Năm 2001, khi vừa chân ướt chân ráo bước vào khoa Cơ khí, Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, chàng tân sinh viên Nguyễn Duy Bảo quyết định đăng ký tham gia chương trình Tiếp sức mùa thi. Hành trình bắt đầu từ mong muốn đơn giản là học hỏi kỹ năng giao tiếp và trải nghiệm hoạt động cộng đồng, nhưng lại trở thành cơ duyên gắn bó với anh suốt gần một thập kỷ.
Địa điểm trực đầu tiên của anh Bảo là bến xe Chợ Lớn (P.Chợ Lớn; trước đây là Q.5). Thời điểm ấy, chương trình vẫn còn khá mới mẻ, cơ sở vật chất hỗ trợ sinh viên tình nguyện chỉ vỏn vẹn một chiếc bàn, một cây dù và vài chiếc ghế đặt ngay trước cổng bến. Không khí bến xe tấp nập, lộn xộn với tiếng còi xe, tiếng chèo kéo của cánh xe ôm khiến chàng sinh viên năm nhất không khỏi choáng ngợp.
“Thời đó chưa có điện thoại di động thông minh, thí sinh từ quê lên phố bỡ ngỡ vô cùng. Chúng tôi tự đặt ra tiêu chí là phải rèn được “con mắt nhìn người”. Thường các thí sinh vừa xuống xe sẽ không di chuyển ngay mà đứng ngơ ngác nhìn quanh. Bắt được khoảnh khắc đó, chúng tôi tiến lại gần hỏi thăm: ‘Chào bạn, bạn có phải là thí sinh lên thi đại học không?’. Nhiều bạn ban đầu còn e dè lắc đầu vì sợ người lạ, nhưng khi nghe giải thích về đội sinh viên tình nguyện hỗ trợ nhà trọ, chỉ đường miễn phí, các bạn mới mở lòng”, anh Bảo nhớ lại.
Sau năm đầu bỡ ngỡ, đến năm thứ hai anh Bảo được giao nhiều nhiệm vụ hơn, công việc không chỉ dừng lại ở việc đón thí sinh mà còn là những chuỗi ngày đạp xe miệt mài từ Gò Vấp ra bến xe Chợ Lớn, rồi lại rong ruổi đi khảo sát hàng chục khu nhà trọ mỗi ngày để tìm chỗ ở an toàn, giá cả hợp lý cho các bạn trẻ.
Anh Bảo kể, kỷ niệm đáng nhớ nhất là những buổi chiều muộn khi ca trực sắp kết thúc. Có lần, một thí sinh xuống bến lúc gần 18 giờ nhưng không liên lạc được với người thân, trên tay chỉ cầm một mẩu giấy ghi địa chỉ. Không chần chừ, anh đã bắt xe buýt dẫn thí sinh đi từ Q.5 sang tận Q.8, vòng vèo tìm kiếm qua những con hẻm lạ mãi đến gần 20 giờ tối mới đưa được bạn đến nơi an toàn.
Thời sinh viên tình nguyện ngày ấy còn là những bữa ăn vội vàng bằng ổ bánh mì không, là những đêm về lại Trung tâm hỗ trợ học sinh, sinh viên TP.HCM cùng nhau lục tìm, chia nhau những gói mì tôm còn tồn trong kho để lót dạ. “Khó khăn là thế, nhưng sáng hôm sau, ai nấy trong đội hình áo xanh vẫn có mặt từ sớm tinh mơ, tràn đầy năng lượng”, anh Bảo bật cười.
Trực ở bến xe, những sinh viên tình nguyện phải đối mặt với vô vàn áp lực. Việc nhiệt tình đón thí sinh đôi khi khiến những tài xế xe ôm bên ngoài bến hiểu lầm là giành khách, dẫn đến những lời mắng chửi, khó chịu.
“Để trụ lại, chúng tôi phải rèn cho mình một tinh thần thép. Khi bị mắng, anh em tự nhủ với nhau rằng mình đang làm việc tốt, giúp đỡ người khác nên cứ bỏ qua.
Anh thường gọi vui nhóm của mình ngày ấy là “biệt đội trâu bò Chợ Lớn”, một thế hệ sinh viên sẵn sàng làm tình nguyện quần quật, bất chấp thời tiết.
Anh Bảo bồi hồi: “Có những lúc trời mưa tầm tã, các anh em cùng chui rúc dưới một cây dù. Chúng tôi phải hạ dù xuống thấp nhất có thể để không ướt bàn thông tin, chân thì ngâm trong dòng nước chảy xối xả. Nhưng hễ thấy xe buýt tới là anh em bất chấp mưa gió, cầm dù chạy ào ra che cho thí sinh”.
Tình yêu với màu áo xanh mãnh liệt đến mức, ngay cả khi đã ra trường đi làm vào năm 2004, anh Bảo vẫn tiếp tục bám trụ với Tiếp sức mùa thi đến tận năm 2008 tại bến xe Ngã tư Ga.
“Những ngày làm ca đêm, tôi tranh thủ ban ngày ra bến trực cùng các em sinh viên khóa sau, cùng nhau ăn bữa cơm chỉ có giá 3.000 đồng, hái rau dại quanh bến xe để nấu canh rộn rã tiếng cười, ấy vậy mà lại vui”, anh Bảo kể lại.
Gửi gắm đến thế hệ tình nguyện viên hôm nay, anh Bảo nhắn nhủ: “Hãy chuẩn bị cho mình một tinh thần cống hiến hoàn toàn. Khi bước ra khỏi cánh cửa giảng đường để làm tình nguyện, các bạn sẽ đối diện với nhiều thành phần trong xã hội. Đó là cơ hội tuyệt vời để học cách giao tiếp, cách nhìn người và cách thấu cảm. Những bài học dầm mưa dãi nắng ấy chính là tài sản vô giá làm hành trang cho các bạn bước vào đời”.
Nhìn lại hành trình 25 năm của Tiếp sức mùa thi, anh Bảo không giấu được niềm tự hào. Theo anh Bảo chương trình đã phát triển mạnh mẽ hơn, được truyền thông xã hội biết đến rộng rãi, nhận được nhiều nguồn lực hỗ trợ. Công nghệ cũng giúp việc kết nối, tư vấn, hỗ trợ thí sinh thuận tiện hơn rất nhiều. Anh mong chương trình sẽ ngày càng phát triển và giúp đỡ được cho nhiều thí sinh hơn nữa.
Ngay từ năm nhất đại học, chị Huỳnh Mai Khôi (40 tuổi, hiện đang làm việc tại TP.HCM, trước đây là Bà Rịa - Vũng Tàu) đã trở thành tình nguyện viên của chương trình Tiếp sức mùa thi và gắn bó suốt 6 năm, từ 2006 đến 2012. Khi ấy, chị là cô sinh viên năm nhất Trường ĐH Tôn Đức Thắng mang trong mình sự nhiệt tình và mong muốn được góp sức giúp đỡ người khác.
Dù là người TP.HCM, nhưng qua câu chuyện của bạn bè cùng lớp, chị thấu hiểu những khó khăn của các thí sinh và phụ huynh từ tỉnh xa lên thành phố dự thi. “Khi đọc được thông tin về chương trình, tôi đăng ký ngay. Lúc đó mình có xe, cũng biết đường nên nghĩ đơn giản là có thể giúp được gì thì giúp”, chị Khôi nhớ lại.
Ban đầu chỉ tham gia thử, nhưng rồi chị gắn bó nhiều năm liền, từ một tình nguyện viên trong đội xe trở thành đội trưởng. Công việc của chị và các đồng đội khi ấy không đơn giản chỉ là hướng dẫn. Họ có mặt ở nhiều điểm như: bến xe Miền Đông, Miền Tây, An Sương, ga Sài Gòn… và bắt đầu hoạt động từ cuối tháng 5 đến tháng 7 để hỗ trợ thí sinh đi thi.
“Đầu tiên, chúng tôi phải đi khảo sát các nhà trọ gần điểm thi, tìm những nơi giá rẻ, an toàn, hoặc các điểm phát cơm miễn phí. Đồng thời hướng dẫn lại cho các bạn tình nguyện viên khác”, chị kể.
Chị Khôi cho biết thời điểm đó, mạng xã hội chưa phát triển, việc tìm chỗ trọ hoàn toàn phụ thuộc vào sự chủ động của thí sinh và gia đình. Nhiều người lần đầu đến TP.HCM, vừa xuống xe đã bị xe ôm chèo kéo, thậm chí còn bị chủ nhà trọ “chặt chém” với giá phòng cao.
“Có khi họ thuê trọ tới 300.000 đồng một đêm. Có nhiều gia đình hoàn cảnh rất khó khăn, họ chỉ mang đủ tiền ăn trong những ngày ở thành phố nhưng cũng bị “chèo kéo” hết sạch tiền. Khi họ tìm đến chúng tôi thì tiền mất, chỗ ở không có. Do đó mọi người cùng nhau góp tiền để giúp”, chị Khôi nhớ lại.
Công việc của đội xe vì thế càng trở nên quan trọng, họ hỗ trợ đưa đón thí sinh, vận chuyển cơm cho các điểm trực, tìm kiếm và kết nối những chỗ ở phù hợp. Chị Khôi cho biết có những ngày phải đi từ 4 giờ sáng đến 19 giờ, nhưng tinh thần lúc nào cũng trong trạng thái sẵn sàng hỗ trợ.
Sau hai thập kỷ, điều còn đọng lại trong chị Khôi sâu sắc nhất lại là những hình ảnh rất đời thường. “Tôi còn nhớ như in những ngày đi trực sớm hay những hôm trời mưa to. Cái áo mưa mà tình nguyện viên chúng tôi mặc cũng nhường lại cho thí sinh và phụ huynh. Lúc đó không còn nghĩ đến bản thân mình nữa mà chỉ mong làm mọi thứ để thí sinh có một kỳ thi trọn vẹn nhất”, chị xúc động kể.
Chính sự nhiệt huyết và tinh thần cho đi ấy đã tạo nên sức lan tỏa đặc biệt. Chị Khôi kể có những thí sinh từng được chị hỗ trợ trong mùa thi năm trước, năm sau quay lại đăng ký làm tình nguyện viên trong đội của chị. “Đó là điều khiến tôi cảm thấy việc mình làm có ý nghĩa, được tiếp nối”, chị nói.
Với chị Khôi, Tiếp sức mùa thi vẫn mang một dấu ấn riêng biệt. Không chỉ là một chương trình hỗ trợ, mà còn là nơi kết nối những con người xa lạ bằng sự chân thành.
“Chương trình này rất đời thường, rất thật. Nó không phải điều gì quá lớn lao, mà là những hành động nhỏ, nhưng giúp thí sinh có thêm niềm tin và sự an tâm khi bước vào kỳ thi quan trọng”, chị chia sẻ.
Nhìn lại chặng đường 25 năm của Tiếp sức mùa thi, chị Khôi cho rằng chương trình đã có nhiều bước phát triển rõ rệt. Sự hỗ trợ ngày càng bài bản hơn, đặc biệt với sự góp mặt của công nghệ và mạng xã hội, giúp thí sinh tiếp cận thông tin dễ dàng hơn trước rất nhiều.
Dù vậy, theo chị, điều cốt lõi làm nên sức sống của chương trình vẫn không thay đổi: tinh thần tình nguyện xuất phát từ trái tim. “Để giữ lửa, tôi nghĩ các bạn trẻ chỉ cần làm mọi thứ bằng sự chân thành. Khi mình thật sự muốn giúp người khác, mình sẽ tự có động lực để làm đến cùng”, chị nói.
Với chị Khôi, Tiếp sức mùa thi không chỉ là một ký ức đẹp, mà còn là một phần thanh xuân không thể thay thế. Những mùa thi năm ấy đã góp phần tạo nên cho chị một hành trình tuổi trẻ đầy ý nghĩa.
Khám phá bánh nghệ thuật kỷ niệm 30.4, một tác phẩm sáng tạo lấy cảm hứng từ hình ảnh bộ đội, địa đạo và người mẹ Việt Nam anh hùng trong thời chiến. Chiếc bánh không chỉ là món ăn mà còn chứa đựng tình cảm tri ân dành cho thế hệ đi trước.
Ân cho biết ý tưởng về tác phẩm bắt nguồn từ một câu hỏi tưởng chừng giản đơn tình cờ đọc được trên mạng xã hội: “Ước mơ của mẹ là gì?”. Khi nhiều câu trả lời xoay quanh con cái và gia đình, Ân lại suy nghĩ theo một hướng khác. “Mình đặt người mẹ vào bối cảnh chiến tranh và nhận ra, có lẽ ước mong lớn nhất khi ấy chỉ là ngày đất nước hòa bình, con được trở về nhà. Từ dòng suy nghĩ đó, ý tưởng cho chiếc bánh dần hình thành”, Ân chia sẻ.
Chàng trai 26 tuổi cho biết tác phẩm nằm trong dự án bánh nghệ thuật “Việt Nam tinh hoa”, được chăm chút tỉ mỉ từ nguyên liệu chính là kẹo mềm fondant và bột gạo. Tổng thể chiếc bánh tái hiện không gian thời chiến với những chi tiết thu nhỏ như: bộ đội, địa đạo, người mẹ Việt Nam anh hùng, gợi nhắc đến đời sống gian khó nhưng giàu nghị lực của người Việt. “Điểm nhấn nổi bật nhất chính là tạo hình khuôn mặt người mẹ”, Ân nói.
Chia sẻ về quá trình thực hiện, Ân cho biết nhiều người thường nghĩ phần khó nhất nằm ở những chi tiết thu nhỏ bên trong “lòng địa đạo”. Tuy nhiên, với anh, thử thách lớn nhất lại là làm sao để tác phẩm có thể chạm đến cảm xúc người xem chỉ qua ánh nhìn. Đặc biệt, ở phần tạo hình khuôn mặt người mẹ, anh không chỉ hướng đến sự giống thật về đường nét, mà còn phải thể hiện được chiều sâu tâm trạng.
“Mình muốn gương mặt người mẹ vừa có nét buồn vì mất đi người thân, vừa ẩn chứa sự căm phẫn khi chiến tranh đã cướp đi quá nhiều thứ, để lại nỗi đau không thể diễn tả. Ở mỗi góc nhìn khác nhau, người xem có thể cảm nhận những sắc thái cảm xúc khác nhau”, Ân chia sẻ.
Để hoàn thiện tác phẩm, Ân mất khoảng 2 tháng. Anh bắt đầu từ khâu lên ý tưởng, dựng phác thảo và bố cục tổng thể. Sau đó, Ân tiến hành tạo hình nhân vật người mẹ trước, rồi đến phần vách núi và hệ thống địa đạo. Cuối cùng là giai đoạn đặc tả, hoàn thiện từng chi tiết nhỏ để đảm bảo tổng thể tác phẩm đạt được chiều sâu cả về hình ảnh lẫn cảm xúc.
Thông qua tác phẩm, chàng trai trẻ mong muốn gửi gắm thông điệp về lòng biết ơn. "Đó là sự tri ân dành cho những người lính đã hy sinh vì độc lập dân tộc, cũng như những người mẹ, người vợ âm thầm chịu đựng nỗi đau chiến tranh. Họ không trực tiếp cầm súng, nhưng lại mang những “vết thương” kéo dài suốt cả cuộc đời", Ân nói.
Ân cho biết quá trình thực hiện chiếc bánh lần này diễn ra khá suôn sẻ. Mọi chi tiết đều được anh hình dung rõ ràng từ trước, giúp việc thực hiện đúng với ý tưởng ban đầu. Đây cũng là một trong những tác phẩm mà Ân tâm đắc nhất trong hành trình theo đuổi dòng bánh nghệ thuật.
Không chỉ dừng lại ở kỹ thuật làm bánh, Ân đang từng bước khẳng định hướng đi riêng khi kết hợp hội họa với ẩm thực, tạo nên những tác phẩm mang đậm bản sắc Việt. “Mỗi chiếc bánh không chỉ để thưởng thức mà còn là một câu chuyện, thông điệp được kể bằng hình khối, màu sắc và cảm xúc”, Ân bộc bạch.
Gắn bó với nghề làm bánh khoảng 15 năm, anh Hữu cho biết mỗi đơn đặt hàng đều mang một yêu cầu khác nhau, buộc anh phải liên tục sáng tạo và điều chỉnh kỹ thuật để đáp ứng.
Thay vì chọn những mẫu bánh phổ biến, anh Hữu tập trung vào dòng bánh tạo hình 12 con giáp, một hướng đi không dễ nhưng giúp anh tạo dấu ấn riêng. Theo anh, mỗi con giáp không chỉ khác nhau về hình dáng mà còn có “thần thái” riêng, đòi hỏi người làm phải hiểu và tái hiện được cái hồn của con vật.
“Trong 12 con giáp, con hổ là khó tạo hình nhất vì phải thể hiện được sự oai phong, dữ dằn. Nếu làm không tới, nhìn sẽ rất ‘hiền’, mất đi cái chất của con vật”, anh chia sẻ.
Khi đã quen tay, trung bình một chiếc bánh tạo hình cầu kỳ anh Hữu mất khoảng 1–2 tiếng đồng hồ để hoàn thành. Với những mẫu đơn giản hơn, anh có thể rút ngắn thời gian xuống còn 30–45 phút. Tuy nhiên, phía sau khoảng thời gian tưởng chừng ngắn đó là cả quá trình luyện tập kéo dài nhiều năm.
Quy trình làm bánh bắt đầu từ việc tiếp nhận yêu cầu của khách, sau đó anh sẽ phác thảo ý tưởng và gửi lại để thống nhất trước khi thực hiện. Theo anh Hữu, công đoạn khó nhất nằm ở việc tạo hình chi tiết, từ đường nét khuôn mặt, ánh mắt đến từng bộ phận nhỏ của con vật.
“Phải làm sao để từng chi tiết đều chính xác, nhìn vào có cảm giác sống động như thật. Đặc biệt, khi tạo hình bằng kem, phải thao tác nhanh vì nếu chậm, kem dễ bị chảy, mất form”, anh nói.
Điểm khiến các sản phẩm của anh Hữu nhận được nhiều lời khen là độ sắc nét và sống động. Để đạt được điều đó, anh cho biết bản thân phải dành nhiều thời gian quan sát, nghiên cứu đặc điểm của từng con vật.
“Không chỉ làm cho giống, mà còn phải thể hiện được thần thái. Ví dụ như rồng phải uyển chuyển, còn hổ thì phải toát lên vẻ mạnh mẽ”, anh chia sẻ.
Thời gian đầu, anh cũng gặp không ít khó khăn khi các chi tiết chưa đạt như mong muốn. Tuy nhiên, qua quá trình luyện tập và tích lũy kinh nghiệm, tay nghề của anh ngày càng hoàn thiện.
Không chỉ trong khâu tạo hình, theo anh Hữu việc vận chuyển bánh cũng là một thách thức lớn vì anh nhận đơn đặt hàng ở nhiều tỉnh, thành. Hơn nữa, những chiếc bánh có nhiều chi tiết dễ bị hư hỏng, không còn nguyên vẹn nếu không được bảo quản đúng cách. Vì vậy, anh thường hướng dẫn kỹ cho người giao hàng cách cầm, đặt bánh, thậm chí với những đơn lớn, anh ưu tiên vận chuyển bằng ô tô để đảm bảo an toàn.
Theo anh Hữu, mức giá của các sản phẩm dao động từ khoảng 500.000 đồng đến 5 triệu đồng, tùy vào độ phức tạp và kích thước. Anh cho biết chủ yếu tập trung vào những mẫu bánh có mức giá bình dân để tiếp cận được nhiều khách hàng. Còn những mẫu bánh to, đắt tiền hơn đa phần là do khách yêu cầu.
Anh Hữu chia sẻ nhiều người sau khi nhận bánh đã bày tỏ sự bất ngờ, thậm chí “không nỡ cắt” vì quá đẹp. Đó cũng chính là động lực để anh tiếp tục theo đuổi công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn và tỉ mỉ này. “Khi hoàn thành một chiếc bánh ưng ý và nhận được lời khen từ khách, mình cảm thấy rất vui. Những lúc đó, mình thấy công sức bỏ ra hoàn toàn xứng đáng”, anh nói.
Anh Lê Hoàng Vũ (31 tuổi, ngụ P.Tăng Nhơn Phú, TP.HCM, trước đây là P.Tân Phú, TP.Thủ Đức), cho biết anh biết đến tiệm bánh của anh Hữu qua TikTok và bị thu hút bởi các mẫu tạo hình độc lạ. “Sinh nhật vừa rồi tôi đặt thử một chiếc bánh hình con heo, giá khá hợp lý nhưng thành phẩm rất đẹp, giống như hình mẫu. Không chỉ vậy, bánh còn ngon. Dịp sinh nhật tới, chắc tôi sẽ tiếp tục đặt ở đây vì trước giờ hiếm thấy nơi nào làm bánh kiểu này", anh Vũ chia sẻ.
