PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh, Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, giải thích mô mỡ hoạt động như một cơ quan nội tiết, giải phóng các chất gây viêm (TNF-α, IL-6), làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa. Tình trạng này làm tăng nguy cơ bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, bệnh mạch máu não và đột quỵ.
Mỡ nội tạng dư thừa còn gây kháng insulin, dẫn đến hội chứng chuyển hóa và đái tháo đường type 2 – những yếu tố làm tăng nguy cơ tim mạch. Nghiên cứu Đa chủng tộc về Xơ vữa động mạch (MESA) năm 2010-2017 trên hơn 93.200 người 45-79 tuổi đăng trên tạp chí Frontiers cho thấy 80-90% người mắc đái tháo đường type 2 bị thừa cân hoặc béo phì, và người béo phì có nguy cơ mắc bệnh tim cao gần gấp 3 lần so với người bình thường.
Rối loạn mỡ máu ở người thừa cân, béo phì thường biểu hiện bằng triglyceride tăng cao, cholesterol tốt (HDL) giảm và xuất hiện nhiều hạt LDL nhỏ, đậm đặc – loại dễ gây hại cho mạch máu. Những thay đổi này khiến mỡ tích tụ trong thành động mạch, hình thành mảng xơ vữa, từ đó làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
“Ở người trẻ bị nhồi máu cơ tim không ST chênh lên (NSTEMI), thừa cân, béo phì có thể là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất, hơn cả hút thuốc lá”, phó giáo sư Vinh nói. Chỉ số BMI càng cao, nguy cơ mắc bệnh càng lớn và có xu hướng xảy ra sớm hơn.
Béo phì dễ dẫn tới tăng huyết áp do tăng thể tích máu và cung lượng tim, kích hoạt hệ renin-angiotensin-aldosterone (RAAS) khiến huyết áp duy trì ở mức cao. Lâu dài, áp lực này làm cứng và hẹp động mạch, hình thành xơ vữa, đồng thời khiến tim phải làm việc nhiều hơn, cơ tim dày lên, tăng nguy cơ mắc bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, suy tim.
Mỡ thừa cũng khiến tim phải bơm mạnh hơn, lâu dần gây biến đổi cấu trúc tim và dẫn đến suy tim. Khi tăng huyết áp đi kèm rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch tiến triển nhanh hơn. Ngoài ra, béo phì còn liên quan đến rung nhĩ do thay đổi cấu trúc và tín hiệu điện của tim.
Phó giáo sư Vinh dẫn thống kê năm 2024 của Hiệp hội Tim mạch châu Âu (ESC) cho thấy tỷ lệ béo phì đã tăng hơn gấp đôi trong 4 thập kỷ qua. Tại hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, số bệnh nhân đến khám và điều trị bệnh tim (tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, suy tim…) bị thừa cân, béo phì chiếm khoảng 10-15%.
Đơn cử ông Mạnh, 57 tuổi, nặng 118 kg, nhập viện điều trị hai lần trong vòng 3 tháng. ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội tim mạch 1, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bệnh nhân mắc nhiều bệnh lý tim mạch gồm suy tim, rung nhĩ, bệnh mạch vành, rối loạn lipid máu, ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ. “Yếu tố tuổi tác, béo phì mức cao nhất (BMI 40.35) là nguyên nhân chính gây ra tình trạng này”, bác sĩ Kiều giải thích.
Sau một tuần điều trị nội khoa tích cực, các triệu chứng cải thiện. Bác sĩ cũng kê thuốc hỗ trợ giảm cân cho ông, xây dựng chế độ ăn uống – vận động phù hợp và hướng dẫn ông tái khám đúng lịch.
Phó giáo sư Vinh cho hay giảm cân là biện pháp quan trọng để phòng ngừa các hội chứng tim mạch chuyển hóa. Giảm 5-10% trọng lượng cơ thể, người bệnh có thể giảm triglyceride 40 mg/dl, tăng cholesterol HDL 5 mg/dl, huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương giảm 5 mmHg, giảm 21% nguy cơ tử vong do nhồi máu cơ tim cấp hay đột quỵ, ngăn ngừa tiến triển đái tháo đường type 2…
Để giảm nguy cơ tim mạch, ngoài kiểm soát cân nặng, cần giữ vòng eo <90 cm ở nam và <80 cm ở nữ. Các biện pháp hiệu quả gồm thay đổi lối sống, dùng thuốc và phẫu thuật khi cần. Nguyên tắc ăn uống ưu tiên thịt trắng (thịt gà, vịt, cá, ếch...), chất xơ, hạn chế tinh bột, tránh thực phẩm chế biến sẵn, uống đủ 1,5-2 lít nước và duy trì vận động đều đặn.Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm cân, chẳng hạn khi BMI ≥30 hoặc BMI ≥ 27 kèm một yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp sau ít nhất 3 tháng thay đổi lối sống không hiệu quả. Người châu Á (như Việt Nam) có thể dùng thuốc nếu BMI ≥ 25 kèm một yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp. Trường hợp BMI ≥40 hoặc ≥35 kèm bệnh có thể cân nhắc phẫu thuật dạ dày (Bari-surgery).Người thừa cân nên khám để được tư vấn phương pháp giảm cân phù hợp theo thể trạng và bệnh nền kèm theo. Duy trì BMI 18,5-22,9 giúp phòng ngừa bệnh tim mạch hiệu quả. Người thừa cân, béo phì khi xuất hiện dấu hiệu cảnh báo như khó thở, đau tức ngực, chóng mặt, choáng váng, nhịp tim bất thường, mệt mỏi... nên đi khám ngay.Tin Gốc: Vnexpress
Tin từ Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ ngày 17.4 cho biết, các bác sĩ của bệnh viện vừa xử trí thành công một bệnh nhi nuốt nhiều dị vật nguy hiểm là nam châm.
Theo đó, bệnh nhi là bé trai T.N.K (5 tuổi, ở phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ), được gia đình đưa đến bệnh viện khám với triệu chứng ho nhẹ kéo dài 2 ngày, kèm đau họng tăng về đêm. Các triệu chứng này khá giống viêm đường hô hấp thông thường.
Tuy nhiên, qua khai thác bệnh sử, bác sĩ nghi vấn trẻ có thể đã nuốt phải dị vật là các mảnh đồ chơi nhỏ, dù chưa xác định được cụ thể. Ngay sau đó, bệnh nhi được chỉ định chụp X-quang để kiểm tra. Kết quả cho thấy có dị vật cản quang tại vùng cổ, đồng thời phát hiện thêm dị vật trong ổ bụng.
Ê kíp nội soi tai mũi họng đã khẩn trương can thiệp, lấy dị vật tại vùng họng. Dị vật được xác định là một viên nam châm nhỏ. Sau thủ thuật, bệnh nhi tỉnh táo, ổn định, triệu chứng đau họng giảm rõ rệt.
Đối với các dị vật còn lại trong ổ bụng, bác sĩ quyết định theo dõi sát sao. Sau 4 ngày, bệnh nhi đã tự đào thải 6 viên nam châm dính liền nhau qua đường tiêu hóa. Qua thăm khám lại, sức khỏe bé ổn định và được xuất viện.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Xinh, Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ, tình trạng trẻ nuốt dị vật như chi tiết đồ chơi nhỏ, pin cúc áo hay nam châm xảy ra khá phổ biến và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Đặc biệt, nam châm là dị vật có mức độ nguy hiểm cao. Khi nuốt nhiều viên, chúng có thể hút nhau xuyên qua thành ruột, gây hoại tử, thủng ruột, tắc ruột hoặc viêm phúc mạc, đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện kịp thời.
Bác sĩ Phạm Ánh Ngân, Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh – Cơ sở 3, cho biết trên hành trình điều trị các bệnh lý mạn tính đau đớn, bà thấy nhiều người dễ tin vào những cam kết "có cánh" như trị dứt điểm, khỏi hoàn toàn hay những video diễn viên đóng giả bác sĩ quảng cáo bán thuốc. Tuy nhiên, đằng sau sự giảm đau tức thời là những cái bẫy chết người.
Đầu tiên, người bệnh cần tỉnh táo, "biết tên bệnh không có nghĩa là tự chữa được". Những cơn đau ở cơ xương khớp, những rối loạn chức năng trong các bệnh lý gan thận, chuyển hóa như đái tháo đường, béo phì không tương đồng với các bệnh lý được nhắc trên quảng cáo thuốc.
Nhiều cơ sở đánh vào tâm lý quen thuộc của người tiêu dùng, liệt kê các tên bệnh trong nhóm bệnh lý chung, hoặc liệt kê triệu chứng dễ gặp như đau nhức, ngứa,... khiến người tiêu dùng đồng cảm và bỏ tiền ra mua.
Trường hợp gọi đúng tên bệnh đã được chẩn đoán như "thoái hóa khớp", "viêm khớp gút", "đái tháo đường" thì bệnh trạng của từng người sẽ khác nhau, cần phối hợp với bác sĩ để điều trị.
"Không một loại thuốc gia truyền bán tràn lan nào có thể bao trùm mọi cơ địa", bác sĩ nói.
Khảo sát năm 2023 của Viện Dinh dưỡng và Y học Dự phòng cho thấy 47% người cao tuổi ở nông thôn từng sử dụng thuốc xương khớp không rõ nguồn gốc qua lời truyền miệng. Con số này đã tăng 15% so với năm 2020. Niềm tin đặt sai chỗ vào các quảng cáo bán thuốc đang buộc nhiều gia đình phải trả giá bằng tình trạng suy thận, hoại tử xương và thậm chí là tính mạng của chính người thân.
Bác sĩ Ngân giải thích nguyên nhân đằng sau thực trạng này xuất phát từ tâm lý khao khát hết bệnh của người mắc bệnh mạn tính. Các cơ sở kinh doanh lậu nắm bắt rất rõ điểm yếu này. Họ liệt kê hàng loạt triệu chứng phổ biến như đau nhức hay ngứa ngáy để tạo sự đồng cảm. Người tiêu dùng khi thấy đúng nỗi đau của mình sẽ dễ dàng mở ví.
Tuy nhiên, việc nhận biết triệu chứng không đồng nghĩa với khả năng tự điều trị. Ngay cả khi người bệnh được chẩn đoán chính xác mắc thoái hóa khớp, gút hay đái tháo đường, thể trạng mỗi cá nhân luôn đòi hỏi một phác đồ y khoa riêng biệt.
Không một loại thuốc gia truyền sản xuất đại trà nào có thể phù hợp với mọi cơ địa. Thêm vào đó, khái niệm trị dứt điểm sau một đêm đối với bệnh mạn tính là một điều không tưởng. Khác với các bệnh cấp tính như viêm ruột thừa, mục tiêu điều trị bệnh cơ xương khớp hay rối loạn chuyển hóa là thuyên giảm triệu chứng và hạn chế các đợt bùng phát.
Đằng sau cảm giác hết đau thần kỳ là một cái bẫy tàn phá sức khỏe nghiêm trọng. Giám định dược phẩm tại các Trung tâm Kiểm nghiệm trong 5 năm qua phát hiện nhiều mẫu thuốc gia truyền chứa trộn tân dược như Corticoid, NSAIDs, Paracetamol liều cao. Các nhà nghiên cứu cũng tìm thấy kim loại nặng gồm chì, thủy ngân, asen.
Một số sản phẩm bào chế từ thảo dược nhưng quy trình phơi sấy bẩn đã sinh ra aflatoxin, một chất gây ung thư gan. Bệnh nhân khi uống vào sẽ ăn ngon, tăng cân và hết đau nhanh chóng, nhưng bác sĩ Ngân gọi đây là trạng thái khỏe giả.
Corticoid lạm dụng sẽ gây loãng xương trầm trọng, làm cột sống và khớp hông giòn gãy. Nhiều người đối mặt với suy thận, loét dạ dày, tăng huyết áp hoặc suy tuyến thượng thận, dẫn đến suy kiệt hoàn toàn nếu ngừng thuốc.
Để tự bảo vệ mình, bác sĩ khuyên người dân cần chủ động truy cập trang web của Cục Quản lý Dược để tra cứu số đăng ký pháp lý của sản phẩm. Thuốc giả hoặc thuốc lậu thường in mờ nhòe, thiếu ngày sản xuất, không có nhãn tiếng Việt và núp bóng dưới mác hàng xách tay bán qua mạng.
Cơ quan chức năng cần tăng cường giám sát để ngăn chặn những đối tượng buôn bán thuốc lậu. Về phần người bệnh, sự tỉnh táo trước những diễn viên đóng giả bác sĩ trên mạng xã hội là rào chắn đầu tiên bảo vệ sức khỏe.
"Đừng đợi đến khi da mỏng đi, cơ thể bầm tím, teo cơ hay mặt phù giữ nước mới nhận ra sai lầm thì mọi can thiệp y tế đều đã trở nên quá muộn", bác sĩ nói.
Bệnh viện Nhi đồng TP.Cần Thơ đã có những bước tiến dài trong việc làm chủ các kỹ thuật chuyên sâu, giúp nhiều bệnh nhi nặng được điều trị thành công mà không cần chuyển lên tuyến trên.
Đội ngũ y bác sĩ tại đây đã triển khai thành công nhiều kỹ thuật khó trong các lĩnh vực. Cụ thể, lĩnh vực ngoại nhi và phẫu thuật nội soi, bác sĩ điều trị hiệu quả các dị tật bẩm sinh phức tạp về đường tiêu hóa, tiết niệu. Lĩnh vực hồi sức cấp cứu và chống độc, bác sĩ cứu sống nhiều trường hợp sốt xuất huyết nặng, tay chân miệng nguy kịch, ngộ độc thực phẩm. Lĩnh vực can thiệp tim mạch, bác sĩ đã mang lại sự khỏe mạnh cho trẻ em bị dị tật tim bẩm sinh mà không cần phẫu thuật mở ngực…
Bệnh viện hiện sở hữu các trang thiết bị tầm soát hiện đại như máy CT Scanner 128 lát cắt, hệ thống DSA, máy siêu âm màu chuyên dụng đã giúp chẩn đoán chính xác, nhanh chóng. Bệnh viện đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin. Theo đó, hệ thống đăng ký khám bệnh trực tuyến và bệnh án điện tử đã giúp quy trình điều trị trở nên khoa học, minh bạch.
Với sự đầu tư mạnh mẽ từ nhiều nguồn, Bệnh viện Nhi đồng TP.Cần Thơ đang hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm đào tạo, chuyển giao kỹ thuật nhi khoa cho toàn vùng ĐBSCL. Những chương trình hợp tác quốc tế và liên kết với các bệnh viện đầu ngành tại TP.HCM tiếp tục được đẩy mạnh…
