Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đang tạo ra áp lực ngày càng lớn lên ngành công nghiệp bộ nhớ toàn cầu. Nếu trước đây cuộc đua phần cứng AI chủ yếu xoay quanh GPU, thì nay CPU cũng bắt đầu bước vào “cơn khát” DRAM với quy mô chưa từng có.
Theo thông tin được SE Daily dẫn lại từ các nguồn trong ngành, nhiều hãng sản xuất CPU đang xem xét nâng dung lượng bộ nhớ dành cho các bộ xử lý AI lên mức 300 – 400 GB. Đây là bước nhảy rất lớn nếu so với mức 96 – 256 GB DRAM thường thấy trên mỗi chip hiện nay.
Xu hướng này được cho là sẽ tiếp tục đẩy chuỗi cung ứng DRAM vào tình trạng căng thẳng, đặc biệt khi nhu cầu AI vẫn tăng quá nhanh so với năng lực sản xuất thực tế của ngành bán dẫn.
Các nhà sản xuất bộ nhớ hiện đang hưởng lợi lớn về doanh thu nhờ AI, nhưng đồng thời cũng đối mặt áp lực không thể đáp ứng hết đơn đặt hàng. Dù nhiều doanh nghiệp đã thúc đẩy kế hoạch mở rộng nhà máy, phần lớn cơ sở mới vẫn chưa kịp đi vào hoạt động.
Samsung thậm chí đánh giá thị trường DRAM năm 2027 có thể còn căng thẳng hơn cả năm 2026. Điều này cho thấy nguy cơ thiếu hụt bộ nhớ nhiều khả năng sẽ chưa sớm chấm dứt, ít nhất là khi làn sóng AI vẫn tiếp tục tăng nhiệt trên toàn cầu.
Một trong những nguyên nhân chính đến từ sự phát triển của Agentic AI, nhóm mô hình AI có khả năng xử lý và ra quyết định phức tạp hơn nhiều so với trước đây. Những hệ thống này đòi hỏi lượng bộ nhớ lớn hơn đáng kể để duy trì hiệu năng.
Trước kia, trung tâm dữ liệu AI thường có tỷ lệ GPU áp đảo CPU, phổ biến ở mức khoảng 8 GPU cho mỗi CPU. Tuy nhiên, tỷ lệ này hiện đã giảm xuống khoảng 4:1 và được dự đoán có thể tiến gần mức 1:1 trong tương lai.
Điều đó cho thấy CPU đang dần trở thành thành phần quan trọng hơn trong hạ tầng AI, thay vì chỉ đóng vai trò hỗ trợ cho GPU như trước.
Dù các thuật toán nén dữ liệu và tối ưu bộ nhớ đã phần nào giúp giảm áp lực lên vùng nhớ đệm KV cache, tổng nhu cầu bộ nhớ vẫn liên tục tăng lên. Vì vậy, các hãng phần cứng đang tính tới phương án nâng mạnh dung lượng DRAM cho CPU AI.
Hiện chưa rõ loại bộ nhớ nào sẽ được sử dụng cho các mốc 300 – 400 GB nói trên, và trên thực tế, các nền tảng CPU hiện đại đã có thể hỗ trợ tổng dung lượng bộ nhớ lên tới 4 – 8 TB thông qua DIMM cho toàn hệ thống. Tuy nhiên, đây là bộ nhớ gắn ở cấp nền tảng, không phải bộ nhớ tích hợp trực tiếp trên từng chip xử lý.
Một số công nghệ mới như MRDIMM đang được kỳ vọng sẽ cải thiện cả dung lượng lẫn băng thông bộ nhớ, nhưng về bản chất vẫn là DRAM dạng tách rời.
Không chỉ CPU, GPU AI thế hệ mới cũng đang liên tục tăng dung lượng bộ nhớ. NVIDIA chuẩn bị tung ra nền tảng Vera Rubin với 288 GB HBM từ tám chip nhớ. Trong khi đó, AMD được cho là đang phát triển GPU MI400 với dung lượng lên tới 432 GB. Google cũng vừa công bố TPU thế hệ thứ 8, trong đó phiên bản TPU 8i dự kiến sở hữu 288 GB HBM.
Khi các dòng Intel Xeon và AMD EPYC chuyên cho AI bắt đầu hướng tới DDR5 dung lượng cao tới 400 GB, áp lực thiếu bộ nhớ được dự báo sẽ tiếp tục kéo dài.
Giới công nghệ cũng đang tính tới khả năng CPU tương lai sẽ được đóng gói kèm HBM, hoặc sử dụng các chuẩn bộ nhớ mới như HBF hay ZAM đang trong quá trình phát triển. AMD trước đây từng ra mắt phiên bản EPYC tích hợp HBM, cho thấy hướng đi này hoàn toàn khả thi.
Một giải pháp khác đơn giản hơn là tăng mạnh dung lượng trên từng thanh DIMM. Nếu DIMM 400 GB trở thành hiện thực, chỉ một thanh bộ nhớ cũng đã vượt dung lượng HBM trên nhiều GPU AI hiện nay như NVIDIA GB300 hay AMD MI350X.
Tuy nhiên, cuộc đua DRAM mật độ cao cũng kéo theo hệ quả đáng lo ngại. Khi ngày càng nhiều dây chuyền sản xuất phải ưu tiên chip nhớ cao cấp cho AI, năng lực dành cho các dòng bộ nhớ phổ thông sẽ bị thu hẹp.
Samsung trước đó đã ngừng sản xuất LPDDR4 để tập trung vào LPDDR5 có biên lợi nhuận cao hơn. Với DDR5, thị trường cũng đang xuất hiện ngày càng nhiều biến thể phục vụ riêng cho AI và trung tâm dữ liệu.
Điều này làm dấy lên lo ngại rằng tình trạng thiếu hàng sẽ không chỉ giới hạn trong lĩnh vực AI, mà còn lan sang nhiều thiết bị phổ thông khác, từ máy tính cá nhân cho tới điện thoại, qua đó đẩy giá bộ nhớ tăng thêm trong thời gian tới.
Tham khảo tại một số đại lý, hai phiên bản màu hồng phấn và màu vàng nhạt của MacBook Neo đang ở trong tình trạng tạm thời hết hàng. Khi đặt mua trên cửa hàng trực tuyến của Apple, người dùng được thông báo thời gian chờ nhận máy kéo dài 2-4 tuần.
“MacBook Neo đến nay vẫn cháy hàng, đặc biệt là phiên bản màu hồng ở cả hai tùy chọn 256GB và 512GB. Dự kiến trong khoảng 1-2 tháng tới, nguồn cung sẽ dần được cải thiện và ổn định hơn”, ông Nguyễn Như Thành, phó giám đốc ngành hàng Apple tại hệ thống FPT Shop, chia sẻ.
MacBook Neo là chiếc máy tính Mac đầu tiên được trang bị chip xử lý của điện thoại. Cụ thể, thiết bị tích hợp con chip A18 Pro ra mắt lần đầu trên các mẫu iPhone 16 Pro vào năm 2024.
Con chip A18 Pro trên MacBook Neo có 6 nhân CPU và 5 nhân GPU, cùng với đó là 16 lõi Neural Engine. Máy sở hữu dung lượng RAM 8GB đi kèm tùy chọn bộ nhớ 256/512GB. Trong đó, phiên bản 512GB sẽ đi kèm với bàn phím Magic Keyboard tích hợp cảm biến vân tay Touch ID. Phiên bản 256GB không tích hợp vân tay.
“Ở một số phiên bản màu sắc hoặc cấu hình nhất định vẫn có tình trạng phân bổ chưa đồng đều. Do đó, thời gian chờ nhận hàng có thể kéo dài hơn bình thường. Khi Apple bổ sung thêm hàng cho các đại lý, nguồn cung sẽ dần ổn định và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dùng”, đại diện Hoàng Hà Mobile chia sẻ.
Hiện tại, MacBook Neo đang được các đại lý chào bán với mức giá 16 triệu đồng cho phiên bản 256GB và 18,5 triệu đồng cho bản 512GB. Mức giảm này tương đương 500.000 đồng cho cả hai phiên bản bộ nhớ.
Bà Văn Thị Ngọc Yến, Giám đốc Ngành hàng Apple tại hệ thống Di Động Việt, cho biết sức mua của MacBook Neo hiện cao hơn nhóm MacBook chạy chip M phiên bản Pro các đời trước như M1 và M2. So với MacBook Air M5 mới ra mắt, sức mua của MacBook Neo gần như tương đương.
“MacBook Neo được định vị rõ là dòng sản phẩm dành cho nhóm học sinh, sinh viên và người dùng cần một thiết bị phục vụ học tập, làm việc cơ bản với mức chi phí dễ tiếp cận hơn. Dự kiến, sức mua của dòng máy này sẽ tăng mạnh hơn vào giai đoạn cuối năm khi nhóm học sinh, sinh viên mua sắm thiết bị cho năm học mới”, bà Yến nói thêm.
Theo một số nguồn tin rò rỉ, Apple đang cân nhắc việc loại bỏ phiên bản cấu hình thấp nhất của MacBook Neo. Động thái này được xem là một trong những giải pháp nhằm đối phó với tình trạng chi phí sản xuất ngày càng tăng. Tại thị trường Việt Nam, hãng chưa triển khai bất cứ thay đổi nào đối với dòng sản phẩm này.
Nếu bạn đang có ý định nâng cấp dung lượng lưu trữ cho chiếc máy ảnh, smartphone hay mua một chiếc USB để sao lưu dữ liệu, hãy cân nhắc kỹ lưỡng. Vì một kịch bản không tưởng đã xảy ra, khi những thiết bị lưu trữ nhỏ bé vốn ngày càng rẻ theo thời gian, nay lại trở thành món hàng 'đắt như tôm tươi' với mức giá tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba chỉ sau một năm.
Thông thường, đồ điện tử sẽ giảm giá khi công nghệ sản xuất cải tiến. Tuy nhiên, chúng ta đang sống tại thời điểm mọi quy luật kinh tế bị bẻ gãy. Một cuộc điều tra mới nhất từ PCWorld và Tom's Hardware đã bóc trần sự thật phũ phàng về việc giá thẻ nhớ và USB đã tăng trung bình 123% so với cùng kỳ năm ngoái.
Đơn cử như mẫu thẻ nhớ Lexar Blue microSDXC 256 GB đã ghi nhận mức tăng kỷ lục 261%. Không có một sản phẩm nào trên thị trường giữ nguyên giá hay giảm giá; tất cả đều bị cuốn vào cơn bão giá chưa từng có tiền lệ.
Nguyên nhân của sự hỗn loạn này không nằm ở đâu xa mà chính là cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI). Các trung tâm dữ liệu AI khổng lồ đang sẵn sàng trả những khoản tiền lớn để sở hữu chip nhớ NAND chất lượng cao cho ổ cứng SSD.
Hệ quả là các nhà sản xuất đã ưu tiên toàn bộ dây chuyền cho những 'gã khổng lồ' này, đẩy các sản phẩm phổ thông như thẻ nhớ và USB vào tình thế thiếu hụt nguồn cung trầm trọng. Thậm chí, thương hiệu SanDisk vừa gây choáng váng khi tung ra mẫu thẻ SD 2 TB với mức giá lên tới 2.000 USD (hơn 50 triệu đồng) - một con số không tưởng cho một thiết bị lưu trữ cầm tay.
Mặc dù đã có một số tín hiệu lạc quan từ việc giá RAM DDR5 bắt đầu hạ nhiệt, nhưng nhiều chuyên gia vẫn bi quan cho rằng tình trạng khan hiếm bộ nhớ flash có thể kéo dài đến tận năm 2027.
Lời khuyên dành cho người tiêu dùng lúc này là hãy 'thắt lưng buộc bụng'. Trừ khi công việc của bạn ở mức độ khẩn cấp, hãy trì hoãn việc mua sắm và bảo quản thật tốt các thiết bị lưu trữ giữa cơn bão giá.
Sự phổ biến của laptop 2-in-1 được thúc đẩy sau khi hệ điều hành Windows 8 ra mắt, vốn khuyến khích việc sử dụng kiểu máy này. Mặc dù ý tưởng laptop 2-in-1 mang lại sự tiện lợi, nhưng hiện nay, ngành công nghiệp đã dần chuyển hướng khỏi định dạng 2-in-1. Nguyên nhân chính là do máy tính bảng ngày càng trở nên rẻ hơn, trong khi các ứng dụng PC vẫn chưa được tối ưu hóa cho màn hình cảm ứng.
Mặc dù màn hình cảm ứng trên laptop có một số ưu điểm, như khả năng duyệt tài liệu nhanh chóng, nhưng chi phí cao của những chiếc laptop 2-in-1 khiến chúng trở nên kém hấp dẫn hơn so với việc mua riêng một laptop và một tablet thông thường.
Ngay cả khi một chiếc laptop có màn hình cảm ứng, tính năng này thường chỉ được coi là một điểm cộng chứ không phải là yếu tố quyết định khi mua sắm. Do đó, nếu đang tìm kiếm một chiếc laptop mới, có thể người dùng nên xem xét việc loại bỏ các mẫu laptop 2-in-1 vì họ có thể phải trả tiền cho những tính năng mà bản thân không bao giờ sử dụng.
Kể từ khi chiếc iPad đầu tiên ra mắt vào năm 2010, tablet đã thay đổi cách chúng ta tiếp cận điện toán di động. Màn hình cảm ứng giúp việc điều hướng ứng dụng và tài liệu trở nên dễ dàng hơn so với bàn di chuột không ổn định trên laptop thời đó. Tuy nhiên, trong thập kỷ qua, sự hấp dẫn của iPad đã giảm đi đáng kể do thị trường có nhiều thương hiệu và mức giá đa dạng hơn. Ví dụ, trong khi iPad 16 GB bản Wi-Fi + 3G có giá 629 USD, người dùng có thể mua một chiếc tablet Samsung Galaxy với cấu hình tốt hơn với giá chưa bằng một nửa.
Ngoài ra, ngay cả khi giá không phải là yếu tố quyết định, các ứng dụng PC hiện nay cũng không còn được thiết kế tối ưu cho màn hình cảm ứng. Trái ngược với sự ưu ái dành cho màn hình cảm ứng của Windows 8, Windows 11 đã biến tính năng này thành một yếu tố phụ. Hầu hết các ứng dụng Windows hiện nay không được tối ưu hóa cho màn hình cảm ứng, trong khi bàn di chuột hoặc chuột USB vẫn là lựa chọn thoải mái hơn.
Mặc dù các thiết bị của Apple hỗ trợ giao diện lai tốt hơn so với Windows, nếu người dùng muốn sự linh hoạt tối ưu, việc mua riêng một chiếc MacBook và một chiếc iPad Mini có thể trở thành lựa chọn hợp lý hơn so với việc đầu tư vào một thiết bị 2-in-1 không đáp ứng được cả hai chức năng.
