Chiều 5-5 (giờ địa phương), trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Cố vấn an ninh quốc gia Ấn Độ Ajit Doval.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, tại cuộc gặp, Cố vấn an ninh quốc gia Ajit Doval nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Đây là dấu mốc quan trọng, góp phần làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước, nhất là trong các lĩnh vực then chốt liên quan đến an ninh và phát triển.
Ông Ajit Doval chia sẻ mặc dù “bất ổn và bất định” là hai từ khóa được nhắc tới nhiều nhất khi nói đến tình hình thế giới, nhưng trong môi trường đó, yếu tố làm ổn định tình hình chính là sự tin cậy và mong muốn cùng phát triển. Do đó, ông rất mong hai nước tiếp tục cùng hợp tác, phát triển và đưa quan hệ lên tầm mức mới.
Bày tỏ ấn tượng trước những thành tựu phát triển toàn diện của Việt Nam cũng như vai trò, vị thế ngày càng gia tăng của Việt Nam trên trường quốc tế, Cố vấn an ninh quốc gia Ajit Doval khẳng định Ấn Độ luôn coi Việt Nam là đối tác quan trọng hàng đầu tại khu vực với những đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển chung.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh quan hệ Việt Nam – Ấn Độ được xây dựng trên nền tảng vững chắc của sự tin cậy chính trị, sự tương đồng về tầm nhìn chiến lược và lợi ích phát triển lâu dài. Việt Nam nhất quán coi trọng và mong muốn tăng cường hơn nữa quan hệ với Ấn Độ, đồng thời ủng hộ Ấn Độ phát huy vai trò ngày càng lớn trong các cơ chế khu vực và toàn cầu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ, mặc dù tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động, song quan hệ Việt Nam – Ấn Độ vẫn luôn bền chặt và chuyến thăm chính là minh chứng cho sự hợp tác hữu nghị truyền thống, đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực và thế giới.
Với tiềm năng rất lớn, theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam, hai bên cần hợp tác thực chất trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có hợp tác kinh tế khoa học công nghệ, chuyển đổi số, công nghệ mới, hợp tác giáo dục, đào tạo, giao lưu nhân dân.
Tại cuộc gặp, hai bên đánh giá hợp tác an ninh ngày càng giữ vai trò quan trọng trong quan hệ hai nước và nhấn mạnh việc làm sâu sắc hơn nữa phối hợp giữa các cơ quan an ninh, thực thi pháp luật và hoạch định chính sách.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Việt Nam và Ấn Độ cần tăng cường chia sẻ thông tin chiến lược, mở rộng hợp tác về an ninh mạng, bảo vệ hạ tầng số, phòng chống tội phạm công nghệ cao và nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống.
Trên cơ sở quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Ấn Độ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Cố vấn an ninh quốc gia Ấn Độ Ajit Doval đặc biệt nhấn mạnh nhu cầu phối hợp hiệu quả trong đấu tranh chống khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia, lừa đảo trực tuyến và các mối đe dọa mới nổi, qua đó góp phần bảo đảm an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội của mỗi nước.
Hai bên cũng thống nhất thúc đẩy liên kết giữa an ninh và phát triển, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, năng lượng và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, coi đây là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của mỗi quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gia tăng.
Về các vấn đề khu vực và quốc tế, hai bên nhất trí về duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không; giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS 1982).
Hai bên cũng nhất trí tiếp tục tăng cường tham vấn chiến lược, phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, qua đó đóng góp tích cực vào việc định hình một cấu trúc khu vực ổn định, bao trùm và dựa trên luật lệ trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực đang chuyển biến nhanh chóng và tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Kết thúc cuộc gặp, hai bên bày tỏ tin tưởng với nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống, mức độ tin cậy chiến lược cao, quyết tâm chính trị mạnh mẽ của lãnh đạo hai nước, nhiều điểm tương đồng về quan điểm trong nhiều hợp tác Việt Nam – Ấn Độ, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh, sẽ tiếp tục phát triển sâu sắc, thực chất và hiệu quả hơn nữa, vì lợi ích của nhân dân mỗi nước, vì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững ở khu vực và trên thế giới.
Từ "xương sống tương lai" đến "không còn tàu khu trục"
Trước đây, đã có những tranh cãi về việc liệu Type 45 có được kế nhiệm hay không, hoặc liệu Hải quân Hoàng gia Anh có chuyển sang hạm đội chiến đấu mặt nước chỉ bao gồm các tàu hộ vệ và khinh hạm hạng nhẹ. Tuy nhiên, sự gia tăng chi tiêu quốc phòng từ năm 2022 và căng thẳng leo thang với Nga đã củng cố sự ủng hộ cho việc tăng ngân sách cho hải quân nước này.
Chương trình Type 83 bắt đầu được chú ý vào năm 2025, khi Quốc vụ khanh phụ trách công nghiệp quốc phòng Anh Luke Pollard tiết lộ đây sẽ là một tàu "có thủy thủ đoàn tối thiểu (hoặc tùy chọn)" và "dự kiến đi vào hoạt động từ giữa những năm 2030".
Một trong những cải tiến đáng kể nhất so với Type 45 là việc tích hợp 70-128 ống phóng thẳng đứng, so với chỉ 48 ống trên Type 45, 96 ống trên tàu khu trục lớp Arleigh Burke của Hải quân Mỹ và 112 ống trên tàu khu trục lớp Type 055 của Trung Quốc. Điều này được kỳ vọng sẽ thu hẹp khoảng cách hỏa lực hiện tại giữa các tàu khu trục của Anh và các cường quốc hải quân hàng đầu.
Bối cảnh quốc tế và áp lực tài chính
Việc hủy bỏ chương trình Type 83 diễn ra trong bối cảnh các cường quốc đang nhanh chóng xây dựng hạm đội tàu chiến mặt nước cỡ lớn.
Trung Quốc đang sản xuất tàu khu trục với tốc độ tương đương với tất cả các quốc gia khác cộng lại. Triều Tiên vào năm 2025 đã hạ thủy 2 tàu khu trục đầu tiên và có kế hoạch hạ thủy 2 tàu mỗi năm, dự kiến vượt qua hạm đội của Anh về quy mô vào năm 2029 và đạt gấp đôi vào năm 2031. Trong khi đó, Mỹ tiếp tục phát triển cả tàu khu trục thế hệ tiếp theo DDG(X) và tàu chiến chủ lực chạy bằng năng lượng hạt nhân BBG(X).
Vị thế của các tàu chiến mặt nước của Anh, và của các quốc gia châu Âu nói chung, từ lâu đã suy giảm. Tàu khu trục Type 45 được coi là một trong những loại tàu khu trục kém hiệu quả và được trang bị vũ khí nhẹ nhất trên thế giới. Do đó, việc loại bỏ một hạm đội tàu khu trục hoàn toàn phù hợp với xu hướng hiện hành.
Quyết định hủy bỏ Type 83 phản ánh áp lực tài chính ngày càng tăng đối với ngân sách quốc phòng của Anh. Trong những năm gần đây, chi phí tăng cao trong các chương trình răn đe hạt nhân, mua sắm máy bay chiến đấu và hiện đại hóa quân sự nói chung đã buộc họ phải đưa ra những lựa chọn khó khăn hơn về năng lực trong tương lai.
Điều này cũng xuất phát từ những câu hỏi ngày càng lớn về khả năng của ngành quốc phòng trong việc sản xuất các loại vũ khí phức tạp đúng thời hạn, hiệu quả về chi phí và với độ tin cậy chấp nhận được.
Các báo cáo trước đó cho rằng Type 83 có thể chỉ bị trì hoãn do hạn chế về ngân sách, nhưng kế hoạch đầu tư quốc phòng mới nhất đã từ bỏ hoàn toàn lớp tàu này để ủng hộ các nền tảng ít tốn kém hơn tập trung vào chiến tranh tự động. Tuy nhiên, các nhà phân tích đã cảnh báo rộng rãi rằng các hệ thống tự động không thể thay thế hoàn toàn các tàu khu trục lớn, được trang bị vũ khí hạng nặng.
Thách thức về năng lực và độ tin cậy
Tàu khu trục Type 83 được kỳ vọng sẽ sở hữu khả năng phát điện, năng lực cảm biến, quy mô kho chứa tên lửa và các thiết bị chỉ huy vượt trội hơn đáng kể so với Type 45, cho phép nó đối phó với các thế hệ tên lửa tầm xa trong tương lai và phối hợp các hoạt động phòng không phức tạp của hạm đội.
Các nhà phân tích đã lập luận rộng rãi rằng không có kiến trúc tự hành nào đang được hình dung có thể thay thế hoàn toàn một tàu khu trục chuyên dụng trong các cuộc chiến tranh trên biển cường độ cao chống lại các đối thủ ngang tầm.
Tuy nhiên, ngay từ đầu, việc liệu ngành công nghiệp Anh có thể phát triển một tàu khu trục thế hệ tiếp theo hay không đã là một câu hỏi lớn.
Tỷ lệ sẵn sàng hoạt động của khu trục hạm Type 45 nổi tiếng là kém do các tàu này thường xuyên gặp sự cố, đặc biệt là khi hoạt động ở vùng biển ấm.
Các tàu sân bay lớp Queen Elizabeth được đóng gần đây cũng gặp phải các vấn đề nghiêm trọng về hiệu suất, bao gồm nhiều trường hợp hỏng hóc và ngập nước. Khả năng duy trì hạm đội tàu ngầm của nước này vẫn rất kém với tỷ lệ sẵn sàng hoạt động thấp hơn nhiều so với mức chấp nhận được, và gần đây đã giảm xuống bằng không.
Chuyện gì có thể xảy ra nếu thời gian không thuộc một phần của cấu trúc vũ trụ? Để tìm câu trả lời cho giả thuyết này, đội ngũ nhà khoa học thuộc Đại học Birmingham (Anh) đã sử dụng 24.000 nguyên tử siêu lạnh và thành công tạo ra một "vũ trụ mini".
Giáo sư Giovanni Barontini của Đại học Birmingham và đội ngũ của ông đã tạo ra một phiên bản vũ trụ mini bằng cách sử dụng đám mây gồm 24.000 nguyên tử siêu lạnh.
Các nhà nghiên cứu khóa chặt số nguyên tử trên vào một hệ thống lượng tử bị cô lập. Kế đến, họ sử dụng hai chùm tia laser để tạo ra một rào chắn mỏng chia hệ thống thành hai vùng riêng biệt.
Một vùng được duy trì việc quan sát, hoặc gọi là vùng sáng. Vùng còn lại bị che chắn khỏi tầm quan sát, nên gọi là vùng tối.
Bên trong vũ trụ được đơn giản hóa này, vùng sáng liên tục được mở rộng và co lại theo chu kỳ của một vụ nổ lớn và tiếp theo là một vụ co lớn.
Do hệ thống vẫn bị cô lập với môi trường bên ngoài, các nhà khoa học tái dựng chuỗi trình tự các sự kiện chỉ dựa vào những thay đổi diễn ra bên trong vũ trụ mini. Trong toàn bộ quá trình thí nghiệm, họ không cần một đồng hồ bên ngoài.
Thí nghiệm trên được dùng để chứng minh một khái niệm gọi là "thời gian entropy". Đây là khái niệm cho rằng dòng chảy thời gian được tạo ra từ sự thay đổi mức độ hỗn loạn (entropy) của vật chất, thay vì tồn tại như một thực thể cơ bản của vũ trụ.
Và những gì diễn ra bên trong vũ trụ mini đã củng cố khái niệm trên, thông qua sự di chuyển của các nguyên tử từ vùng tối sang vùng sáng và ngược lại, và trong quá trình di chuyển này đã can thiệp sự phân bổ của vật chất.
Trong lúc những sự phân bổ vật chất tiếp tục diễn ra, hệ thống di chuyển về phía trước theo thời gian. Khi mọi thứ đứng yên, thời gian bên trong vũ trụ mini cũng ngừng lại.
Đội ngũ nghiên cứu phát hiện phiên bản thời gian diễn ra bên trong vũ trụ mini vẫn duy trì một chiều hướng nhất quán. Phiên bản này có thể sắp xếp chính xác thứ tự các sự kiện, thậm chí trong những chu kỳ giãn nở và co lại lặp đi lặp lại của hệ thống.
Phát hiện mới mang đến cho giới nghiên cứu một phương thức thử nghiệm những ý tưởng từ lâu chỉ tồn tại trong giới hạn lý thuyết. Vũ trụ mini hứa hẹn có thể giúp các nhà khoa học nghiên cứu lực hấp dẫn lượng tử, nguồn gốc vũ trụ và bản chất của thời gian trong môi trường phòng thí nghiệm.
"Các tên lửa Iran đã đánh trúng trận địa radar cảnh báo sớm AR-327 đặt tại núi Dukhan trong cuộc tập kích trả đũa sáng nay", tài khoản mạng xã hội của hãng thông tấn Tasnim tại Iran ngày 11/6 cho biết, đề cập chiến dịch đáp trả nhắm vào các cơ sở quân sự Mỹ ở vùng Vịnh.
Hình ảnh do Tasnim đăng cho thấy cột khói lớn bốc lên từ khu vực núi Dukhan. Đây là ngọn núi cao nhất tại Bahrain với độ cao 134 m so với mực nước biển.
Acceladealer, thành viên mạng lưới theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở Faytuks News, sau đó công bố dữ liệu đối chiếu địa lý xác nhận cột khói bốc lên từ vị trí mái vòm radar duy nhất trong khuôn viên cơ sở radar Jabal al-Dukhan ở Bahrain.
Không rõ trận địa radar do quốc gia nào vận hành, song chuyên trang quân sự Defence Security Asia cho rằng đây là cơ sở có liên hệ với Mỹ.
Lực lượng vũ trang Iran tuyên bố đã tập kích loạt căn cứ có lực lượng Mỹ trong khu vực nhằm trả đũa đòn đánh trước đó của đối phương, trong đó có sân bay quân sự Sheikh Isa và trụ sở Hạm đội 5 Mỹ tại Bahrain.
Bộ Nội vụ Bahrain cho biết các cuộc tấn công từ Iran đã khiến một người bị thương nhẹ, nhiều phương tiện bốc cháy cùng nhà cửa bị hư hại ở thành phố Hamad và thủ đô Manama, do mảnh vỡ từ các máy bay không người lái (UAV) của Iran bị chặn.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa bình luận về thông tin trận địa radar tại Bahrain bị đánh trúng.
Theo chuyên trang về thông tin quân sự Deagel, AR-327 Commander là radar chiến thuật hoạt động ở băng tần S và có tầm hoạt động 470 km, do hãng BAE Systems tại Anh phát triển. Không quân Anh đưa AR-327 vào sử dụng từ năm 1997, với định danh Type 101. Kể từ đó, AR-327 đã được triển khai tại nhiều khu vực, trong đó có Bắc Cực, Trung Á và Trung Đông.
Defence Security Asia cho biết núi Dukhan có tầm quan trọng đặc biệt về mặt quân sự, do địa hình cao cho phép radar triển khai tại đây bao quát các hành lang hàng không chiến lược xung quanh eo biển Hormuz.
"Vô hiệu hóa hoặc làm suy yếu năng lực cảnh báo sớm có thể tạo ra những điểm mù tạm thời, khiến nhiều quốc gia vùng Vịnh gặp khó khăn trong quá trình đánh chặn tên lửa, phối hợp về hải quân và đánh giá mối đe dọa từ trên không", chuyên trang này cho hay.
Quân đội Mỹ đã hứng chịu nhiều thiệt hại sau các cuộc tập kích trả đũa từ Iran trong xung đột Trung Đông. Theo kết quả phân tích ảnh vệ tinh được Washington Post công bố hồi đầu tháng 5, những đòn tấn công của Iran đã phá hủy hoặc làm hư hỏng tổng cộng 217 công trình, 11 thiết bị quân sự tại 15 căn cứ có lực lượng Mỹ đồn trú.
