“Những gì nước Mỹ nhận được là thành công, giá dầu giảm và chiến thắng”, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/6 hân hoan thông báo trên mạng xã hội Truth Social về bản ghi nhớ mà ông ký một ngày trước đó với Iran.
Theo bản ghi nhớ được hai bên công bố, ngay sau khi ký kết, Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp lệnh miễn trừ, cho phép Iran nối lại hoạt động xuất khẩu dầu và nhiên liệu. Eo biển Hormuz được mở lại trong 60 ngày và hai bên chấm dứt các hoạt động thù địch, tạo điều kiện cho quá trình đàm phán một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Nhưng chỉ vài tuần sau, khi lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz dần tăng lên, các cuộc đụng độ mới liên quan tới tuyến hàng hải này lại xuất hiện.
Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) thông báo 3 tàu hàng bị tấn công bằng “vật thể bay không xác định” gần bờ biển Oman ngày 7/7, khi chúng đi qua eo biển Hormuz.
Trang Axios dẫn lời hai quan chức Mỹ giấu tên cho biết Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phóng ít nhất hai tên lửa vào các tàu đang di chuyển qua eo biển này, trong đó có Al Rekayyat, tàu chở LNG của Qatar.
Tàu đã phát tín hiệu cầu cứu ngay khi trúng tên lửa và đang đối mặt nguy cơ nổ do hỏa hoạn, theo Reuters. Hãng tin này thêm rằng một siêu tàu dầu treo cờ Arab Saudi cũng bị hư hại tại eo biển Hormuz do trúng tên lửa từ phía IRGC. Một tàu dầu khác cũng bị vật thể không xác định tấn công ở eo biển Hormuz, gây hư hại cho cấu trúc tàu.
Hãng thông tấn Iran IRNA dẫn các nguồn tin giấu tên cho hay Al Rekayyat bị nhắm mục tiêu ở eo biển Hormuz sau khi “phớt lờ những cảnh báo liên tục từ phía Iran”. Tuy nhiên Tehran không trực tiếp nhận trách nhiệm về sự việc.
Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran Reza Talaeinik tuyên bố “Cộng hòa Hồi giáo đang theo đuổi con đường ngoại giao, nhưng sẽ đưa ra phản ứng kiên quyết, hiệu quả và tương xứng đối với mọi hành vi gây hấn hoặc vượt lằn ranh đỏ”.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) rạng sáng 8/7 thông báo bắt đầu tiến hành “loạt cuộc tấn công mạnh mẽ” nhằm đáp trả việc Iran nhắm mục tiêu và tập kích các tàu thương mại qua eo biển Hormuz.
IRGC sau đó thông báo đã tiến hành đòn tập kích đáp trả, tấn công 85 mục tiêu quân sự Mỹ tại cảng Salman và căn cứ Hạm đội 5 ở Bahrain cùng căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait. Lực lượng Iran còn thông báo đã bắn hạ một máy bay không người lái MQ-9 của Washington trên bầu trời tỉnh Bushehr.
Thông tin về những đụng độ mới xuất hiện khi Mỹ và Iran đang trong giai đoạn 60 ngày đàm phán nhằm chấm dứt hoàn toàn xung đột. Vòng đàm phán gián tiếp diễn ra tại Qatar tuần trước đã khép lại mà không đạt được bất kỳ tiến triển khả quan.
Thế khó với Iran
Georgi Kantchev, nhà bình luận của WSJ, cho rằng cuộc đấu hỏa lực ở Hormuz phơi bày tình thế tiến thoái lưỡng nan ngày càng lớn đối với những lãnh đạo có quan điểm cứng rắn của Tehran.
“Họ vốn dựa vào quyền kiểm soát eo biển này để tạo vị thế trên bàn đàm phán với Mỹ, nhưng lại đang cảm thấy quyền lực của mình suy yếu khi ngày càng có nhiều tàu thuyền qua eo biển”, Kantchev nói.
Giới bảo thủ ở Tehran ngày càng lo ngại khi các tàu thuyền gần đây đang tấp nập qua lại trên tuyến đường biển do Mỹ hậu thuẫn gần Oman. Hoạt động vận tải biển qua eo biển đã phục hồi, thúc đẩy nguồn cung tăng lên, kéo giá dầu giảm đáng kể.
Sau khi Mỹ – Iran ký bản ghi nhớ, giá dầu Brent duy trì ổn định quanh 70 USD một thùng như trước chiến sự. Trong khi đó, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và Đồng minh (OPEC+) ngày 5/7 thông báo tăng sản lượng dầu thêm 188.000 thùng một ngày kể từ tháng 8, mức tăng tương tự tháng 6 và 7.
Sự hạ nhiệt giá dầu và nguồn cung dồi dào hơn đã mang lại lợi thế lớn cho Tổng thống Trump, giúp ông thoát khỏi áp lực phải nhanh chóng đạt thỏa thuận với Iran.
Đây không phải là điều Tehran mong đợi, theo Mohsen Milani, giáo sư chính trị tại Đại học Nam Florida. Iran muốn các tàu đi qua Hormuz trước hết phải nhận được sự chấp thuận của họ, sử dụng hải trình qua lãnh hải nước này và cuối cùng là nộp phí dịch vụ hàng hải.
“Iran muốn vũ khí hóa vị thế địa lý của eo biển Hormuz nhằm gia tăng sức nặng trên bàn đàm phán”, giáo sư Milani cho hay.
Các cuộc tấn công nhằm vào tàu dầu qua Hormuz gần đây dường như nhắm tới mục đích gây gián đoạn và răn đe các phương tiện qua lại eo biển, theo Sanam Vakil, giám đốc chương trình Trung Đông và Bắc Phi tại viện nghiên cứu Chatham House ở London.
Tuy nhiên, chiến lược dường như đang phản tác dụng, bởi chúng có thể tạo thêm động lực cho các nhà xuất khẩu vùng Vịnh tìm kiếm giải pháp thay thế, khiến khả năng gây sức ép của Iran càng thêm suy yếu.
“Chiến lược này ngày càng kém hiệu quả, đồng thời làm suy giảm chính vị thế của Iran. Họ chẳng khác nào đang tự lấy đá ghè chân”, Vakil nói.
Giá dầu trong các hợp đồng tương lai đã tăng nhẹ sau các vụ tấn công tàu, nhưng mức giá vẫn chỉ quanh mức 73 USD mỗi thùng, thấp hơn nhiều so với đỉnh điểm 120 USD vào những ngày đầu xung đột Iran.
Ngày 7/7, Arab Saudi cũng phát tín hiệu giảm giá bán cho các khách hàng châu Á. Xuất khẩu dầu từ Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã nhanh chóng phục hồi nhờ sử dụng các tuyến thay thế, nâng lượng xuất khẩu từ 1,9 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 3 lên 4,3 triệu thùng vào đầu tháng 6, đạt gần 85% so với mức trước chiến tranh.
Theo Kpler, dòng chảy dầu thô qua eo biển Hormuz đã tăng lên khoảng 8 triệu thùng mỗi ngày vào đầu tháng 7, bằng khoảng một nửa so với mức trước khi xung đột bùng phát.
Hải trình qua hành lang phía nam eo biển Hormuz, vốn được cơ quan hàng hải của Liên Hợp Quốc chấp thuận và được quân đội Mỹ giám sát, đã giúp lưu lượng vận chuyển phục hồi hơn 30% so với mức trước chiến tranh. Theo công ty dữ liệu hàng hóa Kpler, khoảng 36 tàu đã đi qua tuyến đường này trong ngày 6/7, so với chỉ một vài tàu mỗi ngày trong thời gian xung đột.
Việc các nước tìm cách né tránh sự kiểm soát của Iran đã khiến những lãnh đạo cứng rắn ở Iran, đặc biệt là IRGC vốn phản đối thỏa thuận hòa bình sơ bộ với Mỹ, càng thêm bất bình. Theo họ, thỏa thuận này chủ yếu nhằm mở lại eo biển Hormuz và hạ nhiệt sức ép lên giá dầu.
Sau khi xem dữ liệu về xuất khẩu dầu gia tăng, Ehsan Hosseini, tổng biên tập của trang web kinh tế Iran theo khuynh hướng bảo thủ Khat-e Energy, đã đổ lỗi cho các nhà đàm phán nước này vì đã tạo điều kiện cho tàu bè đi qua hành lang Oman, khiến đòn bẩy của Tehran ở Hormuz gần như biến mất.
“Sai lầm nghiêm trọng của các ông là không thể tha thứ. Ai đó đã trói tay các lực lượng vũ trang rồi”, ông nói.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng phái đoàn đàm phán của Tehran, tuần trước cho biết eo biển Hormuz nên được mở cửa, vì điều đó có lợi cho chính Iran. Nhưng các lãnh đạo tôn giáo trên khắp cả nước lại kêu gọi cách tiếp cận cứng rắn đối với hoạt động giao thông hàng hải qua khu vực.
“Nếu bất kỳ con tàu nào đi qua tuyến đường biển này mà chưa được cho phép và không tuân thủ luật pháp của Cộng hòa Hồi giáo, nó sẽ bị đánh chìm xuống đáy vịnh Ba Tư”, Mohammad-Nabi Mousavifard, giáo sĩ chủ trì buổi cầu nguyện tại thành phố Ahvaz của Iran hôm 3/7, tuyên bố.
Giáo sư Mohsen Milani thêm rằng ý tưởng kiểm soát và thu phí tàu thuyền qua eo biển cho thấy Iran đang tìm cách biến quyền chủ quyền đối với một nửa eo biển Hormuz thành ảnh hưởng lâu dài. Tuy nhiên, Mỹ “đang tìm cách ngăn chặn mọi phương án có thể mở rộng quyền kiểm soát của Iran, dựa trên nguyên tắc tự do hàng hải”.
Cạn kiên nhẫn
Tổng thống Trump những ngày qua đã liên tục đe dọa sẽ tái khởi động chiến dịch không kích nếu Iran không chịu thỏa hiệp. Hôm 6/7, ông nói tại Phòng Bầu dục rằng “chúng ta hoặc là đạt được một thỏa thuận, hoặc là sẽ giải quyết dứt điểm công việc này”.
Dù khẳng định muốn đạt được thỏa thuận hơn là làm tổn hại đến cuộc sống của hàng triệu người Iran, ông chủ Nhà Trắng khẳng định Mỹ “có thể đánh sập các cây cầu của họ chỉ trong một giờ và triệt hạ toàn bộ nguồn cung năng lượng của họ”.
Đến ngày 8/7, ông Trump dường như đã mất kiên nhẫn hoàn toàn. “Đàm phán với họ chỉ lãng phí thời gian”, Tổng thống Mỹ phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, khi được hỏi liệu thỏa thuận ngừng bắn với Iran còn hiệu lực hay không. “Tôi cho rằng bản ghi nhớ ký với Iran đã chấm dứt”.
Ông Trump dùng ngôn từ gay gắt để chỉ trích giới lãnh đạo Iran, cho rằng Tehran “chơi không đẹp” khi tấn công các tàu thương mại ở eo biển Hormuz, hành động bị cho là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy thỏa thuận mà ông Trump theo đuổi với Iran gần như đã sụp đổ, theo CNN. Bộ Ngoại giao Iran sau đó ra tuyên bố cảnh báo Mỹ về những “hậu quả nguy hiểm”, đồng thời cho rằng các phần chủ chốt trong bản ghi nhớ đã vô hiệu sau tuyên bố của ông Trump.
Vài giờ sau, Tổng thống Mỹ cho hay quân đội nước này đang chuẩn bị tiến hành đợt không kích mới nhắm vào Iran. “Chúng tôi đã đánh họ rất mạnh tối qua”, ông nói. “Chúng tôi có thể sẽ đánh họ rất mạnh nữa vào tối nay”.
Patrick Taylor, thanh niên 18 tuổi vừa tốt nghiệp trung học ở ngoại ô Ottawa, là một trong 8 tân binh của quân đội Canada tham gia lễ tuyên thệ trung thành với đất nước và nhà vua hồi tháng 4.
"Hiện nay có rất nhiều cuộc xung đột, tôi muốn giúp đỡ mọi người và đứng về phía chính nghĩa", Taylor nói sau buổi lễ.
Sự kiện phản ánh một phần chuyển biến lớn trong xã hội Canada. Khi thế giới ngày càng bất ổn, người Canada nhận thức rõ rằng đất nước cần nền quốc phòng mạnh mẽ hơn. 8 tân binh, trong đó có Taylor, nằm trong số thanh niên Canada góp phần tăng 13% lượng người nhập ngũ trong năm qua, tỷ lệ cao nhất trong nhiều thập kỷ.
Sự quan tâm ngày càng lớn với quân đội Canada xuất phát từ tâm lý "sẵn sàng đối đầu", vốn đến từ những tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump như đề xuất biến Canada thành bang thứ 51 và áp thuế nặng nề đối với nhiều sản phẩm từ nước này.
Thêm nhiều người nhập ngũ cũng bổ sung cho kế hoạch tăng ngân sách quốc phòng hàng chục tỷ USD của Thủ tướng Mark Carney nhằm đáp ứng mục tiêu của NATO, sau nhiều thập kỷ Canada tụt hậu trong liên minh.
Thủ tướng Carney đã công bố chiến lược toàn diện để tái vũ trang quân đội Canada, trong đó có bổ sung tàu ngầm, khu trục hạm, tiêm kích và một kho đạn cấp quốc gia. Ông còn đưa ra ưu đãi tốt hơn cho các binh sĩ bằng phương án tăng lương thêm 20%, cam kết cung cấp nhà ở và dịch vụ xã hội tốt hơn cho họ.
Trong cuộc thăm dò được Politico thực hiện vào tháng 2, 63% người được hỏi đồng ý Canada cần chi nhiều hơn cho quốc phòng vào thời điểm hiện tại, trong khi 22% phản đối. 2/3 trong số này cho rằng cách tiếp cận trong chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đã làm tăng nguy cơ xung đột toàn cầu.
Bộ trưởng Quốc phòng David McGuinty, người phụ trách kế hoạch cải tổ quân đội của Thủ tướng Carney, khẳng định người dân Canada "không hiếu chiến", thay vào đó là cởi mở hơn để ứng phó với thực trạng mới.
"Một quốc gia như Canada có thể giúp họ tiến xa đến mức nhất định, nhưng không thể ngăn được tên lửa siêu vượt âm", ông nói.
Tuy nhiên, Canada cũng phải chấp nhận đánh đổi nhiều điều, như cắt giảm ngân sách cho lĩnh vực khác khi tăng chi tiêu quốc phòng. Viện trợ nước ngoài và mạng lưới an sinh xã hội nằm trong danh sách những hoạt động nguy cơ bị ảnh hưởng.
Canada từng tham gia liên minh quân sự do Mỹ dẫn đầu trong chiến dịch nhắm vào nhóm khủng bố al-Qaeda ở Afghanistan sau vụ tấn công ngày 11/9/2001. Trong hơn một thập kỷ tiếp theo, 158 binh sĩ Canada đã thiệt mạng trên chiến trường, thương vong lớn nhất mà quân đội nước này hứng chịu kể từ sau Chiến tranh Triều Tiên 1950-1953.
Bất chấp loạt biến động trên thế giới như xung đột tại Syria và Libya, Nga sáp nhập bán đảo Crimea, Anh rời Liên minh châu Âu (EU), đại dịch Covid-19, người Canada từng tin rằng họ được bảo vệ bởi ba đại dương xung quanh và đồng minh thân thiện ở phía nam là Mỹ.
Tuy nhiên, thực tế giờ đã khác. "Mọi người đều hiểu rằng vị trí của Canada không còn giúp bảo vệ chúng ta như trước nữa", Bộ trưởng McGuinty nói trong cuộc phỏng vấn vào tháng 3.
Ngày càng nhiều thanh niên Canada nhập ngũ còn đến từ yếu tố khác, đó là chi phí thực phẩm, nhiên liệu và nhu yếu phẩm tăng cao, dẫn đến khủng hoảng về khả năng chi trả sinh hoạt phí. Sở hữu nhà đã trở thành giấc mơ xa vời với nhiều thanh niên Canada, trong khi họ còn nỗi lo thanh toán khoản nợ khổng lồ sau khi tốt nghiệp đại học.
"Thanh niên quan tâm nhiều hơn đến quân đội đi kèm với sự suy giảm nghiêm trọng của nền kinh tế. Họ không còn lựa chọn nào ngoài nhập ngũ", nghị sĩ đảng Bảo thủ Cheryl Gallant cho biết.
Tuy nhiên, Bộ trưởng McGuinty không đồng ý với quan điểm này, khẳng định những tân binh mà ông gặp "đều là người yêu nước, tin tưởng vào chủ quyền, an ninh cả Canada và những gì mà quốc gia đại diện".
Khi được hỏi liệu tuyên bố về "sáp nhập Canada" mà ông Trump đưa ra có phải là yếu tố thúc đẩy tăng lượng tân binh hay không, tướng Erick Simoneau, lãnh đạo Bộ tư lệnh Quân lực của quân đội Canada, cho rằng nguyên nhân bắt nguồn từ "nền kinh tế, mối quan hệ với đối tác phía nam và khoản trợ cấp tuyển dụng cho những ngành nghề trọng yếu".
Hannah Hawker, 23 tuổi, người muốn trở thành lính quân y, quyết định nhập ngũ vì mục tiêu không để tụt hậu và mong muốn bảo vệ đất nước. Cô cho rằng điều này sẽ mang lại những cơ hội tốt nhất cho bản thân trong hiện tại và tương lai.
"Khả năng sở hữu nhà riêng, hưởng chế độ thai sản, tích lũy lương hưu là những điều rất quan trọng mà tôi không thấy ở một số nghề nghiệp khác. Theo đuổi nghề điều dưỡng ở bên ngoài đồng nghĩa với gánh khoản nợ khổng lồ khi tốt nghiệp", Hawker nói.
Động thái cứng rắn hơn có thể mang lại một số lợi ích thực sự cho Canada. Khi biên chế nhiều binh sĩ và khí tài hơn, Canada có thể tăng cường khả năng tự vệ và hợp tác chặt chẽ với các đồng minh NATO tại châu Âu.
Trong một sự kiện hồi tháng 4, Bộ trưởng McGuinty thừa nhận quan hệ giữa Canada và Mỹ có thể liên quan tới mức tăng tân binh kỷ lục. "Đã có rất nhiều thay đổi trong hai năm qua. Mọi người đều biết rằng quan hệ của Canada với đối tác phía nam đã khác trước", ông nói.
Thủ tướng Carney ước tính đáp ứng mục tiêu ngân sách quốc phòng ở mức 5% GDP theo yêu cầu của NATO sẽ khiến Canada tiêu tốn 150 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035. Sau các cuộc thảo luận, chính phủ của ông quyết định cắt giảm 15% viện trợ nước ngoài, phương án dễ dàng hơn so với đình chỉ hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân được triển khai từ đầu những năm 1970.
Tiến sĩ Hayley Wickenheiser, nhà vận động phát triển quốc tế, cho rằng Canada có khả năng thực hiện được cùng lúc các mục tiêu về viện trợ nước ngoài và tăng cường sức mạnh quân sự, chứ không chỉ có giải pháp chọn một trong hai.
"Quân đội Canada cần được nâng cấp, điều đó rất quan trọng. Tuy nhiên, nếu chúng ta chăm sóc người dân, đảm bảo sức khỏe và cuộc sống tốt ở những nơi nguy hiểm trên thế giới, nguy cơ bùng phát xung đột cũng sẽ giảm đi", bà cho hay.
TASS dẫn thông báo của Bộ Quốc phòng Nga hôm 20.4 cho biết trong 24 giờ trước đó lực lượng nước này đã tấn công các tổ hợp công nghiệp – quân sự, hệ thống vận tải và cơ sở hạ tầng sân bay phục vụ quân đội của phía Ukraine.
Trong cùng thời gian, Bộ Quốc phòng Nga ước tính quân đội đối phương đã tổn thất khoảng 1.205 binh sĩ trên toàn bộ tiền tuyến.
Còn theo chuyên gia quân sự Andrey Marochko của Nga, trong tuần qua, lực lượng vũ trang Ukraine đã mất gần 7.300 binh sĩ, bao gồm số mà Nga gọi là lính đánh thuê nước ngoài.
Đây là ước tính dựa trên các báo cáo được Bộ Quốc phòng Nga công bố chính thức và được chuyên gia Marochko viết trên trang Vkontakte.
Tổn thất lớn nhất của phe Ukraine được ghi nhận dọc theo giới tuyến phía tây của CHND Donetsk tự xưng và tại vùng Dnepropetrovsk.
Cùng thời gian, lực lượng Nga đã phá hủy 3 xe tăng, một hệ thống pháo phản lực phóng loạt Grad, một bệ phóng Vampire, 46 khẩu pháo dã chiến, 36 trạm tác chiến điện tử, 98 kho đạn dược, nhiên liệu và hậu cần, hơn 600 phương tiện các loại, cùng khoảng 1.600 máy bay không người lái (UAV) của đối phương.
Ukraine chưa bình luận về thông tin trên, nhưng Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng vũ trang Ukraine cùng ngày cho biết phía Nga đã tổn thất 1.050 binh sĩ trong vòng 24 giờ trước đó, nâng tổng thương vong binh sĩ lên 1.319.270 người kể từ khi Moscow phát động chiến dịch quân sự vào ngày 24.2.2022.
Cùng ngày, báo Kyiv Independent dẫn lời Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết các cuộc tấn công tầm xa của quân đội nước này nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga đã khiến Moscow thiệt hại ít nhất 2,3 tỉ USD doanh thu trong tháng 3.
"Chúng tôi sẽ tiếp tục hành động trong tháng 4", nhà lãnh đạo nói. Trước đó, quân đội Ukraine đã tấn công thêm 4 cơ sở công nghiệp dầu mỏ của Nga vào đêm 18.4.
Trong những tháng gần đây, Ukraine đã tăng mạnh các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga với mục tiêu làm suy giảm nguồn thu của Điện Kremlin, đặc biệt trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh sau xung đột tại Iran.
Kyiv ước tính các cuộc tấn công bằng UAV tầm xa cùng việc thu giữ các tàu chở dầu thuộc "đội tàu bóng tối" đã làm tê liệt khoảng 40% năng lực xuất khẩu dầu của Nga trong tháng 3.
Dầu Nga vừa được Mỹ gia hạn thời gian miễn trừ lệnh cấm vận, theo đó cho phép các nước có thể mua dầu trên những con tàu bị mắc kẹt trên biển đến ngày 16.5. Đây là biện pháp mà theo chính quyền Tổng thống Donald Trump có thể nhằm giảm áp lực tăng giá dầu sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự ở Iran từ cuối tháng 2.
Nga chưa bình luận về số liệu do ông Zelensky cung cấp.
Cựu tổng thống Rumen Radev của đảng Bulgaria Tiến bộ vừa giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội Bulgaria đã kêu gọi nước này nối lại đối thoại với Nga. Ông Radev đã dẫn dắt đảng dân túy cánh tả mới thành lập tiến hành vận động tranh cử với cương lĩnh thúc đẩy đối thoại phản biện với châu Âu và cách tiếp cận thực dụng hơn với Nga.
Phát biểu trước báo giới sau khi có kết quả thăm dò tại các phòng bỏ phiếu, ông Radev nói Bulgaria sẽ tiếp tục trên hành trình với Liên minh châu Âu (EU), nhưng cho rằng Sofia lẫn liên minh cần "tư duy phản biện nhiều hơn" trong chính sách đối ngoại.
Để thành lập chính phủ, một đảng hoặc liên minh cần thắng ít nhất 121 ghế trong tổng số 240 ghế tại quốc hội. Kết quả chung cuộc cho thấy đảng Bulgaria Tiến bộ giành được khoảng 130 ghế tại quốc hội, theo tính toán của DW.
Là người chỉ trích mạnh mẽ chính sách của EU đối với Ukraine, ông Radev phản đối lệnh cấm vận năng lượng Nga của Bulgaria, từng chặn kế hoạch năm 2022 về việc chuyển giao xe bọc thép cho Ukraine. Ông cũng cho rằng cuộc xung đột hiện nay không thể giải quyết bằng biện pháp quân sự.
7h25 ngày 15-6 (theo giờ Việt Nam), Hãng tin AFP cập nhật: Giá dầu thế giới lao dốc hơn 4% trong phiên giao dịch sáng nay sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến tại Trung Đông.
Giá dầu thô ngọt nhẹ WTI của Mỹ giảm 4,39%, xuống còn 81,15 USD/thùng tại thị trường Tokyo.
Hãng tin Reuters nhận định giá dầu thế giới đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 3 trong phiên giao dịch sáng nay.
Các thị trường chứng khoán tại châu Á tăng điểm khi mở cửa phiên giao dịch ngày 15-6. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản tăng 4,21%, trong khi chỉ số Kospi của Hàn Quốc tăng 4,97%.
Rạng sáng cùng ngày, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif thông báo Mỹ và Iran đã nhất trí về một thỏa thuận hòa bình, theo đó chấm dứt "ngay lập tức và vĩnh viễn" các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, gồm cả tại Lebanon, với lễ ký kết dự kiến diễn ra tại Geneva (Thụy Sĩ) vào ngày 19-6.
"Với việc thỏa thuận đã được nhất trí, bên trung gian sẽ thúc đẩy một loạt cuộc họp trong tuần này. Những cuộc thảo luận tiền triển khai sẽ đặt nền móng cho các cuộc đàm phán kỹ thuật cũng như lễ ký kết chính thức" - ông Sharif, nhà trung gian chủ chốt trong cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng qua ở Trung Đông, viết trên mạng xã hội X.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhanh chóng xác nhận bằng tuyên bố riêng vào ngày 14-6, đúng dịp sinh nhật lần thứ 80 của ông: "Thỏa thuận với Cộng hòa Hồi giáo Iran hiện hoàn tất".
"Tôi chính thức cho phép mở cửa eo biển Hormuz miễn phí, đồng thời cho phép dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ. Các con tàu trên khắp thế giới, hãy khởi động động cơ. Hãy để dòng dầu chảy trở lại!" - ông Trump tuyên bố.
Ông Trump cho biết eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển 1/5 lượng dầu mỏ thế giới - sẽ mở cửa trở lại sau khi thỏa thuận hòa bình với Iran được ký kết vào ngày 19-6.
Trong khi đó Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết nước này đã giành được "những thắng lợi lớn" trong cuộc chiến với Mỹ.
"Kẻ thù phát động cuộc tấn công để thực hiện những âm mưu xấu xa của chúng đã bị đánh bại hoàn toàn. Cộng hòa Hồi giáo Iran đã giành được những thắng lợi lớn trong cuộc chiến" - ông Gharibabadi phát biểu trên truyền hình vào rạng sáng 15-6.
Iran nói rằng thỏa thuận vừa được công bố với Mỹ sẽ đặt dấu chấm hết "ngay lập tức" cho cuộc chiến giữa hai nước. "Một lệnh chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn và có hiệu lực ngay lập tức đã được tuyên bố trên mọi mặt trận, gồm cả Lebanon" - Thứ trưởng Gharibabadi thông tin.
