Tranh cãi đang rất sôi nổi: AI hát “có cảm xúc hơn” ca sĩ thật? trên mạng xã hội có lẽ xuất phát từ khi ca khúc 50 năm về sau do AI thể hiện được loạt giọng nam xuất sắc như: Anh Tú, Quốc Thiên, Tùng Dương… hát lại (cover).
Không thể phủ nhận các bản cover bằng AI hay các ca khúc do AI sáng tác ngày càng xuất hiện dày đặc, với giọng hát tròn trịa, chính xác đến từng nốt nhạc. Không lệch tông, không hụt hơi, không sai nhịp – thứ mà nhiều người gọi là “sự hoàn hảo”.
Nhưng cũng chính vì thế, như Tùng Dương đặt vấn đề, việc đem AI và con người lên cùng một bàn cân có thể là một so sánh khập khiễng ngay từ đầu. Bởi một bên là thuật toán, còn một bên là trải nghiệm sống.
Một giọng hát AI có thể đạt đến độ chính xác gần như tuyệt đối. Trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển, điều đó không còn là điều xa lạ, thậm chí đang dần trở thành tiêu chuẩn mới trong một số sản phẩm âm nhạc.
Thế nhưng xưa nay, âm nhạc chưa bao giờ là một bài toán, trải nghiệm âm nhạc chưa bao giờ là một cuộc so đo, như Đen vẫn hát: “Nghe nhạc mà phải nghĩ thì thà đi làm toán còn hơn” (ca khúc Hát cho đời và hát cho em).
Dù không phát biểu trực diện “AI vs ca sĩ”, Hà Anh Tuấn nhiều lần nhấn mạnh: “Âm nhạc phải là trải nghiệm thật, cảm xúc thật, con người thật”. Đây có lẽ cũng là cách anh “phản biện mềm” với AI rằng giá trị của âm nhạc nằm ở trải nghiệm sống và sân khấu thật.
Một câu hát của con người có thể không đạt đến độ chính xác 100%, nhưng lại có khả năng phản ánh chân thực đời sống: Ký ức, nỗi đau, niềm vui, mọi cung bậc của hỉ nộ ái ố. Đó là điều mà công nghệ, dù tinh vi đến đâu, vẫn chưa thể chạm tới.
Không chỉ tại Việt Nam, nhiều nghệ sĩ quốc tế đã lên tiếng trước làn sóng AI trong âm nhạc. Billie Eilish từng bày tỏ lo ngại việc AI “học” và tái tạo giọng hát nghệ sĩ có thể làm xói mòn giá trị sáng tạo cá nhân.
Trong khi đó, Sting nhấn mạnh âm nhạc phải đến từ “trái tim và tâm trí con người”, chứ không phải từ những thuật toán được huấn luyện bằng dữ liệu.
Cùng quan điểm, Hozier cảnh báo nguy cơ âm nhạc bị đẩy về phía sản xuất công nghiệp, nơi mọi thứ đều “đúng”, nhưng lại thiếu chiều sâu.
Tuy nhiên không phải ai cũng nhìn AI như một mối đe dọa. Grimes lại chọn cách tiếp cận cởi mở hơn khi cho phép sử dụng giọng hát của mình trong các sản phẩm AI, với điều kiện chia sẻ lợi nhuận. Ở góc nhìn này, AI không phải là đối thủ, mà là một công cụ, thậm chí là một cộng sự mới trong sáng tạo.
Dẫu vậy, ngay cả trong những quan điểm cởi mở nhất, ranh giới giữa “công cụ hỗ trợ” và “thay thế con người” vẫn là điều khiến giới làm nghề dè chừng.
Thực tế, AI đã và đang được sử dụng trong ngành công nghiệp âm nhạc, chủ yếu ở vai trò demo, phác thảo ý tưởng, hoặc hỗ trợ sản xuất. Nó giúp rút ngắn thời gian, tối ưu chi phí, và mở ra những khả năng thử nghiệm mới. Nhưng từ “hỗ trợ” đến “thay thế” là một khoảng cách không nhỏ.
Những vocalist hàng đầu như Tùng Dương không tồn tại để chứng minh sự hoàn hảo. Họ tồn tại để nhắc rằng âm nhạc là câu chuyện của con người với tất cả những giới hạn, những sai lệch, những tổn thương và vẻ đẹp rất thật của nó.
Ngày 7/7, trên sân Atlanta, Mỹ, Argentina trải qua trận đấu mà bản thân Messi gọi là "điên rồ". Đội tuyển bị dẫn trước hai bàn, Messi đá hỏng phạt đền nhưng 11 phút sau đó, họ đánh bại đối thủ.
Trên khán đài, Antonela Roccuzzo và ba con cùng những người thân khác trải qua 70 phút nặng nề trước áp lực của đội tuyển. Các fan ghi lại cảnh người mẫu đứng lên nhảy múa khi chồng kiến tạo và ghi bàn.
Người đẹp đăng trên trang cá nhân ảnh bên ba con và nhắn nhủ Messi: "Mọi lời đều không đủ diễn tả lúc này".
Theo Sina, trả lời phỏng vấn sau trận bóng, cầu thủ cho biết đã lâu chưa gặp vợ con, vài ngày trước, anh mới có thể dành thời gian đoàn tụ người thân ở Miami. Tuy vậy, tất cả đều tận hưởng quãng thời gian này, mọi người chung mục tiêu và đều hiểu vì sao đến World Cup.
Cầu thủ nói đội tuyển của anh đủ khả năng đối đầu với bất kỳ đối thủ nào. "Chúng tôi sẽ có sai sót, sẽ có vinh quang, chúng tôi sẽ cống hiến tất cả trên sân cỏ, luôn luôn thi đấu như hôm nay", Messi nói.
Antonela và Messi tổ chức hôn lễ năm 2017, có ba con trai lần lượt 14, 11 và 8 tuổi. Theo Forbes, Messi nắm giữ khối tài sản 1,1 tỷ USD, trong top 3 vận động viên kiếm tiền nhiều nhất thế giới. Chuyện tình của cặp sao nhận quan tâm lớn từ fan thế giới, hàng triệu người cho biết "tan chảy" vì những khoảnh khắc ấm áp, hạnh phúc của gia đình.
Trong lần tái xuất này, Anh Tú lựa chọn hợp tác với nhạc sĩ Thanh Hưng để mang đến cho khán giả chuyện tình nhiều day dứt thông qua ca khúc Lần này anh buông. Đây cũng là sản phẩm âm nhạc đánh dấu sự trở lại của Anh Tú sau 3 năm giành quán quân chương trình The Masked Singer Vietnam mùa 2 (Ca sĩ mặt nạ).
"Hơn 3 năm qua, tôi vẫn hát, vẫn đứng trên sân khấu và vẫn được khán giả yêu thương ở rất nhiều dự án khác nhau. Nhưng một sản phẩm âm nhạc chính thức thì cần rất nhiều thời gian để chuẩn bị. Tôi không muốn trở lại chỉ vì suy nghĩ đã đến lúc phải ra nhạc, mà muốn trở lại bằng một sản phẩm mà bản thân và ê kíp thực sự ưng ý. Sau những hành trình mới và nhiều thử nghiệm, tôi nhận ra pop ballad vẫn là nơi mình có thể kể những câu chuyện bằng cảm xúc chân thật nhất. Bài hát không phải là sự quay lại với vùng an toàn, mà là sự trở về với điều mình làm tốt nhất và cũng là điều khán giả đã luôn yêu thương mình", Anh Tú chia sẻ.
Trong MV, Anh Tú vào vai người yêu của Ceri Thu Hà, cả hai có chuyện tình lãng mạn và hạnh phúc. Từ lần gặp gỡ ngẫu nhiên, cặp đôi dần bước vào cuộc sống của nhau. Nếu chàng trai ban đầu hiện lên với vẻ ngoài lạnh lùng, bất cần và mang nhiều thói quen tiêu cực, thì sự xuất hiện của cô gái giống như ánh dương sưởi ấm trái tim và khiến anh thay đổi. Tuy nhiên, tình yêu vẫn không thể giữ được người mình yêu, cả hai chia tay và chàng trai vẫn mang theo những ký ức không thể phai nhòa.
Dù hát về một chuyện tình yêu dang dở, Anh Tú không chọn cách thể hiện quá giằng xé hay đau khổ như trước đây. Thay vào đó, nam ca sĩ 9X hát nhẹ nhàng, bình thản như đang kể lại những ký ức đẹp. Đạo diễn Khương Vũ chọn cái kết mở, để lại nhiều khoảng trống cho khán giả tự cảm nhận và lý giải.
Không chỉ đánh dấu màn trở lại, ca khúc này còn mở đầu cho một giai đoạn hoạt động sôi nổi của Anh Tú. Trong thời gian tới, nam ca sĩ sinh năm 1992 tiếp tục giới thiệu nhiều dự án âm nhạc hứa hẹn mang đến những màu sắc đa dạng nhưng vẫn mang đậm dấu ấn cá nhân để dành tặng khán giả.
Trước khi poster chính thức xuất hiện tối 15-5, Sơn Tùng M-TP đã trải qua khoảng hai tuần "thả hint" liên tục với đủ chiêu trò úp mở: ẩn hàng nghìn bài đăng Instagram, đổi avatar thành mặt nạ gỗ bí ẩn, xóa follow, tung ảnh từng ký tự như "C", "M", phủ hình ảnh lên các màn hình LED khổng lồ giữa TP.HCM…
Chiến lược kiểu "con nhà giàu" này thực tế không mới với Sơn Tùng M-TP. Từ Lạc trôi, Chúng ta của hiện tại..., mỗi lần ra mắt sản phẩm âm nhạc mới của anh đều được biến thành một "mật mã Internet" kéo dài nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần.
Nhưng lần này, giữa bối cảnh V-pop thay đổi chóng mặt, chiêu trò này dường như bớt linh nghiệm. Khán giả không còn quá mong chờ, mạng xã hội bớt xôn xao, ngược lại còn xuất hiện câu hỏi liệu anh chàng có "sắm tuồng" quá lâu cho một sản phẩm chưa ra mắt?
Có thời điểm, chỉ cần Sơn Tùng M-TP đổi ảnh đại diện (avatar) cũng đủ chiếm sóng mạng xã hội. Điều đó vẫn đúng ở hiện tại. Khi Sơn Tùng M-TP bắt đầu "xuất chiêu" ẩn hàng nghìn bài đăng, mạng xã hội cũng lao nhao suy đoán.
Khi bức hình chiếc mặt nạ gỗ xuất hiện, lượng tương tác tăng vọt chỉ sau vài phút. Nhưng hiệu ứng lan truyền mạnh không đồng nghĩa với sự háo hức được duy trì bền vững.
Dưới các bài đăng về Come my way, không ít khán giả bắt đầu để lại những bình luận kiểu: "Hint hoài mệt quá", "Cho nghe nhạc luôn đi", "Úp mở lâu hơn thời lượng MV". Một bộ phận fan vẫn kiên nhẫn giải mã, nhưng nhóm khán giả phổ thông - vốn quyết định sức sống đại chúng của ca khúc - lại dần có cảm giác bị "bào mòn hứng thú".
Một ca khúc dài 2-3 phút nhưng chiến dịch "nhá hàng" kéo dài cả tháng với đủ màn dẫn dắt, "thao túng tâm lý" khiến khán giả ngán ngược là có thật.
Sơn Tùng M-TP chỉ là ví dụ lớn nhất của xu hướng này. Nhiều ca sĩ Việt hiện nay cũng bước vào "kỷ nguyên rollout" - tức biến toàn bộ quá trình ra mắt thành một câu chuyện nhiều tập.
Có người đổi cách bố trí mạng xã hội, có người giấu tên album trong hàng loạt chi tiết, có người hết tung poster, teaser của teaser xong mới đến teaser và trailer.
Thực tế cũng có một số chiến dịch hiệu quả vì tạo được cảm giác sự kiện. Nhưng cũng có không ít trường hợp khiến công chúng "đuối năng lượng" trước khi ca khúc chính thức xuất hiện.
Vấn đề nằm ở chỗ thị trường hiện tại không còn thiếu nội dung để chờ đợi. Trong lúc một nghệ sĩ úp mở suốt nhiều tuần, khán giả đã có hàng trăm MV mới trên TikTok, YouTube, Spotify để xem cho thỏa lòng.
Một thực tế khác là mức độ rầm rộ của chiến dịch quảng bá không còn tỉ lệ thuận với tuổi thọ ca khúc.
V-pop vài năm gần đây chứng kiến nhiều trường hợp teaser gây bão nhưng ca khúc ra mắt lại giảm nhiệt rất nhanh mà Jack với Ngôi sao cô đơn hay Erik với Dịu dàng em đến là những ví dụ.
Và cũng có không ít MV đạt hàng triệu lượt xem trong 24 giờ đầu nhờ fandom, nhưng vài tuần sau gần như biến mất khỏi đời sống âm nhạc đại chúng.
Có thể nhận thấy sau thời gian dài vắng bóng, kỳ vọng dành cho Come my way của Sơn Tùng M-TP hiện rất lớn. Nhưng thị trường năm 2026 đã khác nhiều so với thời kỳ Sơn Tùng gần như độc tôn.
HIEUTHUHAI, Soobin, Rhyder, Quang Hùng MasterD cùng loạt "anh tài", "anh trai", "chị đẹp" hay nhiều fandom thế hệ mới đang tạo nên cuộc cạnh tranh mạnh mẽ hơn về streaming lẫn cộng đồng người hâm mộ.
Khán giả giờ đây không chỉ mong ngóng "hit". Họ dõi theo hành trình và kỳ vọng nghệ sĩ có bước tiến thật sự về âm nhạc.
