Ý kiến được đại diện các hiệp hội, nhà đầu tư đưa ra tại tọa đàm Bảo đảm năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP HCM do báo Người lao động phối hợp Tổng công ty điện lực TP HCM (EVNHCM) tổ chức, ngày 5/5.
Ông Phan Thanh Lâm, Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng tái tạo TP HCM, cho rằng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ hay chi phí thiết bị – vốn đã giảm mạnh những năm gần đây – mà ở cơ chế thị trường, đặc biệt là mức giá mua điện dư quá thấp, chưa tạo được động lực tài chính.
Theo ông Lâm, sau giai đoạn bùng nổ với cơ chế giá FIT (FiT 1 và FiT 2) vào các năm 2019-2020, thị trường đã chững lại đáng kể. Các chính sách hiện hành chưa tạo được cú hích đủ mạnh, đặc biệt còn có một số rào cản.
Đầu tiên là thủ tục hành chính và quy trình triển khai còn phức tạp, đặc biệt khi có yếu tố bán điện lên lưới, khiến phần lớn người dân và doanh nghiệp lựa chọn phương án tự tiêu thụ thay vì tham gia sâu hơn vào thị trường điện.
Tiếp đến là thiếu các chính sách khuyến khích mang tính kinh tế rõ ràng. Ở nhiều quốc gia, người dân đầu tư điện mặt trời vì có cơ chế hỗ trợ cụ thể như ưu đãi thuế, tín dụng xanh, hoặc giá điện theo thời gian. Trong khi đó, tại Việt Nam, động lực tài chính hiện nay chưa đủ mạnh để tạo làn sóng đầu tư mới.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Thanh Toàn, đại diện nhóm nhà đầu tư năng lượng tái tạo tại TP HCM, cho rằng ở các khu công nghiệp TP HCM, mái nhà máy sản xuất mới lắp đặt khoảng 20% tiềm năng, còn hộ gia đình tham gia rất ít do bài toán kinh tế chưa khả thi.
“Người dân phát điện vào ban ngày nhưng đi làm, không sử dụng hết; phần điện dư bán lại với giá quá thấp không bù được tiền điện mua vào buổi tối”, ông Toàn nói. Trong khi đó, người dân chỉ được bán tối đa 20% công suất lắp đặt thực tế với giá hiện hành chỉ hơn 800 đồng/kWh.
Theo ông, dự kiến sắp tới tỷ lệ bán điện dư lên lưới lên đến 50% cũng là một tín hiệu để phát triển điện mặt trời áp mái. Tuy nhiên, điều quan trọng là giá mua cần hấp dẫn hơn. “Cần có chính sách để giá mua điện dư tiệm cận với giá đầu tư thì mới đủ sức thu hút”, ông Toàn nói.
Hiện theo quy định, điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu chỉ được bán lên lưới một phần dư với giá điện năng thị trường bình quân năm trước, thay vì cơ chế giá ưu đãi cố định như giai đoạn 2019-2020 (giá mua hiện tại 2.105 đồng/kWh, chưa bao gồm VAT). Giới chuyên môn cho rằng mức này chưa đủ tạo lợi nhuận rõ rệt cho các khoản đầu tư nhỏ lẻ.
Trong khi đó, theo Quy hoạch điện VIII, đến năm 2030 cả nước đặt mục tiêu khoảng 50% mái nhà công sở và hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, tương đương quy mô 26.000 MW.
Với TP HCM, nơi nhu cầu điện cho tăng trưởng kinh tế, kinh tế số và AI được dự báo tăng nhanh, việc tận dụng hàng triệu mái nhà như những “nhà máy điện nhỏ” được xem là giải pháp quan trọng để bổ sung nguồn điện tại chỗ.
Bà Nguyễn Thị Kim Ngọc, Phó giám đốc Sở Công Thương TP HCM, cho biết thành phố hiện có 22.355 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất khoảng 1.832 MWp, song dư địa phát triển vẫn còn rất lớn ở khu dân cư, thương mại và công nghiệp.
Theo bà Ngọc, TP HCM đang xây dựng một nghị quyết riêng về cơ chế, chính sách hỗ trợ điện mặt trời mái nhà cho hộ dân và doanh nghiệp theo cơ chế đặc thù. Song song đó, thành phố nghiên cứu thêm các giải pháp như tín dụng xanh, vốn vay ưu đãi, mô hình ESCO, hỗ trợ kỹ thuật, số hóa thủ tục và ưu đãi thuế để giảm chi phí đầu tư ban đầu.
Năm 2026, ngành điện TP HCM xây dựng kế hoạch cung cấp điện với mục tiêu đáp ứng mức tăng trưởng điện năng khoảng 5% so với năm trước. Ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc EVNHCMC, cho biết sau khi tiếp nhận thêm địa bàn Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ), quy mô hệ thống điện TP HCM đã tăng lên đáng kể. Công suất cực đại năm 2025 của toàn hệ thống đạt 8.936 MW; công suất đặt các máy biến áp 110kV thuộc sở hữu ngành điện là 13.363 MVA, tương ứng khoảng 12.027 MW với hệ số công suất 0,90; tỷ lệ dự phòng lưới điện khoảng 35%.
Theo ông Kiên, dù hệ thống điện TP HCM sau khi mở rộng địa bàn vẫn đang duy trì mức dự phòng tương đối an toàn, ngành điện cho rằng để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng cao trong các năm tới, thành phố vẫn cần đẩy mạnh nguồn điện phân tán tại chỗ. EVNHCMC khuyến khích hộ dân, doanh nghiệp phát triển điện mặt trời mái nhà kết hợp lưu trữ năng lượng nhằm giảm áp lực lưới điện giờ cao điểm và tối ưu chi phí sử dụng điện lâu dài.
Thông tin tại hội thảo "Thúc đẩy phát triển thương mại điện tử trong ngành thời trang" do Sở Công Thương TP.HCM, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số phối hợp TikTok Việt Nam tổ chức ngày 19-6, ông Nguyễn Nguyên Phương - Phó giám đốc Sở Công Thương TP.HCM - cho biết thương mại điện tử đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng thương mại.
Kênh bán hàng này đang hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường mới, tối ưu hóa hoạt động kinh doanh. Do đó, TP đang tính toán để đưa ra thêm nhiều chương trình, sự kiện nhằm đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp khai thác tốt kênh thương mại này.
Theo ông Nguyễn Lâm Thanh - đại diện TikTok Việt Nam, hiện thương mại điện tử đóng góp khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của cả nước; đồng thời chiếm gần 2/3 giá trị của nền kinh tế số Việt Nam.
Để đồng hành cùng mục tiêu tăng trưởng quốc gia, ngành thương mại điện tử đang đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 25% mỗi năm trong giai đoạn tới.
"Thời trang không chỉ là một ngành hàng có quy mô lớn trên thương mại điện tử mà còn là ngành hội tụ đầy đủ các yếu tố của nền kinh tế sáng tạo từ thiết kế, sản xuất, thương hiệu, bán lẻ đến nội dung số, nhà sáng tạo nội dung và cộng đồng người tiêu dùng", ông Thanh nói.
Chia sẻ tại chương trình, bà Lê Hoàng Oanh - Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) - khẳng định thương mại điện tử Việt Nam là nền tảng quan trọng để các ngành hàng, trong đó có thời trang, mở rộng quy mô kinh doanh và nâng cao sức cạnh tranh.
Có nhiều năm hoạt động trong sáng tạo nội dung thời trang trên các nền tảng số, TikToker Nhan Khả Ái cho biết theo quan sát của chị, hành vi mua sắm thời trang hiện nay đã thay đổi rất nhiều.
"Một video phối đồ, một buổi livestream hoặc một chia sẻ trải nghiệm thực tế có thể tạo ra nhu cầu mua sắm ngay lập tức. Người tiêu dùng cũng không còn chỉ quan tâm sản phẩm đẹp hay rẻ. Họ quan tâm nhiều hơn đến việc sản phẩm đó có phù hợp với bản thân hay không, có đáng tin hay không và đã có ai sử dụng thực tế chưa", nữ TikToker nói.
Từ thực tiễn hoạt động của nền tảng, ông Thanh đánh giá thời trang hiện là một trong những ngành hàng năng động nhất trên môi trường số. Riêng trên TikTok hiện có hơn 50 triệu người dùng Việt Nam quan tâm đến thời trang và hơn 100.000 nhà bán hàng thời trang đã phát sinh doanh thu trên TikTok Shop trong năm ngoái.
Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội lớn, ngành thời trang cũng đang đứng trước nhiều thách thức. Tăng trưởng GMV (tổng giá trị hàng hóa giao dịch) của ngành đang có dấu hiệu chậm lại sau giai đoạn bùng nổ. Trong khi đó, chi phí thu hút khách hàng ngày càng cao, cạnh tranh ngày càng gay gắt...
"Các thương hiệu thời trang truyền thống đang nỗ lực chuyển đổi số nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc xây dựng nội dung, vận hành livestream và tiếp cận thế hệ khách hàng mới.
Bên cạnh đó, các thương hiệu thời trang trực tuyến phải đối mặt với bài toán xây dựng thương hiệu dài hạn, giảm phụ thuộc vào khuyến mại và tạo sự khác biệt trong thị trường cạnh tranh khốc liệt", ông Thanh đánh giá.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Tấn Phong - Phó chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) - cho rằng việc chậm thay đổi trong cách tiếp cận người dùng, đưa ra các sản phẩm không phù hợp với thị hiếu khiến nhiều doanh nghiệp đang loay hoay với các khó khăn. Do đó, để thành công trên sàn, doanh nghiệp buộc phải sớm thay đổi, tư duy cởi mở hơn.
Ngày 5/6, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) phối hợp với Liên minh Trí tuệ nhân tạo Toàn cầu (AI Alliance) tổ chức chương trình đón và làm việc với đoàn chuyên gia quốc tế về trí tuệ nhân tạo (AI) tại Việt Nam. Dẫn đầu đoàn là ông Eric Schmidt, nguyên chủ tịch kiêm tổng giám đốc Tập đoàn Google, đồng thời là cựu chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia Mỹ về AI (NSCAI).
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đồng thời thực hiện các định hướng phát triển công nghệ chiến lược, trong đó AI được xác định là một trong những lĩnh vực ưu tiên hàng đầu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.
Trong khuôn khổ chuyến công tác, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị ông Eric Schmidt và đoàn chuyên gia tiếp tục quan tâm, hỗ trợ Việt Nam trong xây dựng tầm nhìn, chính sách và hệ sinh thái phát triển trí tuệ nhân tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo; kết nối các nguồn lực quốc tế, doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư, viện nghiên cứu và chuyên gia hàng đầu thế giới để hỗ trợ Việt Nam phát triển nhân lực, doanh nghiệp và năng lực công nghệ tự chủ.
Nhằm cụ thể hóa các định hướng chỉ đạo nêu trên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia đã phối hợp với Aitomatic (Mỹ), tổ chức Tọa đàm “Phát triển AI tại Việt Nam cùng nguyên Chủ tịch Tập đoàn Google Eric Schmidt”. Chương trình quy tụ lãnh đạo các tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo và AI tại Việt Nam như Viettel, FPT, Qualcomm, SmartOSC, CMC…
Phát biểu khai mạc tại chương trình, ông Vũ Quốc Huy, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), nhấn mạnh: “Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để bứt phá trong lĩnh vực AI và các công nghệ chiến lược. Với vai trò là đầu mối quốc gia về đổi mới sáng tạo, NIC đang tích cực kết nối Chính phủ, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học với các tập đoàn công nghệ, quỹ đầu tư và mạng lưới chuyên gia quốc tế nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi AI và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam”.
Ông cho biết, một trong những trọng tâm của NIC là thu hút các “đại bàng công nghệ”, các quỹ đầu tư hàng đầu thế giới, các nhà khoa học và chuyên gia công nghệ đến Việt Nam để cùng xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận công nghệ tiên tiến, nguồn vốn chất lượng cao và thị trường toàn cầu.
Thông qua đó, NIC hướng tới mục tiêu hình thành thế hệ doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có khả năng cạnh tranh quốc tế, tạo ra nhiều doanh nghiệp tăng trưởng nhanh và các kỳ lân công nghệ mới trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, lượng tử, robot, UAV, công nghệ số và công nghệ xanh.
Ông Eric Schmidt đánh giá cao tầm nhìn và định hướng phát triển AI của Việt Nam, cũng như bày tỏ thiện chí đồng hành cùng Việt Nam theo các đề nghị của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong việc hình thành quỹ đầu tư tư nhân về AI, hỗ trợ kết nối doanh nghiệp, nhân tài Việt Nam cũng như cấp học bổng cho sinh viên.
Các dự án hợp tác này dự kiến sẽ được NIC, các trường đại học và cơ quan liên quan tại Việt Nam sớm triển khai trong thời gian tới, kỳ vọng sẽ đóng góp quan trọng trong thúc đẩy hệ sinh thái AI và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.
Ông Eric Schmidt cho biết, với lợi thế về con người, ví dụ như việc Việt Nam luôn nằm trong top các quốc gia hàng đầu thế giới về thành tích tại Olympic Toán học Quốc tế (IMO) thì Việt Nam hoàn toàn có tiềm năng để dẫn đầu về AI trong tương lai.
Các đại biểu tham dự đã cùng thảo luận về những cơ hội và thách thức đối với Việt Nam trong quá trình phát triển AI, bao gồm phát triển hạ tầng tính toán, trung tâm dữ liệu, AI chủ quyền (Sovereign AI), nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu và phát triển (R&D), cũng như xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và AI quốc gia.
NIC cho biết chuyến thăm và làm việc của ông Eric Schmidt lần này là minh chứng cho sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng công nghệ toàn cầu đối với Việt Nam, đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong việc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo, với thông điệp mạnh mẽ về một quốc gia cởi mở, chủ động hội nhập và sẵn sàng hợp tác với các đối tác quốc tế.
"Những trao đổi và cơ hội hợp tác được thúc đẩy trong khuôn khổ chuyến thăm sẽ góp phần thu hút nguồn lực tri thức, công nghệ và đầu tư chất lượng cao, tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam phát triển hệ sinh thái AI quốc gia, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước khẳng định vị thế trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo", NIC thông tin.
Bộ Tài chính mới gửi Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo về gia hạn hiệu lực Nghị định 72 sửa đổi thuế suất nhập khẩu ưu đãi (MFN) với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào. MFN là mức thuế suất chỉ áp dụng cho các nước trong Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).
Từ 9/3, thuế nhập khẩu với nhiều loại xăng dầu, nguyên liệu pha chế (naphtha, reformate, condensate...) giảm từ 7-10% xuống còn 0%. Nhưng quy định này sẽ hết hiệu lực vào ngày 30/4.
Theo Bộ Tài chính, hiện nay doanh nghiệp phải đàm phán các lô hàng cho tháng 5 và 6. "Điều này gây khó khăn cho doanh nghiệp khi xây dựng kế hoạch nhập khẩu, ký hợp đồng, ổn định sản xuất trong bối cảnh xung đột Trung Đông chưa thể xác định thời điểm kết thúc", cơ quan soạn thảo cho hay.
Do đó, Bộ đề xuất kéo dài chính sách giảm thuế đến hết ngày 30/6. Cơ quan soạn thảo cũng kiến nghị mở rộng danh mục hưởng thuế suất 0% (thay vì 5% như hiện tại) với 3 mã hàng nguyên liệu để phục vụ sản xuất tại nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn.
Cơ quan soạn thảo cho biết khi thuế nhập khẩu ưu đãi với xăng dầu giảm về 0% từ đầu tháng 3, doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận nguồn hàng thay thế khi chuỗi cung ứng tại những thị trường truyền thống như Hàn Quốc và ASEAN đứt gãy vì xung đột quân sự. Nguồn cung cho nhu cầu nội địa nhờ đó được đảm bảo, góp phần bình ổn thị trường xăng dầu và kinh tế vĩ mô.
Tuy nhiên, xung đột quân sự tại Trung Đông còn diễn biến phức tạp, khó lường. Theo nhận định của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), ngay cả khi xung đột quân sự chấm dứt, các cơ sở hạ tầng dầu khí ở Trung Đông cần ít nhất 5-7 tuần để phục hồi công suất. Trong trường hợp ngừng áp dụng mức thuế MFN 0% với các mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào từ cuối tháng 4, tình trạng khan hiếm nguồn cung có thể trở lại.
Bộ ước tính việc gia hạn chính sách thuế thêm hai tháng sẽ giảm thu ngân sách khoảng 997 tỷ đồng, nâng tổng số giảm thu từ khi áp dụng lên 2.021 tỷ.
Ngoài thuế ưu đãi nhập khẩu, các loại thuế với xăng dầu như bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT) hay tiêu thụ đặc biệt đều đã được giảm về 0% đến hết tháng 6, theo Nghị quyết của Quốc hội.
Hiện mỗi lít xăng RON 95-III (loại phổ biến trên thị trường) là 23.760 đồng, dầu diesel 31.040 đồng. Mức này tăng lần lượt gần 18% và 61% so với cuối tháng 2 -thời điểm xung đột Trung Đông bùng phát.
Theo số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), quý đầu năm, Việt Nam chi gần 3 tỷ USD nhập khẩu xăng dầu các loại, tăng 78% so với cùng kỳ năm ngoái.
