá trị cho thị lực và hệ tiêu hóa. Bà Li phân tích lượng carotenoid và vitamin A phong phú trong rau muống giúp duy trì sức khỏe của niêm mạc mắt, giảm áp lực oxy hóa cho những người phải làm việc liên tục trước màn hình điện tử. Thành phần lignin và chất xơ thực phẩm đặc trưng trong loại rau này cũng kích thích nhu động ruột, cải thiện hiệu quả chứng táo bón.
Ngoài ra, rau muống còn chứa hàm lượng axit folic thiết yếu cho quá trình tạo máu và phòng ngừa thiếu máu, với chỉ một phần ăn đã đáp ứng được 1/5 nhu cầu khuyến nghị hàng ngày cho người trưởng thành.
Đối với hệ tiêu hóa, các thành phần pectin và vitamin B2 trong rau muống có công dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày. Dù vậy, do rau có tính hàn, những người tỳ vị hư nhược hoặc dễ bị tiêu chảy không nên tiêu thụ quá nhiều. Khi chế biến, có thể cho thêm gừng già, tỏi hoặc dầu mè để trung hòa tính hàn của rau.
Mặt khác, vì rau muống có chứa axit oxalic và axit tannic, người dùng cần tránh kết hợp lượng lớn rau muống cùng lúc với các thực phẩm giàu canxi hoặc hải sản để không làm giảm hiệu suất hấp thụ canxi, đồng thời ngăn ngừa tình trạng đầy bụng, khó tiêu ở những người có hệ tiêu hóa kém.
Để phát huy tối đa công dụng trị liệu của rau muống, chuyên gia dinh dưỡng gợi ý một số công thức kết hợp thực phẩm tối ưu. Cụ thể, món rau muống xào đậu phụ hỗ trợ giảm cholesterol, trong khi kết hợp rau muống với thịt bò hoặc gan lợn sẽ giúp tăng cường đáng kể khả năng hấp thụ sắt. Đối với những người có răng nướu yếu, việc băm nhỏ thân rau muống để xào với thịt băm sẽ là nguồn bổ sung canxi tuyệt vời.
Sau cùng, chuyên gia nhắn nhủ người tiêu dùng nên tận dụng nguồn nông sản tươi ngon, giá rẻ ngay trong mùa vụ thay vì tìm kiếm các loại thực phẩm bổ sung đắt đỏ, dùng chính những thực phẩm bình dân và lành mạnh này để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Mặc dù các yếu tố như tuổi tác và lối sống làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng, nhưng các tác nhân kích hoạt chính xác đằng sau căn bệnh này vẫn chưa được hiểu rõ.
Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Communication Medicine, đã phát hiện ra manh mối đáng ngạc nhiên, chịu trách nhiệm cho 40% ca ung thư đại tràng, theo trang tin Science Daily.
Các nhà nghiên cứu từ Đại học Nam Đan Mạch và Bệnh viện Đại học Odense đã sử dụng dữ liệu của khoảng 2 triệu người Đan Mạch bị nhiễm trùng máu do vi khuẩn Bacteroides fragilis - vốn là loại vi khuẩn phổ biến, có ở hầu hết người khỏe mạnh. Thế nhưng, đó là loại vi khuẩn đã được các nghiên cứu chứng minh có liên quan đến ung thư đại trực tràng. Vì vậy, nhóm nghiên cứu quyết định tìm hiểu lý do tại sao.
Bằng cách so sánh mẫu vi khuẩn giữa bệnh nhân ung thư và người không mắc bệnh, nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra điều bí ẩn: Một loại virus ẩn bên trong những vi khuẩn này. Ở những bệnh nhân sau này phát triển ung thư đại tràng, vi khuẩn Bacteroides fragilis mang một loại virus đặc biệt.
Tác giả nghiên cứu, tiến sĩ - bác sĩ Flemming Damgaard, từ Bệnh viện Đại học Odense, cho biết: Chúng tôi đã phát hiện ra một loại virus chưa từng gặp trước đây và dường như có liên quan chặt chẽ đến vi khuẩn ở bệnh nhân ung thư đại tràng.
Để kiểm chứng, họ tiếp tục phân tích mẫu phân của 877 cá nhân ở châu Âu, Mỹ và châu Á. Kết quả thật đáng ngạc nhiên: Ruột của những bệnh nhân ung thư đại tràng có số lượng các loại virus này cao gấp đôi, theo Science Daily.
Tiến sĩ Damgaard giải thích: Không phải bản thân vi khuẩn gây chú ý mà vi khuẩn trong sự tương tác với virus mà nó mang theo.
Từ đây, họ tiếp tục khám phá xem liệu nó có làm thay đổi môi trường ruột theo cách làm tăng nguy cơ ung thư hay không. Và quả đúng như vậy, các phân tích ban đầu cho thấy virus có liên quan đến khoảng 40% số ca ung thư đại tràng.
Các nhà nghiên cứu cho biết trong tương lai, có thể sàng lọc các loại virus này để xác định những người có nguy cơ cao nhằm lên phương án phòng ngừa. Tuy nhiên, cần nhiều nghiên cứu hơn nữa trước khi có thể áp dụng vào thực tiễn lâm sàng.
