Đó cũng chính là trọng tâm được đặt ra tại Hội nghị khoa học chủ đề “Kỷ nguyên mới trong điều trị lupus ban đỏ hệ thống – Cá thể hóa điều trị và hướng tới lui bệnh với Anifrolumab” diễn ra trong hai ngày 11 – 12.4.2026 tại Hà Nội và TP.HCM, do Hội Thấp khớp học Việt Nam phối hợp cùng Công ty TNHH AstraZeneca Việt Nam tổ chức.
Sự kiện quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế, không chỉ cập nhật các tiến bộ y khoa mà còn phản ánh rõ nét sự chuyển dịch trong tư duy điều trị lupus tại Việt Nam – từ tiếp cận triệu chứng sang kiểm soát bệnh theo mục tiêu, và xa hơn là hướng tới lui bệnh bền vững.
Không phải ngẫu nhiên lupus được xem là một trong những bệnh tự miễn phức tạp nhất. Đây là bệnh lý mạn tính có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể, từ da, khớp đến thận, tim mạch. Đáng chú ý, bệnh chủ yếu xảy ra ở phụ nữ, cao gấp 9 lần nam giới, đặc biệt trong độ tuổi từ 15 đến 45 – giai đoạn quan trọng của cuộc đời, khiến gánh nặng không chỉ dừng ở y khoa mà còn lan rộng sang khía cạnh kinh tế và xã hội.
Theo PGS-TS-BS Nguyễn Văn Đĩnh, Giám đốc Trung tâm Dị ứng – Miễn dịch lâm sàng Vinmec Times City, khó khăn lớn nhất là nhận diện bệnh sớm.
“Một trong những gánh nặng lớn nhất của bệnh lupus ban đỏ là việc biểu hiện ở đa cơ quan nên rất khó chẩn đoán. Khi được chẩn đoán, nhiều trường hợp đã có tổn thương nội tạng và bệnh ở giai đoạn toàn phát”, PGS-TS-BS Nguyễn Văn Đĩnh chia sẻ. Điều này lý giải vì sao nhiều bệnh nhân phải mất nhiều năm, đi qua nhiều chuyên khoa khác nhau mới được chẩn đoán chính xác, bỏ lỡ “thời điểm vàng” để can thiệp sớm.
Thực tế này cũng đặt ra một bài toán lớn trong điều trị. Các phương pháp truyền thống chủ yếu dựa vào corticosteroids và thuốc ức chế miễn dịch để kiểm soát triệu chứng. Tuy nhiên, hiệu quả này đi kèm với cái giá không nhỏ khi việc sử dụng loại này kéo dài có thể gây ra hàng loạt tác dụng phụ nghiêm trọng, làm gia tăng tổn thương tích lũy và ảnh hưởng đến chất lượng sống.
Chính vì vậy, cộng đồng y khoa đã đặt mục tiêu chuyển dịch sang chiến lược điều trị Treat-to-Target (T2T) – không còn là “giảm triệu chứng” mà là đạt trạng thái lui bệnh hoặc hoạt động bệnh thấp. Cách tiếp cận này hướng tới kiểm soát bệnh một cách chủ động, hạn chế tổn thương cơ quan ngay từ sớm và lâu dài.
Sự thay đổi về chiến lược điều trị cũng song hành với những tiến bộ về khoa học, đặc biệt là sự xuất hiện của các liệu pháp sinh học nhắm trúng đích.
Theo chia sẻ tại hội nghị, các liệu pháp sinh học không chỉ giúp kiểm soát hoạt động bệnh hiệu quả hơn mà còn giảm tần suất bùng phát và hạn chế tổn thương cơ quan. Quan trọng hơn, chúng tạo điều kiện để giảm dần sự phụ thuộc vào corticoid – vốn được ví như “con dao hai lưỡi” trong điều trị lupus.
Nhấn mạnh về ý nghĩa của bước tiến này, PGS-TS-BS Nguyễn Văn Đĩnh cho biết: “Với những thuốc sinh học hiện nay, chúng ta sẽ giảm được những tác dụng không mong muốn của thuốc truyền thống… bệnh nhân gần như trở về cuộc sống bình thường nếu chúng ta kiểm soát và đạt được lui bệnh hoàn toàn”. Nhận định này không chỉ phản ánh hiệu quả điều trị, mà còn mở ra một góc nhìn mới: Lupus hoàn toàn có thể được kiểm soát tốt nếu tiếp cận đúng và kịp thời.
Ở góc độ rộng hơn, sự thay đổi này cũng góp phần “tái định nghĩa” mục tiêu điều trị lupus. Thay vì chỉ kéo dài sự sống, điều mà y học hướng tới giờ đây là chất lượng sống – nơi người bệnh có thể duy trì công việc, xây dựng gia đình và sống một cuộc đời trọn vẹn.
Đồng quan điểm, ông Atul Tandon, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc AstraZeneca Việt Nam, nhấn mạnh: “Sự phức tạp của lupus ban đỏ hệ thống đòi hỏi chúng ta phải có cách tiếp cận toàn diện và đổi mới. Tại AstraZeneca, chúng tôi cam kết đưa ra những giải pháp đột phá dựa trên nền tảng khoa học tiên tiến. Sự ra đời của liệu pháp sinh học nhắm trúng đích chính là bước tiến mang tính cách mạng, mở ra cơ hội cá thể hóa điều trị và hướng tới mục tiêu kiểm soát bệnh lâu dài cho hàng triệu bệnh nhân”.
Hội nghị không chỉ là nơi cập nhật kiến thức mà còn cho thấy một xu hướng rõ ràng của y học hiện đại: Điều trị không còn mang tính “một phác đồ cho tất cả”, mà cần được cá thể hóa theo từng bệnh nhân. Khi kết hợp giữa chẩn đoán sớm, chiến lược điều trị theo mục tiêu và các liệu pháp tiên tiến, hành trình điều trị lupus đang dần thay đổi theo hướng tích cực hơn.
Từ một căn bệnh từng bị xem như “án tử”, việc điều trị lupus ngày nay đang có thêm những cơ hội mới. Và với những bước tiến từ khoa học cùng sự đồng hành của hệ thống y tế, mục tiêu lui bệnh, thậm chí người bệnh lupus có thể sống khỏe mạnh như người bình thường đang dần trở thành hiện thực.
Đi bộ rất đơn giản, miễn phí và là một trong những cách dễ nhất để vận động nhiều hơn, giảm cân và khỏe mạnh hơn.
Bạn không cần đi bộ hàng giờ. Chỉ đi bộ nhanh 10 phút mỗi ngày mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe và được tính vào 150 phút tập thể dục hàng tuần, theo khuyến nghị trong hướng dẫn hoạt động thể chất dành cho người lớn từ 19 đến 64 tuổi.
Theo một nghiên cứu của Mayo Clinic Proceedings năm 2019, những người đi bộ nhanh thực sự có thể sống lâu hơn.
Các nhà nghiên cứu đã thu thập dữ liệu về tốc độ đi bộ và chỉ số khối cơ thể (BMI) do hơn 400.000 người tự báo cáo, đồng thời theo dõi họ trong gần 7 năm. Trong thời gian này ghi nhận hơn 12.800 ca tử vong và dữ liệu được sử dụng để ước tính tuổi thọ của các nhóm đối tượng.
Kết quả cho thấy những người đi bộ nhanh có tuổi thọ cao hơn so với những người đi bộ chậm (tuổi thọ trung bình là 87-88 năm so với 72-85 năm).
Nghiên cứu cũng cho thấy, phụ nữ đi bộ nhanh (trên 6,5km/giờ) có thể sống lâu hơn 15 năm so với người đi bộ dưới 5km/giờ. Ở nam giới, con số này có thể lên tới 20 năm.
Ngoài ra, theo The Times, tốc độ đi bộ trung bình 3-4,8km/giờ có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 thấp hơn 15% so với người đi bộ nhàn nhã 3km/giờ hoặc khoảng 60 bước mỗi phút bất kể khoảng cách đi được.
Chọn tốc độ đi bộ khá nhanh 5-6,5km/giờ hoặc 80-120 bước mỗi phút sẽ giúp giảm 24% nguy cơ tiểu đường. Đi bộ nhanh với tốc độ 6,5km/giờ hoặc nhanh hơn (hơn 120 bước mỗi phút) có nguy cơ thấp hơn 39%.
Một nghiên cứu của Đại học Cambridge (Anh) đã chỉ ra rằng 11 phút mỗi ngày (75 phút mỗi tuần) hoạt động thể chất với cường độ vừa phải - chẳng hạn như đi bộ nhanh - sẽ đủ để giảm nguy cơ mắc các bệnh như bệnh tim, đột quỵ và một số bệnh ung thư.
Các bệnh tim mạch, như bệnh tim và đột quỵ, là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn cầu, gây ra 17,9 triệu ca tử vong mỗi năm, trong khi bệnh ung thư là nguyên nhân gây ra hơn 9,6 triệu ca tử vong.
Làm thế nào để biết bản thân đang đi bộ đủ nhanh?
Theo NHS, tốc độ đi bộ nhanh thường là khoảng 5km/giờ, nhanh hơn đi dạo thông thường. Bạn có thể biết mình đang đi bộ nhanh nếu vẫn có thể nói chuyện nhưng không thể hát theo lời bài hát.
Bạn cũng có thể thử sử dụng ứng dụng miễn phí trên điện thoại thông minh. Một số ứng dụng sẽ cho biết khi nào bạn đang đi bộ đủ nhanh và gợi ý các cách để tăng cường đi bộ nhanh hơn.
Nếu tôi không phải là người hoạt động nhiều thì sao?
Nếu bạn không hoạt động nhiều nhưng vẫn có thể đi bộ, hãy tăng dần khoảng cách đi bộ.
Nếu bạn gặp vấn đề về khớp, hãy đi bơi. Nước giúp hỗ trợ các khớp khi vận động và giúp bạn tăng cường cơ bắp.
Nếu bạn không thể ra khỏi nhà, bạn có thể thử những video hướng dẫn tập thể dục miễn phí.
Điều quan trọng là bạn cần biến việc đi bộ thành thói quen. Cách dễ nhất để đi bộ nhiều hơn là biến việc đi bộ thành thói quen như đi bộ đến nơi làm việc, đến cửa hàng, leo cầu thang bộ thay vì sử dụng thang máy, đi bộ thường xuyên với bạn bè, đi dạo với gia đình sau bữa tối…
Ngoài ra, bạn có thể vừa đi bộ vừa nghe nhạc, có thể giúp bạn quên đi sự mệt mỏi. Nó cũng có thể giúp bạn tạo nhịp điệu và đi bộ nhanh hơn. Bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy thời gian trôi nhanh như thế nào khi bạn đi bộ với những giai điệu yêu thích của mình.
Bạn không cần phải đi đến vùng nông thôn để tìm một chuyến đi bộ bổ ích. Các thị trấn và thành phố đều có những cung đường đi bộ thú vị, bao gồm công viên, đường mòn di sản, đường đi bộ dọc kênh đào, đường đi bộ ven sông, đồng cỏ, rừng cây, thảo nguyên và khu bảo tồn thiên nhiên.
Bệnh nhân nuốt nghẹn kéo dài, nội soi tại Bệnh viện K phát hiện khối u loét hoại tử chiếm khoảng một nửa chu vi thực quản đoạn dưới. Kết quả sinh thiết xác định ung thư biểu mô vảy (SCC) - thể ung thư thực quản thường gặp nhất.
Các kết quả PET/CT và MRI cho thấy khối u kích thước khoảng 5 cm xâm lấn rộng, tăng chuyển hóa mạnh và di căn đến nhiều hạch trung thất cũng như hạch cạnh tâm vị. Theo các bác sĩ, đây là giai đoạn tiến triển tại chỗ, nếu phẫu thuật ngay sẽ gặp nhiều khó khăn và nguy cơ tái phát cao.
Bệnh nhân được hóa xạ trị tiền phẫu nhằm thu nhỏ khối u và kiểm soát các tổn thương hạch trước khi can thiệp ngoại khoa. Sau điều trị, khối u đáp ứng tốt, kích thước giảm rõ rệt, tạo điều kiện thuận lợi để phẫu thuật triệt căn.
Ca mổ được thực hiện bằng robot Da Vinci thế hệ mới với sự phối hợp hai êkíp bệnh viện K và Chợ Rẫy. Theo PGS.TS.BS Lâm Việt Trung, Phó Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, phẫu thuật ung thư thực quản là một trong những kỹ thuật khó của ngoại khoa do phải can thiệp đồng thời vào lồng ngực và ổ bụng, trong không gian hẹp, sát tim, mạch máu lớn và nhiều cấu trúc thần kinh quan trọng.
Robot giúp phẫu thuật viên quan sát hình ảnh 3D độ phân giải cao, cánh tay robot linh hoạt có thể thao tác ở những vị trí mà nội soi thông thường rất khó tiếp cận. Nhờ đó, êkíp lấy trọn tổn thương, nạo vét hạch triệt để dọc hai bên dây thần kinh quặt ngược nhưng vẫn bảo tồn được các cấu trúc quan trọng cho bệnh nhân.
So với mổ mở hoặc nội soi thông thường, phẫu thuật bằng robot giúp thao tác chính xác đến từng milimet, giảm mất máu, hạn chế đau sau mổ, giảm biến chứng. Người bệnh sớm vận động, ăn uống trở lại và rút ngắn thời gian nằm viện.
Ca phẫu thuật thực hành được giới thiệu trong khóa đào tạo Phẫu thuật nội soi robot cơ bản đầu tiên do Bệnh viện K tổ chức hôm 2/7. GS.TS Lê Văn Quảng, Giám đốc Bệnh viện K, cho hay bệnh viện khai giảng khóa đào tạo kéo dài 30 ngày về phẫu thuật nội soi bằng robot điều trị ung thư.
GS Quảng cho biết phẫu thuật bằng robot là xu hướng phát triển của ngoại khoa hiện đại, đặc biệt trong điều trị ung thư nhờ khả năng nâng cao độ chính xác, giảm xâm lấn và hỗ trợ xử trí ca bệnh phức tạp. Theo ông, chương trình đào tạo chuẩn giúp phẫu thuật viên làm chủ công nghệ mới, thúc đẩy chuyển giao kỹ thuật, mở rộng ứng dụng phẫu thuật robot tại nhiều cơ sở y tế, từ đó nâng cao chất lượng điều trị và mang lại thêm cơ hội sống cho người bệnh ung thư.
Chiều 27-6, ông Nguyễn Phước Lộc - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM, dẫn đầu đoàn công tác khảo sát và làm việc với trung tâm y tế các khu vực Phú Mỹ và Hồ Tràm.
Theo báo cáo, Trung tâm Y tế khu vực Phú Mỹ là đơn vị y tế hạng III với quy mô 100 giường bệnh và đang chăm sóc sức khỏe cho khoảng 300.000 dân.
Thời gian qua, Trung tâm Y tế khu vực Phú Mỹ đối mặt với các áp lực về thiếu hụt nhân sự (nhất là bác sĩ chuyên khoa sâu), cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, nhiều hạng mục xuống cấp, trang thiết bị còn hạn chế, công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, tỉ lệ chuyển tuyến lên đến 60%.
Do đó, Trung tâm Y tế Phú Mỹ kiến nghị xây dựng mô hình Trung tâm Cấp cứu chấn thương, chuẩn hóa quy trình chuyên môn. Đồng thời đẩy mạnh đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và đầu tư trang thiết bị, nâng cao toàn diện chất lượng khám chữa bệnh cho nhân dân.
Trong khi đó, Trung tâm Y tế khu vực Hồ Tràm là đơn vị y tế hạng II với 13 khoa phòng, 159 nhân sự cùng hơn 220 giường bệnh; là một trong những đơn vị đầu tiên phía đông TP.HCM tiên phong triển khai mô hình luân phiên bác sĩ.
Đến nay, trung tâm đã ghi nhận bước chuyển biến vượt bậc: lượt khám ngoại trú tăng gần 13%, điều trị nội trú tăng hơn 23%, thực hiện thành công nhiều ca phẫu thuật ngoại khoa và chấn thương chỉnh hình phức tạp…
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó bí thư Nguyễn Phước Lộc cho biết ngành y tế TP.HCM đang định hướng phát triển theo mô hình đa tầng, đa cực, đa trung tâm với mục tiêu cốt lõi là bảo đảm bao phủ y tế toàn diện.
Thông qua đó từng bước xóa bỏ khoảng cách về địa lý và giao thông, bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận, thụ hưởng dịch vụ y tế một cách công bằng.
Phó bí thư Thành ủy TP.HCM yêu cầu khẩn trương rà soát, xây dựng đề án nâng cấp Trung tâm Y tế khu vực Phú Mỹ thành bệnh viện quy mô khoảng 700-800 giường. Hiện địa phương đang định hướng bố trí một bệnh viện khu vực và một bệnh viện tư nhân.
Lãnh đạo Thành ủy TP.HCM nhấn mạnh quan điểm không phân biệt đầu tư công hay tư, miễn là nhà đầu tư có đủ năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển. Trường hợp nhà đầu tư tư nhân không đáp ứng được các điều kiện, quỹ đất dành cho y tế sẽ được chuyển sang đầu tư công.
Ông Nguyễn Phước Lộc khẳng định đây là "thời điểm vàng" để quy hoạch hệ thống y tế. Trong đó, quy hoạch phải đi trước một bước, có tầm nhìn dài hạn, xác định rõ trọng tâm, trọng điểm thì mới tạo cơ sở để huy động nguồn lực đầu tư.
Mặt khác, cần chuẩn bị quỹ nhà công vụ cho đội ngũ y tế và giáo dục nhằm thu hút, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao đến làm việc lâu dài.
Ông yêu cầu lãnh đạo địa phương và ngành y tế khi đề xuất đầu tư phải dựa trên các cơ sở khoa học, đặc biệt là các thông số về mô hình bệnh tật được cập nhật từ chương trình khám sức khỏe toàn dân. Từ đó đưa ra các quyết định đầu tư phù hợp, hiệu quả.
Ở khu vực Hồ Tràm, Phó bí thư Nguyễn Phước Lộc chia sẻ định hướng phát triển y tế tại đây phải gắn chặt với kinh tế biển và du lịch, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe cho người dân, du khách và sự phát triển của địa phương.
Lãnh đạo Thành ủy TP.HCM giao Sở Y tế, Sở Tài chính phối hợp tham mưu cơ chế hỗ trợ ở mức cao nhất đối với đội ngũ y tế luân phiên đến công tác tại vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn.
Trên cơ sở mô hình luân phiên đang triển khai tại Côn Đảo và Hồ Tràm, cần nghiên cứu mở rộng sang các khu vực khác, bảo đảm mọi người dân, dù ở bất kỳ địa bàn nào, cũng được tiếp cận và thụ hưởng dịch vụ y tế một cách công bằng.
