Bộ Công an vừa đề xuất sửa đổi, bổ sung điều luật này theo hướng mở rộng các hành vi phạm tội, phù hợp với Luật Đất đai năm 2024.
Theo quy định hiện hành, Điều 229 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định tội “vi phạm các quy định về quản lý đất đai” với cấu thành cơ bản là hành vi lợi dụng hoặc lạm dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện các quyết định trái pháp luật trong các hoạt động như giao đất, thu hồi đất, cho thuê đất, cho phép chuyển quyền sử dụng đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.
Tuy nhiên, điều luật này mới chỉ liệt kê một số nhóm hành vi cụ thể, trong khi phạm vi quản lý nhà nước về đất đai trên thực tế rộng hơn nhiều.
Đáng chú ý, một số hoạt động quản lý quan trọng như cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quản lý quy hoạch, bồi thường, hỗ trợ tái định cư… lại chưa được quy định trong cấu thành tội phạm của Điều 229.
Thực tiễn xét xử đã phát sinh những tình huống pháp lý gây tranh luận. Điển hình, trong một vụ án liên quan đến dự án tại khu vực núi Chín Khúc (Khánh Hòa), bị cáo là nguyên lãnh đạo địa phương bị truy tố, xét xử về hành vi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trái quy định.
Trong quá trình tranh tụng, quan điểm bào chữa cho rằng hành vi này không thuộc các nhóm hành vi được liệt kê tại Điều 229. Tuy nhiên, cơ quan xét xử vẫn áp dụng điều luật này để buộc tội.
Từ thực tiễn trên cho thấy, khi quy định pháp luật chưa bao quát đầy đủ các hành vi, cơ quan tiến hành tố tụng có thể phải mở rộng cách hiểu để xử lý. Điều này tiềm ẩn nguy cơ áp dụng pháp luật thiếu thống nhất, ảnh hưởng đến nguyên tắc xác định tội danh một cách chặt chẽ trong pháp luật hình sự.
Luật Đất đai năm 2024 đã mở rộng đáng kể phạm vi quản lý nhà nước về đất đai. Cụ thể, Điều 20 của luật này quy định 18 nội dung quản lý, bao gồm các lĩnh vực như cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quản lý tài chính đất đai, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, bồi thường – hỗ trợ – tái định cư, giải quyết tranh chấp, khiếu nại và cung cấp dịch vụ công về đất đai. Sự mở rộng này cho thấy rõ sự “lệch pha” giữa pháp luật hình sự và pháp luật chuyên ngành.
Trong khi Luật Đất đai điều chỉnh toàn diện các hoạt động quản lý, thì Điều 229 Bộ luật Hình sự lại chưa cập nhật tương ứng, dẫn đến khoảng trống pháp lý trong việc xử lý các hành vi vi phạm.
Nếu không kịp thời sửa đổi, bổ sung Điều 229, có thể phát sinh hai hệ quả: hoặc là bỏ lọt những hành vi nguy hiểm cho xã hội chưa được điều chỉnh, hoặc là phải vận dụng, suy diễn quy định hiện hành để xử lý. Cả hai trường hợp đều không bảo đảm yêu cầu chặt chẽ của pháp luật hình sự.
Vừa qua, Bộ Công an đã đề xuất nghiên cứu sửa đổi Điều 229 theo hướng bổ sung các hành vi phạm tội phù hợp với nội dung quản lý đất đai theo Luật Đất đai năm 2024.
Trong đó, đáng chú ý là các hành vi như cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trái pháp luật; vi phạm trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; sai phạm trong quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và các hoạt động quản lý tài chính đất đai.
Đề xuất này được đánh giá là cần thiết nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực đất đai – một lĩnh vực vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro và phức tạp.
Việc hoàn thiện quy định của Điều 229 không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống vi phạm mà còn giúp bảo vệ cán bộ, công chức trong quá trình thực thi công vụ, tránh trường hợp bị xử lý hình sự do cách hiểu không thống nhất hoặc do khoảng trống của pháp luật.
Trong bối cảnh các vi phạm đất đai ngày càng đa dạng, tinh vi, yêu cầu hoàn thiện pháp luật theo hướng đầy đủ, minh bạch và khả thi là hết sức cấp thiết. Đây cũng là điều kiện quan trọng để bảo đảm việc xử lý vi phạm được thực hiện đúng quy định, công bằng và phù hợp với thực tiễn.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Ninh Bình, chỉ sau 2 giờ vào cuộc truy xét, đơn vị này đã khám phá, làm sáng tỏ vụ án giết người xảy ra vào sáng ngày 25/4, tại xóm Bình Minh 10, xã Bình Minh, tỉnh Ninh Bình.
Theo đó, khoảng 5h30 ngày 25/4, Công an xã Bình Minh nhận được tin báo của quần chúng nhân dân về việc phát hiện 1 tử thi (nữ giới) nằm trên đường thuộc địa phận xóm Bình Minh 10, trên người có nhiều vết thương do bị chém.
Nhận được tin báo, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Ninh Bình nhanh chóng chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ tổ chức khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, thu thập dấu vết, các thông tin, tài liệu, chứng cứ liên quan và tổ chức truy bắt đối tượng gây án. Bước đầu xác định nạn nhân là chị Lê Thị Hồng M. (SN 1995, trú tại xóm 11, xã Bình Minh, tỉnh Ninh Bình).
Kết quả điều tra ban đầu xác định: Thời gian gần đây, chị M. có quan hệ tình cảm với Nguyễn Tiến Dũng (SN 1983, trú tại xã Tuyên Hoá, tỉnh Quảng Trị), hiện đối tượng Dũng đang làm thuê cho các cơ sở nuôi trồng thủy sản trên địa bàn xã Bình Minh từ đầu năm 2025 đến nay. Do có mâu thuẫn trong quan hệ tình cảm, sáng sớm ngày 25/4 khi chị M. đi ra khỏi nhà thì Nguyễn Tiến Dũng đi theo. Khi đến đoạn đường thuộc xóm Bình Minh 10, đối tượng Dũng dùng dao chém nhiều nhát vào người chị M., làm chị M. tử vong, sau đó rời khỏi hiện trường.
Công an sau đó đã bắt giữ Nguyễn Tiến Dũng khi đối tượng đang cố thủ tại nơi ở thuộc khu lán trại, xóm 8B, xã Bình Minh, tỉnh Ninh Bình. Quá trình bắt giữ phát hiện đối tượng có biểu hiện đau bụng dữ dội.
Khai thác nhanh, xác định đối tượng uống thuốc khử khuẩn làm sạch nước dùng cho nuôi trồng thủy sản với mục đích để tự tử. Lực lượng chức năng đã tổ chức đưa đối tượng vào Bệnh viện Đa khoa Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình để cấp cứu. Hiện tại đối tượng đã qua cơn nguy kịch.
Ngày 13/2, đại diện Công an xã Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh cho biết đã làm việc với người phụ nữ xuất hiện trong clip cầm cào tấn công tài xế xe tải gây xôn xao dư luận. Qua xác minh, người phụ nữ này tên T.T.Q. (SN 1963), trú tại thôn 10, xã Can Lộc. Bà này thừa nhận có hành vi như nội dung trong clip phản ánh.
Công an cũng đã làm việc với lái xe liên quan trong vụ việc và xác định người này không bị thương tích, phương tiện không hư hỏng.
Khoảng 12h cùng ngày, nam tài xế có ghi lại bằng clip cảnh anh này đang lái xe tải lưu thông trên địa bàn xã Can Lộc. Khi đi vào đường liên thôn tại xóm 10, tài xế gặp bà Q. phơi lúa phía trước, chắn hết lối lưu thông nên nhắc nhở.
Hai bên lời qua tiếng lại. Người phụ nữ cho rằng đây là tuyến đường bà con bỏ tiền ra để làm nên được quyền phơi lúa. Khi tài xế thách thức, bà Q. dùng cào chuyên dụng phơi lúa tấn công tài xế đang ngồi ở cabin xe.
Trước đó, vào chiều 12/5, tại tuyến đường đoạn gần cổng chào thôn Phúc Trường, xã Trường Lưu, tỉnh Hà Tĩnh xảy ra vụ tai nạn liên quan đến phơi lúa giữa đường khiến 2 người tử vong.
Ô tô tải chở vật liệu do tài xế N.T.C. (SN 1992, trú xã Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh) điều khiển, xảy ra va chạm với xe máy điện do ông N.H.T. (SN 1970) cầm lái, chở theo mẹ 86 tuổi.
Vụ tai nạn khiến ông T. và mẹ tử vong tại chỗ, xe máy điện hư hỏng. Camera ghi lại vụ việc cho thấy tuyến đường được người dân tận dụng phơi lúa, chiếm hơn nửa làn của một chiều di chuyển.
Liên quan đến vấn đề này, thời gian qua, lực lượng công an ở Hà Tĩnh đã nhiều lần phối hợp tuyên truyền, nhắc nhở người dân không thực hiện việc phơi lúa, tập kết vật dụng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè vì tiềm ẩn mất an toàn giao thông.
Ngày 19/6, TAND tỉnh Tây Ninh mở phiên tòa xét xử sơ thẩm, tuyên phạt Châu Trọng Giàu (27 tuổi, ngụ xã Mỹ Quý) tù chung thân; Lê Ngọc Đăng Khôi (18 tuổi, ngụ xã Mỹ Quý) 10 năm tù cùng về tội Vận chuyển trái phép chất ma túy.
Theo cáo trạng, Giàu và Khôi quen biết Trần Gia Huy (21 tuổi). Từ tháng 7/2025, Huy nhiều lần thuê 2 người vận chuyển ma túy từ Campuchia về Việt Nam hoặc giao cho người khác trên địa bàn xã Mỹ Quý, tỉnh Tây Ninh.
Cơ quan điều tra xác định Giàu đã nhiều lần trực tiếp vận chuyển ma túy để hưởng tiền công. Trong khi đó, Khôi nhiều lần chở Giàu đi giao ma túy và được trả công 1-1,5 triệu đồng mỗi lần.
Tại tòa, các bị cáo thừa nhận hành vi phạm tội. HĐXX nhận định hành vi của các bị cáo đặc biệt nguy hiểm, góp phần làm phát sinh nhiều loại tội phạm và tệ nạn xã hội.
Sau khi xem xét toàn bộ hồ sơ vụ án, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và vai trò của từng bị cáo, HĐXX tuyên phạt Châu Trọng Giàu và Lê Ngọc Đăng Khôi mức án trên.
Đối với Trần Gia Huy, người đã thuê Giàu và Khôi vận chuyển ma túy, cơ quan điều tra đã tách vụ việc để tiếp tục xác minh, xử lý do chưa làm việc được với người này.
