Ngày 1-4, báo The Telegraph đăng bài phỏng vấn độc quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ngay từ đầu bài phỏng vấn, ông Trump đã chê NATO là “con hổ giấy” và khẳng định ông đang nghiêm túc cân nhắc việc rút Mỹ khỏi NATO.
Cụ thể, khi được phóng viên hỏi liệu những diễn biến tại Trung Đông có khiến ông cân nhắc lại tư cách thành viên của Mỹ tại NATO, ông Trump khẳng định: “Ồ đúng rồi, tôi cho rằng chuyện đó đã không còn dừng ở mức cân nhắc lại. Tôi chưa bao giờ tin vào NATO. Tôi luôn biết họ chỉ là con hổ giấy, và (Tổng thống Nga Vladimir) Putin cũng biết điều đó”.
Tuyên bố trên một lần nữa phản ánh sự chán chường của ông Trump dành cho NATO, nhất là sau khi các thành viên NATO khác bác bỏ yêu cầu điều tàu chiến tới cùng Mỹ mở lại eo biển Hormuz của ông.
Tổng thống Mỹ khẳng định ông không cần phải nài nỉ đồng minh, mà coi việc các nước NATO phải điều tàu đến Trung Đông là điều đương nhiên: “Họ không chỉ vắng mặt. Mà tôi cũng đâu có nói đao to búa lớn. Tôi chỉ nói ‘Này’, tôi không ép. Tôi chỉ nghĩ đó phải là chuyện tự động phải làm thôi”.
Ông Trump còn lấy cuộc chiến Ukraine ra làm bằng chứng cho điều ông cho là “sự bất công trong quan hệ đồng minh”: “Vì họ, chúng tôi luôn tự động có mặt, kể cả ở Ukraine. Ukraine đâu phải vấn đề của chúng tôi. Đó là một phép thử và chúng tôi đã ở đó vì họ. Chúng tôi sẽ luôn ở đó vì họ. Nhưng khi đến lượt chúng tôi, họ lại không có mặt”.
Ngay trước buổi phỏng vấn của ông Trump với Telegraph, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã lên sóng Fox News cáo buộc NATO là “con đường một chiều” và chỉ trích các đồng minh vì không cho Mỹ tiếp cận các căn cứ quân sự của họ ở Trung Đông.
Ông Rubio tuyên bố: “Tôi nghĩ chắc chắn là sau khi cuộc xung đột (Trung Đông) kết thúc, chúng tôi sẽ phải xem xét lại mối quan hệ đó. Nếu NATO chỉ có nghĩa là chúng tôi bảo vệ châu Âu khi họ bị tấn công, nhưng khi chúng tôi cần quyền sử dụng căn cứ quân sự thì họ từ chối, thì đó không phải là một thỏa thuận tốt. Rất khó để tiếp tục duy trì”.
Đáp lại những chỉ trích từ phía Washington, cùng ngày 1-4, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã tái khẳng định sự ủng hộ của London đối với NATO, gọi đây là “liên minh quân sự hiệu quả nhất mà thế giới từng chứng kiến”.
Ông Starmer phát tín hiệu sẽ tìm cách thắt chặt quan hệ với châu Âu trong bối cảnh quan hệ với Washington ngày càng xấu đi, đồng thời khẳng định rằng “dù có ồn ào thế nào”, ông sẽ hành động vì lợi ích của nước Anh.
“Đây không phải cuộc chiến của chúng tôi, và chúng tôi sẽ không để bị kéo vào”, Thủ tướng Anh nhấn mạnh.
Trong nhiều năm qua, NATO đã ra sức khẳng định vai trò của mình chỉ mang tính chất phòng thủ.
Điều 5 trong hiến chương tổ chức này – điều khoản khiến sức răn đe của NATO hiệu quả – chỉ quy định cuộc tấn công vào một nước thành viên được xem như cuộc tấn công vào tất cả các nước còn lại.
Khi đó, các nước còn lại có thể vận dụng quyền tự vệ cá nhân hoặc tập thể được điều 51 Hiến chương Liên hợp quốc công nhận và lập tức hỗ trợ nước bị tấn công bằng mọi biện pháp mà họ cho là cần thiết, kể cả sử dụng vũ lực.
Hầu hết giới phân tích đều cho rằng việc Mỹ và Israel đơn phương tấn công phủ đầu Iran, chứ không phải bị tấn công trước, khiến điều 5 không thể được kích hoạt.
Theo Hãng tin AP ngày 26.6, Vua Charles III sẽ tiếp tục sống tại Clarence House, nơi ở lâu năm của ông ở London. Trong khi đó, Cung điện Buckingham sẽ là nơi diễn ra các nghi lễ nhà nước, hoạt động chính thức và tiếp đón quan chức nước ngoài.
Dự án cải tạo Cung điện Buckingham bắt đầu từ năm 2017, với tổng chi phí 369 triệu bảng Anh (487 triệu USD), nhằm thay thế hệ thống dây điện, đường ống và sưởi ấm đã cũ. Các quan chức kỳ vọng cung điện vẫn sẽ là nơi ở chính của Vua Anh tại London như truyền thống kể từ khi Nữ hoàng Victoria lên ngôi năm 1837.
Tuy nhiên, cả Vua Charles III và cố Nữ hoàng Elizabeth II đều không ngủ lại Cung điện Buckingham kể từ năm 2019. Nhà vua vẫn sẽ duy trì các phòng riêng tại đây để sử dụng khi cần.
Ông James Chalmers, Thủ quỹ kiêm người quản lý ngân quỹ riêng của nhà vua, nhấn mạnh Buckingham vẫn giữ vai trò trung tâm trong đời sống Hoàng gia Anh. "Đây là và sẽ mãi là trụ sở hoàng gia, viên ngọc quý trong số các công trình kiến trúc quốc gia của chúng ta, với lá cờ của quốc vương tung bay trên mái nhà bất cứ khi nào quốc vương đến London", ông Chalmers nói.
Theo ông, mỗi năm có khoảng 700.000 người đến thăm Cung điện Buckingham và Anh sẽ mở rộng thêm cơ hội tiếp cận công chúng đối với công trình lịch sử này, dù chưa công bố chi tiết.
Ngày 25.6, các quan chức Hoàng gia Anh cũng lần đầu công khai số thuế Vua Charles III đã nộp. Trong năm tài chính 2024 - 2025, nhà vua nộp 12,9 triệu bảng Anh tiền thuế, đưa ông vào nhóm 100 người nộp thuế cao nhất nước Anh.
Theo luật, Vua Anh không bắt buộc phải nộp thuế thu nhập, thuế lợi tức hoặc thuế thừa kế. Tuy nhiên, Vua Charles III đã tự nguyện nộp thuế đối với thu nhập cá nhân, theo Reuters.
Ông Chalmers cho biết ngân sách hoàng gia sẽ lần đầu được cắt giảm trong năm 2027 - 2028, xuống còn 100 triệu bảng Anh và duy trì ở mức này đến năm 2031 - 2032. "Đây không phải là một tấm séc trắng", ông Chalmers nói, đồng thời khẳng định có các cơ chế bảo đảm việc phân bổ ngân sách ở mức phù hợp.
Thái tử William, người đứng đầu danh sách kế vị ngai vàng, cũng nộp 7,76 triệu bảng Anh tiền thuế trong năm tài chính 2024 - 2025.
Việc công khai các khoản thuế và ngân sách diễn ra trong bối cảnh Hoàng gia Anh chịu áp lực ngày càng lớn về minh bạch tài chính, đặc biệt sau những chỉ trích cho rằng Vua Charles III và Thái tử William thu lợi từ các khoản cho thuê liên quan quân đội, dịch vụ y tế và trường học.
Hãng AFP ngày 9.5 dẫn số liệu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho hay có 6 ca nhiễm virus hanta đã được xác nhận trong số 8 ca nghi nhiễm, sau khi dịch bùng phát trên một du thuyền.
"Tính đến ngày 8.5, tổng cộng đã có tám trường hợp được ghi nhận, bao gồm ba trường hợp tử vong (tỷ lệ tử vong khoảng 38%). Sáu trường hợp đã được xác nhận trong phòng thí nghiệm là nhiễm virus hanta, tất cả đều được xác định là biến thể Andes (ANDV)", theo thông cáo của WHO.
"WHO đánh giá nguy cơ đối với dân số toàn cầu do sự kiện này gây ra là thấp và sẽ tiếp tục theo dõi tình hình dịch tễ học, cũng như cập nhật đánh giá rủi ro. Nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu được đánh giá ở mức độ vừa phải", thông cáo cho biết thêm.
Trong diễn biến liên quan, các nguồn thạo tin cho hay Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus sẽ đến đảo Tenerife của Tây Ban Nha trong hôm nay 9.5 để giúp điều phối sơ tán hành khách bị ảnh hưởng bởi dịch virus hanta.
Ông Tedros sẽ cùng các Bộ trưởng Y tế và Nội vụ Tây Ban Nha đến một sở chỉ huy ở đó "để đảm bảo sự phối hợp giữa các cơ quan hành chính, kiểm soát y tế và việc áp dụng các giao thức giám sát và ứng phó đã được lên kế hoạch".
Ba hành khách trên du thuyền MV Hondius, gồm một cặp vợ chồng người Hà Lan và một phụ nữ người Đức, đã tử vong, trong khi những người khác mắc căn bệnh hiếm gặp này, thường lưu hành giữa các loài gặm nhấm.
Chỉ có chủng Andes được xác nhận có thể lây truyền từ người sang người, điều này làm dấy lên mối lo ngại trên toàn thế giới.
Du thuyền trên mang cờ Hà Lan, chở khoảng 150 người, dự kiến cập cảng Tenerife thuộc quần đảo Canary của Tây Ban Nha vào ngày 10.5. Sau đó, các chuyến bay đặc biệt sẽ đưa hành khách trở về nước của họ.
Trước đó vào ngày 8.5, WHO khẳng định rằng dịch bệnh do virus hanta gây ra có nguy cơ rất thấp đối với cộng đồng.
"Đây là một loại virus nguy hiểm, nhưng chỉ đối với người thực sự bị nhiễm bệnh, và nguy cơ đối với dân số nói chung vẫn ở mức cực kỳ thấp", người phát ngôn của WHO Christian Lindmeier cho biết.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ ngày 16/7 công bố chính sách "gánh nặng công cộng" mới, sẽ có hiệu lực từ ngày 18/9. Theo đó, người xin thẻ xanh phải chứng minh rằng họ sẽ không trở thành gánh nặng cho nước Mỹ.
Chính sách này vốn lần đầu tiên được thực hiện vào tháng 2/2020 như một trong những động thái nhằm hạn chế nhập cư trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Donald Trump. Trước đó, chỉ những người nhận trợ cấp tiền mặt trực tiếp từ chính phủ mới bị coi là "gánh nặng". Chính quyền Trump đã mở rộng phạm vi, gom cả những người dùng tem phiếu thực phẩm, bảo hiểm Medicaid, hay phiếu hỗ trợ nhà ở vào danh sách có nguy cơ bị từ chối cấp thẻ xanh. Những người nhận trợ cấp chính phủ trên 12 tháng trong vòng 3 năm bị xếp vào diện này.
Sau đó, chính sách này bị đảo ngược khi Tổng thống Joe Biden lên nắm quyền. Chính sách quay trở lại định nghĩa hẹp ban đầu, giúp người nhập cư "dễ thở" hơn.
Chính quyền Trump hiện tại một lần nữa áp dụng quy định thời năm 2020, khi đang thực hiện các chính sách cứng rắn để hạn chế cả nhập cư bất hợp pháp và hợp pháp, trong bối cảnh chi phí chăm sóc sức khỏe và thực phẩm đang tăng cao.
Chính phủ liên bang "đang tái khẳng định yêu cầu tự lực, bảo vệ các nguồn lực công cộng và chấm dứt các chính sách khuyến khích sự phụ thuộc vào người đóng thuế Mỹ chăm chỉ", Cơ quan Nhập cư và Quốc tịch Mỹ (USCIS) cho biết trong một bài đăng trên tài khoản mạng xã hội X.
"Dưới thời Tổng thống Trump, USCIS đang khôi phục nguyên tắc cơ bản rằng người nhập cư phải có khả năng tự nuôi sống bản thân", bài đăng viết.
Quy định mới không liệt kê rõ tên các phúc lợi và chương trình nào có thể được coi là gánh nặng cho xã hội. Thay vào đó, nhân viên USCIS được trao quyền tự đánh giá đối với từng trường hợp cụ thể.
"Quy định mới cho phép các viên chức di trú linh hoạt vận dụng năng lực phán đoán và cân nhắc, để đánh giá chính xác hơn nguy cơ một người nước ngoài trở thành gánh nặng xã hội", văn bản có đoạn.
Các nhà hoạt động bảo vệ quyền của người nhập cư chỉ trích quy định này, cho rằng nó tương đương với một "bài kiểm tra giàu nghèo", khiến nhiều người nhập cư và người thân sinh ra ở Mỹ của họ quyết định không nộp đơn xin các phúc lợi và dịch vụ mà họ đủ điều kiện hưởng. Các chuyên gia y tế công cộng cho rằng nó sẽ dẫn đến những hậu quả y tế tồi tệ hơn.
Manatt Health, nhóm cung cấp tư vấn cho chính phủ bang và liên bang, ước tính chính sách này sẽ ngăn cản 26 triệu người tìm kiếm chăm sóc sức khỏe, thực phẩm, nhà ở hoặc các trợ giúp khác. Khoảng một nửa trong số đó là công dân Mỹ, chủ yếu là trẻ em hoặc người lớn sống trong gia đình có tình trạng cư trú hỗn hợp (gồm cả công dân Mỹ và người chưa có quốc tịch).
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng hầu hết những người nhận trợ cấp từ chính phủ đều đã là cư dân hợp pháp.
"Quy định này là một cuộc tấn công trực tiếp vào các gia đình nhập cư, và là mối đe dọa đối với sức khỏe và an ninh kinh tế của đất nước chúng ta", Adriana Cadena, giám đốc điều hành của Liên minh Bảo vệ gia đình nhập cư, nhận xét. "Chính quyền Tổng thống Trump đang dựa vào định kiến và chính trị để đưa ra các quyết định về nhập cư, bất chấp những tác hại mà nó gây ra".
