Những khoản tưởng không đáng kể này lại buộc người nộp thuế phải tự quyết toán, đối mặt nguy cơ bị phạt dù không cố tình sai phạm.
Anh H.D.M. (phường Tây Hồ, Hà Nội) cho biết mới nhận được thông báo của cơ quan thuế về việc nợ thuế các năm 2022 và 2024. Điều khiến anh bất ngờ là những năm qua anh đều ủy quyền cho cơ quan chi trả quyết toán thay, thậm chí có năm còn được hoàn thuế.
Nhưng đến khi cài ứng dụng eTax Mobile, anh mới phát hiện hai khoản thu nhập 500.000 đồng vào năm 2022 và năm 2024, đều chưa được khấu trừ thuế.
“Đây là thù lao đi họp, thật sự tôi không thể nhớ nổi để tự quyết toán. Đến khi vào eTax Mobile tra cứu mới biết, chứ tôi không hề có ý định trốn thuế”, anh M. nói và cho biết tuần rồi anh đã lập tờ khai quyết toán và nộp thuế ngay trên eTax mobile.
Do quá hạn nộp tờ khai quyết toán (năm 2022 là 2 năm và năm 2024 là 1 năm), nên ngoài số tiền thuế phải nộp thêm là hơn 100.000 đồng, anh còn bị phạt tiền chậm nộp 43.000 đồng. Nỗi lo lớn hơn là nguy cơ bị phạt vì chậm nộp tờ khai quyết toán. Mức phạt nếu lên đến vài triệu đồng thì quá nặng. Vì số tiền nhận chỉ vài trăm nghìn đồng và không phải cố tình trốn thuế.
Không riêng gì anh M., nhiều trường hợp rơi vào tình cảnh tương tự. Chị Trần Thu Trang (phường Cửa Nam, Hà Nội) cho biết cũng vừa phát hiện khoản thu nhập vãng lai 200.000 từ năm 2024 khi tra cứu eTax mobile.
“Tôi vừa hoàn tất quyết toán. Do quá hạn một năm nên ngoài số tiền thuế phải nộp thêm 307.000 đồng, tôi bị phạt 37.000 đồng tiền chậm nộp. Tôi đang lo có bị phạt chậm nộp tờ khai hay không. Nên ngày nào tôi cũng vào eTax Mobile kiểm tra thông báo”, chị Trang cho hay.
Anh N.K. (TP.HCM) cho hay năm 2025 ngoài thu nhập chính anh có phát sinh khoản thu nhập vãng lai 3,5 triệu đồng và đã nộp bổ sung thuế 40.000 đồng. Tuy nhiên điều anh lo lắng nhất là những khoản thu nhập vãng lai từ năm 2016 – 2022 không hiển thị trên ứng dụng eTax Mobile.
“Vừa qua tôi vô tình biết được trong những năm này tôi có thu nhập vãng lai dao động từ 8 – 15 triệu đồng/năm, nhưng do ứng dụng không hiển thị nên tôi không đóng được. Tôi cũng không tìm được chứng từ khấu trừ thuế trong giai đoạn này vì thời gian qua đã quá lâu. Trong trường hợp này tôi phải xử lý như thế nào?”, anh N.K. đặt câu hỏi.
Những lo lắng của người dân hoàn toàn có cơ sở vì trước đó Tuổi Trẻ từng phản ánh trường hợp của anh H., nhân viên chi nhánh một ngân hàng cổ phần lớn bị cơ quan thuế địa phương yêu cầu đóng bổ sung và phạt 20,7 triệu đồng vì khoản thu nhập vãng lai tổng cộng 3,6 triệu đồng chưa được khấu trừ thuế trong 2 năm.
Theo phản ánh, anh H. có nguồn thu nhập chính tại ngân hàng, phần thu nhập từ tham gia bán bảo hiểm qua ngân hàng (bancassurance) với công ty bảo hiểm mà ngân hàng ký độc quyền.
Phần thu nhập từ ngân hàng anh đã ủy quyền quyết toán thuế, phần thu nhập từ tham gia bán bảo hiểm qua ngân hàng đã được tạm khấu trừ 10%.
Ngoài ra anh còn phần thu nhập ở công ty chứng khoán, nhưng do khoản thu nhập này quá ít, năm 2022 chỉ 3,3 triệu đồng và năm 2023 là 300.000 đồng nên công ty chứng khoán đã không khấu trừ vì hiện nay các khoản thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng/lần mới khấu trừ 10%.
Đó chính là nguồn cơn khiến cơ quan thuế yêu cầu truy lại và buộc anh phải tổng hợp hết 3 khoản thu nhập để quyết toán và áp dụng theo biểu thuế lũy tiến từng phần, khiến anh phải đóng bổ sung và phạt tổng cộng lên đến 20,7 triệu đồng cho năm quyết toán 2022 và 2023.
Theo anh H., lỗi này không phải do người nộp thuế trốn tránh nghĩa vụ, nhưng mức phạt như vậy là quá nặng cho người nộp thuế. Trên thực tế nếu công ty chứng khoán tạm khấu trừ 10% thì anh sẽ không phải tổng hợp các khoản thu nhập để quyết toán lại vì theo thông tư 111 ban hành năm 2013 của Bộ Tài Chính, cá nhân có thu nhập vãng lai đã khấu trừ 10% tại nguồn không phải quyết toán nếu bình quân thu nhập không quá 10 triệu đồng/tháng (tương đương 120 triệu/năm).
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH kế toán Keytas, đánh giá cách khấu trừ thuế 10% đang gây bất lợi cho người có thu nhập thấp, dù có nâng lên 5 triệu đồng/lần.
Ông phân tích, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/người/tháng, và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Tổng thu nhập trên 21,7 triệu đồng/tháng mới phải nộp thuế.
Trong khi đó, người lao động tự do, theo thời vụ, thử việc thường là thu nhập thấp. Dù thu nhập chưa đến mức phải nộp thuế nhưng họ nhận được 5 triệu đồng/lần là đã bị khấu trừ 10%. Đợi đến sang năm, khi quyết toán thuế, họ mới làm thủ tục quyết toán để hoàn lại số thuế này.
“Thực tế, nhiều người lao động ngại quyết toán thuế mà đành ngậm ngùi bỏ số thuế đã nộp thừa. Bởi để được hoàn thuế, họ phải đề nghị đơn vị chi trả cấp chứng từ khấu trừ thuế. Trong khi đó, nhiều người không rành quy trình mà đi thuê dịch vụ kế toán thì tốn thêm chi phí”, ông Tuấn nói.
Theo ông, việc nộp mẫu cam kết thu nhập chưa đến mức phải nộp thuế để không bị trừ 10% tạo cơ chế xin – cho không đáng có cho người lao động. Còn với đơn vị chi trả, họ lại thêm thủ tục khi cuối năm phải lập danh sách, nộp cam kết cho cơ quan thuế.
Để khắc phục bất cập nêu trên, tạo thuận lợi cho người nộp thuế, ông kiến nghị bãi bỏ cơ chế khấu trừ 10% đối với thu nhập vãng lai, mà tính thuế theo biểu lũy tiến. Cách này vừa đảm bảo công bằng cho người nộp thuế. Đồng thời, đơn vị chi trả cũng không phải phân biệt người có hợp đồng lao động hay không và tạm khấu trừ 10% hay theo bậc lũy tiến. Còn với cơ quan thuế, công việc cũng nhẹ gánh hơn khi giảm tải số hồ sơ quyết toán thuế.
Trong báo cáo thường niên In Gold We Trust 2026 vừa công bố, công ty quản lý tài sản Incrementum AG (Liechtenstein) nhận định thị trường vàng đang bước vào nửa sau của "thập kỷ vàng". Theo kịch bản lạm phát, giá kim loại quý này có thể tăng lên 8.900 USD/ounce vào cuối thập niên.
Báo cáo cho biết khi ấn bản đầu tiên được phát hành cách đây 20 năm, giá vàng chỉ quanh 670 USD/ounce. Đến nay, vàng đã tăng hơn 600%, từng lập đỉnh 5.595 USD/ounce hồi tháng 1 sau khi tăng 64,4% trong năm 2025 - mức tăng mạnh nhất kể từ năm 1979.
Đáng chú ý, dự báo vàng đạt 4.800 USD/ounce vào năm 2030 mà Incrementum đưa ra từ năm 2020 đã trở thành hiện thực chỉ sau 6 năm, sớm hơn 4 năm so với dự kiến. Trên cơ sở đó, tổ chức này nâng mục tiêu giá vàng lên 8.900 USD/ounce vào cuối thập niên và cho rằng mức giá còn có thể cao hơn nếu quá trình "tái tiền tệ hóa" diễn ra nhanh hơn dự kiến.
Theo Incrementum, có ba động lực chính đang hỗ trợ xu hướng tăng của vàng.
Thứ nhất, các ngân hàng Trung ương trên toàn cầu tiếp tục đẩy mạnh tích lũy vàng. Trong giai đoạn 2023-2025, lượng mua ròng hàng năm đều vượt 1.000 tấn - mức cao chưa từng có trong lịch sử. Riêng năm 2025, dù lượng mua giảm xuống còn 863 tấn do giá vàng tăng mạnh, đây vẫn là năm có lượng mua ròng lớn thứ tư từ trước đến nay.
Xu hướng này không còn giới hạn ở Trung Quốc hay Nga mà đang lan sang nhiều quốc gia phương Tây, phản ánh sự dịch chuyển trong hệ thống tiền tệ toàn cầu khi vàng dần lấy lại vai trò tài sản dự trữ trung lập.
Thứ hai, gánh nặng nợ toàn cầu ngày càng lớn. Tổng nợ thế giới đã lên tới 348.000 tỷ USD vào cuối năm 2025, trong khi nợ công của Mỹ vượt 39.000 tỷ USD. Trong bối cảnh lợi suất trái phiếu sau khi điều chỉnh lạm phát vẫn ở mức âm, nhiều nhà đầu tư tổ chức và quỹ hưu trí đang xem vàng như một kênh lưu giữ giá trị thay thế.
Yếu tố thứ ba được đánh giá đặc biệt đáng chú ý là cách Mỹ đang ghi nhận giá trị dự trữ vàng quốc gia. Dù giá vàng trên thị trường hiện dao động quanh 4.500-4.600 USD/ounce, Bộ Tài chính Mỹ vẫn định giá lượng vàng dự trữ ở mức 42,22 USD/ounce - mức gần như không thay đổi kể từ năm 1973.
Với hơn 8.000 tấn vàng dự trữ, giá trị ghi sổ hiện chỉ khoảng 11 tỷ USD. Tuy nhiên, nếu tính theo giá thị trường, khối tài sản này có giá trị vượt 1.200 tỷ USD. Khoảng chênh lệch hơn 1.000 tỷ USD được xem là cơ sở cho kịch bản tái định giá vàng trong tương lai.
Incrementum cho rằng nếu Mỹ điều chỉnh giá trị vàng trên sổ sách lên gần với giá thị trường, nước này có thể tạo thêm hàng nghìn tỷ USD tài sản trên giấy tờ mà không cần phát hành thêm tiền hoặc gia tăng vay nợ. Theo tổ chức này, đây không còn là một giả thuyết quá xa vời mà đang dần trở thành khả năng có thể xảy ra.
Từ những phân tích trên, báo cáo nhận định thị trường vàng hiện chưa ở trạng thái quá đông đúc nhà đầu tư. Các chuyên gia ví von đây giống như một bữa tiệc mà những vị khách đầu tiên mới bắt đầu xuất hiện và cho rằng các nhịp điều chỉnh giá vẫn có thể là cơ hội tích lũy đối với nhà đầu tư dài hạn.
Vài năm gần đây, các ngân hàng trung ương trên thế giới không ngừng gom thêm vàng. Xu hướng ngày càng tăng tốc, khiến lượng vàng họ đang nắm giữ đã đạt hơn 36.000 tấn, mức cao nhất kể từ năm 1975.
Các ngân hàng trung ương tăng tốc mua vàng kể từ khi xung đột Ukraine nổ ra năm 2022. Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), bốn năm qua, các ngân hàng trung ương đã mua trung bình 1.000 tấn vàng mỗi năm, gấp đôi mức bình quân của thập kỷ trước và cũng góp phần đẩy giá vàng tăng mạnh năm ngoái.
Khảo sát mới nhất của WGC cho biết 45% ngân hàng trung ương dự kiến tiếp tục tăng lượng vàng nắm giữ trong 12 tháng tới, là mức cao kỷ lục. Vậy điều gì khiến các ngân hàng trung ương ngày càng muốn tích trữ vàng?
Các ngân hàng trung ương nắm giữ nhiều loại tài sản làm dự trữ hoặc tiết kiệm. Chúng thường dưới dạng ngoại tệ và trái phiếu chính phủ - đặc biệt là trái phiếu Kho bạc Mỹ, tiền gửi, tiền mặt và kim loại quý như vàng.
Những tài sản này có thể được sử dụng để can thiệp vào thị trường tài chính, nhằm hỗ trợ đồng nội tệ hoặc ứng phó với các giai đoạn biến động mạnh. Chúng cũng giúp giảm áp lực trong các cuộc khủng hoảng tiền tệ hoặc khi vay vốn từ nước ngoài trở nên khó khăn hoặc quá đắt đỏ.
Ông Luke Hartigan, chuyên gia kinh tế tại Đại học Sydney, cho biết nhu cầu vàng của các ngân hàng trung ương không tăng đồng đều. Kể từ năm 2009, lực mua mạnh chủ yếu đến từ các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển, dẫn đầu là Nga, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ và Kazakhstan.
Có nhiều nguyên nhân cho xu hướng này. Theo khảo sát thường niên của WGC, 90% ngân hàng trung ương cho biết vàng có khả năng duy trì giá trị tốt trong thời kỳ khủng hoảng. Kim loại quý này cũng được xem là kênh lưu giữ giá trị dài hạn, đặc biệt trong giai đoạn lạm phát cao. Đồng thời, nó giúp đa dạng hóa danh mục, tức phân bổ tài sản vào nhiều loại hình và nhiều thị trường để giảm rủi ro.
"Nhưng nguyên nhân quan trọng đang ngày càng nổi lên là vàng giúp bảo vệ các quốc gia trước các lệnh trừng phạt tài chính từ nước ngoài", ông Luke, chỉ ra.
Trừng phạt tài chính là các biện pháp nhằm hạn chế hoặc cắt khả năng tiếp cận vốn, dịch vụ tài chính hoặc thị trường quốc tế của một quốc gia. Các chính phủ sử dụng công cụ này để gây sức ép và buộc nước bị trừng phạt thay đổi hành vi.
Các nghiên cứu cho thấy việc Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và nhiều nước khác gia tăng sử dụng biện pháp trừng phạt tài chính đã thúc đẩy các nền kinh tế mới nổi chuyển mạnh sang tích trữ vàng.
Cụ thể, sau khi phương Tây áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Nga vì sáp nhập Crimea năm 2014, Ngân hàng Trung ương Nga đã đẩy nhanh mua vàng và từ đó đến nay trở thành quốc gia mua vàng nhiều nhất thế giới.
Đến 2022, việc Nga bị loại khỏi hệ thống thanh toán quốc tế SWIFT và khoảng 300 tỷ USD tài sản của ngân hàng trung ương nước này ở nước ngoài bị phong tỏa đã khiến nhiều nền kinh tế mới nổi, đặc biệt là Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ, tiếp tục tăng tốc mua vàng.
Hiện Ngân hàng Trung ương Nga đang dự trữ 2.292 tấn vàng. Trong khi, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã có tháng thứ 20 liên tiếp mua ròng vàng. Đầu năm đến tháng 5, Trung Quốc mua 25 tấn vàng, nằm trong ba quốc gia tích lũy vàng nhiều nhất, hiện đạt khoảng 2.331 tấn.
Khảo sát của WGC cũng phản ánh mối lo này. Khoảng 37% ngân hàng trung ương tại các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển bày tỏ "lo ngại về các lệnh trừng phạt" hoặc "dự đoán về những thay đổi trong hệ thống tiền tệ quốc tế", dẫn đến quyết định tăng nắm giữ vàng.
Các ngân hàng trung ương gia tăng mua vàng còn diễn ra song song với thay đổi trong cơ cấu dự trữ ngoại hối toàn cầu. Theo Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), vàng hiện chiếm 27% tổng dự trữ của các ngân hàng trung ương, cao hơn trái phiếu kho bạc Mỹ (22%), vốn được xem là an toàn nhất thế giới.
Một phần nguyên nhân đến từ việc giá vàng tăng mạnh thời gian qua. Tuy nhiên, xu hướng này còn phản ánh nỗ lực giảm phụ thuộc vào đồng USD - đồng tiền thống trị hệ thống tài chính toàn cầu, còn vàng chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng dự trữ ngoại hối, đặc biệt tại các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển.
Lượng vàng mà các ngân hàng trung ương đang nắm giữ hiện đã gần quay trở lại mức của giai đoạn cuối hệ thống Bretton Woods năm 1971, khi giá trị đồng USD còn được neo vào giá vàng. Đến thập niên 1990, nhiều ngân hàng trung ương bắt đầu bán ra lượng lớn vàng dự trữ.
Năm 1997, Bộ trưởng Tài chính Australia khi đó, Peter Costello, từng nhận định "vàng không còn giữ vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính quốc tế". Nhưng nay, bất ổn kinh tế và rủi ro địa chính trị ở mức cao khiến nhu cầu vàng của các ngân hàng trung ương tăng cao trở lại.
"Các ngân hàng trung ương đã quay lại gom mua trong tháng 5, với động thái mạnh mẽ hơn", bà Marissa Salim, Trưởng nhóm nghiên cứu cấp cao khu vực châu Á Thái Bình Dương tại WGC, cho biết. Đơn cử, đầu năm đến nay, ngân hàng trung ương mua nhiều vàng nhất đến từ Ba Lan, với 64 tấn. Tổng dự trữ vàng của Ba Lan hiện đạt 614 tấn, tiến gần mục tiêu 700 tấn.
Tuy nhiên, xét về xu hướng dài hạn, vàng khó có thể trở lại thời kỳ hoàng kim trước đây, khi các đồng tiền chủ chốt trên thế giới còn theo chế độ bản vị vàng", theo chuyên gia kinh tế Luke Hartigan.
Trong thông báo vừa gửi Ủy ban Chứng khoán, Công ty CP Sản Xuất Kinh doanh Xuất nhập khẩu Bình Thạnh - Gilimex (GIL) xác nhận việc nhận được phán quyết của Tòa án Quận Liên bang Hoa Kỳ khu vực Nam New York về việc bác bỏ toàn bộ yêu cầu khởi kiện giữa họ và Amazon.com Services LLC.
Đại diện Gilimex khẳng định "sẽ tiếp tục thực hiện các công việc cần thiết theo quy định pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công ty".
Gilimex là doanh nghiệp có vốn điều lệ hơn 1.016 tỉ đồng, có trụ sở ở phường Bình Lợi Trung, TP.HCM. Doanh nghiệp này hoạt động lĩnh vực sản xuất hàng may mặc, dệt gia dụng, sau đó mở rộng thêm sang phát triển bất động sản khu công nghiệp.
Trong khi đó, Amazon là tập đoàn thương mại điện tử và công nghệ đa quốc gia nổi tiếng lớn của Mỹ.
Amazon từng là khách hàng lớn của Gilimex trong nhiều năm. Song đến cuối năm 2022, doanh nghiệp này khởi kiện Amazon tại Mỹ, yêu cầu bồi thường khoảng 280 triệu USD với cáo buộc đối tác vi phạm hợp đồng, có hành vi thương mại không công bằng và đơn phương cắt giảm mạnh đơn hàng sau đại dịch COVID-19.
Kể từ khi mất đơn hàng lớn từ Amazon và phát sinh tranh chấp pháp lý giữa hai bên, kết quả kinh doanh của Gilimex đi xuống, giá cổ phiếu sụt giảm mạnh.
Dữ liệu: BCTC hợp nhất
Tính trong vòng một năm trở lại đây, cổ phiếu GIL của Gilimex đã "bốc hơi" gần 47% thị giá, lùi về mức 10.650 đồng/cổ phiếu.
Diễn biến kém tích cực của cổ phiếu đi cùng sự sa sút rõ rệt trong hoạt động kinh doanh. Từng là một doanh nghiệp dệt may lớn tại TP.HCM, với doanh thu hàng nghìn tỉ đồng và lợi nhuận hàng trăm tỉ đồng mỗi năm, quy mô kinh doanh của Gilimex nay đã thu hẹp đáng kể.
Năm 2022, doanh thu doanh nghiệp đạt 3.166 tỉ đồng, giảm 24% so với năm trước. Sang năm 2023, con số này lao dốc hơn 70%, chỉ còn 936 tỉ đồng.
Đến năm 2025, doanh thu Gilimex đạt 713 tỉ đồng, gần như đi ngang so với mức 711 tỉ đồng của năm trước.
Lợi nhuận sau thuế cũng chỉ đạt 36 tỉ đồng, thấp hơn nhiều so với mức trên 300 tỉ đồng mỗi năm trong giai đoạn 2020 - 2021.
