Cô Tâm cho biết thấu hiểu áp lực của kỳ thi quan trọng đối với học sinh và gia đình. Sự gần gũi giúp tôi hiểu các em cần gì, lo lắng điều gì. Vì vậy, kể từ năm 2021 đến nay, mỗi năm, cô đều tham gia chương trình Tiếp sức mùa thi với mong muốn góp phần tiếp thêm động lực cho các em.
“Chỉ cần giữ được tinh thần tốt, các em sẽ làm được nhiều hơn trong trạng thái tích cực và vui vẻ. Chúc các em bình tĩnh, tự tin và đạt kết quả như mong muốn”. Thông điệp giản dị nhưng giàu năng lượng ấy đã trở thành lời chúc quen thuộc mà cô Tâm gửi đến học sinh.
Không dừng lại ở lời động viên, trước mỗi kỳ thi, cô cùng nhóm thiện nguyện Nhất Tâm do mình sáng lập tổ chức đến nhiều trường THPT trong và ngoài tỉnh để gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm, tiếp thêm tinh thần cho học sinh lớp 12. Hàng chục ngàn cây bút chì, bút bi cùng nhiều phần quà thiết thực được trao tận tay thí sinh, đặc biệt là những em có hoàn cảnh khó khăn.
Qua từng năm, cô Tâm không ngừng rút kinh nghiệm để việc hỗ trợ ngày càng thiết thực hơn. Trước mỗi mùa thi, cô không ngại đường xa, có khi vượt hơn 60 – 80 km để đến từng trường trong và ngoài tỉnh như: Trường THPT Trường Xuân (H.Tháp Mười cũ), THPT Long Khánh A và THPT Tân Hồng (H.Hồng Ngự cũ), THPT Tam Nông (H.Tam Nông cũ)… Có những hôm, cô đến tận từng lớp học để trò chuyện, lắng nghe và chia sẻ cùng các em; có khi nhà trường tập hợp học sinh lại để cô có thể gửi gắm những câu chuyện, kinh nghiệm và nguồn năng lượng tích cực trước kỳ thi quan trọng.
Sau những lời động viên chân thành ấy, cô cùng nhóm thiện nguyện trao học bổng, phát từng cây bút chì những món quà nhỏ nhưng chứa đựng niềm tin và hy vọng lớn lao.
Đến ngày thi, hình ảnh cô lại xuất hiện quen thuộc trước cổng Trường THPT Thiên Hộ Dương, THPT TP.Cao Lãnh… Giữa dòng người tất bật, cô lặng lẽ tiếp sức, gửi lời chúc và nụ cười động viên đến từng thí sinh. Không cần những điều lớn lao, chính sự hiện diện bền bỉ ấy đã trở thành điểm tựa tinh thần, giúp các em thêm vững vàng bước vào phòng thi với sự bình tĩnh và tự tin.
Đặc biệt, năm 2023, cô Tâm vận động nhà hảo tâm hỗ trợ các điểm thi toàn tỉnh Đồng Tháp (cũ) với hơn 16.000 phần quà (viết chì, đậu đỏ), 150 phần quà hỗ trợ thí sinh khó khăn, mỗi suất 100.000 đồng.
Ngoài vận động tài trợ dụng cụ học tập, cô còn kêu gọi hỗ trợ suất ăn, chỗ ở cho thí sinh và phụ huynh. “Được giúp các em và gia đình các em, tôi thấy rất vui và hạnh phúc. Đó là động lực để tôi tiếp tục cống hiến”, cô Tâm bộc bạch.
Mỗi phần quà nhỏ đều được chuẩn bị công phu, kèm lời chúc gửi gắm niềm tin, hy vọng đến thí sinh trước giờ thi. Phần quà là một cây viết chì kèm lời chúc và bịch đậu đỏ có chứa kèm ngôi sao, gôm và trái tim ghi lời chúc, động viên các em thi tốt. Phần quà này được rất nhiều học sinh, sinh viên, anh, chị, cô, chú, ông bà chung tay thực hiện… Mỗi phần quà chứa tình cảm của nhiều người gửi đến các thí sinh với mong muốn các em thi thật tốt.
Ít ai biết, phía sau tinh thần lạc quan của cô Tâm là một hành trình vượt lên nghịch cảnh. Năm 2009, trong lúc đi vận động học sinh đến lớp tại xã Tân Thành A, H.Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp (cũ), cô Tâm bị tai nạn nghiêm trọng, mất đi chân trái. Tỉnh dậy trong bệnh viện với cơ thể không còn nguyên vẹn, cô rơi vào khủng hoảng. Những dự định, ước mơ tuổi trẻ tưởng chừng khép lại. Nhưng bằng ý chí bền bỉ, cô đã tập đi với chân giả, kiên trì vượt qua nghịch cảnh để trở lại cuộc sống bình thường.
Không đầu hàng số phận, cô tiếp tục học tập, hoàn thành chương trình thạc sĩ chuyên ngành toán và trở lại bục giảng. Song song đó, cô dành tâm huyết cho các hoạt động thiện nguyện, hướng đến học sinh nghèo và những hoàn cảnh khó khăn. Tính đến nay, cô đã vận động hàng trăm triệu đồng cho chương trình Tiếp sức mùa thi và nhiều hoạt động xã hội khác.
Đáng chú ý, Nhóm thiện nguyện Nhất Tâm do cô sáng lập đã huy động hơn 7 tỉ đồng để triển khai các chương trình trao học bổng, tặng xe đạp, hỗ trợ người khuyết tật, bệnh nhân nghèo, tri ân gia đình chính sách… Mới đây, cô Tâm còn lập ra học bổng “Hoa hậu Trăng Khuyết – Ươm mầm nghị lực, chắp cánh nghị lực” dành cho học sinh khuyết tật và con em của người khuyết tật.
Cô Bùi Thị Ngọc Bích, Hiệu trưởng Trường THPT Thiên Hộ Dương cho biết cô Tâm không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn mà còn tích cực tham gia công tác xã hội, được nhiều cấp, ngành ghi nhận, tuyên dương.
Hình ảnh cô giáo một chân, chống nạng, di chuyển trên chiếc xe ba bánh rồi lại tất bật với các hoạt động thiện nguyện đã trở nên quen thuộc với người dân địa phương. Sau giờ lên lớp, cô tiếp tục gieo yêu thương ở bệnh viện, mái ấm hay những vùng quê còn nhiều khó khăn. Không chỉ truyền đạt kiến thức, cô còn lan tỏa những giá trị sống tích cực. Em Tô Thị Tuyết Mai, học sinh Trường THPT Thiên Hộ Dương, chia sẻ: “Tham gia hoạt động cùng cô giúp em tự tin hơn, biết yêu thương và chia sẻ. Cô là tấm gương để em noi theo”.
Với những đóng góp bền bỉ, cô Nguyễn đã nhận nhiều giải thưởng như: Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác; giải thưởng Tình nguyện quốc gia; Tỏa sáng Nghị lực Việt…
Vượt qua mất mát, cô giáo một chân vẫn bền bỉ trên hành trình tiếp sức cho học sinh nghèo và Tiếp sức mùa thi, không chỉ bằng kiến thức mà còn bằng chính câu chuyện đời mình. Ở cô hội tụ hình ảnh của một nhà giáo tận tụy, một người truyền cảm hứng và một tấm gương sống đẹp giữa đời thường.
Những ngày nay, trời chuyển mưa, nhiều người 'chuyển mood'. Với Trần Khang Thuận (30 tuổi, làm việc ở đường Mai Chí Thọ, P.An Khánh, TP.HCM), đó là cảm xúc pha trộn giữa trầm lắng dịu dàng và hoài niệm. "Sau đợt nắng nóng kéo dài, mấy nay tự nhiên có mưa xuống làm mình thấy người dịu lại, nhưng cũng có phần trầm trầm", Thuận tâm sự.
Thuận kể, có hôm ngồi quán cà phê quen, nhìn trời bỗng dưng mây đen kéo tới tối sầm, mưa rơi, dòng xe chạy chậm lại, tự nhiên nhớ lại những kỷ niệm xưa: "Mình nhớ về mấy năm trước, cũng những ngày mưa, cũng từng ngồi cà phê với một người cũ. Không phải nhớ và buồn nhiều, mà là hoài niệm một chút rồi thôi". Mưa gợi lại nhiều cảm xúc, hoài niệm về nhiều điều thường bị quên đi giữa guồng quay công việc và cuộc sống tất bật.
"Mình nhận ra mỗi lần trời mưa, mình dễ bị kéo về mấy ký ức cũ trong một khoảnh khắc, làm mình lặng đi một lúc", Thuận nói.
Đón những trận mưa đầu mùa, Nguyễn Trần Bình An (26 tuổi, ngụ ở đường Phạm Viết Chánh, P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM) cảm thấy dễ chịu, nhẹ nhõm. "Mấy tuần rồi trời nóng hầm hập, mình chỉ mong có mưa thôi. Nên mấy hôm nay cứ thấy mưa là mình thích lắm, mát quá trời", An nói.
Sở thích đặc biệt của Bình An là đi dạo hoặc chạy bộ dưới trời mưa bay. An chia sẻ: "Những lúc đó mình không nghĩ nhiều, chỉ đi thôi, nghe tiếng mưa rơi, cảm nhận không khí xung quanh khác hẳn. Người hơi ướt nhưng mát và nhẹ nhõm lắm. Đi tầm nửa tiếng về là thấy đầu óc thoáng hơn, quay lại làm việc cũng đỡ stress".
Với nhiều bạn trẻ, mưa là lúc dâng trào mong muốn chia sẻ tâm trạng. Nguyễn Phan Ái Như, sinh viên Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM, thường đăng về mưa lên mạng để bạn bè cùng "chill" (thư giãn, thoải mái): "Mấy nay trời bỗng hay đổ mưa, mỗi lần mưa là mình lại bồi hồi, mình hay ra ban công đứng quay vài clip, kiểu quay mưa rơi, khung cảnh trời lộng gió, xe chạy qua lại".
Cô nàng cho biết thường chọn những góc quay sao cho "nghệ thuật", gợi cảm giác trầm lắng, sau đó tìm một bản nhạc buồn nhẹ, có liên quan đến mưa để ghép vào story (tính năng chia sẻ khoảnh khắc ảnh hoặc video tự xóa sau 24 giờ - PV) đăng mạng xã hội. "Có cảnh mưa cộng với nhạc đúng tâm trạng đem lại cảm giác như đang ở trong một cảnh phim đầy cảm xúc vậy", cô bạn nói thêm.
Theo chuyên gia, hiện tượng "chuyển mood" khi trời mưa là điều có cơ sở. Thạc sĩ tâm lý Lê Mỹ Cẩm Hoài, Trung tâm tham vấn và trị liệu, tư vấn tâm lý Khải An (P.Bình Trưng, TP.HCM), cho rằng yếu tố thời tiết có mối liên hệ trực tiếp đến trạng thái cảm xúc của con người.
"Ánh sáng tự nhiên suy giảm trong những ngày mưa khiến cơ thể giảm sản xuất serotonin, một chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến cảm giác tích cực. Đồng thời, âm thanh của mưa, không gian trầm xuống cũng dễ kích hoạt trạng thái suy tư, hoài niệm. Với người trẻ vốn nhạy cảm, nhiều trải nghiệm nội tâm, điều này càng rõ rệt", bà Hoài cho hay.
Nguyễn Trần Bình An cho biết khi thời tiết chuyển từ nắng ấm sang mưa rào, trong lòng cảm giác nôn nao khó tả, nhưng đó không phải nỗi buồn. "Mỗi khi đi dưới mưa, đầu mình bớt rối bời, suy nghĩ tĩnh lặng lại, cảm giác như được tạm dừng mọi thứ", cậu mô tả.
Còn Nguyễn Phan Ái Như thì thừa nhận: "Khi ngắm mưa thì mình thấy lòng có chút buồn man mác, có chút cô đơn nhưng cũng không rõ cảm xúc ấy chính xác là gì".
Theo bà Hoài, cảm giác "chùng xuống" hay "tâm trạng hơn" khi trời mưa không phải là tiêu cực, mà là một dạng điều chỉnh cảm xúc tự nhiên. Tuy nhiên, nếu kéo dài và đi kèm biểu hiện mất động lực sẽ dẫn đến tâm lý thu mình. Vì lẽ đó, bà Hoài khuyên người trẻ cần chú ý cân bằng lại sinh hoạt, tránh rơi vào trạng thái tiêu cực.
Ở lăng kính khác, chuyên gia tâm lý, thạc sĩ xã hội học Đặng Phú Đức, Trung tâm tư vấn tâm lý An Nam (P.Tăng Nhơn Phú, TP.HCM), nhận định mưa không chỉ tác động sinh học mà còn mang tính biểu tượng trong văn hóa đô thị. "Trong đời sống hiện đại, người trẻ thường sống nhanh, ít có khoảng lặng. Những cơn mưa bất chợt vô tình tạo ra khoảng ngắt trong nhịp sống đó. Chính sự chậm lại này khiến họ có xu hướng quay vào bên trong, suy nghĩ nhiều hơn, từ đó dễ nảy sinh cảm xúc sâu lắng", ông Đức chia sẻ.
Ông Đức cũng cho rằng mạng xã hội góp phần khuếch đại hiện tượng này. Khi hình ảnh mưa gắn liền với những câu chuyện buồn, ký ức, âm nhạc "chill", người trẻ dễ "đồng cảm tập thể", từ đó hình thành một dạng "mood theo mùa".
"Có thể thấy, những cơn mưa không chỉ làm mát không khí mà còn đánh thức một phần cảm xúc trong mỗi người. Với người trẻ, đó vừa là cơ hội để lắng lại, kết nối với bản thân, nhưng cũng cần tỉnh táo để không bị cuốn quá sâu vào những cảm xúc tiêu cực", ông Đức nói thêm.
Ngay từ năm nhất đại học, chị Huỳnh Mai Khôi (40 tuổi, hiện đang làm việc tại TP.HCM, trước đây là Bà Rịa - Vũng Tàu) đã trở thành tình nguyện viên của chương trình Tiếp sức mùa thi và gắn bó suốt 6 năm, từ 2006 đến 2012. Khi ấy, chị là cô sinh viên năm nhất Trường ĐH Tôn Đức Thắng mang trong mình sự nhiệt tình và mong muốn được góp sức giúp đỡ người khác.
Dù là người TP.HCM, nhưng qua câu chuyện của bạn bè cùng lớp, chị thấu hiểu những khó khăn của các thí sinh và phụ huynh từ tỉnh xa lên thành phố dự thi. “Khi đọc được thông tin về chương trình, tôi đăng ký ngay. Lúc đó mình có xe, cũng biết đường nên nghĩ đơn giản là có thể giúp được gì thì giúp”, chị Khôi nhớ lại.
Ban đầu chỉ tham gia thử, nhưng rồi chị gắn bó nhiều năm liền, từ một tình nguyện viên trong đội xe trở thành đội trưởng. Công việc của chị và các đồng đội khi ấy không đơn giản chỉ là hướng dẫn. Họ có mặt ở nhiều điểm như: bến xe Miền Đông, Miền Tây, An Sương, ga Sài Gòn… và bắt đầu hoạt động từ cuối tháng 5 đến tháng 7 để hỗ trợ thí sinh đi thi.
“Đầu tiên, chúng tôi phải đi khảo sát các nhà trọ gần điểm thi, tìm những nơi giá rẻ, an toàn, hoặc các điểm phát cơm miễn phí. Đồng thời hướng dẫn lại cho các bạn tình nguyện viên khác”, chị kể.
Chị Khôi cho biết thời điểm đó, mạng xã hội chưa phát triển, việc tìm chỗ trọ hoàn toàn phụ thuộc vào sự chủ động của thí sinh và gia đình. Nhiều người lần đầu đến TP.HCM, vừa xuống xe đã bị xe ôm chèo kéo, thậm chí còn bị chủ nhà trọ “chặt chém” với giá phòng cao.
“Có khi họ thuê trọ tới 300.000 đồng một đêm. Có nhiều gia đình hoàn cảnh rất khó khăn, họ chỉ mang đủ tiền ăn trong những ngày ở thành phố nhưng cũng bị “chèo kéo” hết sạch tiền. Khi họ tìm đến chúng tôi thì tiền mất, chỗ ở không có. Do đó mọi người cùng nhau góp tiền để giúp”, chị Khôi nhớ lại.
Công việc của đội xe vì thế càng trở nên quan trọng, họ hỗ trợ đưa đón thí sinh, vận chuyển cơm cho các điểm trực, tìm kiếm và kết nối những chỗ ở phù hợp. Chị Khôi cho biết có những ngày phải đi từ 4 giờ sáng đến 19 giờ, nhưng tinh thần lúc nào cũng trong trạng thái sẵn sàng hỗ trợ.
Sau hai thập kỷ, điều còn đọng lại trong chị Khôi sâu sắc nhất lại là những hình ảnh rất đời thường. “Tôi còn nhớ như in những ngày đi trực sớm hay những hôm trời mưa to. Cái áo mưa mà tình nguyện viên chúng tôi mặc cũng nhường lại cho thí sinh và phụ huynh. Lúc đó không còn nghĩ đến bản thân mình nữa mà chỉ mong làm mọi thứ để thí sinh có một kỳ thi trọn vẹn nhất”, chị xúc động kể.
Chính sự nhiệt huyết và tinh thần cho đi ấy đã tạo nên sức lan tỏa đặc biệt. Chị Khôi kể có những thí sinh từng được chị hỗ trợ trong mùa thi năm trước, năm sau quay lại đăng ký làm tình nguyện viên trong đội của chị. “Đó là điều khiến tôi cảm thấy việc mình làm có ý nghĩa, được tiếp nối”, chị nói.
Với chị Khôi, Tiếp sức mùa thi vẫn mang một dấu ấn riêng biệt. Không chỉ là một chương trình hỗ trợ, mà còn là nơi kết nối những con người xa lạ bằng sự chân thành.
“Chương trình này rất đời thường, rất thật. Nó không phải điều gì quá lớn lao, mà là những hành động nhỏ, nhưng giúp thí sinh có thêm niềm tin và sự an tâm khi bước vào kỳ thi quan trọng”, chị chia sẻ.
Nhìn lại chặng đường 25 năm của Tiếp sức mùa thi, chị Khôi cho rằng chương trình đã có nhiều bước phát triển rõ rệt. Sự hỗ trợ ngày càng bài bản hơn, đặc biệt với sự góp mặt của công nghệ và mạng xã hội, giúp thí sinh tiếp cận thông tin dễ dàng hơn trước rất nhiều.
Dù vậy, theo chị, điều cốt lõi làm nên sức sống của chương trình vẫn không thay đổi: tinh thần tình nguyện xuất phát từ trái tim. “Để giữ lửa, tôi nghĩ các bạn trẻ chỉ cần làm mọi thứ bằng sự chân thành. Khi mình thật sự muốn giúp người khác, mình sẽ tự có động lực để làm đến cùng”, chị nói.
Với chị Khôi, Tiếp sức mùa thi không chỉ là một ký ức đẹp, mà còn là một phần thanh xuân không thể thay thế. Những mùa thi năm ấy đã góp phần tạo nên cho chị một hành trình tuổi trẻ đầy ý nghĩa.
Dự án bao bì sinh học từ lục bình của nhóm tác giả gồm 5 sinh viên Lê Hoàng Khanh, Trần Minh Khánh, Khưu Thúy Quỳnh, Nguyễn Thanh Hào và Mã Tấn Lộc (Trường ĐH FPT Cần Thơ). Hiện nhóm đang phát triển dự án GreenShield Mekong để tạo ra các giải pháp bao bì sinh học thay thế nhựa dùng một lần.
Hoàng Khanh cho biết không dừng lại ở ý tưởng, nhóm đã bước vào giai đoạn thương mại hóa với hệ sinh thái sản phẩm tương đối hoàn chỉnh. Các dòng sản phẩm chủ lực bao gồm: khay, hộp đựng trái cây ép khuôn từ lục bình, lót ly sinh học, chén lá lục bình và đĩa từ lá sen. Tất cả đều có khả năng phân hủy sinh học hoàn toàn, đảm bảo an toàn thực phẩm và thân thiện với môi trường.
Quy trình sản xuất sử dụng phương pháp xử lý sinh khối đơn giản nhưng hiệu quả như: nghiền, trộn, ép khuôn và phơi khô (đối với lục bình); ép, định hình và xử lý bề mặt (đối với lá sen).
Bên cạnh đó, dự án tích hợp chuyển đổi số với hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, bản đồ số vùng nguyên liệu và công nghệ AI phân loại nguyên liệu. Điểm nổi bật của dự án nằm ở khả năng giải quyết đồng thời nhiều bài toán thực tiễn. Bao bì được thiết kế ôm sát, có độ chịu lực tốt, giúp giảm tỷ lệ dập nát nông sản trong quá trình vận chuyển, đặc biệt là trái cây xuất khẩu. Việc sử dụng vật liệu sinh học giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về môi trường, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng.
Dự án tạo ra sinh kế ổn định cho nông dân thông qua các hoạt động thu gom, sơ chế và gia công lục bình, lá sen. Mô hình này đặc biệt phù hợp với lao động nông thôn, phụ nữ và lao động nhàn rỗi, góp phần hình thành chuỗi cung ứng gắn với hợp tác xã, nâng cao thu nhập và ý thức bảo vệ môi trường.
Về mặt môi trường, dự án góp phần giảm đáng kể lượng rác thải nhựa khó phân hủy và cải thiện hệ sinh thái sông ngòi tại ĐBSCL.
Theo Hoàng Khanh, dự án GreenShield Mekong tập trung vào khách hàng là doanh nghiệp xuất khẩu trái cây, hợp tác xã nông nghiệp, hệ thống siêu thị và chuỗi nhà hàng, khách sạn. Đây là khách hàng có nhu cầu lớn và ổn định, đồng thời chịu áp lực ngày càng cao về tiêu chuẩn bao bì xanh.
Thầy Nguyễn Trọng Luân, Chủ nhiệm bộ môn khởi nghiệp, Trường ĐH FPT Cần Thơ, đánh giá GreenShield Mekong là dự án tiêu biểu của sinh viên khi đồng thời giải quyết ô nhiễm rác thải nhựa và tình trạng lục bình phát triển quá mức tại ĐBSCL. Dự án thể hiện rõ tư duy đổi mới, khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn và định hướng thị trường theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, để thương mại hóa bền vững, cần tiếp tục hoàn thiện chất lượng sản phẩm, mô hình tài chính và chiến lược thị trường.
