Trường hợp trên được bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan) chia sẻ. Bệnh nhân Lý là người vốn có thể trạng khỏe mạnh và đam mê câu cá biển. Ông Lý duy trì thói quen ăn hải sản mỗi ngày trong thời gian dài. Tuy nhiên, trong một lần kiểm tra sức khỏe gần đây, kết quả khiến ông bàng hoàng khi chỉ số thanh thải creatinine giảm xuống còn 46 mL/min (mức độ bệnh thận mạn tính giai đoạn trung bình).
Đáng chú ý, nồng độ kim loại nặng asen trong nước tiểu của ông lên tới 586,9 μg/L, cao gấp 6 lần mức cho phép. Không chỉ vậy, nồng độ chì trong cơ thể cũng vượt ngưỡng. Việc tiếp xúc với đa kim loại nặng đã đẩy các ống thận vào tình trạng bị áp lực oxy hóa nghiêm trọng.
Trong quá trình điều trị, bác sĩ Tường yêu cầu ông Lý dừng ngay việc ăn các loại hải sản tự đánh bắt, đồng thời chuyển sang dùng nước lọc qua hệ thống tinh lọc chất lượng cao. Bệnh nhân được chỉ định dùng thuốc giải độc đường uống, hoạt động như một “thanh nam châm” để hút các ion kim loại trong máu và đào thải ra ngoài.
Sau nửa năm kiên trì, nồng độ asen trong nước tiểu của ông Lý đã trở về mức bình thường. Chức năng thận (chỉ số thanh thải creatinine) hồi phục từ 46 lên 80 mL/min. Bệnh nhân đã thành công đảo ngược tình trạng từ “suy thận trung bình” về mức “tổn thương nhẹ”, thoát khỏi nỗi ám ảnh phải chạy thận trong tương lai.
Dựa trên các tiêu chuẩn vệ sinh mới nhất giai đoạn 2024-2025 của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (TFDA), bác sĩ Hồng Vĩnh Tường liệt kê 5 nhóm thực phẩm người dân cần đặc biệt cảnh giác:
Cá biển sâu kích thước lớn
Cá cờ, cá ngừ, cá mập, cá dầu… là những loài săn mồi đứng đầu chuỗi thức ăn. Qua quá trình tích tụ sinh học, nồng độ methyl thủy ngân trong cơ thể chúng có thể cao gấp hàng chục nghìn lần so với nước biển. Chất này có độc tính cực mạnh, tấn công trực tiếp vào cầu thận. Người dân nên thay thế bằng các loại cá nhỏ như cá thu, cá nục và tránh ăn da, nội tạng cá.
Nội tạng động vật
Quan niệm “ăn gì bổ nấy” là một sai lầm lớn. Thận và gan là cơ quan chuyển hóa độc tố. Khi động vật tiếp xúc với cadmium (Cd) trong môi trường, chất này sẽ tích tụ tại đây. Cadmium có chu kỳ bán rã trong cơ thể người lên đến 30 năm, tiêu thụ lâu dài sẽ gây rối loạn chức năng ống thận gần.
Động vật có vỏ và gạch cua/tôm
Sò điệp, hàu và đặc biệt là gạch cua thường hấp thụ dinh dưỡng bằng cách lọc nước biển, đồng thời cô đặc asen và cadmium trong các tuyến cơ thể. Nghiên cứu chỉ ra rằng, hàm lượng kim loại nặng trong gạch cua (tuyến sinh dục và gan tụy) thường cao gấp hàng chục lần so với thịt cua.
Gạo và ngũ cốc không rõ nguồn gốc
Cây lúa có khả năng hấp thụ cadmium rất mạnh. Nếu trồng trên đất bị ô nhiễm nước thải công nghiệp sẽ tạo ra “gạo nhiễm chì/cadmium”. Ăn gạo này lâu dài có thể gây bệnh Itai-itai, dẫn đến protein niệu nghiêm trọng và mất xương.
Một số loại phẩm màu công nghiệp bất hợp pháp trong mứt, bánh kẹo giá rẻ có thể chứa hàm lượng chì cao. Chì gây xơ hóa mô kẽ thận mạn tính, đặc biệt nguy hiểm với thận đang phát triển của trẻ em.
Để bảo vệ thận, bác sĩ khuyến nghị bổ sung 4 nhóm thực phẩm giúp hỗ trợ giải độc:
Mộc nhĩ đen và khoai lang: Giàu chất xơ, đóng vai trò như “máy hút bụi” giúp hấp thụ kim loại nặng trong đường ruột.
Bí đỏ và táo: Chứa pectin giúp liên kết các kim loại nặng và đào thải qua phân.
Tỏi, hành tây và rau mùi: Chứa các hợp chất lưu huỳnh, hỗ trợ gan tổng hợp Glutathione – chất giải độc kim loại nặng quan trọng nhất của cơ thể.
Lợi khuẩn (Probiotics): Một số chủng lợi khuẩn có khả năng gắn kết với kim loại nặng trong ruột, làm giảm đáng kể tỷ lệ hấp thụ vào máu.
Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng đến đường huyết phụ thuộc vào loại yến mạch và cách chế biến. Lựa chọn đúng giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn ngay từ bữa sáng, theo trang sức khỏe Health.
Yến mạch là nguồn cung cấp carbohydrate, khi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa thành glucose và đi vào máu, từ đó ảnh hưởng đến đường huyết. Mức tăng nhanh hay chậm phụ thuộc vào mức độ chế biến của yến mạch.
Theo bà Rachael Ajmera, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, các loại yến mạch ít chế biến như yến mạch cắt nhỏ được tiêu hóa chậm hơn, giúp đường huyết tăng từ từ và ổn định hơn.
Ngược lại, yến mạch cán hoặc yến mạch ăn liền thường được hấp thu nhanh, khiến đường huyết và insulin tăng cao hơn sau ăn.
Ngoài ra, nguyên liệu ăn kèm cũng ảnh hưởng đáng kể. Việc thêm đường, mứt hoặc các loại topping ngọt có thể làm tăng lượng carbohydrate, khiến đường huyết tăng nhanh hơn.
Chỉ số đường huyết (GI) đánh giá tốc độ làm tăng đường huyết của thực phẩm chứa carbohydrate theo thang điểm từ 0 đến 100. Thực phẩm có chỉ số cao làm đường huyết tăng nhanh hơn.
Yến mạch cắt nhỏ có GI khoảng 53, thuộc nhóm thấp; yến mạch cán ở mức 56, thuộc nhóm trung bình; trong khi yến mạch ăn liền có GI khoảng 75, thuộc nhóm cao. Những loại có GI thấp thường giúp kiểm soát đường huyết ổn định hơn.
Yến mạch cắt nhỏ và yến mạch cán có giá trị dinh dưỡng gần như tương đương. Sự khác biệt nằm ở tốc độ tiêu hóa. Yến mạch cắt nhỏ tiêu hóa chậm hơn nên có lợi cho kiểm soát đường huyết.
Yến mạch ăn liền thường chứa nhiều calo và carbohydrate hơn nhưng lại ít protein và chất xơ. Điều này khiến lựa chọn này kém lành mạnh hơn.
Người mắc tiểu đường cần kiểm soát lượng carbohydrate, đặc biệt là loại chế biến sẵn. Tuy nhiên, không cần loại bỏ hoàn toàn yến mạch.
Theo bác sĩ Stacy Heimburger (Mỹ), các loại yến mạch ít chế biến giúp làm chậm quá trình tiêu hóa, từ đó hạn chế mức tăng đường huyết và insulin sau ăn, giúp đường huyết ổn định hơn.
Ngoài ra, yến mạch còn giàu beta-glucan - một loại chất xơ hòa tan có khả năng làm chậm hấp thu glucose, nhờ đó giúp đường huyết tăng nhẹ và kiểm soát tốt hơn sau bữa ăn.
Chọn yến mạch cắt nhỏ hoặc yến mạch cán thay vì loại ăn liền giúp hạn chế tăng đường huyết nhanh. Khẩu phần phù hợp khoảng nửa cốc yến mạch khô mỗi lần ăn.
Kết hợp thêm thực phẩm giàu protein, chất béo tốt và chất xơ như hạt chia, sữa chua Hy Lạp, bơ hạt hoặc trái cây tươi giúp cân bằng dinh dưỡng. Hạn chế thêm đường, siro hoặc trái cây sấy ngọt.
Khi chọn yến mạch ăn liền, cần đọc kỹ thành phần và ưu tiên loại không đường hoặc ít đường. Lượng đường bổ sung nên dưới 4 gram mỗi khẩu phần.
Sáng 31/3, BS Nguyễn Khắc Hiếu, Giám đốc Trung tâm Y tế Ea H'leo (tỉnh Đắk Lắk), cho biết đơn vị đã có báo cáo nhanh gửi Sở Y tế về các ca bệnh nghi ngộ độc thực phẩm. Các bệnh nhân nhập viện đều cho biết bị đau bụng, tiêu chảy sau khi ăn bánh mì tại cửa hàng Q.H. (xã Ea Đrăng, Đắk Lắk).
Theo BS Hiếu, tính đến 6h cùng ngày, Trung tâm ghi nhận tổng cộng 77 ca nhập viện. Trong đó, 60 ca đang được điều trị, 10 ca xuất viện, 7 ca chuyển tuyến đến Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên.
"Chúng tôi đang tích cực chăm sóc, điều trị cho các bệnh nhân. Tình trạng sức khỏe của bệnh nhân đã ổn định", BS Hiếu cho hay.
Cùng thời điểm, Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh (phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk) có thông báo về việc đơn vị đang điều trị cho 6 bệnh nhân sau khi ăn bánh mì ở cửa hàng Q.H., với các biểu hiện như đau bụng, nôn ói, tiêu chảy.
Các bệnh nhân được chẩn đoán viêm dạ dày ruột cấp, nhiễm trùng đường ruột, viêm ruột và theo dõi ngộ độc thực phẩm. Đến nay, sức khỏe của các bệnh nhân đã ổn định, đang được theo dõi.
Cơ quan chức năng tỉnh Đắk Lắk đã lấy các mẫu thực phẩm liên quan gồm bánh mì, thịt nguội, thịt heo nướng, rau, nước chan, ớt sa tế tại cửa hàng bánh mì Q.H. để kiểm nghiệm.
UBND xã Ea Đrăng đã thành lập đoàn kiểm tra, tạm đình chỉ hoạt động cơ sở bánh mì Q.H. và chờ kết quả kiểm nghiệm để có căn cứ xử lý.
Như Dân trí đưa tin, chiều 28/3, Trung tâm Y tế Ea H'leo tiếp nhận nhiều trường hợp nhập viện liên quan đến ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì. Sau đó, Trung tâm này liên tục tiếp nhận thêm hàng chục ca bệnh có các triệu chứng tương tự.
Ngày 5.5, theo thông tin từ Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ, các bác sĩ Khoa Ngoại Thận - Tiết niệu bệnh viện vừa phẫu thuật thành công, xử trí một trường hợp hy hữu khi bệnh nhân suýt phải cắt bỏ dương vật vì bị 2 đai ốc siết chặt trong thời gian dài.
Trước đó, nam bệnh nhân L.D.T (38 tuổi, ngụ tỉnh An Giang), được chuyển viện trong tình trạng dương vật biến dạng, phù nề, kèm 2 dị vật kim loại dạng đai ốc siết chặt. Qua khai thác bệnh sử được biết tình trạng này đã kéo dài khoảng 1 tháng trước khi nhập viện.
Ngay sau khi tiếp nhận, các bác sĩ tiến hành hội chẩn khẩn và quyết định phẫu thuật cấp cứu. Các bác sĩ ghi nhận 2 đai ốc kim loại hình lục giác, đường kính khoảng 3 cm, dày 1 cm, siết chặt vào thân dương vật; trong đó 1 đai nằm cách gốc dương vật khoảng 1 cm, đai còn lại cách khoảng 5 cm.
Do kích thước dị vật lớn, cấu trúc kim loại cứng và mức độ siết chặt kéo dài, các phương pháp tháo gỡ thông thường không thể áp dụng. Ê kíp buộc phải sử dụng máy cắt cấp cứu cầm tay để giải phóng vòng thắt.
Sau khoảng 40 phút, các bác sĩ mới lấy dị vật thành công.
Ghi nhận sau khi loại bỏ dị vật, vùng da thân dương vật bệnh nhân bị loét, rỉ máu và xuất hiện mô hoại tử. Tình trạng hiện tại, bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt, vết mổ khô, dự kiến xuất viện trong vài ngày tới.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Trương Công Thành, tình trạng vòng thắt bộ phận sinh dục là một cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm, việc đeo các dị vật dạng vòng như bệnh nhân trên có thể nhanh chóng gây tắc nghẽn tuần hoàn, khiến máu không lưu thông, dẫn đến sưng đau, tím tái, thậm chí hoại tử mô. Nếu không được xử trí kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ đối mặt với các biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng, tổn thương lan rộng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Bác sĩ cũng khuyến cáo, khi gặp tình trạng tương tự, người bệnh cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được can thiệp. Ở giai đoạn sớm, bác sĩ có thể gây tê tại chỗ và tháo dị vật bằng các phương pháp đơn giản. Tuy nhiên, với những trường hợp dị vật kim loại lớn, cứng hoặc siết chặt lâu ngày, cần phải can thiệp phẫu thuật và sử dụng dụng cụ chuyên dụng để cắt bỏ.
Trong những trường hợp nặng nhất, khi dương vật đã hoại tử kèm nhiễm trùng nghiêm trọng và không thể giải phóng vòng thắt, bệnh nhân có thể phải đối mặt với chỉ định cắt bỏ cơ quan này.
Bên cạnh đó, các bác sĩ cũng nhấn mạnh, người dân không nên tự ý xử lý tại nhà bằng các dụng cụ như kìm, cưa hay vật sắc nhọn để tháo dị vật, bởi điều này có thể gây thêm tổn thương, chảy máu và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
