Theo Cục Phòng bệnh – Bộ Y tế, vi khuẩn Burkholderia pseudomallei tồn tại tự nhiên trong đất, bùn và nước ô nhiễm. Người có thể mắc bệnh khi tiếp xúc với đất, bùn, nước có chứa vi khuẩn qua các vết trầy xước, vết thương hở trên da; do hít phải bụi hoặc giọt nước bị nhiễm khuẩn; hoặc do sử dụng nguồn nước, thực phẩm bị ô nhiễm.
Bệnh Whitmore có biểu hiện lâm sàng đa dạng, dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh khác, gây khó khăn cho chẩn đoán sớm. Bệnh có thể diễn biến nặng với các biểu hiện như viêm phổi, áp xe ở nhiều cơ quan, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng và có nguy cơ tử vong nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
Những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính, suy giảm miễn dịch và người thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn là nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn, nhất là sau mưa bão, ngập lụt, nếu có biểu hiện sốt, ho, đau ngực, khó thở, nổi áp xe, nhiễm trùng da hoặc tình trạng nhiễm trùng kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Whitmore là bệnh ít gặp, chủ yếu liên quan đến phơi nhiễm từ môi trường, không phải là bệnh lây truyền phổ biến từ người sang người. Bệnh ghi nhận nhiều tại khu vực Đông Nam Á và miền bắc nước Úc. Tại VN, hằng năm ghi nhận một số ca bệnh rải rác, thường tăng sau mưa lớn, ngập lụt, bão lũ.
Tin Gốc: Thanh Niên
Động thái này diễn ra hôm 5/5, ngay sau khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) báo cáo chùm ca bệnh nghiêm trọng trên một tàu du lịch ở Nam Đại Tây Dương. Hồi đầu tháng 5, con tàu xuất phát từ Argentina chở 147 hành khách bùng phát 7 ca viêm hô hấp cấp, trong đó hai người dương tính với Hanta và 5 trường hợp nghi ngờ. Dịch bệnh cướp đi sinh mạng 3 người và đẩy một bệnh nhân vào nguy kịch. Nhà chức trách chưa ghi nhận công dân Việt Nam tham gia chuyến hải trình này.
Hanta là chủng virus cực kỳ nguy hiểm chuyên ký sinh trên các loài gặm nhấm. Chúng xâm nhập vào cơ thể người thông qua vết cắn hoặc khi chúng ta vô tình hít phải không khí chứa bụi phân, nước tiểu và nước bọt chuột mang bệnh. Thói quen quét dọn nhà cửa, kho bãi dạng khô hay dùng máy hút bụi rất dễ làm mầm bệnh khuếch tán vào không gian. Y văn thế giới từng ghi nhận một số ca lây từ người sang người nhưng tỷ lệ này cực kỳ thấp.
Sau khi xâm nhập, mầm bệnh ủ trong cơ thể 2-8 tuần. Bệnh nhân khởi phát bằng các triệu chứng giống cảm cúm như sốt, ớn lạnh, đau mỏi cơ, buồn nôn. Bệnh diễn tiến rất nhanh, tàn phá cơ thể qua hội chứng phổi hoặc sốt xuất huyết kèm suy thận. Người bệnh nhanh chóng ho tức ngực, khó thở, tụt huyết áp rồi tử vong. Giới y khoa toàn cầu hiện chưa tìm ra thuốc đặc trị mà chỉ áp dụng phác đồ hồi sức tích cực và điều trị triệu chứng.
Hệ thống y tế Việt Nam đến nay chưa ghi nhận ca nhiễm Hantavirus nào, nhưng môi trường sinh hoạt nhiều chuột vẫn tiềm ẩn rủi ro bùng phát dịch rất lớn. Để cắt đứt nguồn lây, cơ quan y tế khuyên người dân tuyệt đối không bắt chuột bằng tay không; chủ động đậy kín thức ăn, gom rác hàng ngày và bít các lỗ hổng quanh nhà.
Trước khi dọn dẹp ổ chuột, mọi người cần mở rộng cửa sổ, mang bảo hộ và phun ướt khu vực có chất thải bằng hóa chất sát khuẩn. Nếu cơ thể xuất hiện triệu chứng bất thường sau khi vệ sinh nhà cửa, người dân phải đến ngay bệnh viện và khai báo tiền sử tiếp xúc để bác sĩ can thiệp kịp thời.
Tin Gốc: Vnexpress
Trước đây, ung thư phổi không tế bào nhỏ thường được điều trị bằng một phác đồ chuẩn, điều này làm hiệu quả điều trị bị hạn chế. Sự phát triển của sinh học phân tử đã thay đổi cục diện này.
ThS.BS Võ Kim Điền, Phó trưởng Trung tâm điều trị Ung thư Hy Vọng Bệnh viện FV cho biết, bệnh nhân ung thư phổi hiện được phân nhóm chi tiết theo đột biến gene (EGFR, ALK, KRAS, ROS1…) hoặc mức biểu hiện protein PD-L1 để chọn thuốc phù hợp cho từng người bệnh.
"Xét nghiệm sinh học phân tử là bước bắt buộc trước khi lên phác đồ. Xác định đúng đột biến gì giúp bác sĩ chọn chính xác thuốc nhắm trúng đích thế hệ mới", bác sĩ Điền nhấn mạnh.
Bên cạnh vai trò kiểm soát bệnh ở giai đoạn tiến triển, thuốc trúng đích được ứng dụng trong điều trị bổ trợ cho giai đoạn sớm, giúp củng cố kết quả phẫu thuật và hỗ trợ phòng ngừa tái phát.
ThS.BS Võ Thị Phương Thảo - Bác sĩ điều trị cấp cao, Trung tâm Hy Vọng chia sẻ về trường hợp một bệnh nhân nữ 48 tuổi, không hút thuốc, được phát hiện ung thư phổi ở giai đoạn sớm và có đột biến gene EGFR.
Sau khi xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa, bệnh nhân được hóa trị bổ trợ 4 đợt kết hợp dùng thuốc trúng đích trong 3 năm. Đến nay, sau hơn 53 tháng theo dõi, bệnh nhân khỏe mạnh, không ghi nhận dấu hiệu tái phát hay tiến triển bệnh.
Một trường hợp khác là bệnh nhân nữ (sinh năm 1964), ung thư phổi di căn từ năm 2018. Nhờ phát hiện đột biến gene và duy trì uống thuốc trúng đích, đến nay bà khỏe mạnh sau nhiều năm kiểm soát tế bào ác tính.
Bên cạnh điều trị nội khoa, Ngoại khoa lồng ngực cũng đang chuyển mình mạnh mẽ nhờ công nghệ robot và chiến lược can thiệp sớm.
TS.BS.CKII Đặng Đình Minh Thanh, Trưởng khoa Phẫu thuật Lồng ngực kiêm Trưởng Trung tâm Phẫu thuật Robot FV da Vinci phân tích, với những nốt phổi nhỏ dưới 3cm nằm sâu trong phổi nhưng có dấu hiệu nghi ngờ ung thư, việc sinh thiết bằng kim xuyên thành ngực đôi khi có thể gây biến chứng như tràn khí màng phổi hoặc cho kết quả âm tính giả.
"Giải pháp là phẫu thuật ít xâm lấn kết hợp sinh thiết lạnh tức thì (Frozen section) ngay trong mổ. Kết quả có sau vài chục phút giúp bác sĩ quyết định phạm vi cắt bỏ và nạo hạch ngay trong một lần phẫu thuật, vừa sạch tế bào ác tính vừa hỗ trợ bảo tồn tối đa mô phổi khỏe mạnh của bệnh nhân", bác sĩ Thanh cho biết.
Tại FV, chiến lược này được thực hiện chuẩn xác nhờ hệ thống Robot Da Vinci Xi, giúp thao tác trong không gian hẹp của cơ thể, kiểm soát tốt các mạch máu lớn, hỗ trợ bệnh nhân hồi phục nhanh hơn sau mổ.
Bác sĩ FV cắt u phổi bằng robot Da Vinci Xi - Ảnh: FV
Bác sĩ Thanh chia sẻ trường hợp bệnh nhân nữ 68 tuổi có tổn thương nốt phổi đặc nghi ngờ ác tính. Ứng dụng robot Da Vinci Xi kết hợp sinh thiết tức thì trong mổ, ê-kíp đã cắt chính xác phần phổi chứa khối u, đồng thời kiểm tra cho thấy vùng cắt và hạch chưa ghi nhận tế bào ác tính. Cụ bà hồi phục sau mổ và bảo tồn được chức năng hô hấp.
Một trường hợp khác, bệnh nhân có nốt phổi nhỏ được theo dõi suốt 17 tháng vì nghi ngờ lành tính. Sau nhiều lần sinh thiết trước mổ kết quả không rõ ràng, bệnh nhân được phẫu thuật, khối u sau đó xác định là ung thư.
Bác sĩ Thanh nhấn mạnh: việc cá thể hóa chiến lược can thiệp ngoại khoa bằng Robot kết hợp sinh thiết tức thì sớm đối với tổn thương dưới 3cm giúp hỗ trợ điều trị sớm, tăng cơ hội thành công, giảm chi phí đáng kể cho người bệnh.
Một mảnh ghép nhân văn trong bức tranh cá thể hóa tại FV là giải pháp dành cho những bệnh nhân không đủ điều kiện để đại phẫu, hóa trị liều cao hoặc không có đột biến gene để dùng thuốc trúng đích.
Theo bác sĩ Điền, với nhóm bệnh nhân lớn tuổi nhiều bệnh nền hoặc thể trạng suy kiệt, bệnh viện triển khai liệu pháp Metronomic bằng thuốc uống liều thấp và liên tục.
Kết quả triển khai phương pháp này tại bệnh viện đã minh chứng là giải pháp giúp hỗ trợ duy trì thời gian ổn định bệnh lý.
Bác sĩ tại Trung tâm điều trị ung thư Hy Vọng hội chẩn phương pháp điều trị cho bệnh nhân - Ảnh: FV
Điều trị ung thư phổi hiện đại không còn là câu chuyện của riêng một chuyên khoa mà là sự phối hợp đa mô thức chặt chẽ để "đo ni" phác đồ cho từng cá nhân.
Để cập nhật và chia sẻ kinh nghiệm tới cộng đồng y khoa trong nước, ngày 23/05/2026 Bệnh viện FV tổ chức Hội thảo CME "Cá thể hóa điều trị ung thư phổi: Từ lý thuyết đến thực tiễn lâm sàng".
Hội thảo "Cá thể hóa điều trị ung thư phổi: Từ lý thuyết đến thực tiễn lâm sàng" do Bệnh viện FV tổ chức. - Ảnh:FV
Hội thảo có sự đồng hành của các tên tuổi lớn như PGS.TS.BS Lê Thượng Vũ - Trưởng khoa Hô Hấp, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, TS.BS Nguyễn Duy Sinh - Giám đốc Y khoa Gene Solutions Việt Nam, cùng đội ngũ chuyên gia của FV: ThS.BS Vũ Trường Sơn (Giám đốc Y khoa), Bác sĩ Basma M’Barek (Trưởng Trung tâm Điều trị Ung thư Hy Vọng) và ekip bác sĩ thuộc trung tâm Hy vọng, gồm ThS.BS Võ Kim Điền, ThS.BS Võ Thị Phương Thảo, TS.BS.CKII Đặng Đình Minh Thanh – Trưởng khoa Phẫu thuật Lồng ngực kiêm Trưởng Trung tâm Phẫu thuật Robot FV da Vinci.
Đây là một trong các hoạt động học thuật chuyên sâu của FV nhằm lan tỏa kinh nghiệm và cập nhật kiến thức mới cho cộng đồng y khoa nước nhà.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Sáng 20/5, Phó thủ tướng dự Ngày hưởng ứng hiến tặng mô, tạng Việt Nam, tại Trường Đại học Y Hà Nội. Chương trình do Bộ Y tế phối hợp các đơn vị thực hiện nhằm kêu gọi người dân tham gia đăng ký hiến mô, tạng cứu người.
"Hiến mô, tạng không chỉ là hành động y học mà còn là nghĩa cử nhân đạo cao cả nhất, thể hiện triết lý sống 'cho đi là còn mãi'", Phó thủ tướng nói, cho biết "tự mình viết lá đơn đăng ký hiến mô tạng đúng ngày hưởng ứng đầy ý nghĩa này".
Phó thủ tướng nhắc lại câu chuyện một nữ du khách người Anh 19 tuổi gặp tai nạn ở Hà Giang, được các bác sĩ nỗ lực cứu chữa nhưng không qua khỏi. Gia đình quyết định hiến tạng con ghép cho 4 bệnh nhân và mang lại ánh sáng cho hai người khác.
"Một cô gái trẻ đã rời cuộc đời này nhưng trái tim nhân ái của em vẫn ở lại với đất nước Việt Nam", bà Trà nói.
Mỗi bộ phận cơ thể được hiến tặng là một hy vọng được thắp lên, một cuộc đời được hồi sinh, một gia đình có thêm cơ hội đoàn viên. Vì vậy, lãnh đạo Chính phủ kêu gọi người dân tham gia đăng ký hiến tạng, bởi mỗi lá đơn đăng ký hiến mô, tạng hôm nay có thể trở thành cơ hội sống cho nhiều người bệnh ngày mai.
Năm 2024, ông Phạm Minh Chính, khi ấy là Thủ tướng Chính phủ, cũng đăng ký hiến tặng mô, tạng sau khi qua đời.
Ghép tạng là một trong những thành tựu quan trọng nhất của nền y học thế giới từ thế kỷ 20. Với lĩnh vực ghép tạng, Việt Nam đi sau thế giới 50 năm và sau các nước trong khu vực khoảng 20 năm, nhưng đến nay trình độ ghép tạng của nước ta ngang bằng nhiều nước. Tỷ lệ sống sau ghép tạng ở Việt Nam thậm chí cao hơn so với một số quốc gia phát triển, trong khi chi phí rẻ hơn rất nhiều.
Từ ca ghép tạng thành công đầu tiên cách đây hơn 30 năm, Việt Nam nay đã làm chủ được kỹ thuật ghép các loại tạng, liên tiếp thực hiện nhiều ca ghép đa tạng. Hai năm gần đây, các bệnh viện đã thực hiện thành công hơn 1.000 ca ghép tạng mỗi năm, cao nhất Đông Nam Á.
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết Việt Nam hiện đã thực hiện hơn 10.800 ca ghép tạng, song nguồn tạng hiến chủ yếu từ người hiến sống, chiếm khoảng 90% tổng số ca ghép, trong khi số người chết não hiến tạng còn hạn chế.
Đến nay, cả nước có hơn 177.000 người đăng ký hiến mô, tạng sau khi qua đời. Năm 2025 ghi nhận 66 trường hợp chết não hiến tạng, tăng mạnh so với các năm trước. Lãnh đạo Bộ Y tế cho rằng nhận thức cộng đồng về hiến tạng đang dần thay đổi tích cực, ngày càng nhiều người xem đây là hành động nhân văn giúp nối dài sự sống cho người khác.
Ngày 20/5 được chọn là Ngày hưởng ứng hiến tặng mô, tạng tại Việt Nam. Năm 2026 là lần đầu chương trình được tổ chức trên phạm vi toàn quốc, hướng tới nâng cao nhận thức cộng đồng, xóa bỏ rào cản tâm lý và tôn vinh những người đã trao đi sự sống bằng quyết định hiến tạng.
Tin Gốc: Vnexpress