Ngày 1/4 hàng năm từng chỉ là dịp để người ta trêu đùa nhau bằng những câu chuyện vô thưởng vô phạt. Nhưng giờ đây, dưới góc nhìn kinh tế, sân chơi này đã lột xác thành một “mùa vụ” kinh doanh thực thụ.
Các thương hiệu sẵn sàng tung ra những chiêu bài độc lạ nhất để kích thích sự tò mò, hút khách và gia tăng doanh số.
Khi lời nói dối biến thành “tiền tươi thóc thật”
Tại thị trường châu Á, không ít nhà bán lẻ đang biến ngày Cá tháng Tư thành cơ hội kích cầu tiêu dùng thực tế. Theo Korea Joongang Daily, hàng loạt doanh nghiệp đã tung ra các sản phẩm giới hạn để thu hút nhóm khách hàng yêu thích sự mới lạ, hay còn gọi là “fun-sumers” (người tiêu dùng chuộng giải trí).
Điển hình là công viên giải trí Seoulland (Hàn Quốc) với chương trình “cho phép nói dối” để vào cửa miễn phí. Du khách chỉ cần cầm thẻ thành viên của các đối thủ cạnh tranh như Lotte World hay Everland và dõng dạc tuyên bố “Tôi là thành viên Seoulland” tại cổng. Đại diện ngành du lịch đánh giá đây là cách tạo trải nghiệm tương tác cực kỳ thông minh, thay thế cho kiểu tham quan truyền thống.
Trong lĩnh vực F&B, chuỗi Burger King gây chú ý với chiến dịch giảm giá thường niên mang phong cách hài hước. Hãng tung poster “cầu cứu” khách hàng với thông điệp đang gặp rắc rối lớn và cần xả kho gấp, qua đó bán burger Whopper với giá giảm gần một nửa.
Starbucks cũng không kém cạnh khi “hồi sinh” món chai tea latte từng bị khai tử từ năm 2024. Hãng gọi đây là sự trở lại “như một trò đùa” và tặng miễn phí ly cỡ tall cho 30 khách đầu tiên.
Đặc biệt, các món ăn “kỳ quặc” đang trở thành thỏi nam châm hút khách trên mạng xã hội. Chuỗi buffet Dookki hợp tác cùng nhân vật hoạt hình Zanmang Loopy để ra mắt món tokbokki phiên bản sốt kem màu hồng rực rỡ.
Trong khi đó, Gongcha tiếp tục phát huy thế mạnh “ẩm thực lai” với món pizza gorgonzola topping trân châu. Việc thay thế mật ong bằng trân châu trà sữa dai ngọt trên nền phô mai mặn đã tạo ra một cú hích doanh thu rất thật từ một ý tưởng tưởng chừng chỉ là trò đùa.
Ranh giới mỏng manh giữa sáng tạo và thảm họa
Tuy nhiên, không phải thương hiệu nào cũng gặt hái thành công khi tham gia vào “đường đua” ngày 1/4. Theo USA Today, việc tung ra các thông báo giả mạo là một “con dao hai lưỡi” với rủi ro phản tác dụng rất cao đối với các doanh nghiệp lớn.
Bà Shannon Chirone, Phó chủ tịch marketing của HungerRush, nhận định đây là thời điểm vừa hấp dẫn vừa nguy hiểm nhất trong năm đối với giới làm tiếp thị. Nếu thành công, chiến dịch sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa tự nhiên; nhưng nếu thất bại, uy tín thương hiệu sẽ bị tổn hại nghiêm trọng.
Lịch sử từng ghi nhận cú “trượt chân” của Volkswagen tại thị trường Mỹ vào năm 2021. Hãng úp mở việc đổi tên thành “Voltswagen” để thể hiện cam kết phát triển xe điện. Tin đồn này lập tức khiến giá cổ phiếu tăng vọt, nhưng ngay sau đó hãng vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội từ giới đầu tư khi thừa nhận đây chỉ là chiêu trò PR.
Hay như Google vào năm 2016, tính năng chèn ảnh GIF thả micro (Mic Drop) của nhân vật Minion vào Gmail đã gặp lỗi kỹ thuật nghiêm trọng. Sự cố khiến tính năng tự động kích hoạt trong các email công việc quan trọng, buộc ông lớn công nghệ phải khẩn trương gỡ bỏ và lên tiếng xin lỗi người dùng.
Dù vậy, vẫn có những cú hích kinh điển mang lại lợi nhuận khổng lồ nếu biết làm đúng cách. Năm 1996, quảng cáo mua lại Chuông Tự do và đổi tên thành “Taco Liberty Bell” của Taco Bell đã giúp hãng thu về lượng truyền thông trị giá 25 triệu USD. Doanh số của chuỗi thức ăn nhanh này cũng tăng thêm hàng trăm nghìn USD chỉ trong 2 ngày ngắn ngủi.
Một ví dụ thành công khác là màn ra mắt “Tiny Gulp” của chuỗi tiện lợi 7-Eleven với chiếc ly nước siêu nhỏ chỉ 0,7 ounce. Chiến dịch này được giới chuyên môn đánh giá là “chuẩn bài” vì sự tự trào nhẹ nhàng, rõ ràng là một trò đùa nhưng vẫn quảng bá khéo léo được sản phẩm chủ lực Big Gulp.
Thay vì mạo hiểm với những lời nói dối, một số doanh nghiệp chọn cách “chơi thật” để ghi điểm tuyệt đối với người tiêu dùng. Thương hiệu Yasso đã quyết định đi ngược dòng bằng việc tung ra 40.001 phiếu tặng sữa chua đông lạnh miễn phí.
Đại diện Yasso thẳng thắn chia sẻ, ngành đồ ăn tốt cho sức khỏe đã khiến người tiêu dùng trông ngốc nghếch suốt nhiều năm vì thói quen “hứa nhiều, làm ít”. Do đó, hãng hợp tác cùng ngôi sao truyền hình thực tế Bethenny Frankel – một người nổi tiếng thẳng thắn – để mang đến một chiến dịch trung thực, khẳng định sản phẩm “ngon mà không cần đánh đổi”.
Bên cạnh đó, những sản phẩm giả mang tính giải trí cao vẫn có chỗ đứng riêng nếu chạm đúng tâm lý khách hàng. Thương hiệu Spot & Tango khiến người nuôi thú cưng bật cười với “túi hứng nước tiểu chó” chống rò rỉ, hay thỏi son dưỡng PupGloss hứa hẹn mang lại “nụ hôn thơm tho sau 7 ngày” cho cún cưng.
Thương hiệu thời trang Life is Good cũng góp vui với chiếc quần nỉ “Passenger Pants” có thiết kế túi hình bàn tay ở đùi. Dù thoạt nhìn vô lý, hãng giải thích sản phẩm này chạm đến cảm xúc quen thuộc của sự gắn kết, gần gũi trên những chuyến đi dài.
Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng nhạy cảm với thông tin sai lệch, một trò đùa thành công không chỉ cần yếu tố hài hước. Sự tinh tế nằm ở chỗ làm sao để khách hàng cảm thấy mình “được tham gia vào trò vui”, thay vì trở thành nạn nhân của những cú lừa.
“Tôi là kiểu người rất dễ bị dọa và thường quên mất hôm đó là Cá tháng Tư”, ngôi sao Bethenny Frankel hài hước thừa nhận. Lời chia sẻ này cũng chính là lời nhắc nhở cho các doanh nghiệp: Hãy đùa vui một cách khôn ngoan để bảo vệ túi tiền và niềm tin của khách hàng.
Vài ngày sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, hai cửa hàng bán xe máy điện ở Pakistan cách đó 1.400 km, bất ngờ đắt khách. Haseeb Bhatti, người chuyên độ chế xe máy chạy xăng thành xe chạy bằng pin ở thành phố Rawalpindi, cho biết doanh số bán hàng tháng trước tăng vọt 70%.
Tương tự, Ali Gohar Khan, chủ cửa hàng xe máy điện đã hoạt động được 7 năm, chứng kiến doanh số tăng kỷ lục. "Mọi người lo có thể không thể mua được xăng trong tương lai gần", ông nói.
Nguyên nhân do xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt, làm trầm trọng thêm tình hình lạm phát và suy thoái kinh tế hậu đại dịch ở Pakistan. Nước này nhập khẩu gần như toàn bộ dầu mỏ qua eo biển Hormuz và có 30 triệu xe 2-3 bánh chạy xăng, loại phương tiện giao thông đang chiếm ưu thế.
Tin đồn thiếu xăng lan rộng, bất chấp chính phủ tuyên bố đảm bảo nguồn cung. Sau đợt tăng giá 18% tuần trước, hộ gia đình Pakistan trung bình hiện phải trả 31% thu nhập hàng ngày cho một lít xăng, theo nền tảng dữ liệu Global Petrol Prices và Our World in Data.
"Lương tháng của tôi là 30.000 rupee (khoảng 107 USD), hầu như không đủ trang trải chi phí cho gia đình 6 người. Làm sao tôi có thể đổ đầy bình?, Zahoor Ahmed, nhân viên bảo vệ ở thành phố Karachi, cho biết.
Từ những người đi làm đến sinh viên đại học, ngày càng nhiều người chuyển sang xe điện. "Với tình hình lạm phát và giá nhiên liệu hiện nay, tôi đã tự mình mua chiếc xe điện", cô Mehvish Qureshi, một luật sư ở Hyderabad, cho biết.
Trước đó, vào năm ngoái, giá xăng tăng đã đẩy doanh số bán xe điện ở Pakistan lên gần 3 lần, đạt 90.000 chiếc, chiếm 5% tổng số xe hai bánh bán ra, theo dữ liệu từ công ty tư vấn Renewables First.
Năm nay, xe điện lần đầu tiên chiếm hơn 10% doanh số xe hai bánh hàng tháng, theo Talha Khan, Giám đốc điều hành Orko. Ông dự đoán doanh số sẽ còn tăng tốc vì việc đổ xăng có thể tốn kém gấp 10 lần so với sạc điện.
Một chiếc xe máy điện điển hình ở nước này giá khoảng 250.000 rupee (895 USD) - hơn một nửa thu nhập bình quân đầu người Pakistan hàng năm và cao hơn 56% mẫu Honda CD 70 chạy xăng phổ biến, giá khoảng 160.000 rupee (570 USD).
Để kích cầu, chính phủ triển khai kế hoạch Điện khí hóa phương tiện giao thông Pakistan (PAVE), hiệu lực từ tháng 2, cung cấp trợ cấp cho 20% giá xe điện 2-3 bánh và trả góp không lãi suất phần còn lại.
Cố vấn Bộ Tài chính Adnan Pasha cho biết đã có khoảng 270.000 đơn đăng ký, gần gấp 7 lần mục tiêu giai đoạn đầu của PAVE, dự kiến kết thúc vào tháng 6. Tổng cộng, chính phủ đặt mục tiêu trợ giá cho 2 triệu xe điện trong vòng 5 năm. "Việc điện khí hóa chỉ 2 triệu xe có thể giúp tiết kiệm gần nửa tỷ USD mỗi năm tiền nhập khẩu lượng nhiên liệu", ông Pasha, chỉ ra.
Nguồn năng lượng mặt trời dồi dào cũng là yếu tố thuận lợi. Nhiều gia đình ồ ạt lắp các tấm pin mặt trời Trung Quốc tại nhà, sau khi giá điện tăng năm 2023. Giờ đây, chính phủ muốn tận dụng sự bùng nổ này để thúc đẩy xe điện. "Dùng năng lượng mặt trời có thể giảm chi phí điện tại trạm sạc và sạc tại nhà trở nên tiết kiệm hơn", ông Pasha nói.
Ammar Habib, cố vấn của Bộ trưởng Năng lượng Pakistan, cho rằng xe điện cũng "rất tốt cho lưới điện", vì nhu cầu cắm sạc giúp góp phần giải quyết lượng điện mặt trời dư thừa ban ngày.
Các hãng xe máy điện Trung Quốc như Yadea, Jinpeng, cùng xe đạp điện lắp ráp nội địa từ pin và linh kiện của AIMA và Sunra, đang tranh thủ đáp ứng nhu cầu. Với ôtô, BYD đã hợp tác HUBCO Green của Pakistan xây dựng trạm sạc. Ông Pasha nói chính phủ dự kiến duy trì chính sách giảm 45% giá điện cho hạ tầng này.
Ông Ahtasam Ahmad, Trưởng bộ phận tài chính năng lượng tại Renewables First, lưu ý thiếu hụt hạ tầng trạm sạc và trình độ chuyên môn kỹ thuật tại chỗ có thể cản trở quá trình chuyển đổi xe điện của Pakistan.
Chuyên gia này cho rằng các thương hiệu bán xe điện ở Pakistan cần củng cố mạng lưới hậu mãi, bảo trì, vì đường sá nước này nhiều ổ gà. Ở láng giềng Ấn Độ, xe máy điện hư hỏng vì di chuyển trên đường xuống cấp đang thiếu chỗ sửa chữa.
Công ty CP Đầu tư Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Phát - Việt Phát Group (VPG) vừa công bố thông tin bất thường về việc Chủ tịch HĐQT của doanh nghiệp bị tạm hoãn xuất cảnh theo thông báo của Thuế cơ sở 2 TP Hải Phòng.
Theo doanh nghiệp, ngày 7-7, công ty nhận được thông báo của Thuế cơ sở 2 TP Hải Phòng về việc tạm hoãn xuất cảnh đối với bà Lê Thị Thanh Lệ - Chủ tịch HĐQT kiêm người đại diện theo pháp luật của công ty.
Nguyên nhân là doanh nghiệp thuộc diện bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế do có số tiền thuế nợ từ 500 triệu đồng trở lên và đã quá thời hạn nộp trên 120 ngày theo quy định.
Tính đến ngày 3-7, tổng số tiền thuế mà doanh nghiệp còn nợ là 85,8 tỉ đồng, bao gồm cả tiền chậm nộp chưa thanh toán. Quyết định tạm hoãn xuất cảnh có hiệu lực từ ngày 6-7 và kéo dài đến khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế vào ngân sách nhà nước theo quy định.
Trước đó ngày 21-5, Việt Phát cũng công bố đã nhận quyết định của Thuế cơ sở 2 TP Hải Phòng về việc cưỡng chế thi hành bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn.
Lý do là doanh nghiệp có khoản nợ thuế quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp theo quy định. Số tiền bị cưỡng chế khi đó là hơn 67,75 tỉ đồng.
Về danh sách cổ đông cập nhật đến ngày 23-3-2026, ông Nguyễn Văn Bình - cựu Chủ tịch HĐQT - là cổ đông lớn nhất của Việt Phát khi nắm giữ hơn 22,8 triệu cổ phiếu VPG, tương đương 25,79% vốn điều lệ.
Ông Bình cũng là chồng của bà Lê Thị Thanh Lệ, chủ tịch HĐQT doanh nghiệp.
Trước đó tháng 6-2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) khởi tố 8 bị can trong vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung.
Trong số này, ông Nguyễn Văn Bình bị khởi tố để điều tra về tội đưa hối lộ.
Năm 2026, Việt Phát đặt mục tiêu doanh thu thuần 500 tỉ đồng, chỉ bằng khoảng 4% kết quả thực hiện năm trước. Doanh nghiệp kỳ vọng lãi sau thuế 5 tỉ đồng, cải thiện so với khoản lỗ hơn 597 tỉ đồng ghi nhận trong năm 2025.
Tuy nhiên kết thúc quý 1-2026, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu hợp nhất 191 tỉ đồng, giảm 96% so với cùng kỳ năm trước. Việt Phát lỗ sau thuế 32 tỉ đồng, trong khi cùng kỳ năm 2025 lãi 21 tỉ đồng.
Trên thị trường chứng khoán, tính đến 14h ngày 7-7, cổ phiếu VPG giao dịch quanh mức 2.300 đồng/cổ phiếu, tương ứng vốn hóa xấp xỉ 200 tỉ đồng. So với đầu năm, thị giá cổ phiếu này đã giảm hơn 50%.
Theo chuyên gia Jamal Nasir, việc Malaysia không thể giành vé tham dự Asian Cup 2027 không phải là điều gây sốc. Ông cho rằng trận thua 1-3 trước đội tuyển Việt Nam đã chỉ ra nhiều vấn đề đáng lo ngại với "Bầy hổ".
Vị chuyên gia này cho biết: “Malaysia chẳng có kế hoạch gì khi gặp đội tuyển Việt Nam. Điều này cũng giống như xưa vậy. Đội bóng không tạo ra điều gì đặc biệt”.
Trước trận đấu tại sân Thiên Trường vào ngày 31/3, chuyên gia Jamal Nasir đã dự đoán đội tuyển Việt Nam sẽ giành chiến thắng trước Malaysia. Đau đớn hơn, chuyên gia này khẳng định “Bầy hổ” rất khó thắng đội tuyển Việt Nam khi không có 7 cầu thủ nhập tịch gian lận.
Ông nói thêm: “Tôi đã nói trước trận đấu rồi. Đội hình Malaysia không có 7 cầu thủ nhập tịch thì rất khó thắng đội tuyển Việt Nam. Điều này đã xảy ra. Chúng tôi đã để thủng lưới ngay ở phút thứ 5. Bàn thắng sớm đó đã tạo nên thế trận tốt cho đối thủ. Nhưng hơn thế nữa, Harimau Malaya (biệt danh của đội tuyển Malaysia) không thể phản kháng.
Đó là màn trình diễn nhạt nhẽo, rất tầm thường. Kết quả của Malaysia khi đối đầu với đội bóng mạnh nhất Đông Nam Á vẫn không thay đổi. Nếu không thể đánh bại đội tuyển Việt Nam, có nghĩa rằng Malaysia không tiến bộ. Nếu “Bầy hổ” vẫn tiếp tục thất bại trước đội tuyển Việt Nam, Thái Lan hay thậm chí là Philippines thì chúng ta vẫn giậm chân tại chỗ”.
Chuyên gia Jamal Nasir lên dây cót tinh thần cho toàn đội Malaysia: “Ngay cả khi không có 7 cầu thủ nhập tịch thì Malaysia vẫn phải vươn lên thách thức đội tuyển Việt Nam. Hãy cho thấy các bạn muốn giành chiến thắng.
Bảy cầu thủ nhập tịch đã tạo ra sự khác biệt cho bóng đá Malaysia nhưng khi không có họ, đội bóng không còn đặc biệt. Liên đoàn bóng đá Malaysia (FAM) cần phải suy nghĩ về cách vực dậy đội tuyển. Chúng ta sắp có các giải đấu mới.
Hãy cho các cầu thủ tham gia hai giải đấu ở Đông Nam Á sắp tới (AFF Cup, FIFA ASEAN Cup). Sau đó, chúng ta có thể phân tích kỹ lưỡng công tác quản lý, huấn luyện viên, cầu thủ, đặc biệt là khi không có 7 cầu thủ nhập tịch”.
Đội tuyển Malaysia đã tụt tới 17 bậc trong tháng 3 và tụt xuống vị trí thứ 138 thế giới. Đây là vị trí thấp nhất của “Bầy hổ” kể từ tháng 4/2024.
