Trong cuộc họp báo sau hội đàm hôm nay, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae cho biết hai bên đã nhất trí các định hướng lớn để đưa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Nhật Bản tiến vào giai đoạn phát triển mới với những kết quả cụ thể.
Hai bên cam kết tăng cường hợp tác kinh tế, trong đó có an ninh kinh tế, an ninh năng lượng và nông nghiệp bền vững. Theo đó, hai bên nhất trí về các biện pháp nhằm sớm đưa đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 5 tỷ USD/năm và kim ngạch thương mại song phương sớm đạt 60 tỷ USD vào năm 2030.
Hai lãnh đạo khuyến khích doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư các dự án có hàm lượng công nghệ cao gắn với chuyển giao công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh tại Nhật Bản, cũng như được tham gia vào các dự án đầu tư của chính phủ Nhật Bản.
Hai bên sẽ thúc đẩy mở cửa thị trường cho hàng nông sản, trước mắt là sớm mở cửa cho bưởi da xanh Việt Nam và nho Nhật Bản. Hai nước sẽ tăng cường hợp tác ODA, thúc đẩy bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, lương thực, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, góp phần nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của mỗi nước.
Việt Nam – Nhật Bản sẽ cụ thể hóa hợp tác khoa học – công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, AI, bán dẫn, ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ vũ trụ.
Hai bên cũng nhất trí sớm triển khai các dự án hợp tác trong khuôn khổ sáng kiến “Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á” (POWERR ASIA), nhằm hỗ trợ các nước châu Á tự chủ năng lượng, theo đó Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn.
Thủ tướng Lê Minh Hưng hoan nghênh việc hai bên công bố đồng tài trợ 15 dự án nghiên cứu chung Việt – Nhật về bán dẫn trong chương trình NEXUS (Chương trình của Cơ quan nghiên cứu khoa học và công nghệ Nhật Bản nhằm xây dựng mạng lưới hợp tác nghiên cứu quốc tế, thúc đẩy đồng sáng tạo tri thức và củng cố ảnh hưởng khoa học – công nghệ của Nhật Bản trong khu vực).
Thủ tướng cũng cảm ơn Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam triển khai dự án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Hai bên thống nhất tiếp tục củng cố tin cậy chính trị trên cơ sở mở rộng hợp tác thực chất về quốc phòng, an ninh và ngoại giao. Hai nước sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác cấp Bộ trưởng về ngoại giao, thương mại, công nghiệp và năng lượng, khoa học công nghệ… và Đối thoại 2+2 cấp Thứ trưởng Ngoại giao – Quốc phòng.
Hai lãnh đạo cũng nhất trí triển khai hiệu quả các thỏa thuận hợp tác về quốc phòng – an ninh, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực nâng cao năng lực chấp pháp trên biển, khắc phục hậu quả chiến tranh, an ninh mạng, gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc, ứng phó với tội phạm xuyên quốc gia.
Hai bên còn cam kết thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa gắn kết nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân thông qua hợp tác địa phương, lao động, y tế, văn hóa, du lịch. Việt Nam – Nhật Bản sẽ hợp tác chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn quốc tế và khu vực và các vấn đề hai bên cùng quan tâm.
Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định Nhật Bản sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Bà bày tỏ ấn tượng với những bước phát triển của Việt Nam những năm qua, cho biết nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đã mở rộng đầu tư vào Việt Nam, với vai trò là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng.
Thủ tướng Nhật Bản cho rằng tăng cường hợp tác với Việt Nam có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc hiện thực hóa và phát triển sáng kiến Tầm nhìn Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở.
Việt Nam – Nhật Bản thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1973 và trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2023. Nhật Bản là nước tài trợ ODA và là đối tác hợp tác lao động lớn nhất, nhà đầu tư số 3, đối tác du lịch và thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam.
Kim ngạch xuất nhập khẩu song phương năm 2025 đạt hơn 51,43 tỷ USD, tăng 11% so với năm 2024. Lũy kế đến ngày 31/1/2026, Nhật Bản có 5.722 dự án đầu tư có hiệu lực với tổng vốn đăng ký 78,9 tỷ USD, đứng thứ 3/153 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam.
Có hơn 680.000 người Việt sống tại Nhật Bản, là cộng đồng người nước ngoài lớn thứ hai tại nước này.
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thăm chính thức Việt Nam ngày 1-3/5. Đây là lần đầu tiên bà Takaichi thăm Việt Nam kể từ khi nhậm chức vào tháng 10/2025.
Phát biểu trước Quốc hội Hàn Quốc ngày 2.4, ông Lee nhấn mạnh: "Chính phủ đang coi nền kinh tế như đang trong thời chiến và đang nỗ lực hết sức để vượt qua khủng hoảng. Cuộc khủng hoảng hiện nay không giống như một cơn mưa rào thoáng qua rồi sẽ tạnh, mà giống như một cơn bão lớn có thể kéo dài vô thời hạn".
Ông hối thúc các nhà lập pháp nhanh chóng thông qua gói ngân sách bổ sung trị giá 17,2 tỉ USD, theo Hãng tin AFP.
Theo kế hoạch, gói hỗ trợ bao gồm 4.800 tỉ won (khoảng 3,1 tỉ USD) trợ cấp tiền mặt từ 100.000 - 600.000 won/người cho 70% nhóm thu nhập thấp nhất, với mức chi trả điều chỉnh theo thu nhập. Ngoài ra, 2.800 tỉ won sẽ được phân bổ để hỗ trợ thanh niên và người thu nhập thấp, trong khi 2.600 tỉ won dành cho các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng từ khủng hoảng Trung Đông.
Ông Lee nói: "Trong thời điểm khẩn cấp, cần phải có những biện pháp đặc biệt".
Là nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng, đặc biệt qua eo biển Hormuz, Hàn Quốc đang chịu tác động nặng nề khi tuyến vận chuyển này bị gián đoạn, đẩy giá năng lượng tăng cao và gây chấn động thị trường toàn cầu. Seoul đã phải áp trần giá nhiên liệu nhằm giảm áp lực nguồn cung - động thái chưa từng được áp dụng kể từ năm 1997.
Ông Lee kêu gọi: "Tôi tha thiết kêu gọi công chúng tích cực tham gia vào các hoạt động tiết kiệm năng lượng trong cuộc sống hằng ngày". Bộ năng lượng Hàn Quốc gần đây đã ban hành hướng dẫn kêu gọi người dân tiết kiệm năng lượng, bao gồm rút ngắn thời gian tắm, sạc thiết bị vào ban ngày và tăng sử dụng phương tiện công cộng.
Dự luật ngân sách dự kiến sẽ được đưa ra bỏ phiếu vào ngày 10.4.
Trong bối cảnh xung đột tại Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giá dầu thế giới tăng vọt, làm gia tăng rủi ro lạm phát và suy giảm tăng trưởng toàn cầu. Trong phiên giao dịch ngày 2.4, giá dầu Brent có thời điểm tăng 6,6%, lên gần 108 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 6,3% lên khoảng 106,4 USD/thùng.
Biến động này kéo theo đà giảm trên các thị trường tài chính. Ngày 2.4, hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ giảm khoảng 1%, trong khi thị trường châu Âu giảm hơn 1,5%. Tại châu Á, chỉ số Nikkei của Nhật Bản mất 2,4%, còn Kospi của Hàn Quốc giảm mạnh 4,5%. Chỉ số MSCI khu vực châu Á - Thái Bình Dương (trừ Nhật Bản) cũng giảm hơn 2%.
Các nhà phân tích nhận định tâm lý thị trường đã "xấu đi chỉ sau một đêm" sau những phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. "Không có dấu hiệu cho thấy Mỹ đang tìm kiếm một lối thoát sớm khỏi cuộc chiến", theo Deutsche Bank (Đức).
Vài tuần gần đây, có những lúc người dân Iran đi ngủ trong tiếng nổ của bom đạn hoặc những bản tin về các đợt giao tranh với Mỹ. Nhưng đến sáng, họ lại nhận được tin rằng các cuộc tấn công đã tạm lắng xuống và hai bên "sắp đạt thỏa thuận" trong tiến trình đàm phán.
Mọi thứ trong ngày 11/6 diễn ra như vậy, khi cục diện xung đột thay đổi chóng mặt chỉ trong vài giờ. Ban đầu, Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ giáng đòn tấn công "rất mạnh" vào Iran trong đêm và nêu phương án chiếm đảo Kharg, đầu mối xuất khẩu dầu mỏ của nước này.
Nhưng chỉ vài giờ sau, ông bất ngờ hủy kế hoạch không kích với lý do các cuộc đàm phán hòa bình đã đạt tiến triển. Theo ông, các chi tiết của thỏa thuận đã được Mỹ và đồng minh trong khu vực, trong đó có Israel, chấp thuận.
Khi người dân Iran chưa kịp vui mừng với thông tin này thì phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei nói với hãng thông tấn quốc gia IRNA rằng thông tin về việc thỏa thuận với Mỹ đang hoàn tất "chỉ là suy đoán", đồng thời cho biết Tehran vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về bất kỳ thỏa thuận nào.
Ông Baghaei cho biết Qatar và Pakistan đang "hoạt động tích cực với tư cách là bên trung gian", nhưng thêm rằng các hành động của Mỹ đang ảnh hưởng đến tiến trình ngoại giao.
"Ngay từ đầu, chúng tôi đã rõ ràng về lập trường đàm phán của mình và phần lớn nội dung dự thảo thỏa thuận đã được hoàn thiện. Tuy nhiên, phía Mỹ liên tục thay đổi lập trường của họ", ông nói.
Đối với nhiều dân thường Iran, những thay đổi liên tục giữa sợ hãi và nhẹ nhõm, lo âu rồi hy vọng đã bào mòn cảm xúc của họ. Nhiều người chỉ mong chiến tranh kết thúc nhanh chóng dù bằng cách nào.
"Đêm xuống thì họ đánh, sáng họ lại dừng, mọi thứ thật nực cười. Hoặc là đánh hoặc là chấm dứt đi. Chúng tôi đã quá mệt mỏi với tình cảnh này rồi", Vahid, cư dân 37 tuổi ở Tehran, nói.
Trước sức ép liên tục từ Mỹ, giới lãnh đạo Iran vẫn giữ lập trường rất cứng rắn. Vali Nasr, nhà sử học người Iran kiêm giáo sư về nghiên cứu Trung Đông tại Đại học Johns Hopkins, cho biết trong khi các lãnh đạo trước đây của Tehran tỏ ra kiềm chế hơn, "ban lãnh đạo mới lại tin rằng sự nhẫn nhịn là lý do khiến Iran rơi vào vòng chiến sự".
Reza, một giám đốc công ty 48 tuổi, cho hay ông và vợ đã quyết định đi lánh nạn ở phía bắc đất nước và chờ làn sóng căng thẳng mới nhất này thực sự qua đi. Ông lo ngại Mỹ có thể tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự như Tổng thống Trump từng nhiều lần đe dọa.
"Công việc trì trệ, các doanh nghiệp bị tê liệt vì giá cả biến động, cảm giác như cuộc sống của chúng tôi đang bị tạm dừng vậy", Reza nói.
Bên cạnh những lo ngại về an toàn trong trường hợp hai bên nối lại xung đột toàn diện, nhiều người Iran cũng sợ nếu tình trạng lấp lửng hiện tại kéo dài, nền kinh tế vốn kiệt quệ của nước này sẽ sụp đổ. Họ nói khi lệnh phong tỏa đường biển đối với các cảng biển của Iran tiếp diễn, cuộc sống sẽ còn khó khăn hơn nữa.
Trong bài đăng thông báo hủy kế hoạch không kích, ông Trump tuyên bố lệnh phong tỏa cảng biển Iran vẫn "tiếp tục có hiệu lực" cho đến khi hai bên đạt được thỏa thuận.
Mahasti, cư dân 65 tuổi ở Tehran làm việc trong ngành y tế, cho biết điều đó cũng tồi tệ chẳng kém gì bom rơi, bởi vì gián đoạn thương mại và việc cắt giảm nguồn thu từ dầu mỏ của Iran đang từng bước bào mòn cuộc sống của người dân.
"Cuộc sống của chúng tôi càng ngày càng khó khăn hơn. Không phải chiến tranh, thì cũng là lệnh trừng phạt hoặc phong tỏa. Lúc nào cũng có vấn đề gì đó", bà nói.
Trong bài phát biểu tại lễ tưởng niệm cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei mới đây, Tổng thống Masoud Pezeshkian thừa nhận không thể tiếp diễn tình trạng hiện tại.
"Chúng ta phải thoát khỏi tình trạng không chiến tranh, không hòa bình này. Chiến tranh chắc chắn không mang lại lợi ích cho đất nước", ông nói, tuy nhiên thêm rằng những cuộc tấn công của đối thủ không thể khiến Iran đầu hàng.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Baghaei tái khẳng định lập trường cứng rắn của Iran về xung đột, khẳng định nước này "không thỏa hiệp đối với những gì họ đã xác định là lằn ranh đỏ của mình".
Bình luận về những hành động và tuyên bố gần đây của Mỹ, Kimberly Halkett, nhà phân tích của Al Jazeera, cho rằng ông Trump có vẻ như đang sử dụng áp lực quân sự và ngôn từ cứng rắn nhằm cố gắng ép Iran hướng tới một thỏa thuận.
"Điều có thể thấy rõ là Tổng thống Mỹ tiếp tục sử dụng các bài đăng trên Truth Social để kết hợp những lời đe dọa công khai với điều mà ông tin rằng vẫn có thể đạt được, đó là ngoại giao bằng sức ép quân sự", Halkett nói.
Abas Aslani, nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Trung Đông, nhận định chính quyền ông Trump "muốn leo thang nhằm tạo lợi thế trên bàn đàm phán để buộc Tehran chấp nhận những nhượng bộ mà họ từng khước từ".
Trong khi đó, Tehran lại quan tâm đến việc "khôi phục khả năng răn đe" để chống lại các cuộc tấn công tiếp theo nhắm vào đất nước.
"Đối với Iran, điều này cũng rất quan trọng vì phản ứng trước đó đối với các cuộc tấn công của Mỹ là chưa đủ để đảm bảo rằng họ sẽ không ném bom Iran một lần nữa. Đó là lý do họ có thể đang leo thang để buộc đối phương phải hạ nhiệt tình hình", Aslani nói.
"Chúng tôi sẽ không phê chuẩn bất kỳ thỏa thuận nào cho đến khi chắc chắn rằng các quyền lợi của người dân Iran được tôn trọng... Tiêu chí duy nhất của chúng tôi là phải đạt được các kết quả cụ thể trước khi chúng tôi thực hiện các cam kết đáp lại", Chủ tịch Quốc hội và cũng là trưởng đoàn đàm phán của Iran Mohammad Bagher Ghalibaf phát biểu trên đài truyền hình quốc gia ngày 31/5.
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh New York Times và trang Axios đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chuyển cho Iran một đề xuất hòa bình mới có phần cứng rắn hơn so với các phiên bản trước đó. Tuy nhiên, chi tiết cụ thể của đề xuất này vẫn chưa được làm rõ.
Nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố các ưu tiên của ông bao gồm việc ngăn chặn Iran phát triển bất kỳ loại vũ khí hạt nhân nào và mở lại tuyến đường hàng hải Hormuz đang bị phong tỏa.
"Một sự đảm bảo duy nhất mà tôi phải có được là Iran sẽ không có vũ khí hạt nhân. Họ đã đồng ý với điều đó, và điều này rất thú vị”, ông Trump chia sẻ trong một cuộc trả lời phỏng vấn phát sóng trên chương trình Fox News vào ngày 30/5.
Tuy nhiên, Tehran trước đó đã bày tỏ sự hoài nghi đối với những khẳng định của ông Trump, và hai bên vẫn còn khoảng cách rất lớn trong các vấn đề cốt lõi.
Theo thông tin từ hãng thông tấn Tasnim, "các cuộc trao đổi giữa Iran và Mỹ liên quan đến văn bản của một biên bản ghi nhớ tiềm năng vẫn đang tiếp diễn, khi cả hai bên đều thường xuyên đề xuất các sửa đổi”. Tasnim cho biết thêm: "Chưa có thỏa thuận nào được hoàn tất và bất kỳ thỏa thuận nào cũng có thể bị bác bỏ”.
Giới quan sát nhận định, bất kỳ sự điều chỉnh bổ sung nào đối với bản dự thảo đều có thể khiến thỏa thuận nhằm chấm dứt chính thức cuộc chiến ở Trung Đông và mở cửa trở lại eo biển Hormuz tiếp tục bị trì hoãn, sau nhiều tuần đàm phán căng thẳng với những phát ngôn gay gắt và các vụ đụng độ bạo lực lẻ tẻ.
Trước đó, Iran đã bước vào các cuộc đàm phán với Mỹ về số phận chương trình hạt nhân của mình vào tháng 2, thời điểm mà Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích và tấn công tên lửa vào Iran.
Mặc dù Tehran từ lâu luôn khẳng định chương trình hạt nhân của họ hoàn toàn phục vụ cho các mục đích dân sự, Mỹ và các đồng minh phương Tây lại nghi ngờ quốc gia này có mục tiêu phát triển vũ khí hạt nhân.
Truyền thông Iran cho biết Tehran yêu cầu Mỹ phải giải phóng khoản tài sản bị đóng băng trị giá 12 tỷ USD của Iran trước khi bước vào các cuộc đàm phán thực chất về chương trình hạt nhân. Họ đồng thời bác bỏ những bình luận trước đó của ông Trump về việc kho dự trữ uranium làm giàu của nước này sẽ bị tiêu hủy, coi tuyên bố đó là "vô căn cứ".
Tehran cũng kiên quyết yêu cầu Mỹ và Israel chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận, bao gồm cả Li Băng.
