Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đang có chuyến thăm cấp Nhà nước đến Ấn Độ và Sri Lanka kéo dài từ ngày 5-8.5.
Chuyến công du này nối tiếp các chuyến thăm và làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đến Lào, Campuchia, Mỹ, Trung Quốc… từ đầu năm đến nay. Ở chiều ngược lại, trong cùng thời gian, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae… đến thăm Việt Nam.
Nhìn lại loạt hoạt động đối ngoại trên, có thể thấy chỉ trong khoảng 4 tháng, Việt Nam đã có những cuộc viếng thăm cấp cao, làm việc với 5 đối tác chiến lược toàn diện là: Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ. Kèm theo đó là các cuộc thăm viếng chính thức với 2 đối tác đặc biệt gồm Lào và Campuchia. Danh sách đối tác vừa nêu cũng bao gồm 5 đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam: Trung Quốc, Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản và EU.
Tính đến nay, Việt Nam đã có 15 đối tác chiến lược toàn diện gồm: Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Hàn Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Úc, Pháp, Malaysia, New Zealand, Indonesia, Singapore, Thái Lan, Anh, Liên minh châu Âu (EU). Như vậy, Việt Nam đã có quan hệ cấp đối tác chiến lược toàn diện với cả 5 thành viên Hội đồng Bảo an LHQ.
Chính vì thế, các sự kiện trên là minh chứng rõ ràng cho việc Việt Nam tăng cường củng cố quan hệ với các đối tác quan trọng, để tiếp tục phát huy các thành tựu đối ngoại ấn tượng đạt được thời gian qua.
Điều đó đã hiện thực hóa chiến lược của Đảng và Nhà nước trong việc tăng cường tự chủ chiến lược. Liên quan vấn đề này, ngày 18.2 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài viết “Đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới” nêu rõ sách lược đối ngoại của Việt Nam.
Trong bài viết, dẫn lại lời Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói “sau vấn đề phòng thủ, ngoại giao là một vấn đề cần yếu cho một nước độc lập”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định mạnh mẽ vai trò và trách nhiệm của đối ngoại đối với quốc gia, dân tộc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh: “Đứng trước những thời khắc lịch sử, đất nước cần có những quyết sách lịch sử. Kỷ nguyên mới đòi hỏi phải triển khai “đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới”: Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia dân tộc; lấy hòa bình, độc lập, tự chủ, tự cường là nền tảng; đặt người dân là trung tâm của mọi chính sách; coi đóng góp cho cộng đồng quốc tế là trách nhiệm. Ở tầm cao mới, đối ngoại sẽ được triển khai một cách tự tin, tự chủ, tự lực, tự cường hơn; đóng góp hiệu quả hơn vào những mục tiêu chiến lược của đất nước; thể hiện trách nhiệm lớn hơn đối với hòa bình và phát triển của thế giới”. Theo đó, Việt Nam xây dựng nền đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới về mục tiêu, về lĩnh vực và về chủ thể.
Sách lược trên được kỳ vọng sẽ nâng tầm đối ngoại Việt Nam – vốn đã được cộng đồng thế giới đánh giá cao về những thành tựu đạt được trong thời gian qua. Điều này đã được nhiều nhà quan sát quốc tế nhấn mạnh trong các cuộc trả lời phỏng vấn Thanh Niên.
Điển hình, nhìn lại năm 2025, ông Gregory Poling (Giám đốc Chương trình Đông Nam Á, Giám đốc Sáng kiến minh bạch hàng hải châu Á – Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), Mỹ) đã nhận định: “Việt Nam là một trong những câu chuyện thành công đáng ngạc nhiên nhất năm 2025. Từng được dự đoán sẽ nằm trong số những nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cuộc chiến thương mại do Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động, thế nhưng Việt Nam đã đạt được mức tăng trưởng GDP 8% trong năm 2025, vượt xa mọi kỳ vọng”. Kết quả này được đánh giá là đến từ sự phối hợp hiệu quả giữa chính sách đối ngoại và chính sách kinh tế.
Việt Nam cũng được đánh giá đang thành công trong việc thực hiện chính sách đối ngoại linh hoạt, hiệu quả giữa những thách thức không nhỏ của thế giới và khu vực, đặc biệt là thách thức từ sự cạnh tranh giữa các nước lớn. Nhận xét về điều này, TS Jonathan Berkshire Miller (Đồng sáng lập kiêm điều hành mảng tư vấn địa chính trị, Tập đoàn Pendulum, Canada) cho rằng: “Việt Nam nổi bật như một cường quốc tầm trung thực tế và linh hoạt, cân bằng giữa cạnh tranh với các cường quốc lớn trong khi tăng cường hội nhập kinh tế và tự chủ chiến lược”. “Nhìn chung, nền quản trị ổn định, khả năng phục hồi kinh tế và chính sách đối ngoại tinh tế đã giúp Việt Nam có vị thế tốt để vượt qua những biến động toàn cầu liên tục”, TS Miller nhận xét thêm.
Tương tự, GS Kei Koga (Chương trình các vấn đề toàn cầu và chính sách công, Trường Khoa học xã hội, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore) nhận định: “Việt Nam theo đuổi chính sách ngoại giao thực tế, tránh liên kết chiến lược công khai trong khi làm sâu sắc thêm quan hệ kinh tế với nhiều đối tác khác nhau”. Qua đó, ông Koga cũng cho rằng: “Việt Nam có thể tiếp tục theo đuổi chiến lược đa dạng hóa, tăng cường liên kết kinh tế và ngoại giao với các quốc gia trong khu vực, các đối tác ngoài khu vực để nâng cao khả năng và không gian hành động chiến lược”.
Chính vì thế, khi đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới, Việt Nam hoàn toàn có thể tạo ra nhiều đột phá phát triển mới trong vị thế của một cường quốc tầm trung như lời nhận xét của GS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế – Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật).
Theo Hãng tin AFP ngày 27-4, các tay súng thánh chiến và lực lượng ly khai đã đồng loạt tấn công nhiều khu vực trên khắp Mali từ ngày 25-4, khiến Bộ trưởng Quốc phòng Sadio Camara thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mất kiểm soát tại miền bắc.
Diễn biến được đánh giá là thách thức lớn nhất đối với chính quyền quân sự kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2020.
Các cuộc tấn công bắt đầu từ rạng sáng 25-4, do liên minh nổi dậy người Tuareg thuộc Mặt trận Giải phóng Azawad (FLA) phối hợp với lực lượng vũ trang Hỗ trợ Hồi giáo và Tín đồ Hồi giáo (JNIM) thực hiện, nhắm vào nhiều khu vực trải dài trên lãnh thổ Mali.
Một trong những diễn biến gây chấn động nhất là cái chết của Bộ trưởng Quốc phòng Sadio Camara trong một vụ đánh bom xe nhằm vào nhà riêng của ông tại Kati - khu vực được xem là thành trì của chính quyền quân sự gần thủ đô Bamako. Vụ tấn công khiến vợ thứ hai và hai cháu của ông thiệt mạng.
Chính phủ Mali cho biết ông Camara đã trực tiếp chống trả các tay súng tấn công, thậm chí "vô hiệu hóa được một số đối tượng" trước khi qua đời do vết thương tại bệnh viện. Nhà chức trách thông báo sẽ tổ chức quốc tang cho vị tướng.
Hiện trường vụ tấn công nhà riêng Bộ trưởng Quốc phòng Mali - Video: X/@visegrad24
Giao tranh vẫn tiếp diễn trong ngày 26-4 tại nhiều khu vực, bao gồm Kati, các thành phố miền bắc như Kidal, Gao, cũng như Sevare ở miền trung. Tình hình tại một số nơi được mô tả là "hỗn loạn" với nhiều tiếng súng.
Trong khi đó, lãnh đạo chính quyền quân sự, tướng Assimi Goita, chưa xuất hiện công khai kể từ khi các cuộc tấn công nổ ra. Một nguồn tin an ninh cho biết ông đang ở "một nơi an toàn".
Ở miền bắc, các nhóm nổi dậy Tuareg tuyên bố đã giành quyền kiểm soát hoàn toàn thành phố Kidal - một địa bàn chiến lược từng là thành trì của họ.
Theo các nguồn tin địa phương, các lực lượng hỗ trợ quân đội Mali, bao gồm đơn vị Africa Corps của Nga, đã rút khỏi thành phố sau một thỏa thuận chưa được công bố chi tiết.
"Khi đoàn xe quân sự rời đi, các tay súng đã nhanh chóng kiểm soát các tuyến phố", một cư dân tại Kidal cho biết.
Binh sĩ cùng trang thiết bị của lực lượng Africa Corps của Nga - gồm xe bọc thép, pháo kéo và pháo phản lực - được ghi nhận rút khỏi doanh trại tại Kidal, sau khi đạt được thỏa thuận rút quân với lực lượng nổi dậy - Video: X/@sentdefender
Trước đó, quân đội Mali từng tái chiếm Kidal vào tháng 11-2023 với sự hỗ trợ của lực lượng quân sự tư nhân Nga Wagner, chấm dứt hơn một thập kỷ kiểm soát của phiến quân.
Việc thành phố này một lần nữa rơi vào tay lực lượng nổi dậy cho thấy cán cân quyền lực tại miền bắc đang biến động mạnh.
FLA cũng tuyên bố đã thiết lập hiện diện tại khu vực Gao, cho thấy phạm vi hoạt động ngày càng mở rộng.
Tại thủ đô Bamako, tình hình an ninh được siết chặt. Binh sĩ dựng rào chắn, phong tỏa các cơ sở quân sự, trong khi sân bay quốc tế đã hoạt động trở lại sau khi tạm gián đoạn vì giao tranh ở vùng ngoại ô. Nhiều người dân vẫn trong trạng thái hoang mang.
"Tôi vẫn còn nghe tiếng nổ vang trong tai, thật sự ám ảnh", một cư dân chia sẻ.
Liên minh đối lập CFR cảnh báo Mali đang "lâm nguy", cho rằng chính quyền quân sự đã không thể đảm bảo các cam kết về an ninh và ổn định.
Trong khi đó, Liên minh các quốc gia Sahel (AES) - gồm Mali, Burkina Faso và Niger - lên án các cuộc tấn công là "âm mưu nghiêm trọng" từ các thế lực thù địch.
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres và Liên minh châu Âu cũng đồng loạt lên án bạo lực, kêu gọi tăng cường hỗ trợ quốc tế để đối phó với chủ nghĩa cực đoan và khủng bố trong khu vực.
Cuộc chiến tái phân chia khu vực bầu cử hạ viện Mỹ đang bước vào giai đoạn kịch tính. Với hàng loạt phán quyết từ các cấp tòa án trong những ngày qua, cục diện bầu cử giữa kỳ tại Mỹ liên tục thay đổi, trực tiếp tác động đến quyền kiểm soát hạ viện của hai đảng Dân chủ và Cộng hòa.
Vào sáng qua (12.5 theo giờ VN), Đài NBC News đưa tin Tòa án tối cao Mỹ đã lật ngược phán quyết của tòa cấp dưới, theo đó cho phép bang Alabama sử dụng bản đồ bầu cử mới do phe Cộng hòa đề xuất. Bản đồ này dự kiến xóa bỏ một trong 2 khu vực bầu cử có đa số cử tri là người da đen (vốn thường bầu cho ứng viên Dân chủ). Điều này sẽ giúp Alabama đẩy nhanh tiến trình bầu cử theo bản đồ có lợi cho đảng Cộng hòa. Toàn bộ 6 thẩm phán bảo thủ của Tòa án tối cao đều thông qua phán quyết cho Alabama sử dụng bản đồ mới, trong khi 3 thẩm phán cấp tiến phản đối.
Tại bang Virginia, phe Dân chủ cũng vừa đệ đơn khẩn cấp lên Tòa án tối cao vào ngày 11.5 nhằm khôi phục bản đồ bầu cử từng được cử tri chấp thuận. Trước đó, tòa án cấp tiểu bang Virginia đã bác bỏ bản đồ nêu trên do các lỗi kỹ thuật trong quá trình trưng cầu dân ý.
Không chỉ ở Alabama và Virginia, làn sóng chạy đua "vẽ lại bản đồ" còn diễn ra ở nhiều bang miền nam nước Mỹ.
Tại bang Louisiana, Thống đốc Jeff Landry đã ban bố tình trạng khẩn cấp và đình chỉ các cuộc bầu cử sơ bộ để cơ quan lập pháp kịp thời vẽ lại các khu vực bầu cử.
Ở bang Mississippi, một phiên họp đặc biệt của cơ quan lập pháp tiểu bang đã được lên lịch vào ngày 20.5 để xem xét các bản đồ mới sau khi bị tòa án yêu cầu điều chỉnh.
Theo CNN, hiện 9 bang đã ban hành bản đồ phân khu vực bầu cử mới. Các bang ghi nhận diễn biến có lợi cho đảng Cộng hòa gồm: Texas, Florida, Alabama, Tennessee, Bắc Carolina, Ohio và Missouri. Đảng Dân chủ củng cố thêm ưu thế tại 2 bang California và Utah.
Các phân tích chỉ ra với bản đồ mới, đảng Cộng hòa có thể giành thêm 15 ghế trong bầu cử hạ viện, trong khi đảng Dân chủ chỉ "lật" được 6 ghế. Giới chuyên gia nhận định đảng Cộng hòa đang bứt phá mạnh mẽ trong cuộc chiến phân định lại bản đồ bầu cử, sau những phán quyết có lợi từ các cấp tòa án.
Tuy nhiên, việc liên tiếp có nhiều bang thúc đẩy vẽ lại bản đồ bầu cử đang gây ra những hậu quả về mặt hậu cần. Tại Louisiana, gần 179.000 cử tri đã đi bỏ phiếu sớm cho bầu cử sơ bộ, thế nhưng những lá phiếu đó có thể không được tính nếu bản đồ bị thay đổi vào phút chót. Ở Alabama, sau phán quyết của Tòa án tối cao cho sử dụng bản đồ bầu cử mới, các khu vực nằm trong diện thay đổi sẽ phải tổ chức bầu cử sơ bộ lại.
Trong bối cảnh số nghị sĩ Cộng hòa chỉ nhiều hơn phe Dân chủ 5 ghế tại hạ viện (217 và 212), việc tái phân định khu vực bầu cử không còn là chuyện thủ tục mà đã trở thành một vũ khí chiến thuật để đảng Cộng hòa bảo vệ thế đa số mong manh trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới, trong khi đảng Dân chủ nỗ lực ngăn chặn đối thủ giành thêm lợi thế.
Sự việc xảy ra ngày 17/5 tại căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, khi các tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ đang bay biểu diễn. Cả 4 phi công trên hai máy bay đều an toàn và đang được kiểm tra y tế. Căn cứ Mountain Home đã bị phong tỏa sau tai nạn.
Video hiện trường cho thấy một chiếc EA-18G hạ độ cao và rút ngắn giãn cách khi máy bay còn lại đang kéo cao. Hai phi cơ va chạm và dường như dính chặt với nhau, xoay vòng mất kiểm soát rồi bắt đầu rơi tự do. Các phi công phóng ghế thoát hiểm, hai chiếc EA-18G rơi tại chỗ và phát nổ.
Cơ quan Dự báo Thời tiết Quốc gia Mỹ cho biết vào thời điểm xảy ra tai nạn, khu vực này có tầm nhìn tốt và gió giật khoảng 47 km/h.
Ban tổ chức cho biết chương trình tại căn cứ Mountain Home gồm các màn bay biểu diễn và nhảy dù nhằm "kỷ niệm lịch sử hàng không, cũng như cung cấp cái nhìn vể năng lực không quân hiện đại".
Đây là lần đầu căn cứ Mountain Home tổ chức sự kiện trình diễn kể từ năm 2018, thời điểm một người chơi dù lượn thiệt mạng khi biểu diễn tại đây. Tháng 9/2003, một tiêm kích F-16 gặp sự cố khi thực hiện động tác nhào lộn trên căn cứ này, phi công đưa máy bay ra khỏi khu vực đông người và phóng ghế thoát hiểm chỉ một giây trước khi máy bay chạm đất.
EA-18G là biến thể tác chiến điện tử của tiêm kích hạm F/A-18F Super Hornet, có giá khoảng 70 triệu USD mỗi chiếc. Máy bay được trang bị nhiều cảm biến hiện đại và các tổ hợp gây nhiễu, chuyên hỗ trợ từ xa cho lực lượng tham chiến, chế áp lưới phòng không đối phương và đảm bảo khả năng sống sót của vũ khí tầm xa.
Ngoài ra, những chiếc Growler còn có thể giúp sức cho hoạt động xâm nhập hoặc rút lui của đặc nhiệm và các đơn vị mặt đất.
