Năm 2001, khi vừa chân ướt chân ráo bước vào khoa Cơ khí, Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, chàng tân sinh viên Nguyễn Duy Bảo quyết định đăng ký tham gia chương trình Tiếp sức mùa thi. Hành trình bắt đầu từ mong muốn đơn giản là học hỏi kỹ năng giao tiếp và trải nghiệm hoạt động cộng đồng, nhưng lại trở thành cơ duyên gắn bó với anh suốt gần một thập kỷ.
Địa điểm trực đầu tiên của anh Bảo là bến xe Chợ Lớn (P.Chợ Lớn; trước đây là Q.5). Thời điểm ấy, chương trình vẫn còn khá mới mẻ, cơ sở vật chất hỗ trợ sinh viên tình nguyện chỉ vỏn vẹn một chiếc bàn, một cây dù và vài chiếc ghế đặt ngay trước cổng bến. Không khí bến xe tấp nập, lộn xộn với tiếng còi xe, tiếng chèo kéo của cánh xe ôm khiến chàng sinh viên năm nhất không khỏi choáng ngợp.
“Thời đó chưa có điện thoại di động thông minh, thí sinh từ quê lên phố bỡ ngỡ vô cùng. Chúng tôi tự đặt ra tiêu chí là phải rèn được “con mắt nhìn người”. Thường các thí sinh vừa xuống xe sẽ không di chuyển ngay mà đứng ngơ ngác nhìn quanh. Bắt được khoảnh khắc đó, chúng tôi tiến lại gần hỏi thăm: ‘Chào bạn, bạn có phải là thí sinh lên thi đại học không?’. Nhiều bạn ban đầu còn e dè lắc đầu vì sợ người lạ, nhưng khi nghe giải thích về đội sinh viên tình nguyện hỗ trợ nhà trọ, chỉ đường miễn phí, các bạn mới mở lòng”, anh Bảo nhớ lại.
Sau năm đầu bỡ ngỡ, đến năm thứ hai anh Bảo được giao nhiều nhiệm vụ hơn, công việc không chỉ dừng lại ở việc đón thí sinh mà còn là những chuỗi ngày đạp xe miệt mài từ Gò Vấp ra bến xe Chợ Lớn, rồi lại rong ruổi đi khảo sát hàng chục khu nhà trọ mỗi ngày để tìm chỗ ở an toàn, giá cả hợp lý cho các bạn trẻ.
Anh Bảo kể, kỷ niệm đáng nhớ nhất là những buổi chiều muộn khi ca trực sắp kết thúc. Có lần, một thí sinh xuống bến lúc gần 18 giờ nhưng không liên lạc được với người thân, trên tay chỉ cầm một mẩu giấy ghi địa chỉ. Không chần chừ, anh đã bắt xe buýt dẫn thí sinh đi từ Q.5 sang tận Q.8, vòng vèo tìm kiếm qua những con hẻm lạ mãi đến gần 20 giờ tối mới đưa được bạn đến nơi an toàn.
Thời sinh viên tình nguyện ngày ấy còn là những bữa ăn vội vàng bằng ổ bánh mì không, là những đêm về lại Trung tâm hỗ trợ học sinh, sinh viên TP.HCM cùng nhau lục tìm, chia nhau những gói mì tôm còn tồn trong kho để lót dạ. “Khó khăn là thế, nhưng sáng hôm sau, ai nấy trong đội hình áo xanh vẫn có mặt từ sớm tinh mơ, tràn đầy năng lượng”, anh Bảo bật cười.
Trực ở bến xe, những sinh viên tình nguyện phải đối mặt với vô vàn áp lực. Việc nhiệt tình đón thí sinh đôi khi khiến những tài xế xe ôm bên ngoài bến hiểu lầm là giành khách, dẫn đến những lời mắng chửi, khó chịu.
“Để trụ lại, chúng tôi phải rèn cho mình một tinh thần thép. Khi bị mắng, anh em tự nhủ với nhau rằng mình đang làm việc tốt, giúp đỡ người khác nên cứ bỏ qua.
Anh thường gọi vui nhóm của mình ngày ấy là “biệt đội trâu bò Chợ Lớn”, một thế hệ sinh viên sẵn sàng làm tình nguyện quần quật, bất chấp thời tiết.
Anh Bảo bồi hồi: “Có những lúc trời mưa tầm tã, các anh em cùng chui rúc dưới một cây dù. Chúng tôi phải hạ dù xuống thấp nhất có thể để không ướt bàn thông tin, chân thì ngâm trong dòng nước chảy xối xả. Nhưng hễ thấy xe buýt tới là anh em bất chấp mưa gió, cầm dù chạy ào ra che cho thí sinh”.
Tình yêu với màu áo xanh mãnh liệt đến mức, ngay cả khi đã ra trường đi làm vào năm 2004, anh Bảo vẫn tiếp tục bám trụ với Tiếp sức mùa thi đến tận năm 2008 tại bến xe Ngã tư Ga.
“Những ngày làm ca đêm, tôi tranh thủ ban ngày ra bến trực cùng các em sinh viên khóa sau, cùng nhau ăn bữa cơm chỉ có giá 3.000 đồng, hái rau dại quanh bến xe để nấu canh rộn rã tiếng cười, ấy vậy mà lại vui”, anh Bảo kể lại.
Gửi gắm đến thế hệ tình nguyện viên hôm nay, anh Bảo nhắn nhủ: “Hãy chuẩn bị cho mình một tinh thần cống hiến hoàn toàn. Khi bước ra khỏi cánh cửa giảng đường để làm tình nguyện, các bạn sẽ đối diện với nhiều thành phần trong xã hội. Đó là cơ hội tuyệt vời để học cách giao tiếp, cách nhìn người và cách thấu cảm. Những bài học dầm mưa dãi nắng ấy chính là tài sản vô giá làm hành trang cho các bạn bước vào đời”.
Nhìn lại hành trình 25 năm của Tiếp sức mùa thi, anh Bảo không giấu được niềm tự hào. Theo anh Bảo chương trình đã phát triển mạnh mẽ hơn, được truyền thông xã hội biết đến rộng rãi, nhận được nhiều nguồn lực hỗ trợ. Công nghệ cũng giúp việc kết nối, tư vấn, hỗ trợ thí sinh thuận tiện hơn rất nhiều. Anh mong chương trình sẽ ngày càng phát triển và giúp đỡ được cho nhiều thí sinh hơn nữa.
Theo Tiến, kiến thức cơ bản là phần trọng tâm nhất: "Đề thi nào cũng xoay quanh những kiến thức cơ bản cả. Các bạn có thể xem lại những mẫu đề cũ, dù của nhiều năm trước và nhiều dạng đề khác nhau đi chăng nữa vẫn sẽ xoay quanh các kiến thức cơ bản. Chính vì thế, kiến thức cơ bản là yếu tố chính quyết định 70 - 80% điểm số thi tốt nghiệp THPT".
Khi nắm vững được kiến thức cơ bản, Tiến cho rằng việc đạt khoảng 7, 8 điểm là nằm trong tầm tay và rất dễ dàng.
Để nắm vững phần kiến thức cơ bản, theo Tiến trong quá trình học suốt 3 năm THPT cũng như ôn luyện, đều phải thật kỹ.
"Tuyệt đối không được "à ơi" trong quá trình ôn luyện mà phải ôn thật kỹ, nắm chắc được những gì mình đã ôn. Khi đã nắm được kiến thức cơ bản, các câu từ 7 điểm trở xuống rất là dễ làm được và chúng ta sẽ có nhiều thời gian dành cho các câu khó để nâng được số điểm của bản thân lên 9, 10", Tiến khẳng định.
Đặc biệt, Tiến cho biết việc nắm được kiến thức nền tảng còn giúp thí sinh không mất điểm oan vào những câu dễ, câu không đáng sai. Nếu để mất điểm ở những câu dễ thì những câu hỏi khó sẽ không thể bù đắp lại được.
Việc thành thạo lý thuyết nền tảng không chỉ giúp tránh được những sai sót đáng tiếc ở các câu hỏi dễ mà còn tiết kiệm thời gian để tập trung giải quyết các nội dung nâng cao.
Cũng theo Tiến, thí sinh nào cũng cần có chiến lược ôn luyện thật kỹ. "Nếu trước đây chưa ôn luyện đủ thì mình khuyên các bạn ôn luyện từ bây giờ vẫn còn kịp. Bởi vì khi chắc được lý thuyết cơ bản mới có thể phát triển lên được lý thuyết nâng cao, lúc đó mới có cơ hội lấy được điểm 8 trở lên", Tiến nói và đặc biệt lưu ý thí sinh đừng tin vào may rủi mà đánh cược tương lai của mình.
"Nếu các bạn không chắc lý thuyết mà chỉ mong dựa vào may mắn thì mãi mãi xác suất chỉ là 50 : 50. Sẽ không bao giờ có thể gọi là chắc chắn 100% hay 99% chúng ta sẽ được điểm cao. Mình muốn nhấn mạnh lại với các bạn rằng việc ôn luyện chắc kiến thức nền tảng sẽ là bước đầu tiên để chúng ta có thể đạt được điểm 7, 8 và 9 trở lên", Tiến chia sẻ rất cặn kẽ để mong thí sinh có thể hiểu rõ tầm quan trọng của kiến thức cơ bản đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Trong giai đoạn ôn thi cam go này, Tiến nhắn gửi đến thí sinh: "Hãy tin vào bản thân, cố gắng hết sức trong khả năng của mình và đừng quá áp lực. Kỳ thi quan trọng nhưng không quyết định tất cả, điều quan trọng là các bạn đã nỗ lực hết mình và không bỏ cuộc. Cuối cùng hãy để kỳ thi này chứng minh mọi cố gắng đã qua của bản thân thật xứng đáng".
Sáng 17.7, tại Hà Nội, đã diễn ra Hội nghị lần thứ nhất Ban Thường vụ T.Ư Đoàn khóa XIII, theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến. Hội nghị bàn 13 nội dung quan trọng, trong đó có Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII.
Đóng góp ý kiến tại hội nghị, chị Dương Minh Nguyệt, Bí thư Tỉnh đoàn Tuyên Quang, bày tỏ sự đồng tình cao với các dự thảo chương trình. Chị Nguyệt nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc cập nhật, bổ sung các hướng dẫn cụ thể về công tác tổ chức cơ sở Đoàn, đặc biệt là cần có cơ chế sửa đổi, bổ sung kịp thời để phù hợp với tình hình thực tế tại các địa phương.
Chị Nguyệt cũng đề xuất việc tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đồng thời nhấn mạnh việc cần đổi mới cách thức triển khai để thu hút, tập hợp thanh niên, nhất là trong bối cảnh các tỉnh đang tích cực thực hiện mục tiêu đổi mới, sáng tạo.
Anh Nguyễn Minh Hải, Bí thư Thành đoàn TP.HCM, đưa ra những góp ý mang tính thực tiễn cao, xuất phát từ kinh nghiệm hoạt động tại địa bàn đô thị. Anh Hải tập trung vào việc phát huy vai trò của tổ chức Đoàn trong việc đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế số, đồng thời kiến nghị cần xây dựng lộ trình cụ thể, có sự hỗ trợ về cơ chế, chính sách để các cấp bộ Đoàn triển khai hiệu quả.
Đặc biệt, anh Hải nhấn mạnh việc đổi mới nội dung, phương thức giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh thiếu nhi, gắn với các hoạt động trải nghiệm, sáng tạo thực tế để tạo sức lan tỏa, thu hút giới trẻ tham gia.
Anh Hải cũng lưu ý về việc cần có các giải pháp đồng bộ để phát huy năng lực, trí tuệ của đội ngũ cán bộ Đoàn trong việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị quan trọng của địa phương.
Anh Đồng Đức Vũ, Trưởng ban Thanh niên Công an, cho rằng cần đẩy mạnh hướng dẫn học tập chuyên đề về Chỉ thị 07 (Chỉ thị của Bộ Chính trị về "Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới - PV)". Anh Vũ đề nghị năm 2027, cần tổ chức một đợt sinh hoạt chính trị đặc biệt dành cho tuổi trẻ nhằm kỷ niệm 80 năm Ngày thương binh - liệt sĩ (27.7.1947 - 27.7.2027).
Theo anh Vũ, đây là hoạt động cần thiết, thể hiện đạo lý "uống nước nhớ nguồn" của thế hệ trẻ, đồng thời sẽ là điểm nhấn quan trọng trong công tác giáo dục của Đoàn, góp phần khẳng định sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và tổ chức Đoàn đối với các hoạt động tri ân.
Kết luận hội nghị, anh Bùi Quang Huy nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nghiêm túc tiếp thu các ý kiến đóng góp, đặc biệt là các ý kiến điều chỉnh về kỹ thuật và nội dung từ những bộ phận tham mưu.
Đối với "Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII", anh Bùi Quang Huy yêu cầu các ban chuyên môn phải rà soát, tinh chỉnh lại để văn bản đạt được sự cô đọng, rõ nghĩa và có tính hành động cao.
"Mỗi văn bản không nên chỉ mang tính lý thuyết mà phải thể hiện được rõ ràng quan điểm chỉ đạo và các giải pháp thực tiễn. Việc ban hành các văn bản này cần được hoàn tất trước ngày 30.7, đảm bảo tiến độ triển khai Nghị quyết Đại hội Đoàn một cách đồng bộ", anh Bùi Quang Huy nói.
Bên cạnh đó, anh Bùi Quang Huy đặc biệt lưu ý đến công tác cập nhật các quy chế, quy định về tổ chức và bộ máy. Điều này nhằm đảm bảo tính thống nhất, phù hợp với thực tiễn mới và các yêu cầu chỉ đạo từ cấp trên.
Đối với các vấn đề về quy trình, điều lệ, anh Bùi Quang Huy khẳng định cần sự nhạy bén, linh hoạt để đón đầu những thay đổi, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho công tác Đoàn trong giai đoạn tới.
Nhiều bạn trẻ hiện nay ưu tiên những chuyến đi trong mùa hè như một cách thư giãn sau thời gian dài học tập miệt mài. Lê Ngọc Kim Dung, sinh viên Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, cho biết bản thân thích đi du lịch hơn là ở nhà vì muốn khám phá thêm nhiều điều mới mẻ, đồng thời muốn tận hưởng thời gian nghỉ hè ít ỏi trước khi trở lại giảng đường tiếp tục hành trình tích lũy tri thức.
Theo Dung, du lịch không chỉ giúp tinh thần thoải mái mà còn mang lại cơ hội tìm hiểu văn hóa, ẩm thực và lối sống ở những nơi mình yêu thích. "Nếu đến những đất nước như Hàn Quốc, mình có thể trải nghiệm văn hóa, thưởng thức đặc sản và mua những món đồ mình thích", Dung chia sẻ.
Cùng quan điểm, Lâm Ngọc Ý, sinh viên Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM, cho rằng mùa hè là khoảng thời gian để "relax" (thư giãn) sau những ngày học tập căng thẳng. Vì vậy, cô ưu tiên đi du lịch để tái tạo năng lượng trước khi quay lại guồng học tập và công việc.
Theo Ý, không ít người trẻ không tiếc chi cho du lịch, cho những chuyến đi chơi hơn là tích lũy. Vì tuổi trẻ cần những trải nghiệm, những lần bước ra khỏi vùng an toàn để khám phá bản thân, tái tạo năng lượng và lưu giữ những kỷ niệm đáng nhớ trước khi bị cuốn vào guồng quay công việc, cuộc sống. Ý cho rằng, việc đi chơi nhiều vào mùa hè không ảnh hưởng tiêu cực đến học tập nếu biết cân bằng thời gian. "Đây là kỳ nghỉ để mình tận hưởng và lấy lại năng lượng sau thời gian cố gắng học tập, làm việc", nữ sinh nói.
Khi còn là sinh viên năm nhất, năm hai, Bùi Thiện Thanh Trang, sinh viên Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia Hà Nội) thường dành mùa hè để về TP.HCM thăm gia đình và đi chơi cùng bạn bè. Theo Trang, tuổi trẻ nên có những trải nghiệm từ các chuyến đi và mùa hè là dịp thích hợp nhất.
"Du lịch giúp người trẻ mở mang tầm mắt, tiếp xúc với nhiều con người và tình huống mới, từ đó phát triển bản thân nhiều hơn. Nếu chỉ ở nhà hoặc đi làm thì cuộc sống sẽ gói gọn trong phạm vi quen thuộc. Đi du lịch giúp mình học hỏi được rất nhiều", Trang chia sẻ.
Bên cạnh xu hướng du lịch, nhiều bạn trẻ lựa chọn mùa hè để làm thêm hoặc dành thời gian cho gia đình. Vũ Trần Mỹ Vân, sinh viên Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, cho biết kỳ nghỉ hè, cô thường ở nhà phụ giúp gia đình trồng cây ăn trái và chăm em nhỏ khi bố mẹ bận làm vườn.
Dù vậy, Mỹ Vân vẫn cho rằng nghỉ hè, đi chơi là điều nên có trong kế hoạch sống của mỗi người. Sau mỗi mùa thu hoạch, gia đình cô thường cố gắng sắp xếp thời gian để cùng nhau đi chơi, nghỉ ngơi.
Trong khi đó, Nguyễn Ngọc Phương Thảo, sinh viên Trường ĐH Ngoại ngữ – Tin học TP.HCM, chọn đi làm thêm trong mùa hè để kiếm thêm thu nhập và trải nghiệm môi trường làm việc chuyên nghiệp. Theo Thảo, công việc làm thêm không chỉ phụ giúp gia đình mà còn mang lại nhiều kinh nghiệm thực tế, mở rộng các mối quan hệ và chuẩn bị tốt hơn cho việc làm tương lai.
"Em nghĩ việc nhiều bạn trẻ đi chơi, du lịch vào mùa hè là hoàn toàn bình thường vì sau một năm học tập, làm việc mệt mỏi, những chuyến đi sẽ giúp giải tỏa căng thẳng. Em thì chọn đi làm dịp hè, còn đi chơi, nghỉ ngơi sẽ dành cho dịp lễ", Thảo nói.
Với Trần Đăng Khôi, học sinh lớp 9 Trường THCS Võ Thị Sáu (P.Xuân Hòa, TP.HCM), mùa hè là thời gian để nghỉ ngơi, học thêm và rèn luyện thể thao. Khôi chia sẻ em thích ở nhà vì thuận tiện sinh hoạt và có thể tham gia các hoạt động gần nơi ở. Hoặc có thể làm một vài việc nhỏ phụ giúp gia đình mà bản thân cũng có kỷ niệm mùa hè.
Còn Nguyễn Minh Khuê, cựu học sinh Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ (P.Xóm Chiếu, TP.HCM), lại ưu tiên đi làm sau khi hoàn thành kỳ thi tốt nghiệp THPT. Khuê cho biết muốn tích lũy kinh nghiệm thực tế trong lúc chờ xét tuyển đại học, đồng thời lựa chọn những công việc gần với ngành quản trị sự kiện mà bản thân dự định theo đuổi trong tương lai.
"Ngoài thu nhập ra thì đi làm thêm cũng giúp em có thêm kinh nghiệm lẫn trải nghiệm, sự tự tin vì có va chạm với thực tế. Đây là vốn sống em mang theo trước khi bước chân vào giảng đường đại học", Khuê bộc bạch.
Theo Khuê, dù lựa chọn đi chơi, đi làm hay ở nhà, nhiều bạn trẻ đều xem mùa hè là khoảng thời gian quý giá để cân bằng cuộc sống, phát triển bản thân và chuẩn bị tinh thần cho chặng đường học tập, làm việc tiếp theo.
