Loạt xe Toyota: Yaris Cross, Vios, Veloz Cross tiếp tục gia tăng sức hút bằng ưu đãi lớn tháng 5

Người khuyết tật hiểu cảm giác bất lực khi cơ thể không còn nghe lời, hiểu những ánh nhìn thương hại pha lẫn tò mò, hiểu cả những lần muốn buông xuôi mà không dám nói thành lời.

Có không ít nhân vật như Nguyễn Ngọc Nhứt, Lưu Nguyễn, Trần Trà My mà phía sau khiếm khuyết thân thể là một nghị lực sống lớn lao. Họ không chỉ tìm cách đứng vững cho riêng mình mà quay lại chìa tay với những người giống mình.

Chàng trai Nguyễn Ngọc Nhứt (quê Cần Thơ) đã biến bất hạnh thành động lực sống, làm việc, kết nối, chia sẻ và mở ra không gian để người cùng cảnh có thể tìm thấy nhau. Trong khi nhà văn 8X Trần Trà My (quê Quảng Trị) không thể tự đi bằng đôi chân đã chọn bước tiếp bằng chữ nghĩa. Viết với My không chỉ là biểu đạt mà là cách giữ mình không chìm xuống, bước ra khỏi trang văn như điểm tựa tinh thần cho nhiều người.

Lưu Nguyễn hay nhiều bạn trẻ khuyết tật khác tạo nhóm, mở lớp chia sẻ kỹ năng, hỗ trợ nhau tìm việc...

Chưa phải là điều quá lớn trong xã hội song nếu nhìn từ cộng đồng người khuyết tật có thể ấy là những "chiếc phao". Đi qua những thiệt thòi của phận mình, họ giúp người không bằng lòng thương hại mà chính là trải nghiệm. Không ai dạy họ phải mạnh mẽ nhưng họ buộc phải mạnh mẽ để tồn tại, để có thể chìa những bàn tay thật ấm với người đồng cảnh.

Người khuyết tật vẫn thường bị đặt ở vị trí "được giúp đỡ", hiếm khi được nhìn nhận như những chủ thể có khả năng đóng góp. Chính sách hỗ trợ đâu đó vẫn còn tư duy ban phát thay vì tạo điều kiện để họ tự đứng lên. Thế nên những mô hình người khuyết tật giúp người khuyết tật có thể xem là cách đặt ra gợi ý chính sách hãy trao quyền nhiều hơn cho người khuyết tật.

Họ không cần được thương hại mà cần được tin tưởng, cần những diễn đàn để họ tự nói, tự làm, tự dẫn dắt, tự kiến tạo chứ không phải là ai đó nói thay. Điều này vốn dĩ không chỉ người khuyết tật mới cần mà thực ra cộng đồng đều mong muốn. Tinh thần "tự cứu và cứu nhau" là điều đáng để suy ngẫm. Có lần nhà văn Trà My từng tự nhận không nghĩ rằng mình truyền cảm hứng gì đâu, chỉ là bạn đang sống tiếp thôi! Nhưng chính niềm tin "sống tiếp" trong hoàn cảnh không dễ dàng ấy đã trở thành nguồn cảm hứng thật sự với bao người.

Đã đến lúc thay vì chỉ nhìn họ như những người cần được giúp, chúng ta cần nhìn họ như những người đang giúp nhau theo cách của riêng họ. Biết đâu chính từ những con người tưởng như yếu thế ấy, xã hội lại học được nhiều nhất về sức mạnh của con người.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Bà Hillary, 63 tuổi, sống cùng chồng và con gái 22 tuổi trong căn hộ một phòng ngủ tại khu Upper West Side suốt 30 năm qua. Dù không gian chật chội, bà không có ý định chuyển đi.

Nguyên nhân là mức giá thuê tại đây là 1.300 USD một tháng, đã bao gồm tiền điện. Căn hộ của bà thuộc diện được kiểm soát giá thuê (rent-stabilized), giúp chi phí duy trì ở mức thấp trong nhiều năm.

"Tôi gọi đó là chiếc xiềng xích vàng", bà nói. "Nếu rời đi, gia đình tôi có thể không còn chỗ ở. Nhờ căn hộ này, chúng tôi mới có thể nuôi con tại một thành phố đắt đỏ dù thu nhập hạn chế".

Hiện khoảng 42% căn hộ tại New York thuộc diện ổn định giá thuê. Chính sách này giúp nhiều người giữ được chỗ ở nhưng tạo ra sự chênh lệch lớn về khả năng chi trả trên thị trường.

Theo dữ liệu từ Realtor.com, giá thuê trung bình tại New York trong quý I năm 2026 đạt 3.616 USD mỗi tháng, tăng 6,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, một người thuê nhà lâu năm hiện chỉ trả trung bình 1.855 USD mỗi tháng.

Nếu chuyển sang căn hộ tương đương, họ phải chi thêm khoảng 1.761 USD mỗi tháng. Nhà kinh tế học Jiayi Xu cho biết khoản chênh lệch này đồng nghĩa với việc người thuê phải kiếm thêm hơn 70.000 USD mỗi năm chỉ để duy trì tỷ lệ chi phí nhà ở an toàn.

Nếu muốn căn hộ rộng hơn, một hộ gia đình ở Manhattan cần tăng thu nhập thêm khoảng 101.800 USD mỗi năm. Tại Brooklyn, con số này hơn 84.000 USD. Khu vực ngoại ô cũng yêu cầu thêm 60.000–70.000 USD mỗi năm.

Đáng chú ý, theo Cục Điều tra Dân số Mỹ (Census Bureau), thu nhập trung bình của một hộ gia đình tại New York City hiện chỉ ở mức khoảng 81.200 USD mỗi năm. "Với phần lớn người dân, đây là khoảng cách không thể vượt qua", bà Xu nói.

Dù giá thuê rẻ, cái giá phải trả cho "chiếc xiềng xích bằng vàng" này là chất lượng sống giảm sút. Dữ liệu từ hệ thống tiếp nhận khiếu nại 311 của thành phố cho biết những người bám trụ tại các căn hộ giá rẻ thường xuyên đối mặt với tình trạng chuột bọ, nấm mốc, hỏng hệ thống sưởi và mất nước nóng do chủ nhà từ chối nâng cấp hạ tầng vì không thể tăng giá.

Chuyên gia môi giới Nikki Beauchamp cho biết việc chuyển nhà hiện không thực tế đối với nhiều khách hàng vì họ phải trả nhiều tiền hơn mà chất lượng sống không cải thiện.

Thống kê cho thấy hơn 53% người thuê nhà tại New York đã sống trong cùng một căn hộ ít nhất 5 năm, tỷ lệ cao nhất trong 100 đô thị lớn của Mỹ. Các chuyên gia nhận định sự thiếu vắng luân chuyển này khiến nguồn cung nhà cho thuê trở nên khan hiếm, đẩy giá lên cao đối với người mới đến. Đồng thời, nó khiến các gia đình khó thích nghi với những thay đổi trong cuộc sống như kết hôn, sinh con hay chuyển việc.

Sự thiếu vắng nguồn cung nhà giá rẻ đang thúc đẩy sự dịch chuyển nhân khẩu học sâu sắc tại New York. Báo cáo của Cục Điều tra Dân số Mỹ công bố năm 2025 cho biết New York đã mất hơn 533.000 cư dân trong 4 năm qua.

Các nhà phân tích cho biết việc những người trẻ mới ra trường hoặc lập gia đình không thể tìm được nhà ở phù hợp đã gây ra làn sóng "chảy máu chất xám". Hàng trăm nghìn người lao động trẻ đã rời khỏi New York để chuyển sang các bang lân cận hoặc những điểm đến có chi phí sống dễ thở hơn, không thu thuế thu nhập cá nhân như Texas và Florida.

Tin Gốc: Vnexpress

Ai cũng biết mạng xã hội như con dao hai lưỡi nhưng cũng có những điều tích cực khi ta có thể học ngoại ngữ, luyện trí tuệ nhân tạo AI, kết nối với người khác hay để học theo kiểu mới hiện nay qua clip ngắn hoặc hình ảnh.

Đó cũng là nơi để có thể làm những điều ý nghĩa khác như đã có không ít hoạt động thiện nguyện ý nghĩa lan tỏa mạnh mẽ nhờ vào sức mạnh của mạng xã hội.

Thế nên vấn đề đặt ra là người lớn đang đồng hành với trẻ đến đâu trong việc sử dụng mạng xã hội. Có nhiều câu hỏi cùng xuất hiện khi bàn chuyện "cấm hay không".

Thay vì cấm, chúng ta đã hướng dẫn học sinh sử dụng mạng xã hội thế nào cho hiệu quả để không trở thành nạn nhân.

Những chuyên đề kỹ năng số giúp trẻ hình thành năng lực cần thiết để sử dụng công nghệ, Internet, các thiết bị kỹ thuật số một cách hiệu quả, an toàn và có trách nhiệm đã làm ra sao.

Không cho con dùng mạng xã hội, thời gian trống dành cho việc gì hay lại hết học môn này đến học môn kia. Các thư viện có đủ chỗ và đủ sách cho trẻ đến đọc hay những hoạt động văn hóa giải trí lành mạnh cho trẻ đã tính toán ra sao?

Cả hoạt động thể dục thể thao, chương trình dã ngoại, hoạt động bảo vệ môi trường cho trẻ trải nghiệm cũng là cách giúp trẻ bớt thời gian cho mạng xã hội được đầu tư thế nào?

Mạng xã hội đã trở thành một phần của cuộc sống hiện nay nên nếu chỉ nhìn thấy đó là nguy chứng tỏ người lớn chưa tận dụng cơ hội đến từ mạng xã hội, chưa tìm ra cách hướng trẻ đi đúng.

Lượng kiến thức khổng lồ, phong phú hay hoạt động tương tác để kết nối bạn bè, học hỏi những điều mới lạ trên đó là tài nguyên hữu dụng khi được khai thác đúng và hiệu quả.

Trường con tôi đang học có phần mềm học online (phải đóng phí) để giáo viên gửi bài mẫu cho học sinh. Với 13 môn học, có khi các thầy cô đăng bài cùng lúc và học sinh phải vào xem để điểm danh.

Có video đến 30 phút buộc học sinh coi hết, không thể tua qua nhanh và ghi "Em đã xem" mới hoàn thành.

Giáo viên chủ nhiệm lập nhóm Zalo riêng với phụ huynh gửi lịch ôn thi hoặc tài liệu học tập để phụ huynh lưu về in cho con. Đồng thời có nhóm Zalo khác để trao đổi việc học trực tiếp với học sinh. Chưa kể bài tập giao về nhà học sinh phải lập nhóm trên mạng cùng nhau làm.

Nhiều ngày tan học về, con tôi chưa kịp ăn cơm liền phải vào phần mềm đó coi thầy cô gửi bài chưa để còn điểm danh.

Mỗi ngày tôi cho con dùng Internet 30 phút xem phim, 30 phút chơi game, học tiếng Anh online 30 phút... và không xài mạng xã hội. Laptop, điện thoại, tài khoản mạng xã hội đều của mẹ, con mượn sử dụng vào các việc trên còn con chỉ có điện thoại "cục gạch" để liên lạc.

Nhưng phần mềm online của trường, rồi nhóm để làm việc trên mạng buộc học sinh phải xài Internet thời gian dài. Nếu cha mẹ không quản lý thì đâu dám chắc ngoài xem bài chúng sẽ xem gì trên mạng?

Bàn chuyện cấm trẻ dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội cũng cần đưa ra chế tài ngay trong môi trường giáo dục. Phần mềm online và các nhóm Zalo đã vô tình đưa học sinh đến với mạng xã hội nhiều hơn bao giờ hết.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ