Dữ liệu trên trang theo dõi hàng không dân sự FlightRadar24 cho thấy phi cơ tiếp dầu KC-135R có số đuôi 62-3578 cất cánh từ căn cứ Al Dhafra tại thủ đô Abu Dhabi của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hôm 5/5, sau đó bay nhiều vòng khép kín ở độ cao 7.000-8.200 m trên không phận quốc tế ở vịnh Ba Tư.
Máy bay sau đó chuyển hướng về phía không phận Qatar, bật mã phát đáp “7700” và bắt đầu giảm độ cao. Tín hiệu định vị của chiếc KC-135R bị ngắt ở độ cao khoảng 4.200 m. Hai trực thăng hạng nhẹ đa năng H125 sau đó cất cánh từ căn cứ Al Udeid ở Qatar và hướng tới khu vực chiếc KC-135R mất tín hiệu, nhưng chưa rõ có liên quan tới sự việc hay không.
Một máy bay tiếp dầu KC-46A Mỹ hôm 4/5 cất cánh từ Israel, bay qua Arab Saudi và UAE rồi tới eo biển Hormuz, sau đó bật mã phát đáp “7700” và mất tín hiệu ở phía đông thủ đô Riyadh của Arab Saudi. Theo hãng thông tấn Fars News của Iran, máy bay KC-46A đã “hạ cánh khẩn cấp”.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa lên tiếng về thông tin.
Mã “7700” được dùng khi xuất hiện tình huống khẩn nguy trên không, như sự cố động cơ, mất áp suất hay có người cần trợ giúp y tế. Sau khi bật mã 7700, phi công phải thông báo với đài kiểm soát không lưu trong khu vực rằng họ đang gặp vấn đề gì.
Ian Petchenik, cơ trưởng điều khiển máy bay Boeing 757/767, khẳng định 99% trường hợp bật mã phát đáp 7700 được ghi nhận trên các trang theo dõi dân sự là “sự kiện bình thường”. Ông lưu ý rằng tín hiệu 7700 không đồng nghĩa với phi cơ đang đối mặt nguy hiểm cận kề, mà có thể là phi công tỏ ra thận trọng và muốn thông báo đang gặp tình huống bất thường.
“Trong môi trường quốc tế, khi giao tiếp trở nên khó khăn vì bất đồng ngôn ngữ, phát tín hiệu 7700 sẽ giúp đài kiểm soát không lưu hiểu rõ máy bay đang cần được ưu tiên và hỗ trợ”, Petchenik nói.
Máy bay KC-135R Mỹ hoạt động trong khu vực diễn ra xung đột, với hoạt động tác chiến điện tử và gây nhiễu phức tạp. Điều này gây ảnh hưởng đến liên lạc và định vị, khiến phi công bật mã 7700 dù bản thân máy bay không gặp nguy hiểm.
Dòng KC-135 được sử dụng từ năm 1957, sử dụng chung thiết kế nguyên mẫu với máy bay chở khách Boeing 707. Mỗi chiếc có tổ lái 3-4 người, đạt tốc độ tối đa 933 km/h, tầm hoạt động 2.100 km khi mang theo 68 tấn nhiên liệu để chuyển cho các máy bay khác.
Tổng cộng 803 chiếc KC-135 đã được chế tạo trong giai đoạn 1955-1965. Tính đến cuối năm 2024, quân đội Mỹ còn 376 phi cơ KC-135 trong biên chế, nhưng không rõ số lượng máy bay sẵn sàng làm nhiệm vụ. Mỗi chiếc KC-135 có giá ước tính gần 40 triệu USD vào thời điểm năm 1998, tương đương với 77 triệu USD hiện nay.
Trong 6 tuần xung đột Trung Đông, không quân Mỹ đã mất hàng loạt máy bay KC-135, trong đó một chiếc bị rơi do va chạm trên không và nhiều máy bay trúng hỏa lực Iran khi đang nằm tại bãi đỗ.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng ngày 14/5 trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị nêu phản ứng của Việt Nam về việc Philippines và Trung Quốc đã cho người lên cắm cờ khẳng định chủ quyền tại đá Hoài Ân, quần đảo Trường Sa.
"Việc các bên liên quan cho người lên thực thể thuộc quần đảo Trường Sa mà không được sự cho phép của Việt Nam là hành vi xâm phạm chủ quyền của Việt Nam theo luật pháp quốc tế, đi ngược lại Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) cũng như nỗ lực của các nước trong đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) hiện nay", người phát ngôn nói.
Việt Nam yêu cầu các bên liên quan tôn trọng chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Trường Sa, không có các hành động làm phức tạp tình hình, tuân thủ luật pháp quốc tế, nghiêm túc thực hiện DOC, cùng đóng góp tích cực vào việc duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông.
Đá Hoài Ân là một rạn san hô nửa nổi nửa chìm (cạn nước khi thủy triều thấp) có chiều dài khoảng 1,4 hải lý (2,6 km), chiều rộng khoảng 0,5 hải lý (0,93 km) và có một cồn cát nhỏ bên trên.
Đá Hoài Ân, đá Tri Lễ và đá Cái Vung là ba thực thể gần nhau, được gọi chung trong tiếng Anh là Sandy Cay. Ba thực thể này nằm trong cụm Thị Tứ của quần đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa thuộc chủ quyền của Việt Nam.
Tổng thống Mỹ đã điện đàm với lãnh đạo Ả rập Xê út, Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Jordan, kêu gọi họ tham gia Hiệp định Abraham, thỏa thuận năm 2020 thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Israel và các quốc gia Trung Đông.
Trong một bài đăng trên Truth Social, ông Trump cho biết các nước này nên tham gia hiệp định sau khi đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột ở Trung Đông. Ông cũng kêu gọi Iran tham gia thỏa thuận mà ông làm trung gian trong nhiệm kỳ đầu tiên, bất chấp căng thẳng kéo dài giữa Tehran và Israel.
Tuy nhiên, Pakistan gần như lập tức bác bỏ đề xuất này, trong khi một nguồn tin Ả rập Xê út cho biết Riyadh chỉ bình thường hóa quan hệ nếu tồn tại lộ trình không thể đảo ngược hướng tới việc thành lập Nhà nước Palestine.
Cả Mỹ và Iran đều giảm nhẹ khả năng sớm đạt được thỏa thuận cuối cùng vào ngày 25/5, bất chấp những tuyên bố có phần lạc quan trước đó.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết: “Có thể nói rằng chúng tôi đã đạt được kết luận đối với phần lớn các vấn đề đang được thảo luận. Nhưng để nói rằng việc ký kết thỏa thuận sắp diễn ra thì không ai có thể đưa ra khẳng định như vậy.”
Trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã tới Qatar ngày 25/5 trong khuôn khổ “tiến trình ngoại giao” nhằm chấm dứt xung đột. Các cuộc thảo luận được cho là tập trung vào eo biển Hormuz và kho uranium làm giàu Iran.
Ông Trump khẳng định các cuộc đàm phán “đang tiến triển tốt đẹp”, đồng thời tuyên bố sẽ có “một thỏa thuận tuyệt vời hoặc sẽ không có thỏa thuận nào cả và khi đó sẽ quay trở lại chiến trường với giao tranh còn lớn hơn, mạnh hơn trước”.
Đề cập tới các quốc gia Ả rập chưa tham gia hiệp định Abraham, ông viết: “Sau tất cả những nỗ lực mà Mỹ đã thực hiện để ghép nối câu đố cực kỳ phức tạp này, việc tất cả các nước đó, tối thiểu là cùng lúc, tham gia Hiệp định Abraham nên trở thành điều bắt buộc".
Ông nói thêm: “Có thể một hoặc hai nước có lý do để không làm như vậy và điều đó sẽ được chấp nhận, nhưng phần lớn các nước nên sẵn sàng tham gia để biến thỏa thuận với Iran trở thành sự kiện mang tính lịch sử hơn nhiều".
Ông Trump thúc giục Qatar và Ả rập Xê út tham gia trước với niềm tin rằng các nước khác sẽ nối bước.
Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Bahrain đã ký thỏa thuận năm 2020, trở thành những quốc gia Ả rập đầu tiên công nhận Israel sau hàng chục năm. Morocco và Sudan sau đó cũng tham gia.
Ông Trump cho biết: “Trong các cuộc trao đổi với nhiều nhà lãnh đạo tuyệt vời được đề cập ở trên, họ nói sẽ rất vinh dự nếu ngay sau khi văn kiện của chúng tôi được ký kết, Cộng hòa Hồi giáo Iran tham gia Hiệp định Abraham. Nếu điều đó xảy ra thì thật đặc biệt".
Trước đó, ông Trump cho biết đã yêu cầu các nhà đàm phán của mình “không vội vàng ký thỏa thuận vì thời gian đang đứng về phía chúng ta”, liên quan tới xung đột ở Iran.
Ông nói bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ “hoặc là một thỏa thuận tuyệt vời và có ý nghĩa, hoặc sẽ không có thỏa thuận nào cả”.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với các phóng viên trong chuyến thăm Ấn Độ: "Chúng tôi hiện có một đề xuất khá vững chắc trên bàn đàm phán liên quan tới việc mở lại eo biển Hormuz".
Ông cho biết đề xuất này “nhận được rất nhiều sự ủng hộ tại Vùng Vịnh, mọi quốc gia mà chúng tôi trao đổi đều hiểu rằng đây không chỉ là điều hợp lý mà còn là điều đúng đắn đối với thế giới”.
Theo Đài NBC News, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) vừa chia sẻ những hình ảnh đầu tiên của Trái đất được chụp từ sứ mệnh Artemis II, khi phi hành đoàn tiếp tục hành trình tiến về phía Mặt trăng.
Các bức ảnh ghi lại hình ảnh Trái đất phía sau tàu vũ trụ Orion, cho thấy hành tinh quê hương của chúng ta đang tỏa sáng rực rỡ với những vầng cực quang huyền ảo.
Một bức hình do Chỉ huy sứ mệnh Reid Wiseman chụp vào ngày 2-4 qua cửa sổ tàu Orion, ghi lại hình ảnh Trái đất ở trạng thái ngược sáng, với cực quang xuất hiện ở góc trên bên phải và góc dưới bên trái.
Cực quang là hiện tượng ánh sáng nhiều màu xuất hiện trên bầu trời, xảy ra khi các hạt mang năng lượng từ Mặt trời va chạm với khí quyển Trái đất.
Theo bà Lakiesha Hawkins - Phó giám đốc chương trình Artemis, ánh sáng hoàng đạo cũng hiện rõ ở góc dưới bên phải khi Trái đất che khuất Mặt trời.
Ánh sáng hoàng đạo là một vệt sáng mờ hình nón xuất hiện ở chân trời phía tây ngay sau khi Mặt trời lặn, hoặc phía đông trước khi Mặt trời mọc. Đây là hiện tượng bụi vũ trụ phản chiếu ánh sáng Mặt trời.
Một bức ảnh khác cũng do ông Wiseman chụp ghi lại đường phân sáng tối - ranh giới phân chia vùng ban ngày và ban đêm trên Trái đất.
"Anh ấy đã chia sẻ cho chúng tôi những bức hình thật tuyệt vời", bà Hawkins nói.
Những hình ảnh này được ghi lại sau khi phi hành đoàn hoàn thành lần đốt động cơ đưa tàu vào quỹ đạo chuyển tiếp lên Mặt trăng vào ngày 2-4.
Bà Hawkins cho biết trong ngày thứ ba của sứ mệnh, các hệ thống vẫn hoạt động bình thường và phi hành đoàn đang trong trạng thái tinh thần rất tốt.
Bốn thành viên phi hành đoàn gồm các phi hành gia NASA Wiseman, Victor Glover, Christina Koch cùng phi hành gia Canada Jeremy Hansen đã phóng tàu vào ngày 1-4 (giờ địa phương), khởi đầu chuyến hành trình kéo dài 10 ngày.
Tính đến ngày 3-4, họ đã cách Trái đất hơn 160.000km, với khoảng 240.000km nữa là tới Mặt trăng.
Sứ mệnh Artemis II không bao gồm việc đổ bộ lên Mặt trăng, mà được thiết kế như một bước đệm hướng tới mục tiêu hạ cánh vào năm 2028.
Cột mốc quan trọng tiếp theo sẽ diễn ra vào ngày 6-4, khi phi hành đoàn dự kiến bay vòng quanh Mặt trăng - hành trình có thể đánh dấu chuyến đi xa Trái đất nhất trong lịch sử nhân loại, vượt qua kỷ lục 400.171km từng được các phi hành gia Apollo 13 thiết lập vào năm 1970.
