Trong cuộc họp báo sau hội đàm hôm nay, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae cho biết hai bên đã nhất trí các định hướng lớn để đưa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Nhật Bản tiến vào giai đoạn phát triển mới với những kết quả cụ thể.
Hai bên cam kết tăng cường hợp tác kinh tế, trong đó có an ninh kinh tế, an ninh năng lượng và nông nghiệp bền vững. Theo đó, hai bên nhất trí về các biện pháp nhằm sớm đưa đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 5 tỷ USD/năm và kim ngạch thương mại song phương sớm đạt 60 tỷ USD vào năm 2030.
Hai lãnh đạo khuyến khích doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư các dự án có hàm lượng công nghệ cao gắn với chuyển giao công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh tại Nhật Bản, cũng như được tham gia vào các dự án đầu tư của chính phủ Nhật Bản.
Hai bên sẽ thúc đẩy mở cửa thị trường cho hàng nông sản, trước mắt là sớm mở cửa cho bưởi da xanh Việt Nam và nho Nhật Bản. Hai nước sẽ tăng cường hợp tác ODA, thúc đẩy bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, lương thực, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, góp phần nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của mỗi nước.
Việt Nam – Nhật Bản sẽ cụ thể hóa hợp tác khoa học – công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, AI, bán dẫn, ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ vũ trụ.
Hai bên cũng nhất trí sớm triển khai các dự án hợp tác trong khuôn khổ sáng kiến “Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á” (POWERR ASIA), nhằm hỗ trợ các nước châu Á tự chủ năng lượng, theo đó Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn.
Thủ tướng Lê Minh Hưng hoan nghênh việc hai bên công bố đồng tài trợ 15 dự án nghiên cứu chung Việt – Nhật về bán dẫn trong chương trình NEXUS (Chương trình của Cơ quan nghiên cứu khoa học và công nghệ Nhật Bản nhằm xây dựng mạng lưới hợp tác nghiên cứu quốc tế, thúc đẩy đồng sáng tạo tri thức và củng cố ảnh hưởng khoa học – công nghệ của Nhật Bản trong khu vực).
Thủ tướng cũng cảm ơn Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam triển khai dự án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Hai bên thống nhất tiếp tục củng cố tin cậy chính trị trên cơ sở mở rộng hợp tác thực chất về quốc phòng, an ninh và ngoại giao. Hai nước sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác cấp Bộ trưởng về ngoại giao, thương mại, công nghiệp và năng lượng, khoa học công nghệ… và Đối thoại 2+2 cấp Thứ trưởng Ngoại giao – Quốc phòng.
Hai lãnh đạo cũng nhất trí triển khai hiệu quả các thỏa thuận hợp tác về quốc phòng – an ninh, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực nâng cao năng lực chấp pháp trên biển, khắc phục hậu quả chiến tranh, an ninh mạng, gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc, ứng phó với tội phạm xuyên quốc gia.
Hai bên còn cam kết thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa gắn kết nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân thông qua hợp tác địa phương, lao động, y tế, văn hóa, du lịch. Việt Nam – Nhật Bản sẽ hợp tác chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn quốc tế và khu vực và các vấn đề hai bên cùng quan tâm.
Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định Nhật Bản sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Bà bày tỏ ấn tượng với những bước phát triển của Việt Nam những năm qua, cho biết nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đã mở rộng đầu tư vào Việt Nam, với vai trò là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng.
Thủ tướng Nhật Bản cho rằng tăng cường hợp tác với Việt Nam có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc hiện thực hóa và phát triển sáng kiến Tầm nhìn Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở.
Việt Nam – Nhật Bản thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1973 và trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2023. Nhật Bản là nước tài trợ ODA và là đối tác hợp tác lao động lớn nhất, nhà đầu tư số 3, đối tác du lịch và thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam.
Kim ngạch xuất nhập khẩu song phương năm 2025 đạt hơn 51,43 tỷ USD, tăng 11% so với năm 2024. Lũy kế đến ngày 31/1/2026, Nhật Bản có 5.722 dự án đầu tư có hiệu lực với tổng vốn đăng ký 78,9 tỷ USD, đứng thứ 3/153 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam.
Có hơn 680.000 người Việt sống tại Nhật Bản, là cộng đồng người nước ngoài lớn thứ hai tại nước này.
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thăm chính thức Việt Nam ngày 1-3/5. Đây là lần đầu tiên bà Takaichi thăm Việt Nam kể từ khi nhậm chức vào tháng 10/2025.
"Chúng ta sẽ cắt giảm mạnh, nhiều hơn mức 5.000", Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên tại bang Florida ngày 2/5, đề cập quyết định rút một phần lực lượng Mỹ đồn trú ở Đức, nhưng không đưa ra con số cụ thể.
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cùng ngày cho rằng Mỹ rút quân khỏi châu Âu và Đức là "điều đã được dự báo trước". "Châu Âu phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn đối với an ninh của chính mình", ông nói, thêm rằng Đức đang đi đúng hướng bằng cách tăng cường lực lượng vũ trang, đẩy nhanh mua sắm khí tài quân sự và xây dựng cơ sở hạ tầng.
NATO thông báo đang làm việc với Mỹ để hiểu rõ về quyết định rút quân. "Sự điều chỉnh này nhấn mạnh châu Âu cần tiếp tục đầu tư nhiều hơn vào quốc phòng và gánh vác phần trách nhiệm lớn hơn với an ninh chung của chúng ta", Allison Hart, người phát ngôn NATO, đăng bài trên X.
Ông Trump đã kêu gọi giảm hiện diện quân sự tại Đức ngay từ nhiệm kỳ đầu tiên và liên tục thúc giục châu Âu chịu trách nhiệm về quốc phòng. Tuy nhiên, ông bắt đầu gia tăng lời đe dọa vào đầu tuần này sau khi tranh cãi với Thủ tướng Đức Friedrich Merz, người cho rằng Mỹ bị Iran làm cho "bẽ mặt" trong xung đột Trung Đông.
Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell cho biết kế hoạch rút quân dự kiến "hoàn tất trong vòng 6-12 tháng tới".
Tuy nhiên, quyết định của ông Trump đang vấp nhiều hoài nghi và lo ngại từ chính nội bộ giới lập pháp Mỹ.
Trong tuyên bố chung ngày 2/5, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ Roger Wicker và Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mike Rogers, đều là thành viên đảng Cộng hòa, cảnh báo rằng rút quân khỏi Đức có nguy cơ "gửi đi tín hiệu sai lầm" tới Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Các nghị sĩ chỉ ra rằng những đồng minh châu Âu đang tăng cường chi tiêu quốc phòng, nhưng nhấn mạnh quá trình chuyển hóa khoản đầu tư thành năng lực quân sự cần thiết để đảm nhận trách nhiệm chính trong duy trì năng lực răn đe thông thường sẽ cần có thời gian.
Hai nghị sĩ cũng lưu ý rằng Đức đã chú ý đến lời kêu gọi của ông Trump về tăng chi tiêu cho quốc phòng, đồng thời cho phép máy bay Mỹ sử dụng căn cứ và không phận trong xung đột với Iran.
"Mối đe dọa lớn nhất đối với liên minh xuyên Đại Tây Dương không phải là kẻ thù bên ngoài, mà là sự rạn nứt đang diễn ra trong nội bộ chúng ta. Tất cả chúng ta phải làm những gì cần thiết để đảo ngược xu hướng nguy hiểm này", Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk viết trên X ngày 2/5.
Số liệu từ Trung tâm Dữ liệu Nhân lực Quốc phòng Mỹ (DMDC) thuộc Lầu Năm Góc hồi tháng 12/2025 cho thấy Mỹ hiện có 36.436 quân nhân đồn trú tại Đức, cao nhất trong số các quốc gia ở châu Âu.
Đức đóng vai trò trung tâm với hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực. Đây là nơi đặt tổng hành dinh của Bộ tư lệnh châu Âu (USEUCOM) thuộc quân đội Mỹ, cũng như một trong những trung tâm điều trị y tế hàng đầu của nước này, cùng nhiều cơ sở bảo dưỡng và kho vũ khí cho không quân Mỹ.
Wall Street Journal hôm 30/3 dẫn lời các quan chức chính quyền Mỹ tiết lộ Tổng thống Donald Trump và trợ lý gần đây đánh giá rằng chiến dịch nhằm gỡ phong tỏa eo biển Hormuz sẽ khiến xung đột với Iran vượt quá khung thời gian 4-6 tuần mà ông đặt ra.
Lãnh đạo Mỹ cho rằng nên hướng đến các mục tiêu chính là làm suy yếu hải quân và kho tên lửa Iran, đồng thời giảm dần hoạt động quân sự hiện tại, theo các nguồn tin. Tổng thống Trump vẫn có những lựa chọn quân sự khác, nhưng đó không phải ưu tiên của ông vào lúc này.
Nhóm quan chức Mỹ thêm rằng Washington sẽ gây sức ép ngoại giao để buộc Tehran khôi phục dòng chảy thương mại tự do. Nếu nỗ lực này thất bại, Mỹ sẽ thúc đẩy các đồng minh ở châu Âu và vùng Vịnh đảm nhận vai trò dẫn dắt trong nỗ lực mở lại tuyến hàng hải chiến lược.
Nhà Trắng chưa bình luận về thông tin.
Ngoại trưởng Marco Rubio cùng ngày cho biết nỗ lực hoàn tất các mục tiêu quân sự của Mỹ sẽ kết thúc trong vòng vài tuần.
"Sau đó chúng ta sẽ phải đối mặt với vấn đề eo biển Hormuz. Điều đó sẽ tùy thuộc vào quyết định của Iran. Hoặc một liên minh các quốc gia trên thế giới và trong khu vực, với sự tham gia của Mỹ, sẽ đảm bảo tuyến đường này được mở, không bằng cách này thì bằng cách khác", ông nói với kênh Al Jazeera.
Tổng thống Trump trước đó đã đưa ra nhiều tuyên bố bất nhất, mâu thuẫn về xung đột Trung Đông. Ông từng nói rằng Mỹ "đã thắng ngay trong giờ đầu tiên" ở Iran, nhưng sau đó lại tuyên bố "thắng chưa đủ" và Mỹ vẫn cần phải "hoàn tất công việc".
Khi cuộc chiến mới nổ ra, ông nói xung đột sẽ "kéo dài 4 tuần", nhưng sau đó điều chỉnh thành "4-5 tuần và có khả năng duy trì lâu hơn thế nhiều". Khi chiến sự kéo dài, ông ngày càng ít nói cụ thể hơn về mốc thời gian. "Tôi không muốn nói. Tôi không bao giờ muốn nói điều đó vì nếu tôi trễ dù chỉ hai ngày, các vị sẽ chỉ trích tôi", Tổng thống Mỹ tuyên bố hôm 16/3.
Hôm 21/3, ông Trump ra tối hậu thư yêu cầu Iran mở cửa eo biển Hormuz trong 48 giờ, nếu không muốn bị đánh sập toàn bộ hệ thống điện trên cả nước. Nhưng chỉ vài giờ trước khi tối hậu thư hết hạn, Tổng thống Mỹ gia hạn thêm 5 ngày, nói rằng hai bên đang đàm phán chấm dứt xung đột.
Các lãnh đạo Iran lập tức bác bỏ thông tin đang đàm phán với Mỹ. Dù vậy, khi thời hạn 5 ngày trôi qua, ông Trump lại tiếp tục gia hạn thêm 10 ngày, nói rằng Iran "đang rất muốn đạt thỏa thuận". Tehran cũng bác tuyên bố này của ông.
Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran. Tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu của thế giới đã bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn để đáp trả đối phương, khi chiến sự giữa các bên ngày càng leo thang.
Truyền thông Iran ngày 30/3 cho biết Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại quốc hội Iran đã thông qua kế hoạch thu phí tàu qua Hormuz.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt trước đó cho biết Mỹ đang "nỗ lực hướng đến" bình thường hóa hoạt động đi lại ở eo biển Hormuz, nhưng không liệt kê mục tiêu này trong các ưu tiên cốt lõi như tấn công hải quân, tên lửa, ngành quốc phòng và năng lực chế tạo vũ khí hạt nhân của Iran.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) của Iran ngày 26/5 thông báo lực lượng của họ đã khai hỏa sau khi phát hiện "máy bay thù địch" xâm nhập không phận tại khu vực vịnh Ba Tư.
IRGC tuyên bố đã bắn hạ một chiếc máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper của Mỹ. Lực lượng này cũng cho hay đã khai hỏa vào một máy bay trinh sát RQ-4 và một tiêm kích tàng hình F-35 Mỹ, buộc chúng phải cơ động rời khỏi không phận Iran.
IRGC khẳng định Iran "có quyền hợp pháp và không thể bàn cãi" trong việc đáp trả bất kỳ hành động nào từ phía Mỹ mà họ coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Người phát ngôn lực lượng vũ trang Iran Abolfazl Shekarchi cùng ngày cảnh báo bất kỳ hành động gây hấn mới nào nhằm vào nước này sẽ vấp phải phản ứng "nghiêm trọng hơn nhiều", thậm chí vượt ra ngoài phạm vi khu vực.
Trước đó, quân đội Mỹ thông báo tiến hành các cuộc tấn công "tự vệ" nhằm vào nhiều mục tiêu ở miền nam Iran trong đêm, trong đó có các bệ phóng tên lửa và tàu Iran rải thủy lôi ở eo biển Hormuz.
Người phát ngôn Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) Tim Hawkins cho biết loạt tập kích nhằm bảo vệ binh sĩ trước các mối đe dọa từ phía lực lượng Iran. Ông nói thêm rằng CENTCOM vẫn duy trì kiềm chế trong thời gian lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
Việc hai bên liên tiếp nhắm bắn vào nhau đang làm dấy lên hoài nghi về triển vọng đàm phán hòa bình, cũng như lệnh ngừng bắn đã được thực thi từ tháng trước.
Samir Puri, nhà nghiên cứu về chiến tranh tại Đại học Hoàng gia London, nhận định các đòn không kích mới nhất của Mỹ và hành động nổ súng sau đó của Iran đã tạo ra "tình thế cực kỳ bấp bênh" đối với tiến trình đàm phán và thách thức các nhà ngoại giao.
Ông nói "vừa đánh vừa đàm" là điều thường thấy ở giai đoạn cuối của những cuộc xung đột lớn, nhưng điều quan trọng là các bên phải tiếp tục đối thoại và không để các đợt leo thang khiến tiến trình sụp đổ. "Chúng ta không biết đây là cơn bão trước bình yên hay sự yên ắng trước giông bão", ông nói.
Puri đánh giá việc các quan chức Iran có mặt tại Qatar để tham gia đàm phán với Mỹ là tín hiệu tích cực, đồng thời kỳ vọng các nước trong khu vực sẽ thúc đẩy đối thoại nhằm hạn chế nguy cơ leo thang. Tuy nhiên, ông cảnh báo khoảng cách lập trường giữa Mỹ và Iran vẫn rất lớn, khiến tiến trình thương lượng có thể kéo dài nhiều ngày, nhiều tuần hoặc thậm chí nhiều tháng.
