Kênh NBC News ngày 1/5 dẫn lời một quan chức Mỹ cùng hai nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết Iran đã tận dụng thời gian ngừng bắn để cứu nhiều khí tài và thiết bị quân sự mắc kẹt trong các hầm ngầm sau chiến dịch không kích của Mỹ – Israel.
Iran dường như đang đẩy mạnh nỗ lực trong những ngày gần đây, khi các cuộc đàm phán hòa bình lâm vào bế tắc và nguy cơ xung đột tái diễn ngày càng tăng.
Giới chức Mỹ đánh giá Iran muốn nhanh chóng khôi phục năng lực tập kích tên lửa và máy bay không người lái (UAV), sẵn sàng tấn công các mục tiêu trên khắp Trung Đông nếu Tổng thống Donald Trump quyết định nối lại chiến dịch không kích.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết chuyến thăm của Tổng thống Trump đến Trung Quốc, dự kiến diễn ra vào giữa tháng này, là một trong những yếu tố được tính đến khi ông cân nhắc các lựa chọn đối với Iran. Chuyến thăm từng bị hoãn khi xung đột nổ ra, hiện được coi là ưu tiên và Nhà Trắng không muốn dời lịch thêm nữa.
Khi được hỏi về thông tin trên, phát ngôn viên Lầu Năm Góc dẫn lại tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth rằng “Mỹ đã phát hiện các dấu hiệu cho thấy Iran đang cố gắng khôi phục năng lực quân sự và biết họ sẽ chuyển khí tài đến đâu”.
“Trong lúc Iran đào bới đống đổ nát ở những cơ sở bị tập kích, Mỹ ngày càng mạnh hơn. Iran chỉ đang cứu những bệ phóng và tên lửa còn lại, song không có khả năng thay thế chúng”, ông Hegseth nói hôm 16/4.
Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly khẳng định quân đội Mỹ đã “hoàn thành tất cả mục tiêu” mà ông Trump đề ra, trong đó có phá hủy năng lực hải quân, tên lửa đạn đạo và nền công nghiệp quốc phòng Iran, cũng như làm suy yếu các nhóm dân quân mà nước này hậu thuẫn.
“Tổng thống Trump có mọi lựa chọn trong tay sau chiến dịch quân sự thành công, song ông luôn ưu tiên giải pháp ngoại giao và chỉ thị cho các nhà đàm phán Mỹ nỗ lực hướng tới thỏa thuận nhằm đảm bảo Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân”, bà Kelly nói.
Iran chưa bình luận về thông tin. Nước này từng nhiều lần tuyên bố vẫn có khả năng đối phó với Mỹ và bảo vệ lợi ích của mình.
Truyền thông Mỹ trước đó dẫn báo cáo tình báo Mỹ, trong đó Washington đánh giá Tehran vẫn giữ được nhiều năng lực quân sự mà họ sở hữu từ trước xung đột, trong đó có tên lửa đạn đạo, hơn một nửa số máy bay của không quân và khoảng một nửa hạm đội của hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Các chuyên gia và cố vấn quốc hội Mỹ nhận định Iran bảo toàn được một phần kho tên lửa bằng cách triển khai mồi nhử, cũng như phân tán khí tài khắp cả nước. Khi Mỹ tăng cường lực lượng đến Trung Đông, Iran đã ngụy trang hoặc đưa số tên lửa cùng bệ phóng còn lại xuống hầm ngầm.
Mỹ và Israel đã tấn công hàng loạt trận địa tên lửa đạn đạo và bệ phóng của Iran, cũng như nhiều mục tiêu khác trong 6 tuần xung đột. Các quan chức chính quyền Tổng thống Trump đánh giá kho vũ khí Iran đã bị phá hủy đáng kể, song lực lượng nước này vẫn còn năng lực tập kích tên lửa và UAV.
Tổng thống Trump ngày 29/4 thừa nhận Iran vẫn duy trì được một phần kho tên lửa. “Họ vẫn còn tên lửa, khoảng 82% đã bị phá hủy. Iran cũng còn UAV, dù phần lớn đã biến mất”, ông nói.
Lễ Duyệt binh Chiến thắng kỷ niệm 81 năm ngày Hồng quân Liên Xô đánh bại phát xít Đức, kết thúc Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại diễn ra hôm nay tại Quảng trường Đỏ ở thủ đô Moskva của Nga.
Tổng thống Nga Vladimir Putin và lãnh đạo một số quốc gia như Belarus, Kazakhstan và Uzbekistan có mặt tại sự kiện. Lễ duyệt binh năm nay được tiến hành với quy mô thu hẹp đáng kể và lần đầu tiên trong nhiều năm các khí tài cơ giới không xuất hiện "do tình hình tác chiến hiện nay", theo Bộ Quốc phòng Nga.
Vào 10h giờ Moskva (14h giờ Hà Nội), chuông đồng hồ trên Quảng trường Đỏ cất lên để báo hiệu sự kiện bắt đầu. Đội rước quốc kỳ Liên bang Nga và Cờ Chiến thắng tiến vào quảng trường. Bộ trưởng Quốc phòng Andrey Belousov di chuyển bằng xe mui trần và nghe báo cáo từ chỉ huy duyệt binh là tư lệnh lục quân Andrey Mordvichev.
Bộ trưởng Belousov sau đó duyệt qua các khối diễu hành, trong đó có binh sĩ Triều Tiên tham gia chiến dịch đẩy lui lực lượng Ukraine khỏi tỉnh biên giới Kursk, trước khi di chuyển tới khán đài trung tâm để báo cáo với Tổng thống Vladimir Putin.
Trong bài phát biểu kéo dài 8 phút, Tổng thống Putin tuyên bố quân đội nước này sẽ giành chiến thắng trong cuộc chiến với Ukraine.
"Chiến công hiển hách của thế hệ chiến thắng đã truyền cảm hứng cho các binh sĩ đang thực hiện nhiệm vụ trong chiến dịch quân sự đặc biệt", ông nói, đề cập thuật ngữ Nga sử dụng trong xung đột với Ukraine. "Họ đang đối mặt với một lực lượng hung hãn được toàn bộ khối NATO hỗ trợ và trang bị vũ khí. Dù vậy, họ vẫn tiến về phía trước".
Hình ảnh các khí tài xuất hiện trên màn hình ở quảng trường, trong đó có tên lửa đạn đạo xuyên lục địa Yars, tàu ngầm hạt nhân Arkhangelsk, tiêm kích tàng hình Su-57, hệ thống phòng không S-500, máy bay không người lái và pháo.
Cuộc duyệt binh sau đó bắt đầu, đi đầu đội hình là tư lệnh Mordvichev. Các quân nhân, trong đó có 1.000 binh sĩ Nga đã tham gia cuộc chiến với Ukraine, diễu qua lễ đài.
Sự kiện kết thúc bằng phần duyệt binh trên không. Các tiêm kích Su-30, MiG-29 của hai đội Hiệp sĩ Nga và Chim én tạo thành đội hình bay "Kim cương Kubinka" nổi tiếng. Sáu chiến đấu cơ Su-25 sau đó xả khói màu để tạo thành quốc kỳ Nga trên bầu trời quảng trường.
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết đã không có nỗ lực nào nhằm gây gián đoạn hoạt động mừng Ngày Chiến thắng ở Moskva. "Không có ai cố làm điều gì cả, mọi thứ đều ổn", ông cho hay.
Nga và Ukraine trước đó nhất trí về lệnh ngừng bắn ngày 9-11/5 dưới sự trung gian của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết đã ra lệnh cho quân đội không nhắm mục tiêu vào Quảng trường Đỏ trong ngày 9/5.
Reuters ngày 10.5 dẫn thông báo của Bộ Y tế Tây Ban Nha cho hay nước này tiến hành quá trình sơ tán hành khách trên du thuyền MV Hondius neo đậu gần đảo Tenerife, khi các quan chức y tế lên du thuyền kiểm tra lần cuối và bắt đầu cho hành khách rời đi. Nhóm đầu tiên gồm các công dân Tây Ban Nha được đưa lên bờ bằng các xuồng nhỏ và lập tức lên các xe buýt di chuyển đến sân bay, nơi máy bay của chính phủ sẽ đưa họ đến Madrid.
Tây Ban Nha đồng ý tiếp nhận du thuyền theo đề nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), sau khi Cape Verde không để du thuyền cập cảng theo lịch trình trước đó, do lo ngại ổ dịch . Theo Bộ Y tế Tây Ban Nha, sau khi những hành khách là công dân nước này rời du thuyền, các nhóm hành khách khác cũng rời đi, trong đó có công dân Hà Lan. Máy bay của Hà Lan còn chở thêm các hành khách Đức, Bỉ và Hy Lạp. Sau đó đến lượt hành khách Thổ Nhĩ Kỳ, Pháp, Anh, Mỹ và các nước khác.
Nhiều nước như Bỉ, Pháp, Đức, Ireland, Mỹ, Anh và Hà Lan ngày 9.5 xác nhận đã điều máy bay đón công dân của mình. Dự kiến, quá trình sơ tán sẽ kéo dài đến trưa 11.5 (giờ địa phương). Giới chức WHO, chính quyền Tây Ban Nha và Công ty du thuyền Oceanwide Expeditions (Hà Lan) cho hay hiện không còn hành khách nào khác trên du thuyền có triệu chứng nhiễm vi rút Hanta. Trước đó có 3 người tử vong kể từ khi phát hiện ổ dịch, bên cạnh 5 hành khách khác bị nhiễm vi rút và đã rời du thuyền.
WHO xem tất cả những người trên du thuyền là đối tượng tiếp xúc có nguy cơ cao và cần được theo dõi tích cực trong 42 ngày. Bà Maria Van Kerkhove, quyền Giám đốc phụ trách quản lý rủi ro dịch bệnh và đại dịch của WHO, cho biết tổ chức này đã phối hợp với các quốc gia thành viên, nhất là Tây Ban Nha và Hà Lan, cũng như với các chuyên gia trên thế giới về những phương hướng phòng ngừa tốt nhất. Với các quốc gia có công dân trên du thuyền, WHO đã cung cấp thông tin về kế hoạch rời du thuyền một cách an toàn, trong đó những người nếu có triệu chứng cần lập tức lên máy bay sơ tán y tế và được đưa đến Hà Lan chăm sóc.
Có mặt tại Tenerife hỗ trợ sơ tán, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus khẳng định nguy cơ từ vi rút Hanta đối với người dân địa phương là thấp. "Tôi cần các bạn nghe rõ lời tôi, đây không phải là một đại dịch Covid-19 khác. Nguy cơ y tế công cộng từ vi rút Hanta vẫn ở mức thấp", ông trấn an.
Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) và Cơ quan Vũ trụ Liên bang Nga (Roscosmos) đã mất nhiều năm cố gắng tìm kiểm và sửa chữa tình trạng rò khí xảy ra ở module Zvezda của Nga trên Trạm Không gian Quốc tế (ISS).
Cụ thể, Roscosmos lần đầu ghi nhận hiện tượng rò khí trên ISS vào tháng 9.2019, và sau khi lần theo dấu vết họ đã xác định điểm rò rỉ nằm ở khoang trung chuyển, nối cổng cập tàu vũ trụ với module Zvezda của Nga.
Đến năm ngoái, có vẻ như sự cố cuối cùng đã được xử lý. Thế nhưng, gần đây có thông tin tình trạng rò rỉ lại tái diễn, theo Gizmodo hôm 23.5.
Cụ thể hồi đầu tháng 5, các phi hành gia Nga trong lúc dỡ hàng từ tàu tiếp tế Progress 95 đã phát hiện module Zvezda xảy ra tình trạng giảm áp.
Kết quả phân tích cho thấy lượng khí đang rò rỉ ra bên ngoài với tốc độ gần nửa kg/ngày, theo người phát ngôn NASA Josh Finch.
"Trong thời gian này, Roscosmos đã xử lý bằng cách để áp suất trong đường hầm chuyển tiếp giảm dần trong khi theo dõi tốc độ rò rỉ", theo thông tin từ người phát ngôn NASA.
Ông Finch nói thêm vụ rò khí hiện không mang đến nguy cơ cho phi hành đoàn trên trạm, và NASA đang phối hợp với Roscosmos tìm cách nghiên cứu các bước xử lý tiếp theo.
ISS chuẩn bị về hưu vào năm 2030 sau khi trải qua gần 3 thập niên trên quỹ đạo thấp của trái đất. Việc trải qua quãng thời gian dài liên tục hoạt động trong môi trường không gian khắc nghiệt trên quỹ đạo đã khiến nhiều thiết bị trên trạm bị xuống cấp. Sự cố rò rỉ kéo dài này cho thấy tình trạng ngày càng tệ hơn của ISS.
