Ngày 5/6, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) phối hợp với Liên minh Trí tuệ nhân tạo Toàn cầu (AI Alliance) tổ chức chương trình đón và làm việc với đoàn chuyên gia quốc tế về trí tuệ nhân tạo (AI) tại Việt Nam. Dẫn đầu đoàn là ông Eric Schmidt, nguyên chủ tịch kiêm tổng giám đốc Tập đoàn Google, đồng thời là cựu chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia Mỹ về AI (NSCAI).
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đồng thời thực hiện các định hướng phát triển công nghệ chiến lược, trong đó AI được xác định là một trong những lĩnh vực ưu tiên hàng đầu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.
Trong khuôn khổ chuyến công tác, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị ông Eric Schmidt và đoàn chuyên gia tiếp tục quan tâm, hỗ trợ Việt Nam trong xây dựng tầm nhìn, chính sách và hệ sinh thái phát triển trí tuệ nhân tạo, trung tâm đổi mới sáng tạo; kết nối các nguồn lực quốc tế, doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư, viện nghiên cứu và chuyên gia hàng đầu thế giới để hỗ trợ Việt Nam phát triển nhân lực, doanh nghiệp và năng lực công nghệ tự chủ.
Nhằm cụ thể hóa các định hướng chỉ đạo nêu trên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia đã phối hợp với Aitomatic (Mỹ), tổ chức Tọa đàm “Phát triển AI tại Việt Nam cùng nguyên Chủ tịch Tập đoàn Google Eric Schmidt”. Chương trình quy tụ lãnh đạo các tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo và AI tại Việt Nam như Viettel, FPT, Qualcomm, SmartOSC, CMC…
Phát biểu khai mạc tại chương trình, ông Vũ Quốc Huy, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), nhấn mạnh: “Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để bứt phá trong lĩnh vực AI và các công nghệ chiến lược. Với vai trò là đầu mối quốc gia về đổi mới sáng tạo, NIC đang tích cực kết nối Chính phủ, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học với các tập đoàn công nghệ, quỹ đầu tư và mạng lưới chuyên gia quốc tế nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi AI và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam”.
Ông cho biết, một trong những trọng tâm của NIC là thu hút các “đại bàng công nghệ”, các quỹ đầu tư hàng đầu thế giới, các nhà khoa học và chuyên gia công nghệ đến Việt Nam để cùng xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận công nghệ tiên tiến, nguồn vốn chất lượng cao và thị trường toàn cầu.
Thông qua đó, NIC hướng tới mục tiêu hình thành thế hệ doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có khả năng cạnh tranh quốc tế, tạo ra nhiều doanh nghiệp tăng trưởng nhanh và các kỳ lân công nghệ mới trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, lượng tử, robot, UAV, công nghệ số và công nghệ xanh.
Ông Eric Schmidt đánh giá cao tầm nhìn và định hướng phát triển AI của Việt Nam, cũng như bày tỏ thiện chí đồng hành cùng Việt Nam theo các đề nghị của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong việc hình thành quỹ đầu tư tư nhân về AI, hỗ trợ kết nối doanh nghiệp, nhân tài Việt Nam cũng như cấp học bổng cho sinh viên.
Các dự án hợp tác này dự kiến sẽ được NIC, các trường đại học và cơ quan liên quan tại Việt Nam sớm triển khai trong thời gian tới, kỳ vọng sẽ đóng góp quan trọng trong thúc đẩy hệ sinh thái AI và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.
Ông Eric Schmidt cho biết, với lợi thế về con người, ví dụ như việc Việt Nam luôn nằm trong top các quốc gia hàng đầu thế giới về thành tích tại Olympic Toán học Quốc tế (IMO) thì Việt Nam hoàn toàn có tiềm năng để dẫn đầu về AI trong tương lai.
Các đại biểu tham dự đã cùng thảo luận về những cơ hội và thách thức đối với Việt Nam trong quá trình phát triển AI, bao gồm phát triển hạ tầng tính toán, trung tâm dữ liệu, AI chủ quyền (Sovereign AI), nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu và phát triển (R&D), cũng như xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và AI quốc gia.
NIC cho biết chuyến thăm và làm việc của ông Eric Schmidt lần này là minh chứng cho sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng công nghệ toàn cầu đối với Việt Nam, đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong việc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo, với thông điệp mạnh mẽ về một quốc gia cởi mở, chủ động hội nhập và sẵn sàng hợp tác với các đối tác quốc tế.
“Những trao đổi và cơ hội hợp tác được thúc đẩy trong khuôn khổ chuyến thăm sẽ góp phần thu hút nguồn lực tri thức, công nghệ và đầu tư chất lượng cao, tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam phát triển hệ sinh thái AI quốc gia, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước khẳng định vị thế trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo”, NIC thông tin.
Theo nhiều nhà vườn và thương lái tại khu vực Đồng Tháp, Vĩnh Long…, hiện giá sầu riêng Ri6 bán xô tại vườn chỉ khoảng 28.000 - 35.000 đồng/kg tùy loại, giảm khoảng 15.000 - 20.000 đồng so với mức tốt vài tuần trước và giảm mạnh so với mức giá trên 100.000 đồng/kg của tháng 2 - thời điểm mùa nghịch vụ.
Tương tự, dù giá không rớt mạnh như sầu riêng Ri6 nhưng giá sầu riêng Thái gần đây cũng giảm liên tục, hiện giá bán xô tại vườn chỉ 65.000 - 67.000 đồng/kg.
Khoảng 1,5-2 tháng tới, nhiều vùng tại khu vực Đông Nam Bộ sẽ vào vụ thu hoạch chính. Với tình trạng giá sầu riêng tại Tây Nam Bộ giảm mạnh thời gian qua, nhiều thương lái ra giá đặt cọc mua sầu riêng cũng giảm theo so với các năm. Điều này khiến nhiều nhà vườn lo lắng.
Theo nhiều doanh nghiệp, gần vào vụ thuận, sản lượng dần tăng là lý do chính khiến giá sầu riêng Ri6 giảm mạnh so với thời điểm nghịch vụ có sản lượng thấp của các tháng trước. Tuy vậy, so với các năm trước, giá thời điểm này cũng giảm chỉ còn phân nửa.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online ngày 26-4, ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho rằng có 2 yếu tố chính dẫn đến giá sầu riêng quay đầu giảm mạnh trong thời gian qua.
Thứ nhất, hàng miền Tây Nam Bộ đang vào chính vụ và đụng ngay mùa vụ của Thái Lan, khiến tổng nguồn cung đang tăng, kéo giá giảm.
Trong khi đó, Trung Quốc lại đang ưu tiên tiêu thụ sầu riêng Monthong của Thái Lan hơn là Ri6 của Việt Nam.
Thứ hai, thời gian qua một số lô hàng của Việt Nam vẫn còn tình trạng nhiễm cadimi và vàng O, đặc biệt Ri6 của Tây Nam Bộ, điều này dẫn đến hàng xuất khẩu bị ùn ứ, thương lái hạn chế thu mua, kéo giá giảm thêm.
Đồng quan điểm, một số doanh nghiệp cho biết tình trạng sầu riêng trong nước bị nhiễm cadimi và vàng O vẫn còn, trong khi quy mô phòng kiểm nghiệm lại chưa đủ đáp ứng nhu cầu, đặc biệt khi sầu riêng vào mùa thu hoạch rộ, điều này ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động xuất khẩu đi Trung Quốc.
Tuy vậy, với mùa vụ sầu riêng trải dài ở nhiều vùng miền, ông Nguyên cho rằng giá sầu riêng có thể sẽ tốt lên ở thời điểm miền Đông Nam Bộ, Tây Nguyên vào chính vụ (khoảng tháng 6 đến tháng 11, chủ yếu sầu riêng giống Thái), do thời điểm này nguồn hàng của Thái Lan ít đi.
Với mức giá kỳ vọng sẽ tốt hơn vào các tháng tới, thêm sản lượng năm nay được dự báo tăng do diện tích vào thu hoạch tăng mạnh, mục tiêu xuất khẩu sầu riêng đạt giá trị 4-4,5 tỉ USD trong năm nay vẫn có thể thực hiện được.
Tại khu vực thủ phủ vải thiều Lục Ngạn cũ (nay thuộc tỉnh Bắc Ninh), nhiều nông dân lo lắng, đứng ngồi không yên do thời tiết không thuận lợi, tỉ lệ ra hoa thấp hơn so với năm trước.
Là hộ có 2ha vải thiều, trong đó 70% xuất khẩu đi Nhật Bản, ông Ngô Văn Hùng - nông dân hợp tác xã Thanh Hải, phường Chũ (tỉnh Bắc Ninh) - cho hay lượng hoa chỉ đạt 50-70% so với mọi năm.
Tranh thủ nắng ráo, ông cùng vợ khoanh vùng các cây khỏe, ra hoa đúng lúc để chăm sóc. "Chăm cây bận hơn chăm con", ông Hùng bày tỏ.
Để đáp ứng quy định xuất khẩu, cán bộ nông nghiệp sẽ cấp cho gia đình mã quét để ghi chép lượng nước, thuốc bảo vệ thực vật. Tất cả đều rõ ràng từ chủng loại, thời điểm, số lượng theo quy chuẩn khắt khe nhất.
Năm trước, giá vải thiều xuất bán từ vườn nhà ông Hùng khoảng 25.000 - 27.000 đồng/kg. Do thời tiết không thuận lợi, ông mong giá bán năm nay cao hơn để đủ chi phí chăm sóc, bõ công sức cả mùa vụ.
Theo ông Phạm Hồng Long - Chủ tịch UBND phường Chũ - qua nắm bắt trên địa bàn, vải chính vụ ước khoảng 10 - 15% ra hoa, còn vải lai Thanh Hà khoảng 40% ra hoa. Ngược lại, vải u hồng được mùa, đạt 80 - 85%.
Trước thực trạng này, phường và cơ quan chức năng tăng cường hướng dẫn bà con chăm sóc tốt các khu vực ra hoa, đảm bảo giữ chất lượng, mẫu mã trái vải.
Cách đó hơn 60km, tại xã Phúc Hòa (tỉnh Bắc Ninh), anh Nguyễn Văn Cường tất bật chăm sóc vải thiều. Là hộ tham gia chương trình "vườn vải đẹp", gia đình tuân thủ kỹ thuật trồng trọt theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, qua đó tỉ lệ đậu quả đạt gần 80%.
Cụ thể, gia đình chủ động cải tạo vườn, chặt bỏ cây già cỗi, duy trì mật độ cây vừa phải, lắp thêm hệ thống tưới nước tiết kiệm… Các mã số vùng trồng được đăng ký xuất khẩu đi Mỹ, Nhật Bản và châu Âu được khoanh vùng, chăm sóc kỹ lưỡng.
"Trồng vải thiều giờ đây không chỉ để bán mà còn hướng tới du lịch trải nghiệm nên gia đình xác định tuân thủ đúng quy trình từ đầu vụ", anh Cường cho hay.
Theo ông Đặng Văn Tặng - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Bắc Ninh (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh), niên vụ vải năm 2026 diễn ra trong điều kiện thời tiết không thuận lợi.
Cụ thể, các tháng 11 và 12-2025 - thời điểm cây vải phân hóa mầm hoa - gặp điều kiện thời tiết ấm, độ ẩm cao dẫn tới tỉ lệ vải sớm chỉ đạt khoảng 60%, còn vải chính vụ đạt dưới 50%. Dự kiến, sản lượng vải thiều toàn tỉnh Bắc Ninh giảm khoảng 50% so với cùng kỳ năm 2025. Sản lượng ước khoảng 100.000 tấn.
Do vậy, chi cục đã tham mưu cấp có thẩm quyền thành lập các tổ vải thiều xuất khẩu gồm 21 cán bộ có kinh nghiệm, đồng thời phân công phụ trách các vùng vải trọng điểm, trực tiếp hướng dẫn nông dân và phối hợp với chính quyền cơ sở để sản xuất đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn. Ngành cũng tham mưu UBND tỉnh phối hợp các địa phương tổ chức bình tuyển vườn vải đẹp, lấy đó làm hạt nhân để tuyên truyền, nhân rộng trong các niên vụ tiếp theo.
Quỹ Tiền tệ quốc tế (International Monetary Fund, IMF) vừa công bố dự báo về quy mô kinh tế của 6 nước lớn ở Đông Nam Á giai đoạn 2026 - 2031, bao gồm: Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.
Đáng chú ý, tính theo GDP sức mua tương đương (PPP), Việt Nam đang là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất so với các quốc gia trên.
Cụ thể, riêng năm 2026, GDP PPP của Việt Nam đạt 2.025 tỉ USD, vượt Thái Lan, Malaysia, Philippines và Singapore, chỉ đứng sau Indonesia với 5.230 tỉ USD. Việt Nam cũng là quốc gia duy nhất ngoài Indonesia vượt mốc 2.000 tỉ USD.
Khoảng cách giữa Việt Nam và Thái Lan tiếp tục nới rộng. Đến năm 2031, dự báo GDP PPP Việt Nam đã cao hơn Thái Lan hơn 500 tỉ USD, bỏ xa Malaysia và Philippines, qua đó củng cố vị thế nền kinh tế lớn thứ hai ASEAN.
Dù vẫn còn khoảng cách với Indonesia, Việt Nam lại là nước thu hẹp nhanh nhất với nền kinh tế lớn nhất khu vực. Từ mức tương đương khoảng 39% quy mô của Indonesia năm 2026, đến năm 2031, Việt Nam được dự báo đạt gần 46%.
Đáng chú ý, Việt Nam ngày càng vượt xa Singapore về quy mô kinh tế, nhưng "đảo quốc sư tử" vẫn dẫn đầu tuyệt đối về thu nhập bình quân đầu người. Đến năm 2031, GDP PPP của nước ta được dự báo gấp hơn 2,2 lần Singapore, phản ánh lợi thế về quy mô dân số và tốc độ tăng trưởng.
TS Nguyễn Anh Vũ - Trưởng khoa tài chính Trường đại học Ngân hàng - cho biết cần phân biệt giữa GDP danh nghĩa và GDP theo sức mua tương đương (PPP), bởi hai chỉ số phản ánh những khía cạnh khác nhau của nền kinh tế.
GDP danh nghĩa thể hiện tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ một quốc gia tạo ra, quy đổi theo tỉ giá hiện hành sang USD. Trong khi đó, GDP PPP phản ánh sức mua thực tế, tức cùng một số tiền có thể mua được bao nhiêu hàng hóa và dịch vụ ở mỗi quốc gia sau khi đã điều chỉnh theo mặt bằng giá.
Ví dụ, theo dữ liệu của World Bank, GDP danh nghĩa của Việt Nam năm 2024 đạt hơn 476 tỉ USD, còn GDP PPP đạt 1.650 tỉ USD, gấp khoảng 4 lần. Trong khi đó, hai chỉ số này trong năm 2024 của Mỹ lần lượt là 28.750 tỉ USD và hơn 29.180 tỉ USD, gần như tương đương.
Theo dự báo của IMF, năm 2026, quy mô nền kinh tế của Việt Nam vượt mốc 500 tỉ USD theo GDP danh nghĩa và đạt hơn 2.000 tỉ USD theo GDP PPP.
Thước đo GDP PPP xuất phát từ Chương trình so sánh quốc tế (International Comparison Program) của World Bank. Mức giá toàn cầu là cơ sở để so sánh chi phí sinh hoạt giữa các quốc gia khác nhau. Chỉ số này được đo bằng sức mua tương đương (PPP), qua đó cho thấy cần bao nhiêu tiền để mua cùng một mặt hàng ở những nơi khác nhau.
TS Nguyễn Anh Vũ lấy ví dụ, nếu một chiếc hamburger ở Mỹ có giá khoảng 6 USD, trong khi một chiếc tương tự ở Việt Nam chỉ khoảng 40.000 đồng, tương đương khoảng 1,5 USD. Vì vậy, với cùng 1 USD, người dân ở Việt Nam có thể mua được lượng hàng hóa, dịch vụ tương đương khoảng 3 - 4 USD ở Mỹ.
Đây là lý do quy mô kinh tế của Việt Nam khi tính theo sức mua cao hơn nhiều so với GDP danh nghĩa quy đổi theo tỉ giá.
Năm 2006, GDP danh nghĩa của Thái Lan là hơn 220 tỉ USD, trong khi Việt Nam chỉ ở mức hơn 66 tỉ USD. Đến năm 2024, hai chỉ số trên của Thái Lan lần lượt gần 530 tỉ USD và 1.770 tỉ USD, còn của Việt Nam gần 480 tỉ USD và 1.650 tỉ USD.
Với dự báo mới công bố của IMF vào tháng 4-2026, TS Nguyễn Anh Vũ cho rằng: "Việc Việt Nam vượt Thái Lan theo chỉ tiêu GDP PPP, sau đó có thể cả GDP danh nghĩa là hợp lý. Bởi Việt Nam đã duy trì tốc độ tăng trưởng cao hơn Thái Lan trong thời gian dài, nếu tiếp tục giữ đà thì khoảng cách sẽ còn nới rộng".
Tuy vậy, ông nhấn mạnh điều này không có nghĩa Việt Nam đã vượt Thái Lan về kinh tế. Khi so sánh mức sống người dân, GDP bình quân đầu người danh nghĩa hay GDP bình quân đầu người theo PPP là chỉ tiêu chính xác hơn. Theo cách tính này, Việt Nam hiện vẫn thấp hơn Thái Lan đáng kể.
Chẳng hạn, GDP bình quân đầu người danh nghĩa của Thái Lan và Việt Nam lần lượt là gần 7.350 USD và gần 4.720 USD vào năm 2024. Còn GDP bình quân đầu người theo PPP của Thái Lan và Việt Nam lần lượt là hơn 24.710 USD và 16.385 USD.
Diễn biến trên xuất phát từ việc quy mô nền kinh tế của hai nước đã tương đương, nhưng Việt Nam có hơn 100 triệu dân, trong khi Thái Lan chỉ khoảng 70 triệu người.
TS Nguyễn Anh Vũ ví dụ: "Hai gia đình đều có tổng thu nhập 10 triệu đồng mỗi tháng. Nhưng nếu một gia đình có 10 người, còn gia đình kia chỉ có 7 người, thì mức sống của gia đình ít người sẽ cao hơn".
Do đó, để đánh giá đời sống người dân, cần nhìn vào GDP bình quân đầu người thay vì tổng quy mô nền kinh tế. Việt Nam vẫn cần thêm một giai đoạn tăng trưởng cao để thu hẹp khoảng cách về mức sống với Thái Lan.
Dù vậy, TS Nguyễn Anh Vũ nhấn mạnh: "Việc quy mô nền kinh tế của Việt Nam tính theo GDP danh nghĩa và GDP PPP đã gần bằng, thậm chí vượt Thái Lan, để trở thành nền kinh tế lớn thứ hai khu vực là một cột mốc quan trọng. Đây là kết quả của nhiều năm duy trì tốc độ tăng trưởng cao, khẳng định vị thế của Việt Nam trong khu vực và tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo".
