Ngày 1-4, báo The Telegraph đăng bài phỏng vấn độc quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ngay từ đầu bài phỏng vấn, ông Trump đã chê NATO là “con hổ giấy” và khẳng định ông đang nghiêm túc cân nhắc việc rút Mỹ khỏi NATO.
Cụ thể, khi được phóng viên hỏi liệu những diễn biến tại Trung Đông có khiến ông cân nhắc lại tư cách thành viên của Mỹ tại NATO, ông Trump khẳng định: “Ồ đúng rồi, tôi cho rằng chuyện đó đã không còn dừng ở mức cân nhắc lại. Tôi chưa bao giờ tin vào NATO. Tôi luôn biết họ chỉ là con hổ giấy, và (Tổng thống Nga Vladimir) Putin cũng biết điều đó”.
Tuyên bố trên một lần nữa phản ánh sự chán chường của ông Trump dành cho NATO, nhất là sau khi các thành viên NATO khác bác bỏ yêu cầu điều tàu chiến tới cùng Mỹ mở lại eo biển Hormuz của ông.
Tổng thống Mỹ khẳng định ông không cần phải nài nỉ đồng minh, mà coi việc các nước NATO phải điều tàu đến Trung Đông là điều đương nhiên: “Họ không chỉ vắng mặt. Mà tôi cũng đâu có nói đao to búa lớn. Tôi chỉ nói ‘Này’, tôi không ép. Tôi chỉ nghĩ đó phải là chuyện tự động phải làm thôi”.
Ông Trump còn lấy cuộc chiến Ukraine ra làm bằng chứng cho điều ông cho là “sự bất công trong quan hệ đồng minh”: “Vì họ, chúng tôi luôn tự động có mặt, kể cả ở Ukraine. Ukraine đâu phải vấn đề của chúng tôi. Đó là một phép thử và chúng tôi đã ở đó vì họ. Chúng tôi sẽ luôn ở đó vì họ. Nhưng khi đến lượt chúng tôi, họ lại không có mặt”.
Ngay trước buổi phỏng vấn của ông Trump với Telegraph, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã lên sóng Fox News cáo buộc NATO là “con đường một chiều” và chỉ trích các đồng minh vì không cho Mỹ tiếp cận các căn cứ quân sự của họ ở Trung Đông.
Ông Rubio tuyên bố: “Tôi nghĩ chắc chắn là sau khi cuộc xung đột (Trung Đông) kết thúc, chúng tôi sẽ phải xem xét lại mối quan hệ đó. Nếu NATO chỉ có nghĩa là chúng tôi bảo vệ châu Âu khi họ bị tấn công, nhưng khi chúng tôi cần quyền sử dụng căn cứ quân sự thì họ từ chối, thì đó không phải là một thỏa thuận tốt. Rất khó để tiếp tục duy trì”.
Đáp lại những chỉ trích từ phía Washington, cùng ngày 1-4, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã tái khẳng định sự ủng hộ của London đối với NATO, gọi đây là “liên minh quân sự hiệu quả nhất mà thế giới từng chứng kiến”.
Ông Starmer phát tín hiệu sẽ tìm cách thắt chặt quan hệ với châu Âu trong bối cảnh quan hệ với Washington ngày càng xấu đi, đồng thời khẳng định rằng “dù có ồn ào thế nào”, ông sẽ hành động vì lợi ích của nước Anh.
“Đây không phải cuộc chiến của chúng tôi, và chúng tôi sẽ không để bị kéo vào”, Thủ tướng Anh nhấn mạnh.
Trong nhiều năm qua, NATO đã ra sức khẳng định vai trò của mình chỉ mang tính chất phòng thủ.
Điều 5 trong hiến chương tổ chức này – điều khoản khiến sức răn đe của NATO hiệu quả – chỉ quy định cuộc tấn công vào một nước thành viên được xem như cuộc tấn công vào tất cả các nước còn lại.
Khi đó, các nước còn lại có thể vận dụng quyền tự vệ cá nhân hoặc tập thể được điều 51 Hiến chương Liên hợp quốc công nhận và lập tức hỗ trợ nước bị tấn công bằng mọi biện pháp mà họ cho là cần thiết, kể cả sử dụng vũ lực.
Hầu hết giới phân tích đều cho rằng việc Mỹ và Israel đơn phương tấn công phủ đầu Iran, chứ không phải bị tấn công trước, khiến điều 5 không thể được kích hoạt.
"Trong khoảng thời gian từ 22h ngày 16/5 đến 7h sáng 17/5, các phương tiện trực chiến phòng không của chúng ta đã đánh chặn và phá hủy 556 UAV cánh cố định của Ukraine trên các vùng Belgorod, Kaluga, Kursk, Oryol, Bryansk, Voronezh, Tula, Smolensk, Pskov, Lipetsk, Tver và Rostov, Vùng lãnh thổ Krasnodar, Moscow, Crimea, cùng vùng biển thuộc biển Đen và biển Azov”, Bộ Quốc phòng Nga cho biết.
Theo truyền thông Nga, đây là cuộc không kích lớn nhất của Ukraine trong khoảng một năm trở lại đây. Quân đội Ukraine hiện chưa đưa ra bình luận.
Thống đốc Moscow Andrey Vorobyev cho hay, 3 người đã thiệt mạng trong một cuộc tập kích UAV của Ukraine vào vùng Moscow đêm qua.
Theo ông Vorobyev, các lực lượng phòng không trong khu vực đã đẩy lùi một cuộc tấn công bằng UAV "quy mô lớn" kể từ lúc 3h sáng. Hai người đàn ông đã thiệt mạng khi mảnh vỡ của một UAV bị bắn hạ rơi xuống một công trường xây dựng nhà ở tại ngôi làng Pogorelki gần thành phố Mytishchi, phía đông bắc Moscow, ông nói.
Tại thành phố Khimki, phía tây bắc thủ đô, UAV đã đâm trúng tòa nhà chung cư, khiến một nữ cư dân tử vong. Một người khác hiện vẫn bị mắc kẹt dưới đống đổ nát, và các nhân viên cứu hộ đang tích cực làm việc tại hiện trường.
Trong khi đó, 4 người bị thương khi một tòa chung cư và 6 ngôi nhà riêng bị trúng đạn ở thành phố Istra, ông Vorobyev nói. Các khu dân cư và cơ sở hạ tầng cũng trở thành mục tiêu bị nhắm tới ở các khu vực khác trong vùng.
Thị trưởng Moscow Sergey Sobyanin viết trên Telegram rằng 12 người tại thủ đô đã bị thương do hậu quả của cuộc tập kích. Tổng cộng đã có 120 chiếc UAV nhắm vào Moscow bị đánh chặn trong vòng 24 giờ qua.
Các vụ tấn công bằng UAV của Ukraine vào Nga đã gia tăng cường độ kể từ giữa tháng 3, với việc Kiev triển khai hàng trăm UAV cánh cố định gần như hàng ngày, nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng quan trọng, cơ sở sản xuất và khu dân cư.
Nga đã trả đũa bằng một chiến dịch tấn công tầm xa, nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạ tầng lưỡng dụng, bao gồm các cơ sở lưới điện và các địa điểm quân sự ở Ukraine bằng tên lửa và máy bay không người lái. Moscow luôn khẳng định rằng họ không bao giờ nhắm mục tiêu vào các địa điểm thuần túy dân sự.
Theo quân đội Ukraine, trong 2 ngày 13/5 và 14/5, Nga đã phóng hơn 1.500 UAV cùng hàng chục tên lửa vào các khu vực trên khắp Ukraine, trong đó có thủ đô Kiev. Các cuộc tấn công diễn ra gần như liên tục từ đêm tới sáng.
Giới quan sát cho rằng, việc tấn công quy mô lớn trong thời gian kéo dài cả ban ngày là một chiến thuật mới của Nga trong vài tháng gần đây nhằm kéo căng hệ thống phòng không của Ukraine và gây sức ép về tâm lý.
Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết một thiên thạch đã phát nổ trên bầu trời vùng đông bắc Mỹ vào ngày 30.5 khi đang lao về phía trái đất. Vụ nổ có sức mạnh tương đương 300 tấn thuốc nổ TNT, tạo ra những tiếng nổ lớn vang rền khắp khu vực, theo AFP sáng nay.
Bà Jennifer Dooren, Phó giám đốc tin tức của NASA cho biết thiên thạch phát nổ trên khu vực đông bắc bang Massachusetts và đông nam bang New Hampshire vào lúc 14 giờ 6 phút ngày 30.5, giờ địa phương.
"Quả cầu lửa này không liên quan bất kỳ trận mưa sao băng nào đang hoạt động hiện nay, mà là một vật thể tự nhiên, không phải là mảnh vỡ tên lửa hay vệ tinh tái nhập khí quyển. Năng lượng giải phóng khi thiên thạch vỡ vụn được ước tính tương đương khoảng 300 tấn TNT, đó là lý do gây ra những tiếng nổ lớn", bà Dooren nói.
Theo vị chuyên gia, thiên thạch đã di chuyển với tốc độ hơn 120.000 km/giờ ở độ cao khoảng 64 km khi nó phát nổ. Người dân trong khu vực hoảng hốt vì những tiếng nổ bất ngờ và rất lớn. Nhiều người dùng mạng xã hội cho biết tiếng nổ mạnh đến mức làm rung chuyển nhà cửa, vật nuôi giật mình hoảng sợ.
Hầu hết các thiên thạch bốc cháy hoàn toàn trong khí quyển nhưng đôi khi các vật thể lớn hơn có thể tồn tại đủ lâu để tạo ra những quả cầu lửa và sóng xung kích mạnh, thu hút sự chú ý của con người.
Vụ việc ngày 30.5 là sự kiện mới nhất trong một loạt vụ thiên thạch phát nổ được báo cáo trên khắp Bắc Mỹ trong năm nay, theo CBS News. Vào tháng Ba, một thiên thạch phát nổ trên bầu trời bang Ohio, tạo ra tiếng nổ được nghe thấy trên nhiều tiểu bang.
Chỉ vài ngày sau, thiên thạch khác phát nổ trên bầu trời bang Texas, tạo ra một sóng xung kích mạnh và làm văng các mảnh thiên thạch khắp khu vực Houston, trong đó có một mảnh được cho là đã bay xuyên thủng mái nhà.
Trong cuộc phỏng vấn với Tập đoàn Truyền thông Thượng Hải (SMG) ngày 20/5, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã gửi thông điệp cứng rắn tới Ukraine, đồng thời khẳng định lập trường của Moscow về chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Nói về chiến dịch quân sự ở Ukraine, ông Lavrov tuyên bố lực lượng Nga đã kiểm soát khoảng 80 khu định cư từ đầu năm tới nay, bao gồm 35 khu trong tháng 3 và tháng 4, đồng thời cho biết “quá trình này vẫn tiếp diễn”.
Đề cập đến các cuộc đàm phán được tổ chức tại Alaska vào tháng 8 năm ngoái, ông Lavrov cho biết chính quyền của Tổng thống Donald Trump là chính quyền duy nhất của Mỹ thừa nhận quan điểm của Nga về “nguyên nhân gốc rễ” của cuộc xung đột Ukraine, bao gồm việc phản đối Ukraine gia nhập NATO và công nhận “thực tế lãnh thổ trên thực địa”.
Ông Lavrov cũng cáo buộc các nhà lãnh đạo châu Âu và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gây áp lực lên Washington để có lập trường cứng rắn hơn đối với Moscow.
“Theo tôi hiểu, Mỹ đã phần nào mất đi sự quan tâm và nhiệt tình. Họ công khai nói rằng châu Âu nên giải quyết vấn đề Ukraine, trong khi Mỹ sẽ tập trung vào Trung Quốc. Điều này đang được nói ở khắp mọi nơi”, Ngoại trưởng Nga cho biết thêm.
Ông Lavrov khẳng định Moscow vẫn sẵn sàng đàm phán với Washington và tiếp tục duy trì các kênh liên lạc với các đại diện của Mỹ.
“Sắp tròn một năm kể từ hội nghị thượng đỉnh Alaska. Không có tiến triển nào, ngay cả trong động thái của (Tổng thống) Volodymyr Zelensky và châu Âu, không có sự thay đổi nào. Ngược lại, họ ngày càng trở nên cứng rắn và gây hấn hơn”, nhà ngoại giao Nga nhấn mạnh.
Ngoại trưởng Lavrov tuyên bố Nga chỉ công nhận Ukraine là một quốc gia không liên kết, chứ không phải là một quốc gia sẵn sàng gia nhập NATO.
“Chúng tôi công nhận Ukraine là một quốc gia phi hạt nhân, không thuộc khối nào và trung lập. Chúng tôi không công nhận một Ukraine đang bị lôi kéo vào NATO”, ông Lavrov nêu rõ.
Ngoại trưởng Nga cảnh báo mục tiêu của Moscow là “ngăn chặn quá trình quân sự hóa” Ukraine và “loại bỏ các mối đe dọa đối với Nga từ lãnh thổ Ukraine”.
Tuyên bố cứng rắn của Ngoại trưởng Nga được đưa ra sau khi Ukraine ngày càng triển khai nhiều máy bay không người lái để tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Nga, đặc biệt là các cơ sở liên quan đến lọc dầu, hậu cần và sản xuất quốc phòng.
Ukraine gần đây đã tiến hành cuộc tấn công có quy mô lớn nhất vào thủ đô Moscow của Nga trong hơn một năm qua. Các cơ sở dầu khí của Nga đã bị thiệt hại sau các cuộc tấn công dồn dập của lực lượng Kiev.
Trong bài phát biểu vào tối 20/5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine vẫn duy trì "quan hệ tốt" với Mỹ và hy vọng sẽ quay lại các cuộc đàm phán ba bên trong những tuần tới - lần này có sự tham gia của châu Âu.
“Nếu trong những tuần tới chúng ta có thể khôi phục lại cuộc đối thoại ba bên có ý nghĩa và nếu chúng ta thành công trong việc lôi kéo sự tham gia của các nước châu Âu, đó sẽ là kết quả đúng đắn”, Tổng thống Ukraine nói, đồng thời cho biết Ukraine sẵn sàng thực hiện các bước cần thiết.
